CHƯƠNG 1:LÝ LUẬN CHUNG VE KE TOÁN BAN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KET QUÁ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1. Khái quát chung về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp thương mại 1.Các khái niệm liên quan đến công tác ban hang và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp Kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại gồm có: Hàng hóa là sản phẩm của lao động, có thể thỏa mãn nhu cầu nào của con người và dem ra trao đôi, dem bán. Bán hàng:Bán hàng là bước cuối cùng trong quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thương mại,là quá trình trao đổi quyền sở hữu giữa người mua và người bán trên thị trường hoạt động. Nhu vậy ,thông qua nghiệp vụ bán hàng ,giá tri va giá tri sử dụng của hàng hóa được thực hiện ,vốn của doanh nghiệp thương mại được chuyền từ hình thái hiện vật (hàng hóa) sang hình thái giá trị (tiền tệ) ,doanh nghiệp thu hồi được vốn bỏ ra , bù đắp được chi phí và có nguồn tích lũy dé mở rộng kinh doanh Kết quả kinh doanh là số chênh lệch giữa doanh thu thuần và chi phí kinh doanh liên quan đến quá trình bán hàng bao gồm giá trị vốn xuất kho dé bán ,chi phí bán hàng và chỉ phí quản lý doanh nghiệp cho số hàng đã bán Kết quả hoạt Tổng Giá vốn của Chi phí bán hàng và động kinh = doanhthu - hàngxuấtbán - chỉ phí quản lý doanh doanh thuần về nghiệp bán hàng Bán hàng và xác định kết quả kinh doanh có mối quan hệ mật thiết .Kết quả bán hàng là mục đích cuối cũng của doanh nghiệp còn bán hàng là phương tiện trực tiếp dé đạt được mục đích đó.Các phương thức ban hàng và phương thức thanh toán trong doanh nghiệp: a, Các phương thức bán hàng: Bán hàng trong các doanh nghiệp thương mại nội địa có thể thực hiện theo hai hình thức: bán buôn và bán lẻ, được chỉ tiết dưới nhiều hình thức khác nhau (trực tiếp, chuyên hàng.
Cụ thé: <1> Bán buôn hang hoá là hình thức bán hang cho các đơn vi thương mai, các doanh nghiệp sản xuất. Đặc điểm của hang hoá bán buôn là hang hoá vẫn nằm trong lĩnh vực lưu thông, chưa đi vào lĩnh vực tiêu dùng, do vậy, giá trị và giá trị sử dụng của hàng hoá chưa được thực hiện. Hàng bán buôn thường được bán theo lô hàng hoặc bán với số lượng lớn. Trong bán buôn thường bao gồm hai phương thức: - Phương thức bán buôn hàng hoá qua kho: Bán buôn hàng hoá qua kho là phương thức bán buôn hàng hoá mà trong đó, hàng bán phải được xuất từ kho của doanh nghiệp.
Bán buôn hàng hoá qua kho có thê thực hiện dưới hai hình thức: + Bán buôn hàng hoá qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp: Theo hình thức này, bên mua sẽ đến kho của doanh nghiệp thương mại để nhận hàng. Doanh nghiệp thương mại xuất kho hàng hoá giao trực tiếp cho đại diện bên mua. Sau khi đại diện bên mua nhận đủ hàng, thanh toán tiền hoặc chấp nhận nợ, hàng hoá được xác định là đã bán. + Bán buôn hàng hoá qua kho theo hình thức chuyên hàng: căn cứ vào hợp đồng kinh tế đã ký kết hoặc theo đơn đặt hàng, doanh nghiệp thương mại xuất kho hàng hoá, dùng phương tiện vận chuyên của mình hoặc đi thuê ngoài, chuyển hàng đến kho của bên mua.
Hàng hoá chuyên bán vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp thương mại. Chỉ khi nào được bên mua kiểm tra hàng hóa, thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán thì số hàng chuyển giao mới được coi là bán. Chi phi vận chuyển do doanh nghiệp thương mại chịu hay bên mua chịu là do sự thỏa thuận từ trước giữa hai bên - Phương thức bán buôn hàng hoá vận chuyền thắng: Theo phương thức này, doanh nghiệp thương mại sau khi mua hàng, nhận hàng mua, không đưa về nhập kho mà chuyển bán thăng cho bên mua. Phương thức này có thể thực hiện theo hai hình thức: + Bán buôn hàng hoá vận chuyên thăng theo hình thức giao hàng trực tiếp: Theo 6 hình thức này, doanh nghiệp thương mại sau khi mua hàng, giao trực tiếp cho đại diện của bên mua tại kho người bán.
Sau khi đại diện bên mua ký nhận đủ hàng, bên mua đã thanh toán tiền hàng hoặc chấp nhận nợ, hàng hoá được xác nhận là đã bán hàng. + Bán buôn hàng hoá vận chuyên thăng theo hình thức chuyên hàng: Theo hình thức này, doanh nghiệp thương mại sau khi mua hàng, nhận hàng mua, dùng phương tiện vận tai của mình hoặc thuê ngoai vận chuyển hàng đến giao cho bên mua ở địa chỉ đã được thỏa thuận giữa 2 bên. Hàng hoá chuyên bán trong trường hợp này vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp thương mại. Khi nhận được tiền của bên mua thanh toán hoặc giấy báo của bên mua đã nhận được hàng và chấp nhận thanh toán thì hàng hoá chuyền đi mới được xác định là bán hàng.
