Luận văn thạc sĩ xây dựng nhóm nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên trường đại học khoa học xã hội và nhân văn thành phố hồ chí minh

Luận văn thạc sĩ phân tích xây dựng nhóm nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học tại trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn.

• Tác giả: Ngô Tùng Lâm
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Mai
• Trường học: Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Quản lý khoa học và công nghệ
• Đề tài: Xây Dựng Nhóm Nghiên Cứu Nhằm Nâng Cao Hiệu Quả Hoạt Động Nghiên Cứu Khoa Học Của Giảng Viên Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do nghiên cứu
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu
• 0.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.4. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.6. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.7. Phương pháp nghiên cứu
• 0.8. Ý nghĩa của đề tài
• 0.9. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀ NHÓM NGHIÊN CỨU KHOA HỌC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC
• 1.1. Một số khái niệm
• 1.2. Hoạt động nghiên cứu khoa học tại trường Đại học
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA GIẢNG VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHXH&NV TP.
• 2.1. Vài nét về Trường Đại học KHXH&NV Tp.HCM
• 2.2. Thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học của ĐHQG - HCM
• 2.3. Thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên Trường Đại học KHXH&NV Tp.
• 2.4. Đánh giá thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên Trường Đại học KHXH&NV Tp.HCM
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP XÂY DỰNG NHÓM NGHIÊN CỨU NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA GIẢNG VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHXH&NV TP.
• 3.1. Cơ sở lý luận đề ra các giải pháp xây dựng nhóm nghiên cứu
• 3.2. Các giải pháp xây dựng nhóm nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên Trường Đại học KHXH&NV Tp.
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao hiệu quả nghiên cứu khoa học tại ĐH KHXH NV

Nâng cao hiệu quả nghiên cứu khoa học tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐH KHXH&NV) là một nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh phát triển giáo dục đại học hiện nay. ĐH KHXH&NV, thuộc ĐHQG - HCM, có vai trò quyết định trong việc đào tạo nhân lực chất lượng cao và phát triển nghiên cứu khoa học. Việc nâng cao chất lượng nghiên cứu không chỉ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

1.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu khoa học trong giáo dục đại học

Nghiên cứu khoa học đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập. Đội ngũ giảng viên tham gia nghiên cứu không chỉ tích lũy kiến thức mà còn phát triển kỹ năng cần thiết để giải quyết các vấn đề thực tiễn trong lĩnh vực chuyên môn.

1.2. Định hướng phát triển nghiên cứu khoa học tại ĐH KHXH NV

ĐH KHXH&NV hướng đến việc trở thành một trong những cơ sở đào tạo và nghiên cứu hàng đầu tại Việt Nam. Định hướng này bao gồm việc xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh, khuyến khích giảng viên tham gia vào các dự án nghiên cứu có tính ứng dụng cao.

II. Những thách thức trong hoạt động nghiên cứu khoa học tại ĐH KHXH NV

Mặc dù có nhiều tiềm năng, hoạt động nghiên cứu khoa học tại ĐH KHXH&NV vẫn gặp phải nhiều thách thức. Sự thiếu hụt về nguồn lực, chính sách hỗ trợ chưa đầy đủ và sự phân bổ thời gian không hợp lý giữa giảng dạy và nghiên cứu là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực cho nghiên cứu khoa học

Nhiều giảng viên gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn tài chính cho nghiên cứu. Điều này dẫn đến việc không thể thực hiện các đề tài nghiên cứu có quy mô lớn hoặc có tính ứng dụng cao.

2.2. Chính sách hỗ trợ nghiên cứu chưa hiệu quả

Chính sách hiện tại chưa đủ mạnh để khuyến khích giảng viên tham gia nghiên cứu. Cần có những thay đổi trong chính sách để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động nghiên cứu khoa học.

