Nâng Cao Hiệu Quả Hoạt Động Của Tài Chính Vi Mô Để Xóa Đói Giảm Nghèo Tại Việt Nam

Tài chính vi mô đóng vai trò quan trọng trong việc xóa đói giảm nghèo tại Việt Nam. 88 trang · Trường Đại Học Kinh Doanh Và Công Nghệ Hà Nội · 2016.

• Tác giả: Lê Thu Huyền
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Công Nghiệp
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Doanh Và Công Nghệ Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Nâng Cao Hiệu Quả Tài Chính Vi Mô Để Xóa Đói Giảm Nghèo Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN
• 1.1. Một số khái niệm về đói nghèo
• 1.2. Quan điểm tiếp cận vấn đề nghèo đói và xoá đói, giảm nghèo
• 1.3. Sự cần thiết phải hỗ trợ người nghèo
• 1.4. Một số vấn đề cơ bản về tài chính vi mô
• 1.5. Khái niệm tài chính vi mô
• 1.6. Đối tượng của tài chính vi mô
• 1.7. Đặc điểm của tài chính vi mô
• 1.8. Vai trò của tài chính vi mô
• 1.9. Quá trình phát triển của tài chính vi mô
• 1.10. Một số mô hình tài chính vi mô trên thế giới, kinh nghiệm cho Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG CỦA TÀI CHÍNH VI MÔ TRONG CÔNG TÁC XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO Ở VIỆT NAM
• 2.1. Bối cảnh kinh tế trong nước trong những năm gần đây
• 2.2. Những nhà cung cấp tài chính vi mô chính ở Việt Nam
• 2.2.1. Khu vực chính thức
• 2.2.2. Khu vực bán chính thức
• 2.2.3. Khu vực phi chính thức
• 2.3. Tình hình hoạt động của tài chính vi mô trong công tác xóa đói giảm nghèo
• 2.4. Các đặc điểm riêng của tài chính vi mô tại Việt Nam
• 2.5. Thành tựu đã đạt được
• 2.6. Đánh giá chung
• 2.7. Những kết quả đạt được
• 2.8. Những tồn tại, hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA TÀI CHÍNH VI MÔ CHO XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Phương hướng hoạt động của tài chính vi mô trong thời gian tới
• 3.2. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của tài chính vi mô hiện nay
• 3.3. Triển khai chương trình phát triển ngành tài chính vi mô quốc gia
• 3.4. Một số giải pháp khắc phục các tồn tại, hạn chế
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nâng Cao Hiệu Quả Tài Chính Vi Mô Tại Việt Nam

Tài chính vi mô đóng vai trò quan trọng trong việc xóa đói giảm nghèo tại Việt Nam. Hệ thống này không chỉ cung cấp vốn cho các hộ nghèo mà còn giúp họ tiếp cận các dịch vụ tài chính khác. Việc nâng cao hiệu quả hoạt động của tài chính vi mô sẽ góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế bền vững.

1.1. Khái Niệm Tài Chính Vi Mô Và Vai Trò Của Nó

Tài chính vi mô là dịch vụ tài chính nhỏ lẻ dành cho người nghèo, giúp họ có cơ hội tiếp cận vốn. Vai trò của nó không chỉ dừng lại ở việc cho vay mà còn bao gồm hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo.

1.2. Tình Hình Tài Chính Vi Mô Tại Việt Nam Hiện Nay

Tại Việt Nam, tài chính vi mô đã phát triển mạnh mẽ trong những năm qua. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để nâng cao hiệu quả hoạt động của nó.

II. Những Thách Thức Trong Hoạt Động Tài Chính Vi Mô Tại Việt Nam

Mặc dù tài chính vi mô đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn còn nhiều thách thức lớn. Những vấn đề này bao gồm việc tiếp cận vốn, quản lý rủi ro và sự thiếu hụt thông tin.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Tiếp Cận Vốn

Nhiều hộ nghèo vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các khoản vay do thiếu tài sản thế chấp. Điều này làm giảm khả năng phát triển kinh tế của họ.

