mở đầu có tính chất quyết định đến hiệu quả trong quá trình điều hành, quản lý NSNN cấp huyện. Cơ hội để thẩm tra tính đúng đắn hiện thực và cân đối của kế hoạch kinh tế - xã hội. Kiểm tra 16 các bộ phận của kế hoạch tài chính khác. Công cụ điều chỉnh quá trình kinh tế - xã hội của Nhà nƣớc.
Lập dự toán NSNN thực chất là lập kế hoạch thu, chi ngân sách trong một năm ngân sách. Kết quả của khâu này là dự toán ngân sách đƣợc các cấp thẩm quyền quyết định. Xây dựng dự toán NSNN: + Dự toán NSNN đƣợc xây dựng trên cơ sở của kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và có nội dung tích cực trở lại với kinh tế - xã hội. + Dự toán NSNN góp phần phục vụ và thúc đẩy sản xuất phát triển.
- Căn cứ lập dự toán NSNN: + Căn cứ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm ANQP + Những nhiệm vụ cụ thể của các bộ, ngành, địa phƣơng. + Phân cấp quản lý NSNN, tỷ lệ phân chia các khoản thu và mức bổ sung của NS cấp trên cho NS cấp dƣới đã đƣợc quy định. + Chế độ, tiêu chuẩn, định mức thu, chi NSNN hiện hành. + Chỉ thị của Thủ tƣớng Chính phủ về việc xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán NS năm sau, Thông tƣ hƣớng dẫn của Bộ Tài chính về việc lập dự toán NSNN và các văn bản hƣớng dẫn của các Bộ và Chỉ thị của UBND tỉnh xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán NS hàng năm.
+ Số kiểm tra về dự toán NS do cơ quan có thẩm quyền thông báo. + Số kiểm tra về dự toán NS của các năm trƣớc. -Trình tự lập dự toán NSNN: + Hàng năm trƣớc ngày 10 tháng 6 Thủ tƣớng Chính phủ ra Chỉ thị về việc xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán NS năm kế hoạch làm căn cứ hƣớng dẫn việc lập dự toán NSNN. 17 + Bộ Tài chính hƣớng dẫn các cơ quan trung ƣơng, các địa phƣơng về yêu cầu, nội dung, thời hạn lập dự toán NSNN và thông báo số kiểm tra về dự toán NSNN.
+ Các cơ quan trung ƣơng, UBND tỉnh hƣớng dẫn và thông báo số kiểm tra về dự toán NS cho các đơn vị trực thuộc và UBND cấp dƣới lập dự toán NS thuộc phạm vi quản lý. + Các cơ quan, đơn vị dự toán và các doanh nghiệp nhà nƣớc lập dự toán thu, chi NS thuộc phạm vi, nhiệm vụ đƣợc giao gởi cơ quan quản lý cấp trên. + Các cơ quan Nhà nƣớc trung ƣơng ở trung ƣơng và địa phƣơng lập dự toán thu, chi NS thuộc phạm vi quản lý, xem xét dự toán do các đơn vị trực thuộc lập, tổng hợp và lập dự toán thu, chi NS thuộc phạm vi quản lý gởi cơ quan Tài chính cùng cấp, đồng thời gởi cơ quan liên quan. - Lập, quyết định, phân bổ, giao dự toán NSNN ở địa phƣơng: + Sở Tài chính chủ trì cùng với Sở Kế hoạch đầu tƣ xem xét dự toán NS của các đơn vị thuộc tỉnh, dự toán do cơ quan Thuế, Hải quan lập dự toán thu, chi NS của các huyện, lập dự toán thu NSNN trên địa bàn, dự toán thu, chi NS tỉnh (gồm dự toán NS cấp tỉnh, cấp huyện và dự toán NS cấp xã), dự toán chƣơng trình mục tiêu quốc gia, báo cáo UBND tỉnh để trình Thƣờng trực HĐND tỉnh xem xét trƣớc khi báo cáo về Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tƣ, Bộ quản lý lĩnh vực giáo dục – đào tạo, khoa học công nghệ (đối với dự toán chi giáo dục – đào tạo, khoa học công nghệ), các cơ quan trung ƣơng quản lý chƣơng trình mục tiêu quốc gia (phần dự toán chi chƣơng trình mục tiêu quốc gia) chậm nhất vào ngày 25/7 năm trƣớc.