III. Phương pháp xây dựng nhóm nghiên cứu hiệu quả tại ĐH KHXH NV

Xây dựng nhóm nghiên cứu là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả nghiên cứu khoa học. Các nhóm nghiên cứu không chỉ giúp tăng cường hợp tác giữa các giảng viên mà còn tạo ra môi trường nghiên cứu tích cực.

3.1. Cách thức hình thành nhóm nghiên cứu

Việc hình thành nhóm nghiên cứu cần dựa trên sự kết hợp giữa các giảng viên có cùng lĩnh vực nghiên cứu. Điều này giúp tối ưu hóa nguồn lực và tăng cường khả năng thực hiện các đề tài nghiên cứu.

3.2. Bí quyết duy trì hoạt động nhóm nghiên cứu

Để duy trì hoạt động hiệu quả của nhóm nghiên cứu, cần có sự giao tiếp thường xuyên và chia sẻ thông tin giữa các thành viên. Ngoài ra, việc tổ chức các buổi hội thảo và tọa đàm cũng rất cần thiết để cập nhật kiến thức và kinh nghiệm.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu khoa học tại ĐH KHXH NV

Kết quả nghiên cứu khoa học tại ĐH KHXH&NV không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn được ứng dụng vào thực tiễn. Các nghiên cứu này góp phần giải quyết các vấn đề xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống.

4.1. Các dự án nghiên cứu tiêu biểu

Nhiều dự án nghiên cứu tại ĐH KHXH&NV đã được triển khai thành công, mang lại giá trị thực tiễn cao. Những dự án này không chỉ giúp nâng cao uy tín của trường mà còn đóng góp vào sự phát triển của cộng đồng.

4.2. Đánh giá hiệu quả ứng dụng kết quả nghiên cứu

Việc đánh giá hiệu quả ứng dụng kết quả nghiên cứu là rất quan trọng. Cần có các tiêu chí rõ ràng để đo lường tác động của nghiên cứu đến thực tiễn xã hội.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho nghiên cứu khoa học tại ĐH KHXH NV

Kết luận từ các nghiên cứu cho thấy rằng việc nâng cao hiệu quả nghiên cứu khoa học tại ĐH KHXH&NV là một nhiệm vụ cần thiết. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc cải thiện chính sách, tăng cường nguồn lực và xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh.

5.1. Định hướng phát triển nghiên cứu trong thời gian tới

Trong thời gian tới, ĐH KHXH&NV cần tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu, khuyến khích giảng viên tham gia vào các dự án nghiên cứu có tính ứng dụng cao.

5.2. Tầm nhìn dài hạn cho nghiên cứu khoa học

Tầm nhìn dài hạn cho nghiên cứu khoa học tại ĐH KHXH&NV là trở thành một trung tâm nghiên cứu hàng đầu tại Việt Nam, đóng góp tích cực vào sự phát triển của xã hội và nền kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ và quá trình toàn cầu hóa, giáo dục đại học tại Việt Nam đang đối mặt với yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo và đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học (NCKH). Đặc biệt, đội ngũ giảng viên đóng vai trò trung tâm trong việc thực hiện nhiệm vụ này. Tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHKHXH&NV) thuộc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (ĐHQG-HCM), hoạt động NCKH của giảng viên đã có nhiều bước phát triển nhưng vẫn chưa tương xứng với tiềm lực và kỳ vọng. Từ năm 2001 đến 2009, số lượng đề tài nghiên cứu khoa học của giảng viên tăng dần, ví dụ năm 2006 có 16 đề tài cấp cơ sở, năm 2009 có 12 đề tài cấp ĐHQG và 19 đề tài cấp cơ sở. Tuy nhiên, chất lượng và hiệu quả ứng dụng kết quả nghiên cứu còn hạn chế, lĩnh vực nghiên cứu chưa đa dạng và chưa phát huy hết tiềm năng đội ngũ.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là khảo sát thực trạng hoạt động NCKH của giảng viên Trường ĐHKHXH&NV, đồng thời đề xuất giải pháp xây dựng nhóm nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giảng viên tham gia NCKH tại trường từ năm 2001 đến nay, đặc biệt chú trọng giai đoạn từ 2007 trở lại đây, gắn với chủ trương xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh của ĐHQG-HCM. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực nghiên cứu và phát triển bền vững hoạt động NCKH tại trường, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các khái niệm và lý thuyết nền tảng về khoa học, nghiên cứu và hoạt động nghiên cứu khoa học trong môi trường đại học. Theo định nghĩa của Grinnell (1993), nghiên cứu là công việc có hệ thống, sử dụng phương pháp khoa học để giải quyết vấn đề và tạo ra kiến thức mới có thể ứng dụng thực tiễn. Kerlinger (1986) nhấn mạnh nghiên cứu khoa học là sự quan sát có hệ thống, kiểm nghiệm thực tế và phê bình chỉnh sửa dựa trên hiện tượng giả định.

