MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đói nghèo là một vấn đề xã hội mang tính toàn cầu. Những năm gần đây, nhờ có chính sách đổi mới, nền kinh tế nƣớc ta tăng trƣởng nhanh, đời sống của đại bộ phận nhân dân đƣợc nâng lên rõ rệt. Bên cạnh đó, vẫn còn một bộ phận dân cƣ, đặc biệt dân cƣ ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa… đang chịu cảnh đói nghèo, chƣa đảm bảo đƣợc điều kiện tối thiểu của cuộc sống.
Sự phân hóa giàu nghèo đang diễn ra là vấn đề xã hội cần đƣợc quan tâm. Chính vì lẽ đó, chƣơng trình xóa đói giảm nghèo (XĐGN) là một trong những mục tiêu quan trọng hàng đầu trong chiến lƣợc phát triển kinh tế xã hội ở nƣớc ta. Đảng, Nhà nƣớc ta đã có nhiều chủ trƣơng, chính sách, giải pháp đầu tƣ nguồn lực cho công cuộc xóa đói giảm nghèo nhƣ Chƣơng trình phát triển kinh tế - xã hội các xã đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc và miền núi (Chƣơng trình 135), các chính sách về tín dụng ƣu đãi của chính phủ, về y tế, giáo dục hỗ trợ đồng bào dân tộc đặc biệt khó khăn, trợ giúp pháp lý, hỗ trợ nhà ở, đất canh tác, tƣ liệu sản xuất, định canh, định cƣ, di dân kinh tế mới, hỗ trợ về văn hóa thông tin, đào tạo nâng cao năng lực cho ngƣời nghèo… Kết quả đạt đƣợc trong giai đoạn 2006-2010, tỷ lệ hộ nghèo của Việt Nam giảm từ 22% xuống còn 9,45%. Tuy nhiên, chúng ta đang phấn đấu xây dựng một nƣớc Việt Nam “Dân giàu, nƣớc mạnh, .” thì tỷ lệ hộ nghèo này vẫn cao, cần phải hạ thấp hơn nữa.
Thực hiện mục tiêu xóa đói giảm nghèo, Nghị quyết các kỳ Đại hội phụ nữ Toàn quốc đã xác định nhiệm vụ “Hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo” là nhiệm vụ quan trọng thúc đẩy các hoạt động khác của Hội. Trong những năm qua, thực hiện chủ trƣơng XĐGN của Đảng, Chính phủ và thực hiện Nghị quyết TW 7 khoá IX, với mục tiêu hƣớng về cơ sở và tập trung cho cơ sở, nhằm đáp ứng nhu cầu của phụ nữ nghèo, Hội Liên hiệp Phụ nữ Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 2 (LHPN) Việt Nam đã đề ra chỉ tiêu 100% hộ đói nghèo do phụ nữ làm chủ đƣợc Hội giúp đỡ. Thực hiện mục tiêu đó, Hội LHPN tỉnh Thái Nguyên đã đẩy mạnh các phong trào nhƣ: “Phụ nữ giúp nhau phát triển kinh tế”, “Giúp phụ nữ nghèo có địa chỉ”, “Phụ nữ làm kinh tế giỏi”. đã huy động đƣợc sự tham gia đông đảo của các tầng lớp phụ nữ vào các hoạt động xóa đói giảm nghèo với nhiều hình thức đa dạng, sáng tạo.
Đặc biệt, Hội phụ nữ các cấp đã chủ động phối hợp với các ngành, các cấp và các đơn vị hữu quan để thực hiện nhiệm vụ. Đầu tƣ hỗ trợ phụ nữ nghèo trong phát triển kinh tế - xã hội, tăng thu nhập, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân nói chung, phụ nữ nghèo nói riêng là hoạt động có ý nghĩa và tầm quan trọng lớn của Hội LHPN tỉnh và đã thu đƣợc những kết quả nhất định. Tuy nhiên, đầu tƣ hỗ trợ phụ nữ nghèo ở tỉnh Thái Nguyên vẫn còn có bất cập và hiệu quả chƣa cao. Từ những lý do trên và thực tiễn công tác của bản thân, em lựa chọn đề tài “Nâng cao hiệu quả đầu tư hỗ trợ phụ nữ nghèo tỉnh Thái Nguyên” làm luận văn tốt nghiệp thạc sỹ.
