Chương I: Cơ sở về lý thuyết về chiến lƣợc và quản trị chiến lƣợc. Chương II: Phân tích hiện trạng và các căn cứ chiến lƣợc của Điện lực Ba Đình. Chương III: Định hƣớng và giải pháp chiến lƣợc cho hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty Điện lực Ba Đình giai đoạn 2012-2017. Trong quá trình thực hiện đề tài, mặc dù đã cố gắng hết sức nhƣng với khả năng nghiên cứu của bản thân còn hạn chế, thông tin và tài liệu còn giới hạn nên luận văn không tránh khỏi những thiếu sót cần tiếp tục đƣợc nghiên cứu, trao đổi.
Rất mong thầy cô và bạn đọc quan tâm góp ý để luận văn đƣợc hoàn chỉnh và có ý nghĩa thực tiễn cao hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn! Học viên: Đinh Thị Hà – Lớp CH2010B Page 8 Luận văn Thạc Sỹ QTKD Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội CHƢƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHIẾN LƢỢC KINH DOANH VÀ HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƢỢC DOANH NGHIỆP 1.1 Một số vấn đề chung về chiến lƣợc kinh doanh 1.1 Khái niệm về chiến lƣợc kinh doanh Thuật ngữ chiến lƣợc kinh doanh có từ thời xa xƣa, nó xuất phát từ nghệ thuật quân sự, với ý nghĩa là phƣơng pháp, cách thức điều khiển và chỉ huy các trận đánh. Thời Alexander (năm 330 trƣớc công nguyên) chiến lƣợc là kỹ năng khai thác các lực lƣợng và tạo dựng hệ thống thống trị toàn cục. Luận điểm cơ bản: có thể đè bẹp đối thủ - thậm chí là đối thủ mạnh hơn, đông hơn – nếu có thể dẫn dắt thế trận và đƣa đối thủ vào trận địa thuận lợi cho việc triển khai các khả năng của mình Theo thời gian, nhờ tính ƣu việt của nó, chiến lƣợc đã phát triển sang các lĩnh vực khoa học khác nhƣ: chính trị, văn hoá, kinh tế, xã hội, công nghệ, … Trong lĩnh vực quản lý doanh nghiệp, chiến lƣợc phát triển muộn hơn vào đầu nửa thế kỷ XX.
Đầu những năm 1950 xuất hiện một số các chủ trƣơng, ý tƣởng hoạch định chiến lƣợc trong các doanh nghiệp chủ yếu dựa trên cơ sở phân tích các tiềm lực tài nguyên. Đã có nhiều quan điểm khác nhau về chiến lƣợc kinh doanh do xuất phát từ các cách tiếp cận khác nhau. Theo cách tiếp cận cạnh tranh, Micheal Porter cho rằng: "Chiến lược kinh doanh là nghệ thuật xây dựng lợi thế cạnh tranh vững chắc để phòng thủ " hoặc “ Chiến lược cạnh tranh là sự tìm kiếm vị thế cạnh tranh thuận lợi trong ngành” (Competitive Advantage – Michael E. Theo cách tiếp cận coi chiến lƣợc cạnh tranh là một phạm trù khoa học quản lý, Alfred Chandler (1962) viết: "Chiến lược kinh doanh là việc xác định các mục tiêu, mục đích cơ bản và dài hạn của doanh nghiệp, lựa chọn các chính sách, áp dụng một chuỗi các hành động nhằm phân bổ các nguồn lực cần thiết để đạt được các mục tiêu cơ bản đó".
Học viên: Đinh Thị Hà – Lớp CH2010B Page 9 Luận văn Thạc Sỹ QTKD Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội Theo cách tiếp cận kế hoạch hoá, Jame B.Quinn (1980) cho rằng: "Chiến lược kinh doanh đó là một mô thức hay là một kế hoạch phối hợp, các mục tiêu chính, các chính sách và chuỗi các hành động được kết dính vào một tổng thể được cố kết một cách chặt chẽ".Glueck: "Chiến lược kinh doanh là một kế hoạch mang tính thống nhất, tính toàn diện và tính phối hợp được thiết kế để đảm bảo rằng các mục tiêu cơ bản của doanh nghiệp sẽ được thực hiện". Tuy có nhiều cách tiếp cận và quan điểm khác nhau nhƣng chiến lƣợc vẫn bao hàm các nội dung chính: Xác định các mục tiêu ngắn và dài hạn của doanh nghiệp. Đề ra và lựa chọn các giải pháp hỗ trợ để đạt đƣợc mục tiêu. Triển khai và phân bổ nguồn lực để thực hiện mục tiêu đó.2 Vai trò của chiến lƣợc kinh doanh đối với các doanh nghiệp Chiến lƣợc kinh doanh giúp doanh nghiệp thấy rõ những cơ hội và thách thức trong kinh doanh, từ đó đƣa ra các chính sách phát triển phù hợp nhằm đạt đƣợc mục tiêu đã đề ra.