+ UBND tỉnh hƣớng dẫn cụ thể việc lập dự toán NS các cấp ở địa phƣơng phù hợp với yêu cầu, nội dung và thời gian lập dự toán NS tỉnh, thành phố trực thuộc trung ƣơng. Trên cơ sở Quyết định của Thủ tƣớng Chính phủ 18 giao nhiệm vụ thu, chi NS cho từng tỉnh, thành phố trực thuộc trung ƣơng, Sở Tài chính có trách nhiệm giúp UBND tỉnh trình HĐND tỉnh quyết định dự toán thu, chi NS tỉnh, phƣơng án phân bổ ngân sách cấp tỉnh và mức bổ sung cho NS cấp dƣới trƣớc ngày 10 tháng 12 năm trƣớc; UBND tỉnh có trách nhiệm báo cáo Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch - Đầu tƣ dự toán NS tỉnh và kết quả phân bổ dự toán NS cấp tỉnh đã đƣợc HĐND tỉnh quyết định. Căn cứ vào Nghị quyết của HĐND cấp tỉnh, Sở Tài chính trình UBND tỉnh quyết định giao nhiệm vụ thu, chi ngân sách cho từng cơ quan, đơn vị trực thuộc tỉnh, nhiệm vụ thu, chi, tỷ lệ phần trăm (%) phân chia các khoản thu giữa NSTW và NSĐP và giữa các cấp chính quyền địa phƣơng, mức bổ sung từ NS cấp tỉnh cho NS cấp huyện, dự toán chi từ nguồn kinh phí ủy quyền của Trung ƣơng. * Về chấp hành dự toán NSNN cấp huyện Chấp hành NSNN đúng đắn và có hiệu quả là tiền đề quan trọng bảo đảm điều kiện để thực hiện các khoản thu, chi đã ghi trong kế hoạch nhằm phát triển kinh tế - xã hội của địa phƣơng.
Chấp hành NSNN cấp huyện là khâu quan trọng trong quá trình quản lý NSNN. Chấp hành dự toán NSNN là khâu cốt yếu có ý nghĩa quyết định với một chu trình ngân sách. Nếu khâu lập kế hoạch đạt kết quả tốt thì cơ bản cũng mới dừng ở trên giấy, nằm trong khả năng và dự kiến, chúng có thể biến thành hiện thực hay không là tùy vào khâu chấp hành ngân sách. Chấp hành ngân sách thực hiện tốt sẽ có tác động tích cực bảo đảm thăng bằng thu – chi ngân sách định kỳ (tháng, quý, năm).
- Nội dung chấp hành dự toán NSNN + Phân bổ và giao dự toán thu, chi NS ở địa phƣơng: Sau khi đƣợc UBND giao dự toán NS, các cơ quan nhà nƣớc ở địa phƣơng, các đơn vị dự toán cấp I tiến hành phân bổ giao dự toán thu, chi NS cho các đơn vị trực thuộc theo quy định. Sau khi phân bổ NS đƣợc các cơ quan Tài chính thống 19 nhất, thủ trƣởng cơ quan, đơn vị phân bổ NS quyết định giao dự toán NS cho các đơn vị trực thuộc; đồng thời gởi cơ quan Tài chính, Thuế, Kho bạc Nhà nƣớc cùng cấp và Kho bạc Nhà nƣớc nơi giao dịch để phối hợp thực hiện. - Tổ chức điều hành ngân sách quý: Trên cơ sở giao dự toán thu, chi cả năm đƣợc giao và yêu cầu nhiệm vụ phải thu, chi trong quý, các đơn vị sử dụng ngân sách lập nhu cầu chi NS quý (có chia ra từng tháng) gởi Kho bạc Nhà nƣớc nơi giao dịch và cơ quan quản lý cấp trên trƣớc ngày 20 của tháng cuối của quý trƣớc. Cơ quan Tài chính căn cứ vào khả năng nguồn thu và nhu cầu chi trong quý, lập phƣơng án điều hành ngân sách quý của NS cấp mình.