Khái niệm nhóm nghiên cứu khoa học được hiểu là tập hợp các nhà khoa học có năng lực bổ trợ, cùng cam kết thực hiện mục tiêu chung, tương tác và phối hợp chặt chẽ dưới sự dẫn dắt của nhà nghiên cứu có uy tín. Mô hình nhóm nghiên cứu khoa học (Scientific Research Group - SRG) theo Joseph S. Fruton bao gồm các thành phần: định hướng mục đích, thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu tại đơn vị hạt nhân, và sự lãnh đạo của nhà khoa học có uy tín.

Ngoài ra, luận văn tham khảo các quy định pháp luật về hoạt động khoa học công nghệ tại Việt Nam, như Luật Giáo dục (Điều 18, 59, 73) và Luật Khoa học công nghệ (Điều 4, 5, 7, 8, 12, 17, 18), làm cơ sở pháp lý cho việc tổ chức và quản lý hoạt động NCKH trong trường đại học.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định lượng và định tính nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp xây dựng nhóm nghiên cứu. Nguồn dữ liệu chính bao gồm:

• Số liệu thống kê về hoạt động NCKH của giảng viên do Phòng Sau đại học - Quản lý khoa học Trường ĐHKHXH&NV cung cấp, bao gồm số lượng đề tài, bài báo khoa học, sách xuất bản từ năm 2001 đến 2009.
• Tài liệu tham khảo từ sách, giáo trình, bài báo khoa học và các công trình nghiên cứu liên quan.
• Phỏng vấn sâu với cán bộ quản lý hoạt động NCKH của trường để thu thập thông tin bổ sung.
• Khảo sát bằng bảng hỏi với 150 giảng viên tham gia nghiên cứu khoa học nhằm thu thập dữ liệu định lượng về thực trạng, khó khăn và nhu cầu xây dựng nhóm nghiên cứu.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng các phương pháp thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ, và phân tích nội dung phỏng vấn. Thời gian nghiên cứu tập trung từ năm 2001 đến nay, đặc biệt giai đoạn 2007-2009, nhằm phản ánh chính xác xu hướng và hiệu quả hoạt động NCKH của giảng viên trong bối cảnh đổi mới và phát triển của trường.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số lượng đề tài nghiên cứu: Từ năm 2001 đến 2009, số lượng đề tài nghiên cứu khoa học của giảng viên Trường ĐHKHXH&NV tăng rõ rệt. Ví dụ, năm 2006 có 16 đề tài cấp cơ sở, năm 2007 tăng lên 34 đề tài cấp cơ sở và 10 đề tài cấp ĐHQG, năm 2009 có 19 đề tài cấp cơ sở, 12 đề tài cấp ĐHQG và 3 đề tài cấp nhà nước. Tỷ lệ đề tài nghiệm thu đạt loại khá trở lên chiếm trên 80%.

2. Chất lượng công bố khoa học: Trong giai đoạn 2006-2009, giảng viên trường đã công bố gần 4.000 bài báo khoa học, trong đó 523 bài đăng trên tạp chí quốc tế, với 372 bài thuộc danh sách ISI (chiếm 73%). Số lượng sách chuyên khảo, giáo trình và tài liệu tham khảo cũng tăng, trung bình mỗi năm xuất bản trên 15 đầu sách phục vụ đào tạo và nghiên cứu.

