Nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng Vietinbank – Chi nhánh Kiến An

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp tmu giải pháp tăng cƣờng huy động vốn tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải pháp cụ

• Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Thị Kim Nhung
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Tài chính Ngân hàng
• Đề tài: Nâng Cao Hiệu Quả Huy Động Vốn Tại Ngân Hàng Vietinbank – Chi Nhánh Kiến An
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Địa điểm: Kiến An

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Vốn và hoạt động huy động vốn của NHTM
• 1.2. Nguồn vốn của NHTM
• 1.3. Khái niệm và vai trò của huy động vốn
• 1.4. Những vấn đề cơ bản về huy động vốn của NHTM
• 1.5. Các hình thức huy động vốn của NHTM
• 1.6. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả công tác huy động vốn của NHTM
• 1.7. Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến công tác huy động vốn của NHTM
• 1.7.1. Các nhân tố thuộc về ngân hàng
• 1.7.2. Các nhân tố khách quan (môi trường kinh doanh của ngân hàng)
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NHTM CP VIETINBANK – CHI NHÁNH KIẾN AN
• 2.1. Tổng quan về NHTM CP Vietinbank – chi nhánh Kiến An
• 2.2. Thực trạng hoạt động huy động vốn của Ngân hàng Vietinbank – chi nhánh Kiến An
• 2.2.1. Biến động nguồn vốn Ngân hàng Vietinbank – chi nhánh Kiến An thời gian qua
• 2.2.2. Phân tích hoạt động huy động vốn theo loại tiền
• 2.2.3. Phân tích hoạt động huy động vốn theo kỳ hạn
• 2.2.4. Đánh giá hoạt động huy động vốn của Ngân hàng Vietinbank – chi nhánh Kiến An thời gian qua
• 2.2.4.1. Những thành tựu đã đạt được
• 2.2.4.2. Một số hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG VIETINBANK – CHI NHÁNH KIẾN AN
• 3.1. Định hướng phát triển đến năm 2020
• 3.2. Giải pháp nhằm tăng cường huy động vốn của Vietinbank – chi nhánh Kiến An
• 3.2.1. Mở rộng các hình thức huy động vốn
• 3.2.2. Kiến nghị Hội sở chính về việc thực hiện chính sách lãi suất linh hoạt
• 3.2.3. Phát triển các dịch vụ đa dạng liên quan đến huy động vốn
• 3.2.4. Xây dựng một chiến lược khách hàng hợp lý trong huy động vốn
• 3.2.5. Thường xuyên tổ chức đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về huy động vốn tại Ngân hàng Vietinbank Chi nhánh Kiến An

Ngân hàng Vietinbank – Chi nhánh Kiến An là một trong những đơn vị hàng đầu trong lĩnh vực ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Hoạt động huy động vốn tại ngân hàng này đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nguồn tài chính cho các hoạt động kinh doanh. Việc nâng cao hiệu quả huy động vốn không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

1.1. Khái niệm và vai trò của huy động vốn tại Vietinbank

Huy động vốn tại Vietinbank không chỉ là việc thu hút tiền gửi từ khách hàng mà còn là cách thức ngân hàng tạo ra nguồn lực tài chính để phục vụ cho các hoạt động cho vay và đầu tư. Điều này giúp ngân hàng duy trì hoạt động ổn định và phát triển bền vững.

1.2. Các hình thức huy động vốn tại Chi nhánh Kiến An

Chi nhánh Kiến An áp dụng nhiều hình thức huy động vốn như tiền gửi tiết kiệm, phát hành chứng chỉ tiền gửi và các sản phẩm tài chính khác. Mỗi hình thức đều có những ưu điểm riêng, phù hợp với nhu cầu của từng đối tượng khách hàng.

II. Những thách thức trong hoạt động huy động vốn tại Vietinbank Chi nhánh Kiến An

Mặc dù có nhiều thành công, nhưng Chi nhánh Kiến An cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong hoạt động huy động vốn. Sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác và các tổ chức tài chính phi ngân hàng là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến hiệu quả huy động vốn.

2.1. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự gia tăng số lượng ngân hàng và các tổ chức tài chính đã tạo ra áp lực lớn lên Vietinbank trong việc thu hút khách hàng. Các ngân hàng khác thường đưa ra lãi suất cao hơn để thu hút vốn, điều này khiến Vietinbank phải điều chỉnh chính sách lãi suất của mình.

2.2. Thay đổi trong nhu cầu của khách hàng

Khách hàng ngày càng có nhiều lựa chọn hơn trong việc gửi tiền và đầu tư. Điều này đòi hỏi Vietinbank phải không ngừng cải tiến dịch vụ và sản phẩm để đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Vietinbank Chi nhánh Kiến An

Để nâng cao hiệu quả huy động vốn, Vietinbank – Chi nhánh Kiến An cần áp dụng một số phương pháp chiến lược. Việc cải tiến dịch vụ khách hàng và phát triển các sản phẩm tài chính mới là những yếu tố quan trọng trong chiến lược này.

3.1. Cải tiến dịch vụ khách hàng

Cải tiến dịch vụ khách hàng không chỉ giúp tăng cường sự hài lòng mà còn tạo ra sự trung thành từ phía khách hàng. Vietinbank cần chú trọng đến việc đào tạo nhân viên và nâng cao chất lượng phục vụ.

