Luận Văn Tốt Nghiệp Về Nâng Cao Hiệu Quả Cho Vay Hộ Sản Xuất Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp Việt Nam

Luận văn phân tích chính sách cho vay đối với hộ sản xuất tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, chi nhánh Cẩm Giàng.

• Tác giả: Phùng Thị Tâm
• Người hướng dẫn: Tiến Sĩ Nguyễn Thị Minh Hạnh
• Trường học: Trường Đại học Thương mại
• Chuyên ngành: Tài chính- Ngân hàng
• Đề tài: Nâng Cao Hiệu Quả Cho Vay Hộ Sản Xuất Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hải Dương

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHO VAY ĐỐI VỚI HỘ SẢN XUẤT CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Hoạt động cho vay của Ngân hàng Thương mại và khái quát hộ sản xuất
• 1.1.1. Hoạt động cho vay của NHTM
• 1.1.2. Khái quát hộ sản xuất
• 1.2. Cho vay đối với hộ sản xuất của Ngân hàng Thương Mại
• 1.2.1. Đặc điểm cho vay hộ sản xuất
• 1.2.2. Phân loại cho vay hộ sản xuất
• 1.2.3. Rủi ro tín dụng
• 1.3. Các chỉ tiêu đánh giá tình hình cho vay vốn của Ngân hàng đối với hộ sản xuất
• 1.4. Các nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động cho vay đối với hộ sản xuất
• 1.4.1. Nhân tố khách quan
• 1.4.2. Nhân tố chủ quan
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHO VAY HỘ SẢN XUẤT TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM CHI NHÁNH HUYỆN CẨM GIÀNG TỈNH HẢI DƯƠNG
• 2.1. Khái quát về Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh huyện Cẩm Giàng
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của NHNo& PTNT Việt Nam chi nhánh huyện Cẩm Giàng tỉnh Hải Dương
• 2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ của NHNo&PTNT Việt Nam chi nhánh huyện Cẩm Giàng
• 2.1.3. Mô hình tổ chức của NHNo&PTNT Việt Nam chi nhánh huyện Cẩm Giàng
• 2.1.4. Tình hình kinh doanh của NHNo&PTNT Việt Nam chi nhánh huyện Cẩm Giàng giai đoạn 2013-2015
• 2.2. Thực trạng cho vay đối với HSX tại NHNo&PTNT Việt Nam chi nhánh huyện Cẩm Giàng tỉnh Hải Dương
• 2.2.1. Tình hình cho vay đối với HSX
• 2.2.2. Công tác cho vay, thu nợ vốn đối với HSX
• 2.2.3. Kết quả cho vay, thu nợ vốn đối với HSX
• 2.3. Những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân
• 2.3.1. Những kết quả đạt được
• 2.3.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI HỘ SẢN XUẤT TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM CHI NHÁNH HUYỆN CẨM GIÀNG TỈNH HẢI DƯƠNG
• 3.1. Định hướng phát triển cho vay hộ sản xuất tại NHNo&PTNT Việt Nam chi nhánh huyện Cẩm Giàng
• 3.1.1. Định hướng chung của NHNo&PTNT Việt Nam
• 3.1.2. Định hướng của NHNo&PTNT Việt Nam chi nhánh huyện Cẩm Giàng tỉnh Hải Dương
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện hoạt động cho vay đối với hộ sản xuất tại NHNo&PTNT Việt Nam chi nhánh huyện Cẩm Giàng tỉnh Hải Dương
• 3.2.1. Cho vay tập trung có trọng điểm, tổ chức món vay có hiệu quả
• 3.2.2. Nâng cao chất lượng thẩm định trong quá trình cho vay HSX
• 3.2.3. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tín dụng
• 3.2.4. Giải pháp về Marketing
• 3.2.5. Giải pháp về bán chéo sản phẩm
• 3.2.6. Tích cực triển khai các cơ chế chính sách của cấp trên
• 3.2.7. Hoàn thiện quy trình cho vay
• 3.2.8. Phòng ngừa và hạn chế rủi ro
• 3.2.9. Giải pháp hoàn thiện và đổi mới công nghệ ngân hàng
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị với Ngân hàng Trung Ương
• 3.3.2. Kiến nghị với các bộ ngành liên quan
• 3.3.3. Kiến nghị với NHNo&PTNT Việt Nam
• 3.3.4. Kiến nghị với NHNo&PTNT Việt Nam chi nhánh huyện Cẩm Giàng
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hiệu Quả Cho Vay Hộ Sản Xuất Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp

Hoạt động cho vay hộ sản xuất tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn. Ngân hàng không chỉ cung cấp nguồn vốn mà còn hỗ trợ kỹ thuật và tư vấn cho các hộ sản xuất. Điều này giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và tăng cường khả năng cạnh tranh của các hộ sản xuất. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong việc cải thiện hiệu quả cho vay, bao gồm rủi ro tín dụng và khả năng tiếp cận vốn của các hộ sản xuất.