Mục tiêu nghiên cứu 2. Mục tiêu chung n trong phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống và thực hiện công cuộc xóa đói giảm nghèo ở tỉnh Thái Nguyên, góp phần thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc. Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hoá những vấn đề lý luận về hiệu quả đầu tƣ và hiệu quả đầu tƣ hỗ trợ phụ nữ nghèo. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 3 - uả đầu tƣ hỗ trợ phụ nữ nghèo tỉnh Thái Nguyên.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Đ. Phạm vi nghiên cứu Đề tài giới hạn trong việc nghiên cứu -. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài của luận văn Ngày nay, nhiều nƣớc trên thế giới, đặc biệt là các nƣớc phát triển, luôn quan tâm đến lao động nữ, đã đƣa ra nhiều chính sách giải quyết việc làm đầu tƣ cho phụ nữ nghèo.
Các tổ chức quốc tế nhƣ Ngân hàng thế giới (World Bank), tổ chức Alive & Thrive và UNICEFT. cũng luôn theo dõi, khuyến khích và tài trợ cho các chính sách bình đẳng giới nói chung và chính sách việc làm đối với lao động nữ nói riêng. Khi nói đến phụ nữ và đầu tƣ cho phụ nữ nghèo, ngƣời ta thƣờng nhắc đến cuốn sách “Vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế” của Ester Boserup (1970). Theo nhà khoa học nữ này thì cho đến những năm 1970, những nghiên cứu chỉ ra rằng mặc dù phụ nữ thƣờng là những ngƣời có đóng góp chính vào kết quả chung của cộng đồng, nhƣng những đóng góp của họ không đƣợc tính đến trong thống kê quốc dân cũng nhƣ trong kế hoạch hoá và thực hiện các dự án phát triển.
Cuốn sách của E. Boserup đã đƣợc coi là lần đầu tiên đặt lại vấn đề trong cách đánh giá về vai trò của phụ nữ, qua cuốn sách của mình, bà đã chứng minh vai trò kinh tế của phụ nữ và phụ nữ nghèo thông qua nghiên cứu phụ nữ là nông dân vùng Tây Sahara, châu Phi. Điều này, trƣớc những năm đầu của thập kỷ 70, các Nhà hoạch định chính sách và Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 4 trong giới nghiên cứu kể cả những nhà khoa học nữ đã không thấy hết. Do vậy, không công nhận một cách đúng đắn vai trò kinh tế rất quan trọng của phụ nữ và phụ nữ nghèo.
Ở Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu về phụ nữ cũng nhƣ phụ nữ nghèo. Công trình nghiên cứu về phụ nữ đầu tiên xuất bản đƣợc phát hành rộng rãi và dịch ra nhiều thứ tiếng là cuốn “Phụ nữ Việt Nam qua các thời đại” của Lê Thị Nhâm Tuyết (1973, 1975). Nhìn từ góc độ nhân học xã hội, tác giả đã phân tích trong cuốn sách những nét cơ bản về các truyền thống của phụ nữ Việt Nam trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội. Một phần tƣ thế kỷ sau, Lê Thị Nhâm Tuyết lại cho xuất bản cuốn “Hình ảnh Phụ nữ Việt Nam trước thềm thế kỷ XXI”.
Cuốn sách tập trung vào những đặc trƣng của ngƣời phụ nữ Việt Nam trong lịch sử, trong lao động nghề nghiệp, trong gia đình, trong quản lý xã hội. Có thể nói, phụ nữ nói chung và phụ nữ nghèo nói riêng luôn là đối tƣợng đƣợc Nhà nƣớc và các tổ chức và các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu. Những công trình trên đã đề cập nhiều khía cạnh liên quan đến phụ nữ và phụ nữ nghèo. Tuy nhiên, chƣa có công trình nào thực sự tập trung nghiên cứu về hiệu quả đầu tư hỗ trợ phụ nữ nghèo ở Việt Nam và ở một địa phƣơng cụ thể là tỉnh Thái Nguyên.