2.2. Quản Lý Rủi Ro Trong Tài Chính Vi Mô

Quản lý rủi ro là một thách thức lớn trong hoạt động tài chính vi mô. Các tổ chức cần có các biện pháp hiệu quả để giảm thiểu rủi ro cho cả người vay và tổ chức cho vay.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Tài Chính Vi Mô Tại Việt Nam

Để nâng cao hiệu quả tài chính vi mô, cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các giải pháp này bao gồm cải thiện quy trình cho vay, tăng cường đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật.

3.1. Cải Thiện Quy Trình Cho Vay

Cần đơn giản hóa quy trình cho vay để người nghèo dễ dàng tiếp cận hơn. Việc này sẽ giúp tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho các hộ nghèo.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo Và Hỗ Trợ Kỹ Thuật

Đào tạo kỹ năng quản lý tài chính cho người nghèo là rất cần thiết. Điều này sẽ giúp họ sử dụng vốn hiệu quả hơn và giảm thiểu rủi ro.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Tài Chính Vi Mô Trong Xóa Đói Giảm Nghèo

Tài chính vi mô đã chứng minh được hiệu quả trong việc xóa đói giảm nghèo tại nhiều địa phương. Các mô hình thành công cần được nhân rộng và áp dụng rộng rãi.

4.1. Mô Hình Tài Chính Vi Mô Thành Công Tại Việt Nam

Nhiều mô hình tài chính vi mô đã thành công trong việc giúp người nghèo cải thiện đời sống. Các mô hình này cần được nghiên cứu và phát triển thêm.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tác Động Của Tài Chính Vi Mô

Nghiên cứu cho thấy tài chính vi mô có tác động tích cực đến đời sống của người nghèo. Điều này khẳng định vai trò quan trọng của nó trong công cuộc xóa đói giảm nghèo.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Tài Chính Vi Mô Tại Việt Nam

Tương lai của tài chính vi mô tại Việt Nam rất hứa hẹn. Tuy nhiên, cần có những chính sách hỗ trợ và cải cách để phát triển bền vững hơn.

5.1. Chính Sách Hỗ Trợ Tài Chính Vi Mô

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ tài chính vi mô để đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành này.

5.2. Tầm Nhìn Về Tương Lai Của Tài Chính Vi Mô

Tài chính vi mô sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc xóa đói giảm nghèo và phát triển kinh tế tại Việt Nam trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Xóa đói giảm nghèo luôn là mục tiêu chiến lược xuyên suốt trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội tại Việt Nam. Giai đoạn 2011 - 2014, tỷ lệ hộ nghèo trên cả nước đã giảm ấn tượng từ 12,6% xuống còn 8,4%, song kết quả này vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố thiếu bền vững. Hơn 75% người nghèo tại Việt Nam sinh sống tại khu vực nông thôn và hơn 30% hộ nông dân nghèo tập trung tại các địa bàn khó khăn nhất. Nhóm đối tượng này thường xuyên đối mặt với các cú sốc về biến đổi khí hậu, dịch bệnh và biến động thị trường trong khi năng suất lao động còn thấp do hạn chế về nguồn vốn, tư liệu sản xuất và kiến thức quản trị tài chính.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm đặt ra là các ngân hàng thương mại truyền thống thường yêu cầu tài sản bảo đảm thế chấp giá trị lớn, khiến phần lớn người thu nhập thấp không thể tiếp cận tín dụng chính thức. Hệ quả là nhiều hộ gia đình phải tìm đến các nguồn tín dụng đen với lãi suất cắt cổ từ 7% đến 10%/tháng. Trong bối cảnh đó, tài chính vi mô nổi lên như một giải pháp cứu cánh giúp cung cấp vốn lưu động, thúc đẩy tiết kiệm và tạo sinh kế bền vững cho người nghèo.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về tài chính vi mô; phân tích thực trạng hoạt động của hệ thống tài chính vi mô Việt Nam trong giai đoạn 2011 - 2015; đánh giá tác động đối với công tác giảm nghèo và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đến năm 2020. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi đưa ra các giải pháp mở rộng mạng lưới tiếp cận dịch vụ cho hơn 550.000 hộ gia đình, thúc đẩy an sinh xã hội và hoàn thiện thị trường tài chính toàn diện tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng tổng hợp lý thuyết về tài chính toàn diện, mô hình hợp tác xã tín dụng Raiffeisen truyền thống của Đức từ thập niên 1860, mô hình tín dụng nhóm của Ngân hàng Grameen và lý thuyết tài chính vi mô định hướng thị trường từ Ngân hàng Rakyat Indonesia. Mô hình nghiên cứu phân định rõ cấu trúc ba trụ cột của hệ thống tài chính vi mô bao gồm: khu vực chính thức, khu vực bán chính thức và khu vực phi chính thức.