- Chiến lƣợc kinh doanh giúp các nhà quản trị dự báo đƣợc những bất trắc rủi ro sẽ xảy ra trong hiện tại cũng nhƣ trong tƣơng lai, từ đó dựa trên tiềm lực của doanh nghiệp để chủ động đối phó với những tình huống xấu này. - Chiến lƣợc kinh doanh giúp các quản trị sử dụng một cách có hiệu quả các nguồn lực hiện có của doanh nghiệp và phân bổ chúng một cách hợp lý. - Chiến lƣợc kinh doanh phối hợp các bộ phận trong doanh nghiệp một cách tốt nhất giúp các thành viên phát huy đƣợc tính năng động sáng tạo để đạt đƣợc mục tiêu chung.3 Các yêu cầu của chiến lƣợc kinh doanh Chiến lược kinh doanh cần phải đảm bảo các yêu cầu cơ bản sau: Chiến lƣợc kinh doanh phải xác định rõ những mục tiêu cơ bản cần phải đạt đƣợc trong từng thời kỳ và cần phải quán triệt ở mọi cấp, mọi lĩnh vực hoạt động trong doanh nghiệp hoặc tổ chức. Học viên: Đinh Thị Hà – Lớp CH2010B Page 10 Luận văn Thạc Sỹ QTKD Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội Chiến lƣợc kinh doanh phải khả thi: Nội dung, mục tiêu của chiến lƣợc phải phù hợp thực tế của doanh nghiệp, phù hợp với lợi ích của mọi ngƣời trong doanh nghiệp, phải phù hợp với các mục tiêu của doanh nghiệp.
Chiến lƣợc kinh doanh phải đảm bảo huy động tối đa và kết hợp một cách tối ƣu việc khai thác và sử dụng các nguồn lực của doanh nghiệp trong kinh doanh nhằm phát huy đƣợc lợi những lợi thế, nắm bắt những cơ hội để giành ƣu thế trong cạnh tranh. Chiến lƣợc kinh doanh phải có tính linh hoạt đáp ứng sự thay đổi từ môi trƣờng. Chiến lƣợc kinh doanh phải đảm bảo đƣợc sự an toàn trong kinh doanh cho doanh nghiệp. Chiến lƣợc kinh doanh của doanh nghiệp đƣợc phản ánh trong một quá trình liên tục từ xây dựng đến thực hiện, đánh giá, kiểm tra, điều chỉnh chiến lƣợc.
Chiến lƣợc kinh doanh đƣợc lập ra đối với các doanh nghiệp.4 Yếu tố nền tảng lựa chọn chiến lƣợc cạnh tranh Để chọn lựa chiến lƣợc cạnh tranh cho doanh nghiệp, theo Michael Porter có 2 yếu tố nền tảng cho việc lựa chọn chiến lƣợc cạnh tranh cho doanh nghiệp. Mức độ hấp dẫn của ngành để có thể mang lại lợi nhuận lâu dài và các yếu tố quyết định điều này. Không phải mọi ngành nghề đều đem lại cơ hội nhƣ nhau về lợi nhuận. Các thuận lợi vốn có của ngành chính là thành phần chủ chốt để xác định những thuận lợi của doanh nghiệp.