Bảo đảm nguồn để đáp ứng nhu cầu chi trong dự toán, đúng chế độ của các đơn vị sử dụng NS. + Nguyên tắc chi trả, thanh toán các khoản chi NSNN: Căn cứ vào dự toán chi NSNN năm đƣợc giao và yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chi của đơn vị theo đúng chế độ tiêu chuẩn, định mức, cơ quan Tài chính và Kho bạc Nhà nứớc thực hiện chi trả, thanh toán các khoản chi NSNN. + Chi trả, thanh toán theo dự toán từ Kho bạc Nhà nƣớc: Đối tƣợng chi trả, thanh toán theo dự toán KBNN bao gồm các khoản chi thƣờng xuyên trong dự toán đƣợc giao của các cơ quan, đơn vị Hành chánh sự nghiệp của Nhà nƣớc, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp.… + Chi trả, thanh toán bằng hình thức lệnh chi tiền: Các khoản chi trả, thanh toán theo hình thức bằng lệnh chi tiền gồm: Chi cho các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế - xã hội không có quan hệ thƣờng xuyên với NS, chi cho vay, trả nợ trong và ngoài nƣớc, chi bổ sung từ NS cấp trên cho NS cấp dƣới và một khoản chi khác theo quyết định của thủ trƣởng cơ quan Tài chính. - Thanh toán vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản: Việc chuyển vốn Kho bạc Nhà nƣớc để chi đầu tƣ XDCB và việc tạm ứng, thanh toán và quyết toán vốn đầu tƣ XDCB theo quy định của các văn bản pháp luật về đầu tƣ XDCB hịện hành.
20 - Chi bằng hiện vật và ngày công lao động: Các khỏan chi NSNN bằng hiện vật, ngày công lao động cơ quan Tài chính quy đổi ra tiền đồng Việt Nam để làm lệnh thu NS, đồng thời làm lệnh chi NS gửi KBNN để hạch toán thu, chi NSNN. + Chi bằng kinh phí ủy quyền: Cơ quan quản lý nhà nƣớc cấp trên cấp kinh phí ủy quyền cho cơ quan quản lý nhà nƣớc cấp dƣới thực hiện thuộc chức năng của mình thì phải chuyển kinh phí từ ngân sách cấp trên cho cấp dƣới để thực hiện nhiệm vụ đó. Khi cấp trên giao kinh phí ủy quyền, UBND cấp dƣới phân bổ và giao dự toán kinh phí ủy quyền cho từng đơn vị theo đúng mục tiêu chi ủy quyền, đúng chính sách, chế độ, định mức, tiêu chuẩn chi ngân sách. + Chi ứng trƣớc dự toán: Các trƣờng hợp đƣợc chi ứng trƣớc dự toán ngân sách năm sau bao gồm: Các dự án, công trình quốc gia và công trình XDCB thuộc nhóm A, đã có đủ điều kiện thực hiện theo quy định của Quy chế quản lý đầu tƣ và xây dựng đang thực hiện, cần phải đẩy nhanh tiến độ.
Một số nhiệm vụ quan trọng cấp bách phải thực hiện theo chế độ do Chính phủ, Thủ tƣớng Chính phủ quy định nhƣng chƣa đƣợc bố trí trong dự toán và nguồn dự phòng không đƣợc đáp ứng đƣợc. * Về quyết toán ngân sách nhà nước cấp huyện Quyết toán NSNN huyện là khâu cuối cùng xác định kết quả thực hiện các khoản thu, chi đã ghi trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trong quá trình quản lý NSNN. Cơ sở để phân tích, đánh giá việc thực hiện các khoản thu, chi ghi trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội trong quá trình quản lý NSNN.