Hệ thống khái niệm nòng cốt được chuẩn hóa trong công trình bao gồm:

• Tài chính vi mô: Hoạt động cung ứng đồng bộ các dịch vụ tín dụng nhỏ, tiết kiệm vi mô, bảo hiểm vi mô và dịch vụ thanh toán cho các hộ gia đình thu nhập thấp hoặc doanh nghiệp siêu nhỏ.
• Chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều: Thước đo đánh giá tình trạng nghèo dựa trên mức thu nhập (từ 800.000 đến 1.300.000 đồng/người/tháng tùy khu vực) kết hợp với mức độ thiếu hụt 5 dịch vụ xã hội cơ bản (y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch - vệ sinh, tiếp cận thông tin).
• Cơ chế tín dụng nhóm (Solidarity Group): Phương thức cho vay không cần tài sản thế chấp, dựa trên sự bảo lãnh liên đới và giám sát cộng đồng giữa 4 đến 20 thành viên.
• Tính tự vững tài chính: Năng lực tự bù đắp chi phí vận hành và rủi ro tín dụng của tổ chức tài chính vi mô dựa trên nguyên tắc thị trường mà không phụ thuộc vào trợ cấp ngân sách dài hạn.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập toàn diện từ các báo cáo định kỳ của Tổng cục Thống kê, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển Châu Á cùng báo cáo thường niên của các định chế tài chính vi mô tiêu biểu từ năm 2011 đến năm 2015.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 5 tổ chức và mô hình đại diện điển hình: Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam với quy mô toàn quốc; Tổ chức Tài chính vi mô Tình Thương (TYM) phục vụ 117.735 thành viên; Quỹ Trợ vốn cho người lao động nghèo tự tạo việc làm (CEP) với 288.490 khách hàng; Quỹ Hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế Tiền Giang (MOM) với hơn 41.000 thành viên; cùng mạng lưới hơn 1.000 Quỹ tín dụng nhân dân cơ sở. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm bao quát đầy đủ cả ba khu vực chính thức, bán chính thức và các mô hình quỹ đoàn thể tại các vùng địa lý đại diện như Đồng bằng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.

Phương pháp phân tích kết hợp giữa thống kê mô tả, phân tích so sánh đối chiếu, tổng hợp tỷ số tài chính và phân tích chuỗi thời gian. Lý do lựa chọn phương pháp này là vì tài chính vi mô vừa mang tính chất kinh tế tài chính, vừa mang tính xã hội sâu sắc. Sự kết hợp giữa số liệu định lượng (dư nợ, tỷ lệ hoàn trả, quy mô tăng trưởng vốn) và phân tích định tính (tác động sinh kế, chuyển biến nhận thức hộ gia đình) giúp làm sáng tỏ toàn diện hiệu quả hoạt động của các tổ chức trong công cuộc giảm nghèo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát và phân tích dữ liệu thực tế tại Việt Nam giai đoạn 2011 - 2015 đã mang lại những phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, khu vực tài chính chính thức giữ vai trò nòng cốt về quy mô giải ngân. Tổng dư nợ của Ngân hàng Chính sách xã hội đến cuối năm 2015 đạt 142.528 tỷ đồng, tăng 10,1% so với năm 2014 và tăng 15% so với năm 2013. Trong đó, các chương trình cho vay hộ nghèo và hộ cận nghèo chiếm trên 50% tổng dư nợ với 10 chương trình tín dụng mục tiêu phục vụ hàng triệu lượt khách hàng trên cả nước.