3. Cơ sở vật chất và nguồn lực: Trường đã đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất phục vụ NCKH với kinh phí khoảng 2.650 triệu đồng năm 2004, 1.765 triệu đồng năm 2005 và 2.500 triệu đồng năm 2006 cho các phòng thí nghiệm và phòng thực hành. Tuy nhiên, trang thiết bị và phòng thí nghiệm còn hạn chế so với yêu cầu phát triển nhóm nghiên cứu mạnh.

4. Hoạt động nhóm nghiên cứu: Các nhóm nghiên cứu tại trường chủ yếu phát triển tự phát, quy mô nhỏ, thiếu chuyên gia đầu đàn và chưa huy động hiệu quả học viên cao học, nghiên cứu sinh tham gia. Liên kết với các đơn vị bên ngoài còn hạn chế, chưa có cơ chế tổ chức và chính sách hỗ trợ nhóm nghiên cứu một cách bài bản.

Thảo luận kết quả

Sự gia tăng số lượng đề tài và công bố khoa học phản ánh nỗ lực tích cực của giảng viên trong hoạt động NCKH, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và uy tín của trường. Tuy nhiên, chất lượng và hiệu quả ứng dụng kết quả nghiên cứu chưa tương xứng với tiềm năng do nhiều nguyên nhân: hạn chế về cơ sở vật chất, thiếu chính sách hỗ trợ nhóm nghiên cứu, áp lực giảng dạy cao khiến giảng viên khó tập trung nghiên cứu chuyên sâu.

So sánh với các nghiên cứu trong nước, tình trạng này phổ biến ở nhiều trường đại học, trong đó nhóm nghiên cứu mạnh được xem là giải pháp hiệu quả để nâng cao năng lực nghiên cứu. Việc xây dựng nhóm nghiên cứu tại Trường ĐHKHXH&NV cần được tổ chức bài bản, có sự hỗ trợ về chính sách, kinh phí và cơ sở vật chất, đồng thời phát huy vai trò của các nhà khoa học đầu ngành và tăng cường hợp tác quốc tế.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số lượng đề tài và bài báo khoa học theo năm, bảng phân loại đề tài theo cấp độ, và sơ đồ mô hình tổ chức nhóm nghiên cứu đề xuất nhằm minh họa rõ ràng các phát hiện và giải pháp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và phát triển nhóm nghiên cứu mạnh: Thiết lập các nhóm nghiên cứu theo lĩnh vực thế mạnh của trường, quy tụ các nhà khoa học đầu ngành và giảng viên có năng lực, tạo môi trường hợp tác liên ngành. Mục tiêu đạt 5-7 nhóm nghiên cứu mạnh trong vòng 3 năm, do Ban Giám hiệu và Hội đồng khoa học chủ trì.

2. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất: Nâng cấp phòng thí nghiệm, trang thiết bị nghiên cứu hiện đại phục vụ nhóm nghiên cứu, ưu tiên kinh phí từ ngân sách nhà nước và huy động nguồn tài trợ bên ngoài. Kế hoạch đầu tư cụ thể trong 2 năm tới, do Phòng Quản lý khoa học phối hợp thực hiện.

3. Chính sách hỗ trợ và khuyến khích: Xây dựng chính sách ưu đãi về thời gian nghiên cứu, tài chính, khen thưởng cho giảng viên tham gia nhóm nghiên cứu và có công trình khoa học chất lượng cao. Áp dụng chính sách trong năm học tiếp theo, do Ban Tổ chức cán bộ và Phòng Quản lý khoa học phối hợp triển khai.

4. Đào tạo và bồi dưỡng năng lực nghiên cứu: Tổ chức các khóa đào tạo kỹ năng nghiên cứu, quản lý dự án khoa học, kỹ năng viết bài báo quốc tế cho giảng viên và nghiên cứu sinh. Thực hiện định kỳ hàng năm, do Trung tâm Đào tạo và Phát triển nguồn nhân lực đảm nhiệm.