1.1. Khái Niệm Về Cho Vay Hộ Sản Xuất

Cho vay hộ sản xuất là hình thức cấp tín dụng cho các hộ gia đình, cá nhân nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất nông nghiệp. Hình thức này không chỉ giúp các hộ sản xuất có nguồn vốn cần thiết mà còn tạo điều kiện cho họ phát triển kinh tế bền vững.

1.2. Vai Trò Của Ngân Hàng Trong Cho Vay Hộ Sản Xuất

Ngân hàng Nông nghiệp đóng vai trò cầu nối giữa nguồn vốn nhàn rỗi và nhu cầu vốn của hộ sản xuất. Qua đó, ngân hàng không chỉ cung cấp vốn mà còn hỗ trợ kỹ thuật, tư vấn và đào tạo cho các hộ sản xuất, giúp họ nâng cao hiệu quả sản xuất.

II. Thách Thức Trong Hoạt Động Cho Vay Hộ Sản Xuất

Mặc dù hoạt động cho vay hộ sản xuất đã đạt được nhiều thành công, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Rủi ro tín dụng cao, khả năng tiếp cận vốn hạn chế và sự thiếu hụt thông tin về thị trường là những vấn đề cần được giải quyết. Đặc biệt, nhiều hộ sản xuất vẫn chưa có đủ tài sản đảm bảo để vay vốn, dẫn đến việc khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn từ ngân hàng.

2.1. Rủi Ro Tín Dụng Trong Cho Vay Hộ Sản Xuất

Rủi ro tín dụng là một trong những thách thức lớn nhất đối với ngân hàng khi cho vay hộ sản xuất. Nhiều hộ sản xuất không có khả năng hoàn trả nợ do biến động giá cả nông sản và thiên tai, dẫn đến tỷ lệ nợ xấu tăng cao.

2.2. Khả Năng Tiếp Cận Vốn Của Các Hộ Sản Xuất

Nhiều hộ sản xuất gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn do thiếu tài sản đảm bảo và thông tin. Điều này làm giảm khả năng vay vốn từ ngân hàng, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và phát triển kinh tế của họ.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Cho Vay Hộ Sản Xuất

Để nâng cao hiệu quả cho vay hộ sản xuất, ngân hàng cần áp dụng các phương pháp mới trong thẩm định tín dụng và quản lý rủi ro. Việc cải thiện quy trình cho vay, tăng cường đào tạo cán bộ tín dụng và áp dụng công nghệ thông tin sẽ giúp ngân hàng nâng cao chất lượng dịch vụ và giảm thiểu rủi ro.

3.1. Cải Thiện Quy Trình Thẩm Định Tín Dụng

Cải thiện quy trình thẩm định tín dụng giúp ngân hàng đánh giá chính xác hơn khả năng trả nợ của hộ sản xuất. Việc áp dụng các công cụ phân tích tài chính hiện đại sẽ giúp ngân hàng đưa ra quyết định cho vay hợp lý hơn.

3.2. Đào Tạo Cán Bộ Tín Dụng

Đào tạo cán bộ tín dụng về kỹ năng phân tích và đánh giá rủi ro sẽ giúp ngân hàng nâng cao chất lượng dịch vụ. Cán bộ tín dụng cần hiểu rõ về đặc điểm của hộ sản xuất để đưa ra các giải pháp cho vay phù hợp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu thực tiễn tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay đã mang lại kết quả tích cực. Tỷ lệ nợ xấu giảm, số lượng hộ sản xuất tiếp cận vốn tăng lên, và hiệu quả sản xuất của các hộ cũng được cải thiện rõ rệt.

4.1. Kết Quả Từ Các Giải Pháp Đã Áp Dụng

Các giải pháp như cải thiện quy trình cho vay và đào tạo cán bộ tín dụng đã giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả cho vay. Nhiều hộ sản xuất đã có thể tiếp cận vốn và phát triển sản xuất.

