CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH 1. Cơ sở lý luận về hiệu quả sản xuất kinh doanh 1.1 Khái niệm về hiệu quả sản xuất kinh doanh - Hiệu quả sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp phản ánh mức độ sử dụng các nhân tài, vật lực của doanh nghiệp để đạt được kết quả cao nhất trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh với tổng chi phí thấp nhất. Đối với các doanh nghiệp để đạt được mục tiêu sản xuất kinh doanh cần chú trọng đến các điều kiện nội tại, phát huy năng lực, hiệu quả các yếu tố sản xuất và tiết kiệm chi phí. Yêu cầu việc nâng cao hoạt động sản xuất kinh doanh là phải sử dụng một cách hợp lý nhằm tối đa hóa kết quả đầu ra với chi phí thấp nhất.
- Hiệu quả kinh tế thể hiện mối qua hệ đặc trưng ở mối quan hệ đa dạng giữa lượng kết quả và lượng chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó. Tùy theo thành phần của yếu tốt kết quả hay chi phí bỏ ra và tùy theo mối quan hệ giữa kết quả và chi phí, ta có các chỉ tiêu hiệu quả khác nhau. Để đánh giá chính xác, có cơ sở khoa học hiệu quả sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp bao giờ cũng cần xây dựng hệ thống chỉ tiêu phù hợp bao gồm các chỉ tiêu tổng hợp và các chỉ tiêu chi tiết. Các chỉ tiêu đó phải phản ánh được mực độ sản xuất, suất hao phí của từng yếu tố, từng loại và phải thống nhất với công thức đánh giá hiệu quả.
Khái niệm và kết quả sản xuất kinh doanh Kết quả sản xuất kinh doanh là giá trị hay số lượng sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp thu được trong một kỳ, một giai đoạn sản xuất kinh doanh. Về số lượng đó là số sản phẩm, dịch vụ được sản xuất, kinh doanh trong một kỳ. Về giá trị đó là biểu hiện dưới dạng tiền như tổng giá trị sản lượng, doanh thu, lợi nhuận. Kết quả là đại lượng cân đong, đo, đếm được.
Phân biệt hiệu quả và kết quả sản xuất kinh doanh - Hiệu quả phản ánh trình độ quản lý sản xuất kinh doanh, chất lượng của công tác kinh doanh trong kỳ nghiên cứu; - Kết quả kinh doanh phản ánh số lượng, giá trị thực hiện được trong một kỳ sản xuất kinh doanh. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất kinh doanh 4 1.1 Các nhân tố từ phía Doanh nghiệp - Từ phương pháp xác định hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trên đây, ta có thể thấy trước hết hiệu quả chịu sự tác động trực tiếp của cung – cầu và giá cả thị trường. Nói một cách cụ thể là hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp chịu ảnh hưởng trực tiếp của các yếu tố đầu vào, đầu ra và giá cả thị trường, đồng thời các yếu tố này lại chịu sự tác động trực tiếp của quá trình tổ chức quản lý sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp cũng như các nhân tố chính trị, tư tưởng, kinh tế kỹ thuật, tâm lý xã hội của thị trường thế giới và trong nước, của các ngành, các địa phương. Điều đó chứng tỏ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp chịu sự tác động tổng hợp các nhân tố.
- Hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp chịu sự ảnh hưởng trực tiếp của hai yếu tố là doanh thu và chi phí. Nhưng bản thân 02 yếu tố này chịu tác động của nhiều nhân tố, trong đó có một số nhân số chính: 1. Các nhân tố về quy mô sản xuất kinh doanh - Mỗi doanh nghiệp khi ra quyết định sản xuất kinh doanh cái gì và bao nhiêu, trước hết đều phải nghiên cứu nhu cầu thị trường và khả năng đáp ứng nhu cầu đócủa doanh nghiệp. Nhu cầu có khả năng thanh toán càng lớn thì khả năng tạo ra doanh thu càng cao và ngược lại.
Bởi nhu cầu có khả năng thanh tóan lớn thì doanh nghiệp có khả năng tăng quy mô sản xuất kinh doanh. Tăng quy mô sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp sẽ sản xuất kinh doanh được nhiều đơn vị sản phẩm và sẽ bán ra được nhiều đơn vị hàng hóa với giá cả mỗi đơn vị hàng hóa, dịch vụ cao. Do đó doanh thu của từng sản phẩm, dịch vụ sẽ tăng và đặc biệt mức thu tổng hợp sẽ lớn và ngược lại nhu cầu về hàng hóa, dịch vụ thấp sẽ cho kết quả doanh thu thấp. - Như vậy, chúng ta có thể thấy quy mô sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp khi đáp ứng được nhu cầu về sản phẩm hàng hóa, dịch vụ của thị trường thì doanh nghiệp sẽ chiếm lĩnh được thị trường để bán sản phẩm hàng hóa, dịch vụ và doanh thu sẽ cao.
Mong muốn của nhà sản xuất kinh doanh luôn là bán được nhiều sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ và định ra mức giá mà cả người mua lẫn người bán chấp nhận được để có lợi cho hai bên. Quan hệ cung – cầu về hàng hóa, dịch vụ thay đổi sẽ làm cho giá cả thay đổi, ảnh hưởng tới doanh thu của doanh nghiệp. Vì 5 vậy việc quyết định tối ưu về quy mô sản xuất kinh doanh chính là quyết định tối ưu về hiệu quả của doanh nghiệp. Nhân tố về tổ chức sản xuất kinh doanh Sau khi đã lựa chọn quy mô kinh doanh các doanh nghiệp sẽ quyết định tổ chức sản xuất kinh doanh nó như thế nào.