3.2. Phát triển sản phẩm tài chính mới

Việc phát triển các sản phẩm tài chính mới, như các gói tiết kiệm linh hoạt hoặc các sản phẩm đầu tư, sẽ giúp Vietinbank thu hút thêm nhiều khách hàng và tăng cường nguồn vốn huy động.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Vietinbank Chi nhánh Kiến An

Nghiên cứu thực tiễn tại Vietinbank – Chi nhánh Kiến An cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp huy động vốn hiệu quả đã mang lại những kết quả tích cực. Ngân hàng đã tăng cường được nguồn vốn huy động và cải thiện được khả năng cạnh tranh.

4.1. Kết quả đạt được trong hoạt động huy động vốn

Trong những năm qua, Vietinbank – Chi nhánh Kiến An đã ghi nhận sự tăng trưởng ổn định trong nguồn vốn huy động. Điều này không chỉ giúp ngân hàng duy trì hoạt động mà còn tạo ra lợi nhuận bền vững.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ thực tiễn hoạt động huy động vốn tại Vietinbank cho thấy rằng việc lắng nghe khách hàng và cải tiến dịch vụ là yếu tố quyết định đến thành công trong huy động vốn.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho huy động vốn tại Vietinbank Chi nhánh Kiến An

Kết luận, việc nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Vietinbank – Chi nhánh Kiến An là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Định hướng tương lai sẽ tập trung vào việc cải tiến dịch vụ và phát triển sản phẩm để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Vietinbank sẽ tiếp tục nghiên cứu và phát triển các sản phẩm tài chính mới, đồng thời cải tiến quy trình phục vụ khách hàng để nâng cao hiệu quả huy động vốn.

5.2. Tầm nhìn dài hạn cho hoạt động huy động vốn

Tầm nhìn dài hạn của Vietinbank là trở thành một trong những ngân hàng hàng đầu trong lĩnh vực huy động vốn, không chỉ tại địa phương mà còn trên toàn quốc.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Vốn kinh doanh giữ vai trò là yếu tố đầu vào quyết định toàn bộ chu trình hoạt động của các ngân hàng thương mại (NHTM) với tư cách một định chế tài chính trung gian. Tại Việt Nam, hoạt động khai thác nguồn tiền tạm thời nhàn rỗi trong xã hội (công chúng, hộ gia đình, tổ chức kinh tế - xã hội và các tổ chức tín dụng khác) của các NHTM vẫn còn tồn tại nhiều điểm bất hợp lý, dẫn đến chi phí vốn cao, quy mô thiếu tính ổn định và sự mất cân đối về mặt kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động với việc tài trợ cho danh mục tài sản sinh lời, làm gia tăng rủi ro thanh khoản và rủi ro tỷ giá.

Trong bối cảnh áp lực cạnh tranh gay gắt từ các NHTM khác cũng như sự tham gia ngày càng lớn của các định chế tài chính phi ngân hàng, kết hợp với các biến động kinh tế vĩ mô và quy định trần lãi suất của Ngân hàng Nhà nước, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam / Công thương Việt Nam (VietinBank) – Chi nhánh Kiến An cần thiết lập các giải pháp huy động vốn phù hợp nhằm duy trì tốc độ tăng trưởng và đáp ứng kịp thời nhu cầu tín dụng trên địa bàn.

Mục tiêu tổng quát của khóa luận là nghiên cứu, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường huy động vốn tại Ngân hàng TMCP VietinBank – Chi nhánh Kiến An, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh. Để đạt được mục tiêu tổng quát, tác giả xác định 3 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa và làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động huy động vốn của NHTM.
2. Đánh giá thực trạng hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP VietinBank – Chi nhánh Kiến An giai đoạn 2012 – 2014, chỉ ra những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân.
3. Đề xuất quan điểm, định hướng và các giải pháp nhằm nâng cao khả năng huy động vốn của chi nhánh trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các vấn đề cơ bản về công tác huy động vốn của NHTM, tập trung phân tích hoạt động huy động vốn của VietinBank – Chi nhánh Kiến An trên các khía cạnh: loại hình, quy mô, cơ cấu, chi phí vốn và tính phù hợp với việc sử dụng vốn. Phạm vi không gian nghiên cứu được xác định tại Ngân hàng TMCP VietinBank – Chi nhánh Kiến An (địa chỉ 129 Trần Thanh Ngô, quận Kiến An, TP. Hải Phòng). Phạm vi thời gian sử dụng số liệu khảo sát thực tế từ năm 2012 đến năm 2014, gắn liền với định hướng phát triển đến năm 2020.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận tiếp cận hoạt động huy động vốn dựa trên các khái niệm và khung lý luận về quản trị nguồn vốn ngân hàng thương mại. Tác giả dẫn chiếu quan điểm của TS. Vương Trọng Nghĩa, theo đó huy động vốn được hiểu là quá trình khai thác lượng tiền tạm thời nhàn rỗi trong công chúng, hộ gia đình và các tổ chức kinh tế để thực hiện 4 mục tiêu cơ bản: đáp ứng dự trữ bắt buộc, mở rộng hoạt động cho vay, bảo đảm khả năng thanh khoản và điều chỉnh kết quả hoạt động kinh doanh.