5. Mở rộng hợp tác quốc tế và liên kết nghiên cứu: Tăng cường hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu trong và ngoài nước để trao đổi học thuật, đồng thực hiện đề tài, chuyển giao công nghệ. Xây dựng kế hoạch hợp tác 5 năm, do Ban Hợp tác quốc tế và các khoa chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo các trường đại học: Nhận diện thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên, từ đó xây dựng chính sách phù hợp nhằm phát triển đội ngũ nghiên cứu.

2. Giảng viên và nhà nghiên cứu: Hiểu rõ vai trò và tầm quan trọng của nhóm nghiên cứu trong việc nâng cao năng lực nghiên cứu, từ đó chủ động tham gia và phát triển các nhóm nghiên cứu chuyên môn.

3. Cơ quan quản lý giáo dục và khoa học công nghệ: Tham khảo các đề xuất về chính sách hỗ trợ, quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học trong trường đại học, góp phần hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế tài chính.

4. Sinh viên và học viên sau đại học: Nắm bắt cơ hội tham gia nghiên cứu khoa học thông qua các nhóm nghiên cứu, nâng cao kỹ năng và kinh nghiệm nghiên cứu, phục vụ cho học tập và phát triển nghề nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên tại Trường ĐHKHXH&NV chưa đạt hiệu quả cao?
   Nguyên nhân chính là do áp lực giảng dạy lớn, thiếu cơ sở vật chất hiện đại, chính sách hỗ trợ chưa đầy đủ và thiếu các nhóm nghiên cứu mạnh để tạo môi trường hợp tác hiệu quả.

2. Nhóm nghiên cứu khoa học có vai trò gì trong nâng cao hiệu quả nghiên cứu?
   Nhóm nghiên cứu giúp tập hợp các nhà khoa học có năng lực bổ trợ, chia sẻ nguồn lực, kinh nghiệm và tạo động lực nghiên cứu, từ đó nâng cao chất lượng và hiệu quả công trình khoa học.

3. Làm thế nào để xây dựng nhóm nghiên cứu hiệu quả tại trường đại học?
   Cần có sự lãnh đạo và hỗ trợ từ ban giám hiệu, chính sách ưu đãi, đầu tư cơ sở vật chất, đào tạo kỹ năng nghiên cứu và thúc đẩy hợp tác liên ngành, quốc tế.

4. Các giảng viên có thể tham gia nhóm nghiên cứu như thế nào?
   Giảng viên có thể đăng ký tham gia nhóm nghiên cứu theo lĩnh vực chuyên môn, tham gia các dự án, đề tài nghiên cứu chung, đóng góp ý tưởng và chia sẻ kết quả nghiên cứu.

5. Làm sao để tăng cường hợp tác quốc tế trong nghiên cứu khoa học?
   Trường cần xây dựng các chương trình hợp tác, ký kết thỏa thuận với các viện nghiên cứu, trường đại học nước ngoài, tổ chức hội thảo quốc tế và khuyến khích giảng viên tham gia các dự án quốc tế.

Kết luận

• Hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên Trường ĐHKHXH&NV đã có sự phát triển về số lượng đề tài và công bố khoa học trong giai đoạn 2001-2009, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế về chất lượng và hiệu quả ứng dụng.
• Việc xây dựng nhóm nghiên cứu mạnh là giải pháp then chốt để nâng cao năng lực nghiên cứu, phát huy tiềm năng đội ngũ giảng viên và tăng cường hợp tác liên ngành, quốc tế.
• Cần có chính sách hỗ trợ toàn diện, đầu tư cơ sở vật chất, đào tạo kỹ năng và tạo môi trường nghiên cứu thuận lợi cho giảng viên và nhóm nghiên cứu.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm xây dựng và phát triển nhóm nghiên cứu tại Trường ĐHKHXH&NV trong giai đoạn 2010-2015, góp phần thực hiện mục tiêu trở thành đại học nghiên cứu hàng đầu trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn.
• Khuyến nghị Ban Giám hiệu, các khoa và phòng ban liên quan triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh phù hợp trong các giai đoạn tiếp theo.

