Chương 1: Tổng quan của vấn đề nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý luận về nâng cao hiệu quả nhập khẩu của CTCP Tân Phú Việt Nam trong bối cảnh thực thi hiệp định ACFTA Chương 3: Phân tích thực trạng hiệu quả nhập khẩu hạt nhựa PP từ thị trường Trung Quốc của Công ty Cổ phần Tân Phú Việt Nam trong bối cảnh thực thi hiệp định ACFTA Chương 4: Định hướng phát triển và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả nhập khẩu hạt nhựa PP từ thị trường Trung Quốc của Công ty Cổ phần Tân Phú Việt Nam trong bối cảnh thực thi hiệp định ACFTA 7 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ NHẬP KHẨU CỦA CTCP TÂN PHÚ VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH THỰC THI HIỆP ĐỊNH ACFTA 2. Cơ sở lý luận chung về hoạt động nhập khẩu 2. Khái niệm về hoạt động nhập khẩu Theo Corporate Finance Institute (CIF): “Nhập khẩu là việc một quốc gia mua hàng hóa hoặc dịch vụ được sản xuất, cung cấp bởi một quốc gia khác”. Theo Luật thương mại 2005 sửa đổi, bổ sung 2017 Điều 28 khoản 2: “Nhập khẩu hàng hóa là việc hàng hóa được đưa vào lãnh thổ Việt Nam từ nước ngoài hoặc từ khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật”.
Theo giáo trình của Kinh doanh quốc tế (2021) của Trường Đại học Thương mại, nhập khẩu hàng hóa được hiểu là “các nghiệp vụ cần thiết để đưa hàng hóa hay nguyên vật liệu từ bên ngoài vào trong lãnh thổ một quốc gia hoặc từ khu vực đặc biệt như khu vực hải quan riêng nằm trên lãnh thổ của quốc gia đó để phục vụ tiêu dùng, đáp ứng nhu cầu sản xuất kinh doanh, hoặc để chờ tái xuất nhằm mục đích thu lợi nhuận.” Hiểu một cách đơn giản, nhập khẩu đề cập đến các hoạt động dùng ngoại tệ để trao đổi mua hàng hóa, dịch vụ từ nước ngoài về phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng trong nước hoặc tái xuất khẩu nhằm thu lợi nhuận. Nhập khẩu cho phép các quốc gia mua hàng hóa và tài nguyên mà họ không thể tự sản xuất hoặc sản xuất chúng rẻ hơn và hiệu quả hơn so với sản xuất trong nước. Những hàng hóa, dịch vụ có thể được nhập khẩu bởi các cá nhân, công ty hoặc chính phủ, và được sử dụng để sản xuất ra các sản phẩm khác hoặc được bán lại cho người tiêu dùng cuối cùng. Đặc điểm của hoạt động nhập khẩu Hoạt động nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ được diễn ra trên phạm vi quốc tế, chính vì vậy mà thị trường để các doanh nghiệp tiến hành hoạt động nhập khẩu cũng rất đa dạng.
Theo giáo trình Kinh doanh quốc tế, Đại học Thương mại (2022), một số đặc điểm của hoạt động nhập khẩu là: Về thị trường, Thị trường nhập khẩu thường rất đa dạng, một quốc gia có thể thực hiện nhập khẩu từ nhiều quốc gia khác trên thế giới. Mỗi quốc gia có lợi thế so 8 sánh trong sản xuất những loại hàng hóa cụ thể. Do đó, trong phạm vi thị trường lớn như vậy các nhà nhập khẩu cần phải phân tích, đánh giá cẩn thận và đưa ra quyết định nhập khẩu hàng hóa gì, tại quốc gia nào để có thể tối đa hóa hiệu quả nhập khẩu Về môi trường pháp luật: Hoạt động nhập khẩu chịu sự chi phối của hệ thống luật quốc gia và luật quốc tế. Giữa các nguồn luật này lại thường có sự mâu thuẫn, xung đột với nhau.