Các doanh nghiệp lựa chọn đầu vào: lao động, vật tư thiết bị, công nghệ có chất lượng và giá mua thấp nhất. Các yếu tố đầu vào được lựa chọn tối ưu sẽ tạo khả năng tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng, số lượng sản phẩm hàng hóa, dịch vụ. Do đó việc chuẩn bị yếu tố đầu vào có ý nghĩa quyết định để tăng hoạt động sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp. Vấn đề tiếp theo là các doanh nghiệp phải lựa chọn phương pháp thích hợp, kết hợp tối ưu các yếu tố trong quá trình tổ chức sản xuất kinh doanh và tiêu thụ hàng hóa.
Đây chính là một quá trình tổ chức một cách khoa học để tăng sản lượng, chất lượng sản phẩm hàng hóa, dịch vụ là nhân tố quyết định để giảm chi phí, tăng hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Nhân tố về tổ chức quản lý hoạt động kinh tế vi mô doanh nghiệp - Tổ chức quản lý các hoạt động kinh tế vi mô là một nhân tố rất quan trọng, có ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Quá trình quản lý vi mô bao gồm các khâu cơ bản: định hướng chiến lược phát triển của doanh nghiệp, xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh và các phương án sản xuất kinh doanh, tổ chức thực hiện các hoạt động kinh tế, kiểm tra đánh giá và điều chỉnh các hoạt dộng kinh tế. Các khâu của quá trình quản lý vi mô làm tốt sẽ làm tăng sản lượng, nâng cao chất lượng sản phẩm và hạ giá thành, giảm chi phí quản lý.
Đó là điều kiện quan trọng để tăng hoạt động sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp. - Các nhân tố đã nêu trên có vị trí quan trọng khác nhau đối với việc tăng giảm hoạt động sản xuất kinh doanh nhưng giữa chúng có mối liên hệ mật thiết với nhau, thúc đẩy nhau phát triển. Mỗi nhân tố trên đây đều bao gồm các mặt kinh tế xã hội, kỹ thuật nhất định mà chúng ta cần nhận biết để phân tích một cách đầy đủ sự tác động của nó đến hiệu quả và tìm biện pháp thích hợp để tạo ra môi trường cho sự tác động đồng thời của chúng đối với việc tăng tổng hiệu quả cho Doanh nghiệp. 6 - Hoạt động sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp không khi chỉ chịu ảnh hưởng của các yếu tố hữu hình mà còn ảnh hưởng bởi các yếu tố vô hình, đó là uy tín của Doanh nghiệp.
Đây được coi là tài sản vô giá của doanh nghiệp, nó là một yếu tố rất quan trọng vì nếu Doanh nghiệp có được uy tín trên thị trường thì sản lượng hàng hóa và dịch vụ tiêu thụ lớn, doanh thu tăng. Bởi vậy, Doanh nghiệp phải cố gắng giữ gìn uy tín trên thị trường bằng cách thông qua chất lượng sản phẩm, thái độ phục vụ, phương thức thanh tốn, quảng cáo, tiếp thị…. Các nhân tố từ phía Nhà nước - Nhà nước là người hướng dẫn, kiểm soát và điều tiết các hoạt động sản xuất kinh doanh của các Doanh nghiệp trong nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần. Thông qua các chính sách kinh tế, pháp luật kinh tế và các biện pháp kinh tế, Nhà nước tạo hành lang và môi trường cho các Doanh nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh và hướng kinh tế đi theo quỹ đạo của kế hoạch vĩ mô.
Các chính sách thuế, chính sách lãi suất tiền tệ, chính sách giá cả,… tác động trực tiếp đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp. - Chính sách thuế: Thuế là một phần chi phí của Doanh nghiệp vì vậy với chính sách thuế, mức thuế suất thấp hay cao sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận – nhân tố trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp. - Chính sách lãi suất: là yếu tố ảnh hưởng tới chi phí sản xuất kinh doanh. Thông thường để thực hiện hoạt động kinh doanh, ngoài vốn chủ sở hữu, Doanh nghiệp phải vay vốn và đương nhiên phải trả lãi cho các khoản vay, đó là chi phí vốn vay.
Với lãi vay, Doanh nghiệp phải tăng thêm một khoản chi phí, do đó nếu lãi suất tăng thì lãi vay vốn tăng và như vậy kéo theo chi phí tăng và ngược lại. Nội dung phân tích hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp 1.1 Phân tích các yếu tố làm tăng doanh thu Doanh thu là thu nhập của Doanh nghiệp thông qua việc bán hàng hóa hoặc dịch vụ cho khách hàng. n Công thức xác định: DT QixPi i 1 Trong đó : DT : Doanh thu tiêu thụ trong kỳ; Qi : Số lượng sản phẩm i trong kỳ ; 7 Pi : Giá bán đơn giá sản phẩm i trong kỳ; n : Số loại sản phẩm tiêu thụ của Doanh nghiệp. Để tăng doanh thu thì cần phải Tăng sản phẩm tiêu thụ, tăng giá bán Tăng tỷ trọng mặt hàng có doanh thu cao Mở rộng phạm vi, quy mô SXKD cùng với mở rộng thị trường.