Thứ hai, các tổ chức tài chính vi mô chuyên nghiệp và bán chính thức đạt hiệu quả thu hồi nợ và tác động xã hội vượt trội. Tính đến cuối năm 2015, Tổ chức TYM đã phát triển 57 chi nhánh tại 54 huyện với 117.735 thành viên, tỷ lệ hoàn trả đạt mức kỷ lục 99,98%. Tương tự, Quỹ CEP đã thực hiện 340.703 khoản vay cho 288.490 thành viên tại 9 tỉnh thành, trong đó phụ nữ chiếm tới 74% với mức dư nợ bình quân 14 triệu đồng/khoản vay.

Thứ ba, cơ cấu sử dụng vốn vay của người nghèo tập trung cao vào các hoạt động sinh kế trực tiếp. Số liệu khảo sát tại Quỹ CEP cho thấy 39% vốn vay được sử dụng cho thương mại và buôn bán nhỏ, 16% dùng cho cải thiện nhà ở và nước sạch, 15% đầu tư sản xuất nông nghiệp - chăn nuôi, và 30% phục vụ học tập, khám chữa bệnh và thay thế các khoản vay nặng lãi.

Thứ tư, vẫn còn sự mất cân đối nghiêm trọng theo vùng miền và đối tượng dân cư. Dù 64% người nghèo tập trung tại miền núi phía Bắc, Tây Nguyên và Duyên hải miền Trung, và người dân tộc thiểu số chiếm tới 39% tổng số người nghèo cả nước (dù chỉ chiếm 13% dân số), nhưng mạng lưới tài chính vi mô ngoài công lập lại chủ yếu tập trung tại các vùng đồng bằng và ven đô thị lớn.

Dữ liệu nghiên cứu về sự tăng trưởng nguồn vốn, dư nợ tín dụng và cơ cấu sử dụng vốn được hệ thống hóa rõ ràng thông qua các bảng tổng hợp chỉ tiêu kinh tế - xã hội, biểu đồ cột so sánh tốc độ tăng trưởng tín dụng qua các năm và biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu mục đích sử dụng vốn của các thành viên.

Thảo luận kết quả

Hiệu quả thu hồi vốn cao (đạt 98% đến 99,98%) tại TYM và CEP đã chứng minh tính ưu việt của cơ chế hoàn trả dần theo tuần hoặc tháng gắn liền với dòng tiền luân chuyển của hộ kinh doanh nhỏ. Việc thay thế tài sản thế chấp bằng cam kết nhóm và tích lũy tiết kiệm bắt buộc từ vài nghìn đồng mỗi kỳ đã hình thành kỷ luật tài chính tự giác cho người nghèo.

Khi so sánh với kinh nghiệm quốc tế, mô hình tại Việt Nam có nhiều điểm tương đồng với Ngân hàng Grameen tại Bangladesh (nơi phục vụ hơn 58 triệu khách hàng với 97% là phụ nữ và tỷ lệ hoàn trả đạt 98%). Tuy nhiên, các tổ chức tài chính vi mô Việt Nam vẫn chưa đạt được mức độ tự chủ tài chính cao như Ngân hàng Rakyat Indonesia (BRI), nơi mà các đơn vị cấp xã hoạt động theo nguyên tắc thị trường, đạt tỷ suất sinh lời 7%/năm và giúp 90% hộ vay thoát nghèo bền vững.