Các đơn vị chức năng của trường cần xây dựng kế hoạch chi tiết triển khai nhóm nghiên cứu, đồng thời tổ chức hội thảo chuyên đề để phổ biến và thu hút sự tham gia của giảng viên. Đề nghị các giảng viên chủ động tham gia và đóng góp ý kiến nhằm hoàn thiện mô hình nhóm nghiên cứu phù hợp với thực tiễn của trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần Mở đầu 1. Lý do nghiên cứu 2. Lịch sử nghiên cứu 3. Mục tiêu nghiên cứu 4.

Phạm vi nghiên cứu 5. Câu hỏi nghiên cứu 7. Giả thuyết nghiên cứu 8. Phương pháp nghiên cứu 9.

Ý nghĩa của đề tài 10. Cấu trúc luận văn Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về hoạt động nghiên cứu khoa học và nhóm nghiên cứu khoa học tại Trƣờng Đại học 1. Một số khái niệm 2.

Hoạt động nghiên cứu khoa học tại trường Đại học Chƣơng 2. Thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên Trƣờng Đại học KHXH&NV Tp. Vài nét về Trường Đại học KHXH&NV Tp.HCM 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học của ĐHQG - HCM 3.

Thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên Trường Đại học KHXH&NV Tp. Đánh giá thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên Trường Đại học KHXH&NV Tp.HCM Chƣơng 3. Giải pháp xây dựng nhóm nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên Trƣờng Đại học KHXH&NV Tp. Cơ sở lý luận đề ra các giải pháp xây dựng nhóm nghiên cứu 2.

Các giải pháp xây dựng nhóm nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên Trường Đại học KHXH&NV Tp. Kết luận Tài liệu tham khảo Phụ lục 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀ NHÓM NGHIÊN CỨU TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC 1. Một số khái niệm: 1.1 Khoa học: là hệ thống tri thức về các hiện tượng, sự vật, quy luật tự nhiên, xã hội và tư duy. Khoa học là một hệ thống kiến thức hợp thành, có được từ bằng các kết quả nghiên cứu, quan trắc, thí nghiệm, thực nghiệm các vấn đề thế giới vật chất, quy luật tự nhiên, môi trường, xã hội nhân văn.

Theo “ The Oxfond Modern English Dictonary” thì khoa học là: - Áp dụng cho khoa học tự nhiên, phần kiến thức có hệ thống, nó đạt được nhờ sự quan sát theo một trình tự nhất định hay thường qua kết quả thực nghiệm để giải thích về vật chất, chức năng của toàn bộ thế giới vật chất. - Áp dụng cho khoa học chính trị, khoa học cũng có thể là kiến thức được trình bày theo một hệ thống đặc biệt hay một chủ đề đặc biệt. Mặt khác, khoa học cũng là một sự thể hiện những nguyên tắc, những qui luật của lĩnh vực chính trị xã hội. - Áp dụng cho ngành ngôn ngữ học, khoa học là toàn bộ kiến thức về một lĩnh vực trong tiếng nói chữ viết, văn phạm của một dân tộc, một đất nước… 1.2 Nghiên cứu: Trong tiếng Anh từ nghiên cứu (research) gồm có 2 vần re và search.