Khung lý luận phân loại nguồn vốn của NHTM thành 4 bộ phận chính:

• Vốn chủ sở hữu: Gồm vốn hình thành ban đầu, vốn bổ sung từ lợi nhuận giữ lại, phát hành thêm cổ phần, các quỹ dự phòng, quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ và nợ thứ cấp có thể chuyển đổi.
• Nguồn vốn huy động: Bao gồm tiền gửi không kỳ hạn (tiền gửi thanh toán, tài khoản vãng lai), tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm (tiết kiệm không kỳ hạn, có kỳ hạn, có thời hạn dài) và phát hành giấy tờ có giá (trái phiếu, kỳ phiếu, chứng chỉ tiền gửi).
• Nguồn vốn đi vay: Vay tái cấp vốn/tái chiết khấu từ Ngân hàng Nhà nước, vay liên ngân hàng từ các tổ chức tín dụng khác và vay trên thị trường vốn.
• Các nguồn vốn khác: Nguồn vốn ủy thác đầu tư, các khoản thanh toán trung gian, tài sản nhận bàn giao.

Hệ thống tiêu chí đánh giá hiệu quả huy động vốn được xây dựng gồm: Tỷ lệ quỹ đảm bảo khả năng thanh toán (tính bằng Dự trữ đảm bảo khả năng thanh toán chia cho Tổng vốn huy động nhân 100%), tỷ lệ tiền gửi tiết kiệm bình quân trên nhân viên, tỷ lệ so sánh nguồn vốn huy động với sử dụng vốn (hệ số sử dụng vốn), tốc độ tăng trưởng nguồn vốn hàng năm, cơ cấu từng khoản mục huy động trên tổng vốn và mức độ thuận tiện trong giao dịch.

Các căn cứ pháp lý và văn bản quy phạm được trích dẫn gồm:

• Thông tư số 02/2011/TT-NHNN ngày 03/03/2011 của Ngân hàng Nhà nước quy định mức trần lãi suất huy động vốn tối đa bằng VND (14%/năm đối với TCTD thông thường; 14,5%/năm đối với quỹ tín dụng nhân dân cơ sở; trần lãi suất tiền gửi ngoại tệ 2%/năm).
• Nghị quyết số 01/2015/NQ-CP của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu chỉ đạo điều hành thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2015.
• Quyết định số 529/QĐ-HĐQT-NHCT1 ngày 06/11/2008 của Chủ tịch HĐQT Ngân hàng VietinBank về việc thành lập Chi nhánh Kiến An.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả vận dụng gồm phương pháp nghiên cứu lý luận kết hợp với thống kê mô tả, phân tích định lượng dựa trên số liệu báo cáo tài chính, phương pháp so sánh (theo thời gian, theo tỷ trọng cơ cấu) và phương pháp phân tích - tổng hợp kinh tế nhằm đánh giá chất lượng hoạt động huy động vốn tại đơn vị. Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính và báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh nội bộ của VietinBank – Chi nhánh Kiến An giai đoạn 2012 – 2014.

---

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: Lý luận chung về hoạt động huy động vốn của Ngân hàng Thương mại

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về vốn và nghiệp vụ huy động vốn của NHTM. Tác giả phân tích cấu trúc 4 nguồn vốn của ngân hàng, khẳng định nguồn vốn huy động giữ tỷ trọng chi phối (thường trên 50% tổng tài sản) và đóng vai trò huyết mạch giải quyết "đầu vào" cho các quyết định cấp tín dụng và đầu tư sinh lời.

Chương này trình bày chi tiết các hình thức phân loại huy động vốn:

• Theo đối tượng: Tiền gửi dân cư (tính ổn định cao), tiền gửi doanh nghiệp và tổ chức xã hội (quy mô lớn, gắn liền với dịch vụ thanh toán), và tiền gửi/vay từ các TCTD khác.
• Theo thời hạn: Huy động ngắn hạn (dưới 1 năm, lãi suất thấp, biến động nhanh), trung hạn (1 đến 5 năm) và dài hạn (từ 5 năm trở lên, ổn định nhưng chi phí trả lãi cao).
• Theo bản chất nghiệp vụ: Nghiệp vụ nhận tiền gửi thanh toán/vãng lai, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm dân cư, nghiệp vụ phát hành công cụ nợ (trái phiếu, kỳ phiếu) và nghiệp vụ đi vay trên thị trường tiền tệ/ngân hàng trung ương.

Tác giả chỉ rõ các nhóm nhân tố tác động đến hoạt động huy động vốn:

• Nhân tố chủ quan thuộc ngân hàng: Chiến lược khách hàng, quy mô vốn tự có, chính sách lãi suất và phí dịch vụ, cơ sở vật chất - công nghệ mạng lưới, chất lượng phục vụ và uy tín thương hiệu.
• Nhân tố khách quan thuộc môi trường: Tốc độ tăng trưởng kinh tế, lạm phát và trượt giá tiền tệ, chính sách tiền tệ - tín dụng của NHTW, thông tin đại chúng, cơ cấu dân cư, thu nhập và tập quán thanh toán dùng tiền mặt của công chúng.

---

CHƯƠNG 2: Thực trạng hoạt động huy động vốn của NHTM CP Vietinbank – chi nhánh Kiến An

Chương 2 trình bày tổng quan về VietinBank Chi nhánh Kiến An (thành lập ngày 06/11/2008, chính thức hoạt động từ ngày 21/02/2009 tại 129 Trần Thanh Ngô, Kiến An, Hải Phòng; quy mô 60 nhân viên với cơ cấu 6 phòng ban chức năng) và phân tích các chỉ tiêu tài chính, nguồn vốn giai đoạn 2012 – 2014.

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2012	Năm 2013	Năm 2014	So sánh 2013/2012 (%)	So sánh 2014/2013 (%)
Tổng tài sản (triệu đồng)	5.085.926	6.458.080	7.788.754	126,98	120,60
Vốn huy động (triệu đồng)	4.107.632	5.031.110	5.958.055	122,48	118,42
Tổng thu nhập HĐKD (triệu đồng)	643.924	784.404	947.863	121,82	120,84
Tổng chi phí HĐKD (triệu đồng)	489.131	570.450	665.345	116,62	116,64
Lợi nhuận trước thuế (triệu đồng)	154.793	213.954	282.517	138,22	132,07
Lợi nhuận sau thuế (triệu đồng)	116.095	160.465	211.888	138,22	132,05

Nguồn: Báo cáo kết quả kinh doanh của VietinBank – Chi nhánh Kiến An (trích Bảng 2.1)

Tác giả đi sâu phân tích cơ cấu vốn huy động của chi nhánh theo 3 giác độ:

1. Cơ cấu vốn huy động theo đối tượng khách hàng (Bảng 2.2)

• Tiền gửi TCKT-XH: Năm 2012 đạt 1.061.002 triệu đồng (chiếm 25,07%), đến năm 2014 tăng thêm 928.934 triệu đồng so với 2012, nâng tỷ trọng trong cơ cấu thêm 7,57%.
• Tiền gửi dân cư: Năm 2012 đạt 1.375.248 triệu đồng (chiếm 33,54%), luôn duy trì tỷ trọng trên 30% với mức tăng trưởng ổn định.
• Tiền gửi từ các TCTD khác: Chiếm 34,85% năm 2012 (đạt 1.420.950 triệu đồng), sau đó giảm tỷ trọng xuống 23,85% vào năm 2014 do chủ yếu phục vụ thanh toán.
• Tiền vay từ các TCTD khác: Đạt 250.432 triệu đồng năm 2012 (chiếm 6,54%), duy trì quanh mức 6% nhằm bảo đảm thanh khoản kỹ thuật.

2. Cơ cấu vốn huy động theo loại tiền (Bảng 2.3)

• Tổng tiền gửi và vay của các TCTD khác năm 2012 đạt 2.100.843 triệu đồng (chiếm 51,71% tổng nguồn), gồm 1.321.336 triệu đồng tiền gửi VND (32,65%) và 779.507 triệu đồng tiền gửi vàng/ngoại tệ (18,98%, giảm còn 585.365 triệu đồng - 11,37% năm 2013).
• Tiền gửi của khách hàng năm 2012 đạt 2.006.789 triệu đồng (chiếm 48,33%); tiền gửi bằng vàng và ngoại tệ đạt 476.589 triệu đồng (11,27% năm 2012, tăng lên 18,73% năm 2013 và 22,26% năm 2014 do tâm lý phòng ngừa lạm phát của người dân trước khi ổn định trở lại vào năm 2014).

3. Cơ cấu vốn huy động theo kỳ hạn (Bảng 2.4)

• Vốn tiền gửi và vay TCTD khác tăng từ 2.100.843 triệu đồng (2012) lên 2.358.176 triệu đồng (2013, tăng 12,72%) và đạt 2.515.102 triệu đồng (2014). Trong đó, năm 2012 tiền gửi không kỳ hạn chiếm 18,46% (396.920 triệu đồng), có kỳ hạn chiếm 60,51% (1.278.024 triệu đồng), tiền vay TCTD chiếm 20,95% (425.899 triệu đồng).
• Tiền gửi từ khách hàng tăng từ 2.006.789 triệu đồng (2012) lên 2.672.934 triệu đồng (2013, tăng 33,57%) và đạt 3.442.953 triệu đồng (2014). Năm 2012, tiền/vàng gửi không kỳ hạn chiếm 44,26% (881.607 triệu đồng), có kỳ hạn chiếm 50,75% (1.006.789 triệu đồng), tiền gửi vốn chuyên dùng đạt 15.893 triệu đồng (0,27%).

Đánh giá tổng hợp cho thấy tỷ lệ nợ quá hạn của chi nhánh luôn được kiểm soát dưới 2%. Tuy nhiên, công tác huy động vẫn bộc lộ hạn chế: phụ thuộc nhiều vào công cụ lãi suất truyền thống; tiền gửi có kỳ hạn tập trung chủ yếu ở kỳ hạn ngắn (1 - 3 tháng); mạng lưới tiếp thị chưa sâu rộng; thời gian giao dịch bị bó hẹp trong giờ hành chính gây khó khăn cho khách hàng cá nhân.

---

CHƯƠNG 3: Giải pháp tăng cường huy động vốn tại Ngân hàng Vietinbank – chi nhánh Kiến An

Chương 3 xây dựng định hướng và hệ thống giải pháp thực thi trên cơ sở bối cảnh kinh tế năm 2015 (thực hiện Nghị quyết 01/2015/NQ-CP, sự kiện VietinBank sáp nhập PG Bank mở rộng mạng lưới qua trạm xăng Petrolimex và định hướng phát triển giai đoạn 2015 – 2020: "Tăng trưởng hợp lý, an toàn, hiệu quả", nâng cấp core banking T24 lên R10, chuyển đổi hệ thống DC, DR).

Tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Mở rộng các hình thức huy động vốn: Triển khai cơ chế tự động chuyển đổi tiền gửi không kỳ hạn sang có kỳ hạn đối với các khoản tiền gửi từ 2 tháng trở lên; phát hành thẻ tiết kiệm vô danh nhằm "chứng khoán hóa" tiền gửi trung và dài hạn; áp dụng các gói tiết kiệm có mục đích (tiết kiệm tuổi già/nhân thọ, tiết kiệm tích lũy nhà ở kết hợp chính sách vay ưu đãi mua nhà, tiết kiệm tích lũy mua sắm ô tô, xe máy).
2. Thực hiện chính sách lãi suất linh hoạt: Đề xuất Hội sở chính phân tích biến động thị trường hàng ngày từ 4 NHTM nhà nước, CitiBank và 1 NHTM cổ phần; thiết kế các gói sản phẩm lách hạn chế của trần lãi suất 14%/năm bằng tiện ích cộng thêm như "Tiết kiệm rút gốc từng phần", "Tiết kiệm theo thời gian thực gửi", "Chứng chỉ tiền gửi vô danh", các gói tiền gửi thanh toán doanh nghiệp.
3. Phát triển đa dạng hóa dịch vụ bổ trợ: Lắp đặt thêm hệ thống ATM tại địa bàn Kiến An, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, mở rộng dịch vụ tư vấn tài chính, dịch vụ đại lý thu - chi trả bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ.
4. Xây dựng chiến lược khách hàng hợp lý qua 2 bước:
   • Bước 1 - Nghiên cứu thị trường và tiếp thị: Giao Phòng Nguồn vốn phối hợp Phòng Tín dụng khảo sát thị trường, dự báo nhu cầu vốn theo diễn biến kinh tế - xã hội.
   • Bước 2 - Phân khúc và đáp ứng nhu cầu: Khối mạng lưới bán hàng thu thập dữ liệu hành vi gửi tiền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, bảo đảm tính an toàn, chính xác và nâng cấp cơ sở vật chất, hệ thống máy tính giao dịch.
5. Đào tạo và nâng cao chất lượng nhân sự: Nâng cao trình độ nghiệp vụ và văn hóa giao tiếp, chăm sóc khách hàng của đội ngũ cán bộ chi nhánh.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

• Phản ánh trung thực bức tranh tăng trưởng nguồn vốn của VietinBank Chi nhánh Kiến An: Vốn huy động tăng từ 4.107.632 triệu đồng (năm 2012) lên 5.958.055 triệu đồng (năm 2014), tương ứng mức tăng 45% sau 3 năm, bảo đảm cung ứng vốn cho tín dụng với tỷ lệ nợ quá hạn dưới 2%.
• Làm rõ cấu trúc chuyển dịch nguồn vốn: Nguồn tiền gửi của các tổ chức kinh tế - xã hội tăng thêm 928.934 triệu đồng từ 2012 đến 2014, khẳng định xu hướng thu hút vốn chi phí thấp từ khối doanh nghiệp; đồng thời chỉ ra đặc điểm nguồn tiền gửi dân cư nhạy cảm cao với kỳ hạn ngắn (1 – 3 tháng) do tác động của trần lãi suất 14%/năm theo Thông tư 02/2011/TT-NHNN.

Hệ thống giải pháp đề xuất

• Đề xuất các sản phẩm tiền gửi mang tính ứng dụng thực tế cao: Tự động chuyển đổi kỳ hạn cho tài khoản vãng lai sau 2 tháng, chứng khoán hóa tiền gửi bằng thẻ tiết kiệm vô danh, các gói tiết kiệm tích lũy mục tiêu (nhà ở, phương tiện, nhân thọ).
• Đề xuất quy trình 2 bước xây dựng chiến lược khách hàng kết hợp công nghệ core banking T24 R10 và mở rộng kênh phân phối dịch vụ sau sáp nhập PG Bank.

Đóng góp học thuật và thực tiễn

• Khóa luận hệ thống hóa cơ sở lý luận về hiệu quả huy động vốn gắn với các chỉ tiêu an toàn thanh khoản tại một chi nhánh ngân hàng cấp quận/huyện.
• Cung cấp bộ số liệu thực chứng chi tiết về cơ cấu tiền gửi theo loại tiền, theo kỳ hạn và theo đối tượng khách hàng của VietinBank Kiến An trong giai đoạn tái cơ cấu hệ thống ngân hàng 2012 – 2014.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi khảo sát số liệu thực tế dừng lại ở giai đoạn 2012 – 2014 tại một chi nhánh ngân hàng đơn lẻ (Chi nhánh Kiến An, Hải Phòng). Nghiên cứu chủ yếu sử dụng phương pháp thống kê mô tả và so sánh tỷ trọng thứ cấp, chưa tiến hành điều tra bảng hỏi chọn mẫu định lượng đối với khách hàng gửi tiền hoặc chạy mô hình kinh tế lượng để đo lường mức độ co giãn của tiền gửi theo lãi suất và chất lượng dịch vụ.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi phân tích số liệu sang giai đoạn sau sáp nhập PG Bank (2015 – 2020); nghiên cứu tác động của việc hạ trần lãi suất tiền gửi ngoại tệ xuống 0% và ứng dụng ngân hàng số (Digital Banking) đối với hành vi gửi tiền của khách hàng cá nhân và doanh nghiệp.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng: Sinh viên, học viên ngành Tài chính – Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc đề tài nghiên cứu về quản trị ngân hàng thương mại, quản trị thanh khoản và huy động vốn.
• Nội dung tham khảo giá trị:
  • Khung lý thuyết và hệ thống công thức tính chỉ tiêu an toàn thanh khoản, hệ số sử dụng vốn ở Chương 1.
  • Phương pháp phân loại và bóc tách số liệu nguồn vốn theo 3 tiêu thức (đối tượng, loại tiền, kỳ hạn) ở Chương 2.
  • Các ý tưởng thiết kế sản phẩm tiết kiệm mục tiêu và quy trình phân đoạn chiến lược khách hàng ở Chương 3.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tốc độ tăng trưởng vốn huy động của VietinBank – Chi nhánh Kiến An trong giai đoạn 2012 – 2014 đạt bao nhiêu?
Vốn huy động của chi nhánh tăng từ 4.107.632 triệu đồng năm 2012 lên 5.031.110 triệu đồng năm 2013 (tăng 22,48%) và đạt 5.958.055 triệu đồng năm 2014 (tăng 18,42% so với 2013). Tính chung cả giai đoạn 2012 – 2014, tổng vốn huy động tăng 45%.

2. Quy định trần lãi suất nào đã tác động trực tiếp đến hoạt động huy động vốn của chi nhánh trong giai đoạn nghiên cứu?
Đó là Thông tư số 02/2011/TT-NHNN ngày 03/03/2011 của Ngân hàng Nhà nước, quy định mức lãi suất huy động vốn tối đa bằng VND của các tổ chức tín dụng đối với khách hàng không vượt quá 14%/năm (quỹ tín dụng nhân dân cơ sở không quá 14,5%/năm) và trần lãi suất ngoại tệ 2%/năm.

3. Cơ cấu vốn huy động theo kỳ hạn tại chi nhánh có đặc điểm gì nổi bật?
Tiền gửi có kỳ hạn luôn chiếm tỷ trọng chi phối (từ 50% đến 64% tổng tiền gửi khách hàng) và có xu hướng tăng qua các năm. Tuy nhiên, nguồn tiền này lại tập trung chủ yếu vào các kỳ hạn ngắn từ 1 đến 3 tháng do tâm lý khách hàng e ngại biến động lãi suất và lạm phát.

4. Khóa luận đề xuất các sản phẩm tiền gửi tiết kiệm có mục đích nào cho khách hàng cá nhân?
Tác giả đề xuất 3 dòng sản phẩm tiết kiệm mục tiêu: (1) Tiết kiệm tuổi già và tích lũy nhân thọ; (2) Tiết kiệm nhà ở kết hợp quyền lợi vay vốn ưu đãi khi đạt số dư tích lũy nhất định; (3) Tiết kiệm mua sắm phương tiện có giá trị lớn (ô tô, xe máy) có hỗ trợ vay trả góp.

5. Định hướng công nghệ và tổ chức mạng lưới của VietinBank được đề cập trong năm 2015 gồm những nội dung gì?
Văn bản nêu rõ việc sáp nhập Ngân hàng PG Bank vào năm 2015 giúp tận dụng các trạm xăng Petrolimex để mở rộng kênh phân phối; đồng thời chi nhánh định hướng nâng cấp hệ thống phần mềm ngân hàng lõi T24 lên phiên bản R10 và chuyển đổi hệ thống trung tâm dữ liệu DC, DR.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp đã hoàn thành toàn diện các mục tiêu nghiên cứu thông qua việc hệ thống hóa lý luận về quản trị nguồn vốn NHTM và phân tích thực trạng huy động vốn tại VietinBank – Chi nhánh Kiến An giai đoạn 2012 – 2014. Các dữ liệu thực chứng cho thấy quy mô vốn huy động của chi nhánh tăng trưởng liên tục (đạt 5.958.055 triệu đồng năm 2014), hỗ trợ tích cực cho tăng trưởng tín dụng và kiểm soát nợ quá hạn dưới 2%. Hệ thống giải pháp về đa dạng hóa sản phẩm tiền gửi, chính sách lãi suất linh hoạt và chiến lược khách hàng 2 bước đề xuất tại Chương 3 có giá trị ứng dụng thiết thực cho hoạt động của chi nhánh trong giai đoạn 2015 – 2020.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Vốn và hoạt động huy động vốn của NHTM 1. Nguồn vốn của NHTM Nguồn vốn của NHTM là toàn bộ các nguồn tiền mà Ngân hàng tạo lập và huy động được để đầu tư cho vay và đáp ứng các nhu cầu khác trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Nguồn vốn của NHTM được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau như vốn chủ sở hữu, vốn huy động, vốn đi vay và các loại vốn khác.

Vốn của chủ sở hữu Vốn chủ sở hữu là điều kiện đầu tiên để ngân hàng được luật pháp cho phép hoạt động và đây là loại vốn ngân hàng có thể sử dụng lâu dài. Vốn chủ sở hữu có ý nghĩa rất quan trọng trong hoạt động kinh doanh của NHTM, nó thực hiện một số chức năng không thể thay thế. Đó là : Cung cấp nguồn lực ban đầu giúp ngân hàng có thể duy trì hoạt động khi mới thành lập , cơ sở tao niềm tin cho khách hàng đến giao dịch với ngân hàng, phòng ngừa rủi ro cho ngân hàng. Vốn chủ sở hữu chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng nguồn vốn của ngân hàng do đặc trưng trong kinh doanh ngân hàng là huy động để cho vay.