Nguyên nhân của những hạn chế tại Việt Nam là do khung khổ pháp lý cho việc chuyển đổi thành tổ chức tài chính vi mô chính thức theo Nghị định 28/2005/NĐ-CP và Nghị định 165/2007/NĐ-CP còn nhiều rào cản về vốn điều lệ và thủ tục cấp phép, khiến phần lớn chương trình vẫn vận hành dưới dạng dự án nhỏ lẻ và phụ thuộc vào nguồn tài trợ ngắn hạn.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả nghiên cứu thực chứng, luận văn đưa ra hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả tài chính vi mô phục vụ giảm nghèo tại Việt Nam:

• Hoàn thiện khung khổ thể chế và đơn giản hóa thủ tục cấp phép: Ngân hàng Nhà nước phối hợp cùng Bộ Tài chính rà soát, sửa đổi quy chuẩn cấp phép theo hướng linh hoạt, tạo điều kiện chuyển đổi ít nhất 10 đến 15 tổ chức bán chính thức thành tổ chức tài chính vi mô chính thức trong giai đoạn 2017 - 2020.
• Đa dạng hóa sản phẩm và số hóa hoạt động giao dịch: Các tổ chức tài chính vi mô như TYM, CEP và hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân cần mở rộng các gói sản phẩm bảo hiểm vi mô nông nghiệp, tiết kiệm linh hoạt và tích hợp nền tảng thanh toán di động, phấn đấu nâng tỷ lệ khách hàng sử dụng dịch vụ tài chính phi tín dụng lên 40% vào năm 2022.
• Tăng cường liên kết công - tư và mở rộng nguồn vốn bền vững: Chính phủ và chính quyền địa phương cần xây dựng cơ chế huy động vốn ủy thác từ các tổ chức tài chính quốc tế như Ngân hàng Phát triển Châu Á và Ngân hàng Thế giới, duy trì tốc độ tăng trưởng vốn khả dụng của toàn ngành ở mức 12% đến 15%/năm.
• Nâng cao năng lực quản trị rủi ro và giáo dục tài chính cộng đồng: Ban quản lý các chương trình tài chính vi mô phối hợp chặt chẽ với Hội Phụ nữ và Hội Nông dân tổ chức các khóa tập huấn kỹ năng quản lý tài chính hộ gia đình, bảo đảm 100% khách hàng vay vốn mới nắm vững phương thức tính toán lãi suất và lập kế hoạch hoàn trả, giữ tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống dưới 1,5%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và thực tiễn chuyên sâu cho 4 nhóm đối tượng:

• Cán bộ lãnh đạo và quản lý tại các tổ chức tài chính vi mô, Quỹ tín dụng nhân dân và ngân hàng chính sách: Sử dụng tài liệu để tham khảo các bài học kinh nghiệm vận hành tín dụng nhóm, thiết kế sản phẩm tiết kiệm bắt buộc và tối ưu hóa quy trình quản lý dư nợ.
• Chuyên viên hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước và các bộ ngành liên quan: Khai thác các luận cứ thực chứng và dữ liệu so sánh quốc tế để xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược quốc gia về tài chính toàn diện và an sinh xã hội.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Kinh tế, Tài chính - Ngân hàng: Tham khảo khung lý thuyết, quy trình chọn mẫu phân tích tổ chức tài chính và phương pháp đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội của chính sách công.
• Đại diện các tổ chức phi chính phủ, hiệp hội phát triển cộng đồng và đoàn thể xã hội: Ứng dụng mô hình tài chính vi mô gắn kết phụ nữ để triển khai các dự án hỗ trợ sinh kế, tạo việc làm và bình đẳng giới tại các địa bàn nông thôn khó khăn.

Câu hỏi thường gặp

Tài chính vi mô khác biệt gì so với tín dụng ngân hàng thương mại thông thường?

Tài chính vi mô cung cấp các khoản vay nhỏ không cần tài sản thế chấp, kết hợp nhận tiền gửi tiết kiệm định kỳ và bảo hiểm rủi ro cho người thu nhập thấp. Phương thức hoàn trả được chia nhỏ theo tuần hoặc tháng phù hợp với dòng tiền kinh doanh nhỏ, trong khi ngân hàng thương mại tập trung vào các khoản vay lớn có tài sản bảo đảm.