Do đó khi tham gia hoạt động nhập khẩu, mọi doanh nghiệp cần nắm rõ nguồn luật điều chỉnh hợp đồng nhập khẩu để tránh những tranh chấp phát sinh. Về phương thức thanh toán: Có nhiều phương thức khác nhau được sử dụng trong hoạt động thanh toán nhập khẩu: phương thức nhờ thu, phương thức chuyển tiền, phương thức tín dụng chứng từ,. Tiền tệ trong thanh toán thường là ngoại tệ mạnh có sức chuyển đổi cao như đô la Mỹ (USD), EURO, bảng Anh,. Việc thanh toán hàng nhập khẩu lại thường sử dụng các loại ngoại tệ nên chịu tác động lớn của tỷ giá hối đoái Về nguồn cung: Đầu vào (nguồn cung ứng trong đó có nguồn nhập khẩu), đầu ra (khách hàng) của doanh nghiệp rất đa dạng thường thay đổi theo nhu cầu tiêu dùng của người trong nước.
Nguồn cung ứng và đầu ra có thể ổn định, tập trung hoặc đa dạng phụ thuộc vào điều kiện kinh doanh của công ty, khả năng thích nghi và đáp ứng nhu cầu thị trường cũng như biến động của nguồn cung ứng. Về phương thức vận chuyển: Hoạt động nhập khẩu liên quan trực tiếp đến yếu tố nước ngoài, hàng hóa được vận chuyển qua các biên giới quốc gia, có khối lượng lớn và được vận chuyển qua đường biển, đường hàng không, đường sắt và vận chuyển vào nội bộ bằng các xe có trọng tải lớn. Vậy nên hoạt động nhập khẩu đòi hỏi chi phí vận chuyển lớn làm ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Về điều kiện cơ sở giao hàng: Theo Incoterm 2020 (International Commercial Terms - Các điều khoản thương mại quốc tế) có các điều kiện như CIF, FOB, 2.
Vai trò của hoạt động nhập khẩu Trong bối cảnh hầu hết các quốc gia đều nỗ lực tham gia vào hoạt động thương mại quốc tế, xuất nhập khẩu nói chung và nhập khẩu nói riêng đã trở thành 9 một hoạt động kinh doanh mang tính toàn cầu. Hoạt động nhập khẩu không chỉ đơn giản là mua bán lẻ hàng hóa mà là cả một hệ thống các quan hệ thương mại có tổ chức, nhằm mục đích thúc đẩy sản xuất, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, ổn định và nâng cao đời sống của người dân. Với vai trò là một trong hai hoạt động chủ yếu của thương mại quốc tế, nhập khẩu đang ngày càng trở nên quan trọng trong sự phát triển của nền kinh tế quốc gia và sự mở rộng thương mại quốc tế. ● Đối với quốc gia Thứ nhất, Hoạt động nhập khẩu đóng vai trò quan trọng trong việc bù đắp những thiếu hụt về cầu mà sản xuất nội địa không thể đáp ứng.
Điều này giúp duy trì nguồn cung ổn định, đặc biệt trong những giai đoạn sản xuất bị gián đoạn hoặc khi quốc gia chưa phát triển đủ khả năng tự sản xuất các sản phẩm đặc thù hoặc công nghệ tiên tiến. Hoạt động nhập khẩu cũng tạo ra sự đa dạng về chủng loại và chất lượng hàng hóa, mang đến nhiều sự lựa chọn cho người tiêu dùng trong nước. Thứ hai, Hoạt động nhập khẩu không chỉ giúp quốc gia tiếp cận các sản phẩm tiêu dùng mà còn cung cấp nguyên liệu đầu vào cho sản xuất. Đặc biệt, quá trình nhập khẩu thường đi kèm với việc chuyển giao công nghệ từ các quốc gia phát triển, giúp tiết kiệm chi phí nghiên cứu và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho sự chuyển đổi cơ cấu kinh tế, tăng cường chuyên môn hóa và nâng cao năng suất lao động. Thứ ba, Sự hiện diện của các sản phẩm nhập khẩu thúc đẩy áp lực cạnh tranh đối với các doanh nghiệp nội địa. Điều này buộc các doanh nghiệp phải không ngừng cải tiến công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và tối ưu hóa quy trình sản xuất. Nhờ đó, hàng hóa nội địa trở nên cạnh tranh hơn trên thị trường, vừa đáp ứng nhu cầu trong nước vừa có khả năng xuất khẩu ra thế giới.
