Chương 1:Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về vốn kinh doanh và hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh Chương 2: Phương pháp luận và thiết kế nghiên cứu Chương 3: Thực trạng tổ chức sử dụng vốn kinh doanh và hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Công ty cổ phần Vật tư Kỹ thuật nông nghiệp Bắc Giang Chương 4: Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Công ty cổ phần Vật tư Kỹ thuật nông nghiệp Bắc Giang 3 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VỐN KINH DOANH VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Hiện nay, đã có rất nhiều những công trình nghiên cứu khoa học, các bài nghiên cứu trên các tạp chí, các luận văn thạc sỹ, các luận văn tốt nghiệp đại học. cả trong và ngoài nƣớc nghiên cứu về hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh trong doanh nghiệp. Các công trình này hầu hết đều dựa trên các mô hình lý thuyết sẵn có áp dụng vào các doanh nghiệp cụ thể để nghiên cứu, từ đó đƣa ra những nhận xét, đánh giá phù hợp về hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của doanh nghiệp và đề xuất các giải pháp.
Có thể đƣa ra một số đánh giá, nhận xét về một số đề tài mà tác giả trong quá trình thực hiện đề tài của mình đã tiếp cận, tìm hiểu nhƣ sau: 1. Các nghiên cứu ngoài nước (1) Bruce B. Thomas (2004), The Reinsurance Business of the Future: Improving Capital Efficiency, published in 2004 by the Insurance Information Institute in Reinsurance: Fundamentals and New Challenges, U. Công trình này nghiên cứu về hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh ở các doanh nghiệp bảo hiểm có hoạt động tái bảo hiểm.
Bằng cách sử dụng bảng so sánh tỷ suất lợi nhuận giữa một số ngành khác với ngành kinh doanh bảo hiểm, tác giả chỉ ra rằng hiệu quả sử dụng vốn trong doanh nghiệp bảo hiểm còn thấp.Từ đó, một số khuyến nghị đã đƣợc tác giả đƣa ra. (2) Myron Olstein và các cộng sự (2009), Improving Water Utility Capital Efficiency, on The Water Research Foundation Published in the U.A, các tác giả đã tiến hành nghiên cứu trên một nhóm mẫu các nhà cung cấp dịch vụ cấp thoát nƣớc bằng một loạt các phƣơng pháp nhƣ phỏng vấn, khảo sát thực tế, kiểm tra thí điểm. để thu thập các dữ liệu cần thiết, từ đó đƣa ra các nhận xét, đánh giá về hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của ngành công nghiệp này và cuối cùng báo cáo đề xuất các giải pháp nhằm cải thiện tình hình. 4 (3) Martin Johansson, Jacob Malmqvist (2013), Increasing Working Capital Efficiency, Master of Science Thesis, Chalmers university of technology, Sweden.
Trong công trình nghiên cứu của mình, các tác giả đã trình bày đƣợc đầy đủ khung khổ lý thuyết về hiệu quả sử dụng vốn lƣu động , là một bộ phận của vốn kinh doanh, liên quan đến tốc độ chu chuyển của tiền mặt và mức dự trữ hàng tồn kho trong doanh nghiệp. Sau đó, đề tài đi vào nghiên cứu, đánh giá 1 đối tƣợng công ty cụ thể (The Case Company) và đƣa ra kết luận cùng khuyến nghị đối với công ty này nhằm tăng hiệu quả sử dụng vốn lƣu động tại công ty. Các nghiên cứu trong nước (1) Võ Thị Thanh Thủy (2011), Phân tích hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty cổ phần Công nghệ phẩm Đà Nẵng, luận văn tốt nghiệp chương trình cao học tại Đại học Đà Nẵng. Từ cơ sở lý luận chung, tác giả đã đi tính toán hệ thống các chỉ tiêu tổng hợp và chi tiết về hiệu quả sử dụng vốn trong doanh nghiệp, trên cơ sở so sánh số liệu tƣơng quan từ năm 2006 đến 2010, từ đó đƣa ra các đánh giá chuẩn xác về thực trạng hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty cổ phần Công nghệ phẩm Đà Nẵng.
Tác giả đã có những tìm hiểu thực tế về công ty nhằm chỉ ra đƣợc các nguyên nhân chủ quan lẫn khách quan làm cho hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh ở công ty chƣa cao. Cuối cùng, tác giả Võ Thị Thanh Thủy đã đƣa ra đƣợc một số giải pháp nhằm tăng hiệu quả sử dụng vốn cho Công ty. Tuy nhiên, phải thấy rằng các giải pháp này còn mang tính chất rất chung chung, mới chỉ đƣa ra hƣớng nhƣng chƣa đề xuất cách làm và tính toán cụ thể. (2) Hà Thị Thanh Huyền (2012), Hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty Cổ phần Liên doanh tư vấn và xây dựng – COFEC, luận văn tốt nghiệp chương trình cao học tại Đại học Kinh tế - ĐHQG Hà Nội.
Trong công trình nghiên cứu của mình, tác giả đã hệ thống hóa cơ sở lý luận cơ bản về việc sử dụng vốn trong doanh nghiệp. Đồng thời tìm hiểu thực trạng hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty Cổ phần Liên doanh tƣ vấn và xây dựng - COFEC. Từ đó, đánh giá một cách khoa học những ƣu điểm và hạn chế của việc sử dụng vốn tại Công ty Cổ phần Liên doanh tƣ vấn và xây dựng - COFEC, đề xuất một số giải pháp trong quản lý tài chính; 5 Giải pháp sử dụng vốn lƣu động; Giải pháp sử dụng vốn cố định; Giải pháp về huy động vốn và lựu chọn đầu tƣ nhằm khắc phục các hạn chế trong sử dụng vốn và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty Cổ phần Liên doanh tƣ vấn và xây dựng - COFEC. (3) Nguyễn Thị Lệ Thu (2012), Các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Công ty cổ phần Tư vấn Đầu tư và Xây dựng Hương Giang, luận văn tốt nghiệp chương trình cao học tại Học viện Tài chính.