Vì sao phụ nữ luôn là đối tượng phục vụ ưu tiên hàng đầu của tài chính vi mô?

Phụ nữ chiếm tới 70% số người nghèo toàn cầu và thường chịu trách nhiệm trực tiếp chăm sóc chi tiêu gia đình. Thực tế tại TYM và Quỹ CEP chứng minh phụ nữ có tỷ lệ hoàn trả nợ lên tới 98% - 99,98%, sử dụng vốn vay hiệu quả cho dinh dưỡng, giáo dục con cái và phát triển kinh tế gia đình.

Cơ chế bảo lãnh nhóm kiểm soát rủi ro không trả được nợ như thế nào?

Cơ chế nhóm tín dụng từ 5 đến 20 thành viên hoạt động trên nguyên tắc liên đới chịu trách nhiệm và giám sát chéo lẫn nhau. Nếu một thành viên chậm trả nợ, các thành viên khác sẽ hỗ trợ hoặc nhắc nhở để không ảnh hưởng đến quyền vay vốn ở các vòng tiếp theo của cả nhóm trong các buổi sinh hoạt định kỳ.

Vì sao người nghèo nhất (vô gia cư, không có thu nhập ổn định) không phải là đối tượng phù hợp của tín dụng vi mô?

Tín dụng vi mô là dịch vụ tài chính có hoàn trả, yêu cầu người vay phải có việc làm và tạo ra thu nhập định kỳ để trả nợ gốc và lãi. Những người nghèo cùng cực hoặc mất khả năng lao động cần các chương trình cứu trợ xã hội và cấp phát nhân đạo từ Nhà nước thay vì các khoản vay sinh lời.

Mô hình Ngân hàng Nhân dân Indonesia (BRI) đem lại bài học gì cho Việt Nam?

Ngân hàng BRI chứng minh các ngân hàng thương mại hoàn toàn có thể kinh doanh dịch vụ tài chính vi mô sinh lời (lợi nhuận 7%/năm) và bền vững khi vận hành theo nguyên tắc thị trường, phi tập trung hóa mạng lưới chi nhánh cấp xã và xây dựng hệ thống khuyến khích nhân viên gắn bó chặt chẽ với khách hàng nông thôn.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích sâu sắc bản chất kinh tế - xã hội của tài chính vi mô, khẳng định đây là trung gian tài chính thiết yếu bổ trợ cho ngân sách quốc gia trong mục tiêu xóa đói giảm nghèo bền vững.
• Tổng hợp thành công các bài học quốc tế từ Grameen Bank, FINCA, ACCION và Ngân hàng Rakyat Indonesia (BRI), cung cấp góc nhìn đa chiều cho thực tiễn cải cách tài chính tại Việt Nam.
• Đánh giá toàn diện thực trạng hoạt động của ba trụ cột tài chính vi mô tại Việt Nam giai đoạn 2011 - 2015, làm nổi bật kết quả xuất sắc của các đơn vị như Ngân hàng Chính sách xã hội, TYM và Quỹ CEP.
• Xác định rõ các điểm nghẽn về thể chế, sự mất cân đối về địa bàn phục vụ tại khu vực miền núi, và tình trạng phụ thuộc nguồn vốn của các tổ chức bán chính thức.
• Hệ thống hóa 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao nhằm hoàn thiện khung pháp lý, số hóa dịch vụ tài chính và nâng cao năng lực tự vững cho toàn ngành tài chính vi mô đến năm 2020.

Để khai thác toàn bộ hệ thống số liệu chi tiết, các mô hình phân tích định lượng và khung đề xuất chính sách chuyên sâu, quý độc giả hãy tải về toàn văn luận văn thạc sĩ kinh tế để ứng dụng hiệu quả vào công tác nghiên cứu và triển khai thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN 1. Một số khái niệm về đói nghèo. Thế nào là đói nghèo?  Quan niệm trước đây Trước đây người ta thường đánh đồng đói nghèo với mức thu nhập thấp. Coi thu nhập là tiêu chí chủ yếu để đánh giá sự đói nghèo của con người.