Thứ tư, Hoạt động nhập khẩu thúc đẩy sự kết nối chặt chẽ giữa nền kinh tế trong nước với hệ thống kinh tế toàn cầu. Nhờ việc tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu, các quốc gia có thể tận dụng lợi thế so sánh, tăng cường phân công lao động quốc tế, đồng thời tiếp cận các nguồn lực và công nghệ tiên tiến, giúp quốc gia phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập. ● Đối với doanh nghiệp 10 Thứ nhất, vai trò của Hoạt động nhập khẩu là thúc đẩy sức cạnh tranh của hàng hóa trong nước so với hàng hóa nhập khẩu. Thông qua hoạt động nhập khẩu, các sản phẩm ngoại nhập có chất lượng tốt, mẫu mã đa dạng, có tính cạnh tranh cao tham gia vào thị trường nội địa buộc doanh nghiệp sản xuất trong nước phải không ngừng đổi mới, cải tiến công nghệ,.
Thứ hai, Hoạt động nhập khẩu giúp làm nâng cao năng lực chuyên môn của các thành viên trong doanh nghiệp nhập khẩu bởi hoạt động động này diễn ra trên phạm vi quốc tế, có sự giao lưu của nhiều nền kinh tế khác nhau về chính trị, văn hoá, ngôn ngữ, phong tục tập quán. Thứ ba, Hoạt động nhập khẩu hàng hoá có vai trò làm tăng vị thế và uy tín của doanh nghiệp cả ở thị trường trong nước và trị thường quốc tế. Doanh nghiệp có thể sử dụng lợi nhuận từ hoạt kinh doanh đem lại để mở rộng lĩnh vực kinh doanh, đầu tư xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, góp phần giải quyết công ăn việc làm, nâng cao đời sống cho người lao động cũng như giải quyết các vấn đề bức xúc của xã hội, cải thiện và phát triển các mối quan hệ trong kinh doanh. Nhìn chung, hoạt động nhập khẩu không chỉ là cầu nối quan trọng giữa nền kinh tế quốc gia và thế giới mà còn đóng vai trò thiết yếu trong việc thúc đẩy đổi mới, phát triển công nghệ, và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Thông qua hoạt động nhập khẩu, quốc gia có thể tăng cường hợp tác quốc tế, tạo ra sự cân bằng cung cầu, và phát triển nền kinh tế theo hướng bền vững. Đây không chỉ là động lực cho sự phát triển kinh tế mà còn là công cụ quan trọng trong việc cải thiện chất lượng đời sống xã hội. Các hình thức nhập khẩu Căn cứ theo giáo trình Kinh doanh quốc tế, Đại học Thương mại (2022), các doanh nghiệp Việt Nam hiện có sáu loại hình thức nhập khẩu chính: ❖ Nhập khẩu trực tiếp Nhập khẩu trực tiếp là hình thức nhập khẩu mà người mua và người bán hàng hóa trực tiếp giao dịch với nhau, quá trình mua và bán không hề ràng buộc lẫn nhau. Bên mua có thể mua mà không bán và ngược lại.
Trong hoạt động nhập khẩu trực tiếp, doanh nghiệp hoàn toàn nắm quyền chủ động và phải tự tiến hành các nghiệp vụ của hoạt động nhập khẩu từ nghiên cứu thị trường, lựa chọn nhà cung cấp, lựa 11 chọn phương thức giao dịch, đến việc ký kết và thực hiện hợp đồng. Doanh nghiệp phải tự bỏ vốn để chi trả các chi phí phát sinh trong hoạt động kinh doanh nhập khẩu và được hưởng toàn bộ phần lãi thu được cũng như phải tự chịu trách nhiệm nếu hoạt động đó thua lỗ.