Theo từ điển, tiếp đầu ngữ re có nghĩa là sự lặp lại, làm mới lại hay lặp lại nhiều lần và từ sau là search, là một động từ có nghĩa là giám sát rất chặt chẽ và cẩn thận, để kiểm tra, thử nghiệm hay quan sát. Người ta đã thống nhất dùng danh từ research để mô tả một công việc nghiên cứu phải thật cẩn thận, kiên nhẫn và có 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] hệ thống. Đồng thời phải kiểm tra một cách kỹ lưỡng về chuyên môn trong một số trường hợp đảm nhận việc cho ra những sự kiện hay nguyên lý (Grinnell, 1993) Grinnell (1993) còn cho rằng: “Nghiên cứu là một yêu cầu đã được biết trước sử dụng phương pháp khoa học để giải quyết những vấn đề và đưa ra những kiến thức mới có thể áp dụng vào thực tế”. Burns (1994) định nghĩa nghiên cứu là “công việc tìm hiểu có hệ thống để tìm ra câu trả lời cho vấn đề đặt ra”.

Nghiên cứu là cách thức suy luận, xem xét, tìm hiểu các mặt khác nhau trong chuyên môn và đưa ra những qui định trong những văn bản cụ thể, triển khai thực hiện các phương pháp mới để tăng cường chuyên môn. Trong nghiên cứu luôn có thói quen đặt các câu hỏi “Tại sao?”, “Phải làm gì?”. Mục tiêu nghiên cứu thực tế là để tìm ra câu trả lời hợp lý nhất, cùng với việc thay đổi những chính sách thích hợp để phục vụ cho chuyên môn hiệu quả hơn.3 Nghiên cứu khoa học: là quá trình hình thành và chứng minh luận điểm khoa học về một sự vật hoặc hiện tượng cần khám phá. Nghiên cứu khoa học là hoạt động phát hiện, tìm hiểu các hiện tượng, sự vật, quy luật của tự nhiên, xã hội và tư duy, sáng tạo các giải pháp nhằm ứng dụng vào thực tiễn.

Nghiên cứu khoa học bao gồm nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng. Theo Kerlinger (1986), “nghiên cứu khoa học là sự quan sát có hệ thống, được kiểm nghiệm thực tế và được phê bình chỉnh sửa dựa trên những hiện tượng giả định”.4 Hoạt động NCKH: bao gồm các công trình nghiên cứu cấp Nhà nước, cấp Trọng điểm ĐHQG, cấp ĐHQG, cấp trường; các chương trình, dự án NCKH trong nước và hợp tác quốc tế; các hội thảo khoa học quốc tế, hội thảo khoa học dành cho giảng viên, học viên sau đại học và sinh viên; xuất bản sách, tạp chí, tập san khoa học.5 Giảng viên: Nhà giáo là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, cơ sở giáo dục khác. Nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp gọi là giáo viên, ở cơ sở giáo dục đại học gọi là giảng viên.6 Nhóm: là một tập hợp hai hoặc nhiều người chia sẻ mục tiêu. Các thành viên trong nhóm luôn tương tác với nhau, theo đó hành vi của mỗi thành viên bị chi phối bởi hành vi của các thành viên khác.

Trong một tổ chức, hầu hết người lao động là thành viên của ít nhất một nhóm nào đó, có thể là một nhóm chính thức hay nhóm không chính thức.7 Nhóm chính thức: là nhóm được thành lập xuất phát từ nhu cầu của chính tổ chức, trên cơ sở quyết định chính thức. Mục tiêu của nhóm chính thức phải phù hợp với mục tiêu của tổ chức.8 Nhóm không chính thức: là nhóm phát triển một cách tự nhiên nhằm đáp ứng các nhu cầu xã hội của người lao động. Hai loại nhóm không chính thức thường gặp là nhóm có cùng sự quan tâm, lợi ích và nhóm bằng hữu, bạn bè (các thành viên có những điểm tương đồng như cùng lứa tuổi, cùng sở thích, cùng quan điểm chính trị…) 1.9 Nhóm nghiên cứu là tập hợp những người có năng lực nghiên cứu bổ trợ cho nhau (kiến thức, kỹ năng và khả năng), cùng cam kết chịu trách nhiệm thực hiện các mục tiêu chung. Các thành viên trong nhóm tương tác với nhau và với trưởng nhóm để đạt được mục tiêu chung.