Qua nghiên cứu này, tác giả hy vọng góp phần hoàn thiện chính sách đầu tƣ hỗ trợ và các giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tƣ hỗ trợ phụ nữ nghèo tỉnh Thái Nguyên. Đóng góp của luận văn. Những Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 5 giải pháp đƣa ra chẳng những có ích cho địa phƣơng nghiên cứu mà còn có thể làm tài liệu tham khảo cho các địa phƣơng khác có điều kiện tƣơng tự. Bố cục của luận văn 04 Chƣơng, nhƣ sau: hỗ trợ phụ nữ nghèo 2010 - 2012.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 6 Chƣơng 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ ĐẦU TƢ VÀ HIỆU QUẢ ĐẦU TƢ HỖ TRỢ PHỤ NỮ NGHÈO 1. Khái quát về đầu tƣ hỗ trợ và hiệu quả đầu tƣ hỗ trợ phụ nữ nghèo 1. Đầu tư hỗ trợ 1. Khái niệm về đầu tư hỗ trợ Đầu tƣ là việc nhà đầu tƣ bỏ vốn bằng các loại tài sản hữu hình hoặc vô hình để hình thành tài sản tiến hành các hoạt động sản xuất, kinh doanh.
nhằm thu đƣợc lợi ích theo quy định của Luật và các quy định khác của pháp luật có liên quan. Nói cách khác đầu tƣ là quá trình bỏ vốn và sử dụng vốn của chủ đầu tƣ nhằm đạt đƣợc các mục tiêu đề ra trong tƣơng lai. Mục tiêu của đầu tƣ có thể là lợi ích kinh tế (lợi nhuận kinh doanh) hoặc lợi ích xã hội, hoặc cả hai loại này. , (trong đó có hỗ trợ phát triển kinh tế, hỗ trợ con , , tạo động lực phát triển kinh tế xã hội [9] Hoạt động đầu tƣ hỗ trợ có những đặc điểm chủ yếu sau: , nó tùy thuộc vào ý chí và mục đích của cơ quan quản lý và chủ thể đầu tƣ.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www. + Mục tiêu chủ yếu của đầu tƣ hỗ trợ thƣờng nhằm đạt đƣợc mục tiêu kinh tế - xã hội, không chỉ quan tâm đến lợi ích trƣớc mắt, mà còn quan tâm đến lợi ích lâu dài. Thông thƣờng, đầu tƣ hỗ trợ nhằm đảm bảo tính công bằng, an sinh xã hội và có tính chất vùng miền, giới tính và thu nhập của đối tƣợng đƣợc hƣởng lợi. tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, giải quyết việc làm, phát triển sản xuất kinh doanh, tăng thu nhập cho ngƣời đƣợc hỗ trợ, xóa đói giảm nghèo, nâng cao chất lƣợng cuộc sống vật chất, tinh thần v.
Những kết quả tạo ta từ hoạ. : nâng cao mức s , đảm bảo an sinh xã hội, thu hẹp khoảng cách đói nghèo, khoảng cách thu nhập; quan tâm đến bình đẳng giới và bình đẳng giữa các tầng lớp dân cƣ (trong đó có phụ nữ nghèo). - Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www. + Hoạt động đầu tƣ hỗ trợ thƣờng mang tính chất kế hoạch và phụ thuộc vào mục tiêu, ý chí, nguyện vọng của các cơ quan quản lý Nhà nƣớc, của Nghị quyết Đảng bộ tỉnh, phụ thuộc vào chức năng nhiệm vụ của đơn vị; phụ thuộc tính chất vùng - miền; đầu tƣ hỗ trợ còn mang ý nghĩa nhân đạo.3 Phân loại đầu tư hỗ trợ a.