Đề tài đi đánh giá thực trạng công tác tổ chức và sử dụng vốn kinh doanh tại Công ty cổ phần Tƣ vấn Đầu tƣ và Xây dựng Hƣơng Giang trên cơ sở khung khổ lý thuyết về vốn và hiệu quả sử dụng vốn đã có sẵn, từ đó đƣa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại doanh nghiệp này. (4) Đỗ Thái Bình (2013), Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của Công ty TNHH các hệ thống Viễn thông VNPT – FUJITSU (VFT), luận văn tốt nghiệp chương trình cao học tại Học viện Bưu chính Viễn thông. Đề tài đã tập trung vào việc xây dựng và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của Công ty TNHH các hệ thống Viễn thông VNPT - FUJITSU (VFT) trên cơ sở nghiên cứu các vấn đề chung về vốn, hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp và thực tế hiệu quả sử dụng vốn của VFT. Kết luận và kinh nghiệm rút ra từ những công trình đã nghiên cứu - Thành tựu: Qua nghiên cứu, phân tích từ những công trình trên, tác giả nhận thấy, hầu hết các công trình đều sử dụng các khung khổ lý thuyết chung kinh điển đã có sẵn về vốn kinh doanh và hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh trong doanh nghiệp để làm cơ sở cho việc xem xét, phân tích, đánh giá hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh ở doanh nghiệp cụ thể đƣợc nghiên cứu.
Từ đó, mỗi công trình đƣa ra các khuyến nghị khác nhau đối với chủ thể đƣợc nghiên cứu phù hợp với điều kiện của từng chủ thể. - Khoảng trống còn tồn tại: Ở một số đề tài, những giải pháp đƣa ra còn chƣa thật sự thuyết phục, thiếu tính thực tế và mang tính chung chung. Hơn nữa, với sự thay đổi và phát triển liên tục của nền kinh tế xã hội, một số giải pháp đã tỏ ra lỗi thời, không còn phù hợp. Việc lựa chọn phạm vi nghiên cứu cũng là một yếu tố rất quan trọng.
Trong phạm vi nghiên cứu, chúng ta cần quan tâm hơn đến lĩnh vực 6 hoạt động chính của doanh nghiệp sao cho trọng tâm, trọng điểm đặc biệt là đối với các doanh nghiệp hoạt động trên nhiều lĩnh vực khác nhau. Về thời gian nghiên cứu cần đảm bảo dữ liệu đƣợc khảo sát tối thiểu từ 03 năm trở lên để phân tích đƣợc chu kỳ kinh doanh và có đủ số liệu của các thời kỳ. Nhƣ vậy, với kinh nghiệm rút ra từ các công trình đã nghiên cứu, tác giả sẽ lựa chọn ra đƣợc một khung lý thuyết phù hợp và đầy đủ nhất để làm cơ sở cho việc xem xét, phân tích, đánh giá thực trạng hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Công ty cổ phần Vật tƣ Kỹ thuật nông nghiệp Bắc Giang. Từ đó đƣa ra đƣợc các khuyến nghị hợp lý, khả thi và phù hợp với điều kiện hiện tại của Công ty và của nền kinh tế hiện nay nói chung.
VỐN KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm và đặc trưng của vốn kinh doanh 1. Khái niệm vốn kinh doanh Vốn có vai trò hết sức quan trọng đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp nói riêng và nền kinh tế nói chung. Do vậy, từ trƣớc đến nay có nhiều quan niệm về vốn, ở mỗi một hoàn cảnh kinh tế khác nhau thì có những quan niệm khác nhau về vốn.
Theo quan điểm của Mác, dƣới góc độ các yếu tố sản xuất, Mác cho rằng: Vốn (tƣ bản) là giá trị đem lại giá trị thặng dƣ, là đầu vào của quá trình sản suất. Bản chất của vốn là giá trị, mặc dù nó đƣợc thể hiện dƣới nhiều hình thức khác nhau nhƣ tài sản cố định, nguyên vật liệu, tiền công.Samuelson, đại diện tiêu biểu của học thuyết tăng trƣởng kinh tế hiện đại, vốn bao gồm các loại hàng hoá lâu bền đƣợc sản xuất ra và đƣợc sử dụng nhƣ các đầu vào hữu ích trong quá trình sản xuất sau đó. Một số hàng hoá vốn có thể tồn tại trong vài năm, trong khi đó một số khác có thể tồn tại trong một thế kỷ hoặc lâu hơn. Đặc điểm cơ bản nhất của hàng hoá vốn thể hiện ở chỗ chúng vừa là sản phẩm đầu ra vừa là yếu tố đầu vào trong sản xuất.
Theo David Begg, trong cuốn “Kinh tế học”, ông đã đƣa ra hai định nghĩa về vốn là Vốn hiện vật và vốn tài chính cùa doanh nghiệp. Vốn hiện vật là dự trữ các 7 hàng hoá đã sản xuất ra để sản xuất các hàng hoá khác. Vốn tài chính là các giấy tờ có giá và tiền mặt của doanh nghiệp. Nhƣ vậy, có rất nhiều quan điểm khác nhau về vốn nhƣng đều thể hiện vốn là một yếu tố cơ bản, là tiền đề cần thiết cho việc hình thành và duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp.
Vốn của một doanh nghiệp bao gồm: Vốn con ngƣời, vốn công nghệ, vốn tiền tệ. Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài này, tác giả nghiên cứu vốn tiền tệ.