Mỗi thành viên trong nhóm chia sẻ thông tin và thực hiện phần việc của mình dựa vào thông tin của các thành viên còn lại. Họ kết hợp với nhau để hoàn thành nhiệm vụ và phụ thuộc vào trưởng nhóm để được cung cấp thông tin và nguồn lực, được huấn luyện khi cần thiết cũng như khi cần phối hợp hay liên kết với những nhóm nghiên cứu khác. Nhóm nghiên cứu khoa học (Scientific Research group _ SRG) theo Joseph S. Fruton (Contrasts in scientific Styles: Research Groups in the Chemical and Biochemical Research, Diane Publishing, 1990), có thể còn nhiều cách khác để gọi tên: Research Team, Research School, Research Unit.

Nhìn chung, có thể hiểu nhóm nghiên cứu khoa học là tập thể các nhà khoa học và học thuật: 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Định hướng cùng một mục đích, một lĩnh vực chuyên môn nhất định. - Thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu và đào tạo tại một đơn vị hạt nhân (hay xoay quanh đơn vị hạt nhân). - Được dẫn dắt bởi một (hay một vài) nhà nghiên cứu có uy tín khoa học, uy tín đạo đức và đồng thời phải có khả năng tổ chức, giao tiếp, tập hợp… 1.10 Nhân lực khoa học công nghệ: Theo định nghĩa của UNESCO: nhân lực khoa học và công nghệ là những người trực tiếp tham gia vào hoạt động khoa học và công nghệ trong một cơ quan, tổ chức và được trả lương hay thù lao cho lao động của họ, bao gồm các nhà khoa học và kỹ sư, kỹ thuật viên và nhân lực phù trợ. Như vậy nhân lực nghiên cứu khoa học cũng nằm trong nhóm này.

Hoạt động nghiên cứu khoa học tại Trƣờng Đại học 1. Vai trò của hoạt động nghiên cứu khoa học tại Trƣờng Đại học Hoạt động khoa học và công nghệ là một trong các nhiệm vụ của trường Đại học. Trường Đại học vừa là cơ sở đào tạo, vừa là cơ sở nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, ứng dụng và chuyển giao công nghệ vào sản xuất và đời sống. Trường Đại học thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu cơ bản, nhiệm vụ khoa học công nghệ ưu tiên, trọng điểm của Nhà nước và nghiên cứu khoa học về giáo dục.

Hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên đóng góp vào việc nâng cao chất lượng giảng dạy. Hoạt động nghiên cứu khoa học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân lực nghiên cứu khoa học. Nâng cao trình độ và năng lực của giảng viên, cán bộ hoạt động khoa học và công nghệ trong trường Đại học. Góp phần phát hiện và bồi dưỡng nhân tài, phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ của đất nước, thúc đẩy hội nhập với nền khoa học và công nghệ tiên tiến, hiện đại của khu vực và thế giới.

Những quy định về hoạt động nghiên cứu khoa học tại trƣờng đại học Theo điều 18 của Luật Giáo dục: [10, trg 5] 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] “Nhà nước tạo điều kiện cho nhà trường và cơ sở giáo dục khác tổ chức nghiên cứu, ứng dụng, phổ biến khoa học, công nghệ; kết hợp đào tạo với nghiên cứu khoa học và sản xuất nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, từng bước thực hiện vai trò trung tâm văn hóa, khoa học, công nghệ của địa phương hoặc của cả nước. Nhà trường và cơ sở giáo dục khác phối hợp với tổ chức nghiên cứu khoa học, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trong việc đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Nhà nước có chính sách ưu tiên phát triển nghiên cứu, ứng dụng và phổ biến khoa học giáo dục. Các chủ trương, chính sách về giáo dục phải được xây dựng trên cơ sở kết quả nghiên cứu khoa học phù hợp với thực tiễn Việt Nam.

Nhiệm vụ và quyền hạn của trường trung cấp, trường cao đẳng, trường đại học trong nghiên cứu khoa học, phục vụ xã hội.