<2> Bán lẻ hàng hoá là phương thức bán hàng trực tiếp cho người mua hàng hoặc các tổ chức kinh tế hoặc các đơn vị kinh tế tập thể mua về mang tính chất tiêu dùng nội bộ. Bán lẻ có thé thực hiện dưới các hình thức sau: - Hình thức bán lẻ thu tiền tập trung: Bán lẻ thu tiền tập trung là hình thức bán hàng mà trong đó nghiệp vụ thu tiền của người mua và nghiệp vụ giao hàng cho người mua không đi liền với nhau. Mỗi quầy hàng có một nhân viên thu tiền làm nhiệm vụ thu tiền của khách, viết hoá đơn hoặc tích kê cho khách dé khách đến nhận hàng ở quầy hàng do nhân viên bán hàng giao. Hết ca (hoặc hết ngày) bán hàng, nhân viên bán hàng căn cứ vào hoá đơn và tích kê giao hàng cho khách hoặc kiểm kê hàng hoá tồn quầy để xác định số lượng hàng đã bán trong ngày, trong ca và lập báo cáo bán hàng.
Nhân viên thu tiền làm giấy nộp tiền và nộp tiền bán hàng cho kế toán tiền mặt. - Hình thức bán lẻ thu tiền trực tiếp: Theo hình thức này, nhân viên bán hàng trực tiếp thu tiền của khách và giao hàng cho khách. Hết ca, hết ngày bán hàng, nhân viên bán hàng làm giấy nộp tiền và nộp tiền cho kế toán tiền mặt. Đồng thời, kiểm kê hang hoá tồn quay dé xác định số lượng hàng đã bán trong ca, trong ngày và lập báo cáo bán hàng.
- Hình thức bán lẻ tự phục vụ (tự chọn): Theo hình thức này, khách hàng tự chọn lây hàng hoá, mang đến bán tình tiền để tính tiền và thanh toán tiền hàng. Nhân viên thu tiền kiểm hàng, tính tiền, lập hoá đơn bán hàng và thu tiền của khách hàng. Hình thức này được áp dụng phổ biến ở các siêu thị hiện nay. 7 - Hình thức bán trả góp: Theo hình thức này, người mua được trả tiền mua hàng thành nhiều lần.
Doanh nghiệp thương mại, ngoài số tiền thu theo giá bán thông thường còn thu thêm ở người mua một khoản lãi do trả chậm. Đối với hình thức này, về thực chất, người bán chỉ mất quyền sở hữu khi người mua thanh toán hết tiền hàng. Tuy nhiên,về mặt hạch toán, khi giao hàng cho người mua, hàng hoá bán trả góp được coi là bán hàng , bên bán ghi nhận doanh thu. - Hình thức bán hàng tự động: Ban hang tự động là hình thức bán lẻ hàng hoá ma trong đó, các doanh nghiệp thương mại sử dụng các máy bán hang tự động chuyên dùng cho một hoặc một vải loại hàng hoá nào đó đặt ở các nơi công cộng - Hình thức gửi đại lý bán hay ký gửi hàng hoá: Gửi đại lý bán hay ký gửi hàng hoá là hình thức bán hàng mà trong đó doanh nghiệp thương mại giao hàng cho cơ sở đại lý, ký gửi dé các cơ sở này trực tiếp bán hàng.
Bên nhận làm dai lý, ký gửi sẽ trực tiếp bán hàng, thanh toán tiền hàng và tiền hoa hồng đại lý. Số hàng chuyền giao cho các cơ sở đại lý, ký gửi vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp thương mại cho đến khi doanh nghiệp thương mại được cơ sở đại lý, ký gửi thanh toán tiền hay chấp nhận thanh toán hoặc thông báo về số hàng đã bán được, doanh nghiệp mới mất quyền sở hữu về số hàng này. b, Các phương thức thanh toán : - Phương thức thanh toán trực tiếp: Sau khi nhận được hàng mua, doanh nghiệp thương mại thanh toán ngay tiền cho người bán, có thé bằng tiền mặt, bằng tiền cán bộ tạm ứng, bằng chuyên khoản, có thê thanh toán bằng hàng (hàng đổi hàng). những hóa đơn trên 20 triệu phải chuyên khoản theo Thông tư 26/2015/TT-BTC tại Điều 1, Khoản 10 sửa đổi, bố sung Điều 15, Thông tư 39/2014/TT-BTC về hóa đơn bán hang hóa, cung ứng dịch vụ do Bộ Tài chính ban hành, - Phương thức thanh toán chậm trả: Doanh nghiệp đã nhận hàng nhưng chưa thanh toán tiền cho người bán.
Việc thanh toán chậm trả có thé thực hiện theo điều kiện tín dụng ưu đãi theo thoả thuận. 113 Những vấn đề liên quan đến xác định kết quả kinh doanh. Kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh và các hoạt động khác của doanh nghiệp trong một thời gian nhất định, được thể hiện 8 bằng số tiền lãi hay lỗ. Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm kết quả hoạt động kinh doanh thông thường và kết quả hoạt động khác.
Kết quả hoạt động kinh doanh thông thường là kết quả từ những hoạt động tạo ra doanh thu của doanh nghiệp, đây là hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ và hoạt động tài chính: Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh= Tổng doanh thu thuần từ bán hàng và cung cấp dịch vụ + Doanh thu tài chính — Chi phí tài chính — Chi phí bán hàng và chỉ phí quản lý doanh nghiệp. Trong đó: Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ tính bằng tổng doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ trừ đi (-) các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, doanh thu hàng bán bị trả lại, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp). Kết quả hoạt động khác = Thu nhập thuần khác - Chi phí khác Lợi nhuận = Kết quả hoạt động kinh doanh + Kết quả khác 1. Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại.