VIàN HÀN LÂM KHOA HàC Xà HàI VIàT NAM HàC VIàN KHOA HàC Xà HÞI TRÂN HÙNG HO¾T ĐÞNG CHÀT VÀN CĂA HÞI ĐàNG NHÂN DÂN TĆ THĀC TIÞN THÀNH PHÞ ĐÀ N¾NG LU¾N VN TH¾C S) LU¾T HàC HÀ NÞI, nm 2018 VIàN HÀN LÂM KHOA HàC Xà HàI VIàT NAM HàC VIàN KHOA HàC Xà HÞI TRÂN HÙNG HO¾T ĐÞNG CHÀT VÀN CĂA HÞI ĐàNG NHÂN DÂN TĆ THĀC TIÞN THÀNH PHÞ ĐÀ N¾NG Ngành: Lu¿t hi¿n pháp và Lu¿t hành chính Mã sß: 838.02 NG¯ÞI H¯àNG DẪN KHOA HàC: TS. TRÂN MINH ĐĄC HÀ NÞI, nm 2018 LÞI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu thực sự cāa cá nhân tôi. Các số liáu, nái dung, kết quả đ°ợc trình bày trong luận văn này là hoàn toàn hợp lá, trung thực và ch°a đ°ợc công bố trong b¿t kỳ mát công trình nghiên cứu nào. Tôi xin chßu trách nhiám về đề tài nghiên cứu cāa mình.
Hác viên TRÀN HÙNG MĀC LĀC MÞ ĐÂU. NH¯NG VÀN ĐË L[ LU¾N VÀ PH䄃ĀP L[ VË HO¾T ĐÞNG CHÀT VÀN CĂA HÞI ĐàNG NHÂN DÂN. Vß trí, vai tro cāa Hái đồng nhân dân. Khci niám, đặc điऀm và vai tro hoạt đáng ch¿t v¿n cāa Hái đồng nhân dân.
Nái dung ch¿t v¿n cāa Hái đồng nhân dân. Ph°¡ng thức hoạt đáng ch¿t v¿n cāa Hái đồng nhân dân. Ccc yếu tố ảnh h°áng đến hoạt đáng ch¿t v¿n cāa Hái đồng nhân dân. THĀC TR¾NG HO¾T ĐÞNG CHÀT VÀN CĂA HÞI ĐàNG NHÂN DÂN T¾I THÀNH PHÞ ĐÀ N¾NG.
Những đặc điऀm tự nhiên, kinh tế - xã hái cāa thành phố Đà Nẵng có liên quan đến hoạt đáng ch¿t v¿n cāa Hái đồng nhân dân. Khci quct về tình hình tổ chức Hái đồng nhân dân tại thành phố Đà Nẵng. Tình hình hoạt đáng ch¿t v¿n cāa Hái đồng nhân dân tại thành phố Đà Nẵng. Những °u điऀm và hạn chế, b¿t cập trong hoạt đáng ch¿t v¿n cāa Hái đồng nhân dân tại thành phố Đà Nẵng.
PH¯¡NG H¯àNG VÀ C䄃ĀC GIKI PH䄃ĀP NÂNG CAO HIàU QUK HO¾T ĐÞNG CHÀT VÀN CĂA HÞI ĐàNG NHÂN DÂN TĆ THĀC TIÞN THÀNH PHÞ ĐÀ N¾NG. Nhu c u nâng cao hiáu quả hoạt đáng ch¿t v¿n cāa Hái đồng nhân dân từ thực tißn thành phố Đà Nẵng. Ph°¡ng h°ơꄁng nâng cao hiáu quả hoạt đáng ch¿t v¿n cāa Hái đồng nhân dân từ thực tißn thành phố Đà Nẵng. Ccc giải phcp nâng cao hiáu quả hoạt đáng ch¿t v¿n cāa Hái đồng nhân dân từ thực tißn thành phố Đà Nẵng.
60 DANH MĀC TÀI LIàU THAM KHKO DANH MĀC C䄃ĀC CH¯ VIËT TÀT BMNN : Bá mcy nhà n°ơꄁc HĐND : Hái đồng nhân dân TAND : Tòa án nhân dân TTHĐND : Th°ßng trực Hái đồng nhân dân UBND : Uỷ ban nhân dân VKSND : Vián kiऀm sct nhân dân MÞ ĐÂU 1. Tính cÁp thi¿t căa đß tài Trong những năm qua, số l°ợng và ch¿t l°ợng đại biऀu HĐND thành phố Đà Nẵng c¡ bản đcp ứng đ°ợc yêu c u, nhiám vÿ; ccc vß Đại biऀu HĐND đã thऀ hián rõ tinh th n trcch nhiám là ng°ßi đại dián cāa Nhân dân, phct huy vai tro tích cực cāa mình trong hoạt đáng gicm sct, tiếp xúc cử tri; đã kiên trì kiến nghß đến khi có kết quả, thऀ hián bản lĩnh, tâm huyết trong hoạt đáng cāa mình. Hiáu quả hoạt đáng cāa HĐND, tr°ơꄁc hết đ°ợc đcnh gic thông qua ch¿t l°ợng kỳ háp. Mát kỳ háp thành công là mát kỳ háp mà á đó t¿t cả ccc khâu đ°ợc chuẩn bß chu đco, nghiêm túc.
Công tcc tổ chức kỳ háp HĐND tỉnh, viác điều hành kỳ háp cāa Th°ßng trực Hái đồng nhân dân tỉnh đã có nhiều cải tiến, linh hoạt nh°: giảm thßi gian trình bày bco cco, tăng thßi gian cho thảo luận, ch¿t v¿n, trả lßi ch¿t v¿n; Tuy nhiên trong quc trình thực hián hoạt đáng ch¿t v¿n, vẫn con hián t°ợng đại biऀu HĐND ch¿t v¿n hßi hợt, không thực tế, không trúng và đúng những v¿n đề xã hái và d° luận quan tâm, hián t°ợng đại biऀu HĐND ngại va chạm, né trcnh, nhiều v¿n đề xã hái quan tâm bß ch¿t v¿n nhiều l n nh°ng không đ°ợc giải quyết triát đऀ khiến cử tri không hài long. Ph n lơꄁn đại biऀu HĐND hoạt đáng không chuyên trcch, không chuyên nghiáp, không th°ßng xuyên, lại biến đáng sau mßi nhiám kỳ b u cử; đại biऀu đ°ợc hình thành từ nhiều nguồn khcc nhau, trình đá khcc nhau và điều kián tham gia vào hoạt đáng HĐND cũng không giống nhau trong khi hoạt đáng cāa đại biऀu HĐND đoi hỏi nhiều kỹ năng nh°: Tiếp xúc cử tri; ch¿t v¿n; thu thập, phân tích và xử lý thông tin; gicm sct; đcnh gic; xây dựng ch°¡ng trình hoạt đáng. Ch¿t v¿n là hoạt đáng gicm sct đặc biát quan tráng, vì vậy, Hái đồng 1 nhân dân ccc c¿p c n không ngừng đổi mơꄁi, nâng cao h¡n nữa ch¿t l°ợng, hiáu quả ch¿t v¿n đऀ ngày càng đcp ứng long mong mỏi, sự kỳ váng cāa nhân dân vào hoạt đáng này. Đऀ hoạt đáng ch¿t v¿n thực sự có chiều sâu, thiết thực, giải quyết đ°ợc những v¿n đề bức xúc, mang tính thßi sự, đoi hỏi sự nß lực cố gắng cāa nhiều chā thऀ, trong đó, quan tráng nh¿t là đại biऀu Hái đồng nhân dân.
Do đó, đại biऀu HĐND c n phải nâng cao h¡n nữa năng lực và tinh th n trcch nhiám cāa mình, khẳng đßnh bản lĩnh, vß trí cāa mình trên dißn đàn ch¿t v¿n, xứng đcng vơꄁi long tin cāa nhân dân. Vậy nên bản thân mạnh dạn chán đề tài nghiên cứu về <Hoạt động chất vấn của Hội đồng nhân dân từ thực tiển thành phố Đà Nẵng= làm luận văn thạc sĩ là viác làm có tính c¿p thiết. Tình hình nghiên cąu liên quan đß tài Đến nay, v¿n đề giám sát và nâng cao ch¿t l°ợng, hiáu quả giám sát trong đó quan tráng là hoạt đáng ch¿t v¿n trong viác tổ chức thực hián quyền lực nhà n°ơꄁc nói chung và cāa Quốc hái, HĐND nói riêng đã đ°ợc đề cập nhiều trên ccc scch bco, tạp chí, ccc dißn đàn khoa hác, mát số luận văn thạc sĩ, luận cn tiến sĩ. Đcng chú ý có ccc công trình sau đây: - Nguyßn Nam Hà, chất lượng hoạt động của HĐND cấp tỉnh ở Việt Nam: vấn đề và giải pháp, từ thực tiễn hoạt động của HĐND các tỉnh duyên hải miền trung, Luận cn Tiến sĩ Luật hác, Hác vián Chính trß - hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, 2007.
- Bùi Huyền Mai, Đổi mới tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội, Luận văn thạc sĩ Luật hác, Vián Nhà n°ơꄁc và phcp luật, 2004. - Đinh Ngác Quang, Về đổi mới tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2004-2009, Tạp chí Quản lý nhà n°ơꄁc, số 2/2005. - Hồ Thß H°ng, Nâng cao hiệu quả của HĐND tỉnh Nghệ An trong giai 2 đoạn hiện nay, luận văn thạc sĩ Luật hác năm 2006, Hác vián Chính trß - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh. - Tr n Thß Scu, Hoạt động giám sát của hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Bình, luận văn Thạc sĩ Quản lý công năm 2017 Hác vián hành chính quốc gia.
Các tcc giả, ccc công trình nghiên cứu tập trung vào hoạt đáng cāa HĐND ccc c¿p vơꄁi chā thऀ, đối t°ợng cÿ thऀ từ nhiều góc đá khcc nhau, khía cạnh khcc nhau trên c¡ sá lý luận và thực tißn hoạt đáng cāa HĐND nh°ng vơꄁi mÿc đích chung là nhằm nâng cao hiáu lực, hiáu quả hoạt đáng giám sát cāa HĐND ccc c¿p. Tuy nhiên, ccc công trình nghiên cứu về giám sát th°ßng chỉ nghiên cứu trong tổng thऀ ccc điều kián chung. R¿t ít có công trình nghiên cứu sâu v¿n đề ch¿t v¿n, nếu có chỉ trong t°¡ng quan hay d°ơꄁi góc đá hoàn thián chức năng gicm sct cāa HĐND. Mặt khcc, quan tráng h¡n, viác nghiên cứu v¿n đề hoạt đáng ch¿t v¿n cāa HĐND c¿p tỉnh thì h u nh° ch°a đ°ợc nghiên cứu mát ccch đ y đā, há thống và sâu sắc.
Nh¿t là gắn vơꄁi thực tiऀn tại thành phố Đà Nẵng. Māc đích và nhiám vā nghiên cąu 3. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu c¡ sá lý luận và thực tißn về hiáu quả hoạt đáng ch¿t v¿n cāa HĐND thành phố Đà Nẵng. Đồng thßi đề xu¿t những giải phcp nhằm nâng cao hiáu quả hoạt đáng ch¿t v¿n cāa HĐND thành phố trong điều kián xây dựng Nhà n°ơꄁc Phcp quyền XHCN á Viát Nam hián nay.
Nhiệm vụ nghiên cứu + Làm rõ khci niám ch¿t v¿n; phân tích đặc điऀm, nái dung và hình thức ch¿t v¿n cāa HĐND c¿p tỉnh, thành phố trực thuác Trung °¡ng. + Phân tích hiáu quả hoạt đáng ch¿t v¿n cāa HĐND, ccc yếu tố bảo đảm hiáu quả hoạt đáng, các tiêu chí đcnh gic hiáu quả hoạt đáng cāa HĐND c¿p 3 tỉnh, thành phố trực thuác Trung °¡ng. + Đcnh gic thực trạng hoạt đáng ch¿t v¿n cāa HĐND thành phố Đà Nẵng về °u điऀm, nh°ợc điऀm và nguyên nhân. + Xcc đßnh những quan điऀm, đề xu¿t ccc giải phcp nhằm nâng cao hiáu quả hoạt đáng ch¿t v¿n cāa HĐND thành phố Đà Nẵng hián nay.
Đßi t°ÿng và ph¿m vi nghiên cąu 4. Đối tượng nghiên cứu Luận văn tập trung nghiên cứu lý luận về hoạt đáng ch¿t v¿n cāa Hái đồng nhân dân c¿p tỉnh, thành phố trực thuác Trung °¡ng; 4. Phạm vi nghiên cứu Đcnh gic thực trạng hoạt đáng ch¿t v¿n cāa HĐND thành phố Đà Nẵng từ 2011 - đến nay (nhiám kỳ 2011 – 2016), đồng thßi đề xu¿t ccc giải phcp nhằm nâng cao hiáu quả hoạt đáng ch¿t v¿n cāa HĐND thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn hián nay. C¢ sß lý lu¿n và ph°¢ng pháp nghiên cąu 5.
Cơ sở lý luận Trên nền tảng ph°¡ng phcp luận Chā nghĩa Mcc - Lênin, t° t°áng Hồ Chí Minh, quan điऀm cāa Đảng và Nhà n°ơꄁc ta về Nhà n°ơꄁc kiऀu mơꄁi, về HĐND, chức năng cāa HĐND đ°ợc tcc giả sử dÿng là c¡ sá lý luận khi nghiên cứu đề tài. Phương pháp nghiên cứu Trong quc trình nghiên cứu luận văn tcc giả sử dÿng ccc ph°¡ng phcp nghiên cứu khcc nhau nh°: Ph°¡ng phcp há thống, ph°¡ng phân tích tổng hợp, ph°¡ng phcp luật hác so scnh, ph°¡ng phcp thống kê& Đặc biát là ph°¡ng phcp phân tích quy phạm phcp luật. [ ngh*a lý lu¿n và thāc tißn căa lu¿n vn 6. Ý nghĩa lý luận - Khci quct những nét c¡ bản về nái dung ch¿t v¿n cāng nh° đặc điऀm 4 ch¿t v¿n cāa HĐND c¿p tỉnh, thành phố trực thuác Trung °¡ng.
- Làm rõ về mặt lý luận hoạt đáng ch¿t v¿n cāa HĐND, cũng nh° ccc yếu tố ảnh h°áng đến hoạt đáng ch¿t v¿n. Ý nghĩa thực tiễn - Đcnh gic mát ccch há thống, toàn dián thực trạng hoạt đáng ch¿t v¿n và hiáu quả hoạt đáng ch¿t v¿n cāa HĐND thành phố Đà Nẵng từ 2011 đến nay.