Tuy nhiên, vốn chủ sở hữu có vai trò rất quan trọng do đặc trưng của nguồn vốn này là rất ổn định. Khi ngân hàng đi vào hoạt động, vốn chủ sở hữu thường nằm dưới dạng trụ sở, văn phòng, kho bãi, xe cộ, trang thiết bị, dự trữ hay ký quỹ tại NHNN… Vốn chủ sở hữu thể hiện sức mạnh bản thân ngân hàng, là chỗ dựa quan trọng đảm bảo thanh toán tiền lãi cho các khoản vay khi ngân hàng lâm vào tình trạng xấu nhất là phá sản. Với chức năng bảo vệ này, vốn chủ sở hữu được coi như tài sản đảm bảo mang lại niềm tin với khách hàng. Nó là căn cứ quyết định đến quy mô và khối lượng vốn huy động của ngân hàng cũng như danh mục tài sản đầu tư của NHTM.

Nguồn hình thành nên vốn chủ sở hữu gồm nguồn hình thành ban đầu, nguồn vốn bổ sung trong quá trình hoạt động, nguồn vay nợ có khả năng chuyển đổi thành cổ phần và các quỹ. Luan van 5 - Nguồn vốn hình thành ban đầu Vốn chủ sở hữu ban đầu hình thành khi ngân hàng bắt đầu hoạt động với tính chất sở hữu và nguồn hình thành khác nhau. Nếu là ngân hàng sở hữu nhà nước thì do ngân sách nhà nước cấp, nếu là NHTMCP thì do cổ đông đóng góp, nếu là ngân hàng liên doanh thì do các bên tham gia liên doanh góp. - Nguồn vốn bổ sung trong quá trình hoạt động Trong quá trình hoạt động, ngân hàng gia tăng vốn theo nhiều phương thức khác nhau, tùy thuộc vào điều kiện cụ thể.

Nguồn vốn bổ sung từ lợi nhuận : Khi hoạt động kinh doanh tạo ra lợi nhuận ròng lớn hơn không thì ngân hàng có thể chuyển một phần lợi nhuận ròng thành vốn nhằm tái đầu tư. Những ngân hàng lâu năm, thu nhập ròng lớn, nguồn vốn tích lũy từ lợi nhuận sẽ cao so với vốn hình thành ban đầu. Nguồn vốn bổ sung từ phát triền thêm cổ phần, góp thêm, cấp thêm … để mở rộng quy mô hoạt động, đổi mới trang thiết bị, hoặc để đáp ứng yêu cầu gia tăng vốn do NHNN quy định. Đặc điểm của hình thức huy động này là khoongth]ơngf xuyên, song giúp cho ngân hàng có được lượng vốn chủ sở hữu lớn vào lúc cần thiết.

- Các quỹ Ngân hàng có nhiều quỹ với các mục đích nhất định, tùy thuộc vào tình hình kinh doanh của ngân hàng. Nguồn hình thành cảu các quỹ này từ thu nhập hàng năm của ngân hàng. Các quỹ này bao gồm: Quỹ dự phòng: Dùng để dự phòng bù đắp rủi ro trong hoạt động kinh doanh ngân hàng nhằm bào toàn vốn điều lệ. Quỹ này được trích lập hàng năm và tích lũy lại nhằm bù đắp những tổn thất xảy ra.

Quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ : Có mục đích tăng cường vốn tự có ban đầu. Ngoài ra, ngân hàng còn có các quỹ đặc biệt khác như quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi, quỹ khấu hao tài sản cố định… Các quỹ này của ngân hàng thuộc sở hữu của chủ ngân hàng. Nguồn hình thành các quỹ này vào hoạt động kinh doanh tùy thuộc vào mục đích sử dụng quỹ. Luan van 6 - Nguồn vay nợ có thể chuyển đổi thành cổ phần Các khoản vay trung và dài hạn của NHTM mà có khả năng chuyển đổi thành vốn cổ phần có thể được coi là một bộ phận vốn sở hữu của ngân hàng do nguồn này có một số đặc điểm như sử dụng lâu dài, có thể đầu tư vào nhà cửa, đất đai và có thể không phải hoàn trả khi đến hạn.

Nguồn huy động Nguồn huy động không phải là nguồn vốn thuộc sở hữu của ngân hàng, nhưng lại là yếu tố quan trọng trong hoạt động kinh doanh thu lợi nhuận của ngân hàng. Đây là nguồn vốn được hình thành thông qua nghiệp vụ huy động vốn của ngân hàng. Nguồn vốn huy động bao gồm các khoản tiền gửi không kỳ hạn của khách hàng, tiền gửi có kỳ hạn của các tổ chức và cá nhân, tiền gửi tiết kiệm cảu dân cư, vốn huy động thông qua phát hành kỳ phiếu, chứng chỉ tiền gửi… Đặc điểm chung của tiền gửi : - Quy mô tiền gửi rất lớn so với các nguồn khác, thông thường chiếm hơn 50% tổng nguồn vốn và là mục tiêu tăng trưởng hàng năm của ngân hàng. - Tiền gửi là đối tượng phải dự trữ bắt buộc, do vậy chi phí tiền gửi thường cao hơn lãi phải trả cho tiền gửi.

- Tiền gửi nhất là tiền gửi ngắn hạn thường nhạy cảm với các biến động về lãi suất, tỷ giá, thu nhập và các nhân tố khác. Lãi suất cao là yếu tố kích thích các doanh nghiệp, dân cư gửi và cho vay. Thu nhập gia tăng là điều kiện để gia tăng quy mô và thay đổi kỳ hạn nguồn tiền gửi. Các yếu tố khác như địa điểm ngân hàng, các loại hình huy động,…đều ảnh hưởng tới quy mô và cấu trúc nguồn tiền.