Các yếu tố quyết định về vị trí cạnh tranh tƣơng đối trong ngành. Trong nhiều ngành, vài doanh nghiệp có lợi nhuận cao hơn nhiều so với các doanh nghiệp khác bất chấp mức lƣọi nhuận trung bình của ngành.5 Khái niệm quản trị chiến lƣợc kinh doanh Quản trị chiến lƣợc là một quá trình liên tục, gồm ba giai đoạn là hoạch định chiến lƣợc, thực thi chiến lƣợc và kiểm tra chiến lƣợc. Quản trị chiến lƣợc có thể đƣợc coi là một nghệ thuật và khoa học Học viên: Đinh Thị Hà – Lớp CH2010B Page 11 Luận văn Thạc Sỹ QTKD Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội thiết lập, thực hiện và đánh giá các quyết định có liên quan đến nhiều chức năng khác nhau, đảm bảo cho doanh nghiệp tiến dần đến mục tiêu đã đề ra trong khoảng thời gian định trƣớc. Quản trị chiến lƣợc là một quá trình sắp xếp linh hoạt các chiến lƣợc, tình hình hoạt động và kết quả kinh doanh, nó bao gồm nhân lực, lãnh đạo, kỹ thuật và cả phƣơng pháp xử lý.
Quản trị chiến lƣợc là quá trình quản lý việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ và mục tiêu dài hạn của một tổ chức trong mối quan hệ của tổ chức đó đối với môi trƣờng bên ngòai. Từ việc chuẩn đoán sự biến đổi của môi trƣờng, đánh giá tiềm năng của doanh nghiệp đến việc đƣa ra các định hƣớng chiến lƣợc và tổ chức thực hiện, kiểm tra và điều chỉnh chiến lƣợc khi có thay đổi ngoài dự kiến.Smith: “Quản trị chiến lược là quá trình nghiên cứu các môi trường hiện tại cũng như tương lai, hoạch định các mục tiêu của tổ chức, đề ra, thực hiện và kiểm tra việc thực hiện các quyết định nhằm đạt được các mục tiêu đó trong môi trường hiện tại cũng như tương lai”.6 Vai trò của quản trị chiến lƣợc Quản trị chiến lƣợc giúp các doanh nghiệp thấy đƣợc mục đích và hƣớng đi của mình một cách rõ ràng hơn, buộc các nhà quản trị cần phải xem xét và xác định xem doanh nghiệp nên đi theo hƣớng nào và khi nào thì đạt đến vị trí đó. Với sự tác động của môi trƣờng xung quanh luôn biến đổi tạo ra những cơ hội và nguy cơ bất ngờ, quản trị chiến lƣợc giúp nhà quản trị chú trọng hơn nữa vào các cơ hội và nguy cơ trong tƣơng lai, phân tích và dự báo các điều kiện môi trƣờng trong tƣơng lai gần cũng nhƣ tƣơng lai xa, điều này giúp họ dễ dàng nắm bắt và khai thác tốt các cơ hội và giảm bớt các nguy cơ do tác động xấu của môi trƣờng gây ra. Nhờ có quá trình quản lý chiến lƣợc mà doanh nghiệp sẽ gắn liền các quyết định đề ra với điều kiện môi trƣờng liên quan.
Tính phức tạp từ sự biến động của môi trƣờng buộc các doanh nghiệp cần phải cố gắng chiếm đƣợc vị thế chủ động tấn công hay phòng thủ, một mặt cố gắng dự báo điều kiện môi trƣờng và sau Học viên: Đinh Thị Hà – Lớp CH2010B Page 12 Luận văn Thạc Sỹ QTKD Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội đó tác động hay làm thay đổi các điều kiện sao cho doanh nghiệp đạt đƣợc mục tiêu đề ra (tấn công), mặt khác dự báo các điều kiện môi trƣờng trong tƣơng lai và thông qua biện pháp hành động nhằm tối ƣu hóa vị thế của doanh nghiệp bằng cách tránh những vấn đề đã thấy trƣớc và chuẩn bị tốt hơn để thực hiện bằng đƣợc cơ hội tiềm tàng. Theo kết quả của một số công trình nghiên cứu, khi doanh nghiệp thực hiện quản trị chiến lƣợc sẽ đạt đƣợc kết quả tốt hơn so với khi không vận dụng quản trị chiến lƣợc. Tuy nhiên điều này không phải khẳng định là doanh nghiệp vận dụng quản trị chiến lƣợc sẽ luôn thành công, mà nó chỉ có ý nghĩa là vận dụng quản trị chiến lƣợc sẽ giảm bớt rủi ro trong kinh doanh, có khả năng đón trƣớc và tranh thủ các thời cơ khi chúng xuất hiện.