Quan niệm này có ưu điểm là thuận lợi trong việc xác định số người nghèo dựa theo chuẩn nghèo, ngưỡng nghèo. Nhưng thực tế đã chứng minh việc xác định đói nghèo theo thu nhập chỉ đo được một phần của cuộc sống. Thu nhập thấp không phản ánh hết được các khía cạnh của đói nghèo, nó không cho chúng ta biết được mức khốn khổ và cơ cực của những người nghèo. Do đó, quan niệm này còn rất nhiều hạn chế.

 Quan điểm hiện nay Hiện nay do sự phát triển của nền kinh tế thế giới, quan điểm đói nghèo đã được hiểu rộng hơn, sâu hơn và cũng có thể được hiểu theo các cách tiếp cận khác nhau: - Hội nghị bàn về giảm nghèo đói ở khu vực châu á Thái Bình Dương do ESCAP tổ chức tháng 9 năm 1993 tại Băng Cốc - Thái Lan đã đưa ra khái niệm về định nghĩa đói nghèo: Nghèo đói bao gồm nghèo tuyệt đối và nghèo tương đối. + Nghèo tuyệt đối: là tình trạng một bộ phận dân cư không được hưởng và thoả mãn những nhu cầu cơ bản của con người mà những nhu cầu này đã 4 được xã hội thừa nhận tuỳ theo trình độ phát triển kinh tế và phong tục tập quán của địa phương. + Nghèo tương đối: là tình trạng một bộ phận dân cư sống dưới mức trung bình của cộng đồng. + Theo khía cạnh kinh tế: Nghèo là do sự thiếu lựa chọn dẫn đến cùng cực và thiếu năng lực tham gia vào đời sống kinh tế xã hội của quốc gia, chủ yếu là trong lĩnh vực kinh tế.

+ Theo khía cạnh khác: Nghèo là sự phản ánh trình độ phát triển kinh tế xã hội trong từng giai đoạn lịch sử, trong phạm vi một quốc gia, một khu vực, một vùng. - Năm 1998, Tổ chức hỗ trợ phát triển của Liên hợp quốc (UNĐP) công bố một bản báo cáo nhan đề “Khắc phục sự nghèo khổ của con người” đã đưa ra những định nghĩa về nghèo. + Sự nghèo khổ của con người: thiếu những quyền cơ bản của con người như biết đọc, biết viết, được tham gia vào các quyết định cộng dồng và được nuôi dưỡng tạm đủ. + Sự nghèo khổ tiền tệ: thiếu thu nhập tối thiểu thích đáng và khả năng chi tiêu tối thiểu.

+ Sự nghèo khổ cực độ: nghèo khổ, khốn cùng tức là không có khả năng thoả mãn những nhu cầu tối thiểu. + Sự nghèo khổ chung: mức độ nghèo kém nghiêm trọng hơn được xác định như sự không có khả năng thoả mãn những nhu cầu lương thực và phí lương thực chủ yếu, những nhu cầu này đôi khi được xác định khác nhau ở nước này hoặc nước khác. 5  Quan niệm của Việt Nam. Hiện nay ở Việt Nam có nhiều ý kiến khác nhau xung quanh khái niệm nghèo đói, song ý kiến chung nhất cho rằng: - Nghèo: là tình trạng một bộ phận dân cư chỉ có điều kiện thoả mãn một phần những nhu cầu tối thiểu cơ bản của cuộc sống và có mức sống thấp hơn mức sống trung bình của cộng đồng xét trên mọi phương diện.

- Đói: là tình trạng một bộ phận dân cư nghèo có mức sống dưới mức tối thiểu và thu nhập không đủ đảm bảo nhu cầu và vật chất để duy trì cuộc sống. Đó là các hộ dân cư hàng năm thiếu ăn, đứt bữa từ 1 đến 3 tháng, thường vay mượn cộng đồng và thiếu khả năng chi trả.