Nguồn vốn huy động là nguồn vốn chủ yếu, chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguồn vốn ngân hàng. Nguồn đi vay Là nguồn vốn mà ngân hàng phải vay mượn thêm trong trường hợp khả năng huy động vốn của ngân hàng bị thiếu hụt khi nhu cầu thanh toán, chi trẻ cho khách hàng tăng cao. Nguồn đi vay có thể từ NHNN, các TCTD khác hoặc trên thị trường vốn. Luan van 7 - Vay NHNN Đây là khoản vay nhằm giải quyết nhu cầu cấp bách trong chi trả của NHTM.

Việc cấp vốn của NHNN thường thông qua hình thức tái chiết khấu các giấy tờ có giá của NHTM, cho vay tái cấp vốn hoặc cho vay theo hạn mức tín dụng. NHNN với vai trò là người cho vay cuối cùng sẽ xem xét cho các NHTM vay hay không, bởi việc này sẽ ảnh hưởng đến khối lượng tiền trong lưu thông. Nguồn vốn đi vay này rất quan trọng vì nó đảm bảo cho các tổ chức tín dụng hoạt động một cách bình thường. - Vay các tổ chức tín dụng khác Để đảm bảo khả năng thanh khoản, các ngân hàng thường vay mượn của nhau và vay các tổ chức khác trên thị trường liên ngân hàng.

Các NHTM đang có số dư tiền gửi vượt yêu cầu chưa sử dụng ( do dự trữ vượt yêu cầu hay sự gia tăng bất ngờ nguồn tiền gửi và giảm cho vay ) sẽ sẵn sang cho các NHTM khác vay để hưởng lãi suất cao hơn. Quy trình vay mượn giữa các NHTM rất đơn giản, ngân hàng đi vay chỉ cần liên hệ trực tiếp với ngân hàng cho vay hoặc thông qua ngân hàng đại lý hoặc có thể qua NHNN. Khoản vay này có thể có hoặc không cần đảm bảo, dựa trên cơ sở uy tín của ngân hàng đi vay hoặc mối quan hệ giữa các ngân hàng với nhau. - Vay trên thị trường vốn Bằng cách phát hành các giấy nợ : trái phiếu, kỳ phiếu, tín phiếu trên thị trường vốn.

Trong đó, chứng chỉ tiền gửi và kỳ phiếu là loại phiếu nợ ngắn hạn, trái phiếu là phiếu nợ trung, dài hạn. Nguồn này góp phần đáp ứng nhu cầu cho vay trung và dài hạn của ngân hàng. Các loại phiếu nợ trên được NHTM phát hành từng đợt với mục đích, số lượng cụ thể và chỉ phát hành khi được sự cho phép của NHTW. Đặc điểm của loại phiếu nợ này là có lãi suất cao hơn so với lãi suất tiền gửi thanh toán và tiền gửi có kỳ hạn, có tính ổn định cao nhưng quyền đòi tiền xếp sau các loại tiền gửi khác và thường không được thanh toán trước hạn.

Nguồn này thông thường không có đảm bảo, ngân hàng có uy tín và trả lãi cao sẽ vay mượn Luan van 8 được, các ngân hàng nhỏ rất kho vay được nguồn này mà thường phải vay thông qua các ngân hàng đại lý. Các nguồn khác Ngoài những phương thức huy động vốn kể trên, NHTM còn có các nguồn ủy thác, vay từ công ty mẹ, nguồn trong thanh toán, nguồn khác ( thuế chưa nộp, lương chưa trả…). Để đảm bảo cho vốn vận động hiệu quả hơn, ngân hàng đứng ra nhận làm nhiệm vụ trung gian thanh toán, thực hiện các chi trả cho khách hàng, hoặc phân phối giúp nguồn tài sản của khách hàng cho những người mà họ yêu cầu. Ngoài việc tạo thêm thu nhập từ phí dịch vụ, hoạt động này cũng tạo nên vốn ngắn hạn cho ngân hàng do sự chênh lệch giữa thời gian thu và chi hộ.

Phần lớn các nguồn này ngân hàng không phải trả lãi. Tuy nhiên, chi phí để co và duy trì chúng là rất đáng kể. Nhìn chung, các nguồn khác trong ngân hàng thường không lớn. Khái niệm và vai trò của huy động vốn Nguồn vốn huy động là nguồn vốn chủ yếu trong hoạt động kinh doanh của NHTM.

Các NHTM nhận vốn từ những người gửi tiền, các chủ thể cho vay để phục vụ nhu cầu kinh doanh của mình nên nguồn vốn được xem như khoản nợ của ngân hàng. Huy động vốn là điều kiện đầu tiên, là yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của mỗi ngân hàng. Do vậy, mục tiêu của nó không nằm ngoài mục tiêu hoạt động và phát triển của ngân hàng.TS Vương Trọng Nghĩa thì huy động vốn tức là khai thác lượng tiền tạm thời nhàn rỗi trong công chúng, hộ gia đình, của các tổ chức kinh tế để thực hiện 4 hoạt động cơ bản của NHTM, đó là : - Huy động vốn để đáp ứng dự trữ bắt buộc. - Huy động vốn để cho vay.