4.2. Tác Động Đến Kinh Tế Nông Thôn

Việc nâng cao hiệu quả cho vay hộ sản xuất không chỉ giúp các hộ gia đình phát triển kinh tế mà còn góp phần vào sự phát triển chung của nền kinh tế nông thôn. Điều này tạo ra nhiều cơ hội việc làm và nâng cao đời sống cho người dân.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Hoạt Động Cho Vay Hộ Sản Xuất

Hoạt động cho vay hộ sản xuất tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam có tiềm năng phát triển lớn trong tương lai. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả cao hơn, ngân hàng cần tiếp tục cải thiện các chính sách cho vay, tăng cường hỗ trợ kỹ thuật và nâng cao khả năng tiếp cận vốn cho các hộ sản xuất.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Ngân hàng cần xây dựng các chương trình cho vay linh hoạt hơn, phù hợp với nhu cầu và khả năng của các hộ sản xuất. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý cho vay cũng sẽ giúp nâng cao hiệu quả.

5.2. Tăng Cường Hỗ Trợ Kỹ Thuật Cho Hộ Sản Xuất

Hỗ trợ kỹ thuật cho các hộ sản xuất sẽ giúp họ nâng cao năng lực sản xuất và quản lý tài chính. Ngân hàng cần phối hợp với các tổ chức khác để cung cấp các khóa đào tạo và tư vấn cho hộ sản xuất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kinh tế hộ sản xuất giữ vai trò hạt nhân trong chiến lược công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn Việt Nam, nơi tập trung hơn 70% dân số cả nước. Tại huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương, sự chuyển đổi mô hình từ nông nghiệp truyền thống sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn, phát triển tiểu thủ công nghiệp và làng nghề đòi hỏi một nguồn vốn đầu tư liên tục và kịp thời. Tuy nhiên, việc tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng của các hộ sản xuất còn đối mặt với nhiều rào cản như thiếu tài sản bảo đảm hợp lệ, biến động thiên tai và chi phí quản lý món vay nhỏ lẻ phân tán.

Nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng hoạt động cấp tín dụng cho hộ sản xuất tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) Chi nhánh huyện Cẩm Giàng giai đoạn 2013 - 2015. Mục tiêu chính là đánh giá quy mô tăng trưởng tín dụng, cơ cấu kỳ hạn, chất lượng kiểm soát nợ và tác động kinh tế - xã hội tại địa phương, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả và tính an toàn của dòng vốn tín dụng.

Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ 17 xã và 2 thị trấn trên địa bàn huyện Cẩm Giàng trong mốc thời gian 3 năm từ 2013 đến 2015. Về mặt ý nghĩa thực tiễn, kết quả nghiên cứu chỉ ra dư nợ cho vay hộ sản xuất luôn chiếm tỷ trọng áp đảo, tăng từ 56,80% (năm 2013) lên 62,17% (năm 2015) trên tổng dư nợ toàn chi nhánh. Nguồn vốn này đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế địa phương, giúp giá trị sản xuất nông nghiệp toàn huyện tăng 6,00% và giảm 1,34% tỷ lệ hộ nghèo trong giai đoạn khảo sát.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết trung gian tài chính thương mại nhằm lý giải chức năng cầu nối của ngân hàng giữa nguồn vốn nhàn rỗi trong dân cư và nhu cầu vốn của các cơ sở sản xuất nông thôn, giúp tối ưu hóa chi phí giao dịch và giảm thiểu tình trạng bất cân xứng thông tin. Đồng thời, lý thuyết kinh tế hộ nông nghiệp được áp dụng để phân tích đặc thù chu kỳ sinh trưởng của vật nuôi, cây trồng, tính thời vụ và mức độ rủi ro thiên tai ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tạo dòng tiền trả nợ.

Các khái niệm then chốt trong đề tài bao gồm: Hộ sản xuất theo quy định tại Nghị định số 14/CP và Quyết định số 499A/QĐ-TDNT, xác định hộ sản xuất là đơn vị kinh tế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về kết quả sản xuất kinh doanh; Hoạt động cho vay theo Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN và Quyết định số 127/2005/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước; Rủi ro tín dụng và Nợ xấu.

Hệ thống chỉ tiêu định lượng đánh giá chất lượng tín dụng bao gồm:

• Doanh số cho vay và Doanh số thu nợ hộ sản xuất.
• Tỷ lệ nợ quá hạn trên tổng dư nợ hộ sản xuất.
• Tỷ lệ nợ khó đòi trên tổng nợ quá hạn.
• Tỷ lệ cho vay trung và dài hạn hộ sản xuất, so sánh với ngưỡng định hướng tối thiểu 30,00% của hệ thống Agribank.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập toàn diện từ các báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, cân đối tài chính và bảng tổng kết tín dụng định kỳ của Agribank Chi nhánh huyện Cẩm Giàng từ năm 2013 đến năm 2015. Cỡ mẫu nghiên cứu bao trùm toàn bộ hơn 1.000 hồ sơ vay vốn của các hộ sản xuất phân bổ tại 19 đơn vị hành chính cơ sở (17 xã và 2 thị trấn) thuộc huyện.

Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu toàn bộ có chủ đích trên phạm vi chi nhánh nhằm bảo đảm tính bao quát và đại diện tuyệt đối cho đặc thù kinh tế địa phương. Phương pháp phân tích chủ đạo là thống kê mô tả, so sánh số tuyệt đối và số tương đối, kết hợp phân tích chuỗi thời gian đối với các chỉ số tài chính. Việc lựa chọn phương pháp này cho phép đo lường chính xác tốc độ tăng trưởng dư nợ, cấu trúc chuyển dịch ngành nghề và mức độ an toàn vốn qua từng năm, tạo tiền đề vững chắc cho việc nhận diện các điểm nghẽn trong quy trình cấp tín dụng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô tín dụng hộ sản xuất liên tục mở rộng với tốc độ tăng trưởng cao. Dư nợ cho vay hộ sản xuất đạt 457,00 tỷ đồng vào năm 2013, tăng lên 521,10 tỷ đồng năm 2014 (tăng 14,00%) và đạt mức 593,20 tỷ đồng năm 2015 (tăng 13,84% so với năm 2014). Tỷ trọng dư nợ hộ sản xuất trên tổng dư nợ toàn chi nhánh tăng trưởng đều đặn từ 56,80% (2013) lên 60,00% (2014) và đạt 62,17% (2015).

Thứ hai, cơ cấu kỳ hạn ghi nhận sự chiếm lĩnh tuyệt đối của dư nợ trung và dài hạn. Năm 2013, dư nợ trung và dài hạn đạt 353,30 tỷ đồng (chiếm 77,30%), tăng lên 408,10 tỷ đồng năm 2014 (chiếm 78,30%) và đạt 470,57 tỷ đồng năm 2015 (chiếm 79,33%). Ngược lại, dư nợ ngắn hạn duy trì mức tăng trưởng chậm từ 103,70 tỷ đồng lên 122,63 tỷ đồng, tỷ trọng giảm dần từ 22,70% xuống 20,67%.

Thứ ba, cơ cấu cho vay theo ngành nghề chuyển dịch mạnh mẽ sang tiểu thủ công nghiệp và làng nghề. Dư nợ phát triển làng nghề tăng vọt từ 39,30 tỷ đồng năm 2013 lên 68,90 tỷ đồng năm 2015 (tăng trưởng 75,32%), chiếm 11,61% tổng dư nợ hộ sản xuất. Ngành chăn nuôi giữ mức dư nợ lớn đạt 140,30 tỷ đồng (chiếm 23,65%), trong khi tỷ trọng ngành trồng trọt giảm từ 11,90% (54,40 tỷ đồng) xuống 9,58% (56,80 tỷ đồng).

Thứ tư, chất lượng tín dụng được duy trì ở ngưỡng an toàn nhưng có sự biến động. Dư nợ nhóm 1 chiếm trên 98,80% tổng dư nợ. Tỷ lệ nợ quá hạn hộ sản xuất giảm từ 1,12% (5,12 tỷ đồng năm 2013) xuống 0,85% (5,05 tỷ đồng năm 2015). Tỷ lệ nợ khó đòi được kiểm soát ở mức 0,51% (3,04 tỷ đồng năm 2015).

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng vượt bậc của dư nợ hộ sản xuất khẳng định định hướng đúng đắn của chi nhánh trong việc bám sát đề án tái cơ cấu nông nghiệp huyện Cẩm Giàng. Trên các biểu đồ phân tích cơ cấu dư nợ và bảng cân đối nguồn vốn, có thể thấy rõ dòng vốn đã chuyển dịch từ sản xuất tự cung tự cấp sang mô hình trang trại và dịch vụ làng nghề như chạm khắc, dệt đũi, mây tre đan.

So sánh với các nghiên cứu cùng ngành, tỷ lệ cho vay trung và dài hạn 79,33% tại chi nhánh cao hơn đáng kể so với mức khuyến nghị 30,00% của toàn hệ thống Agribank. Thực tế này phản ánh nhu cầu đầu tư lớn vào chu kỳ cây lâu năm và cơ sở hạ tầng nông thôn, nhưng cũng đặt ra rủi ro mất cân đối kỳ hạn khi nguồn vốn huy động tiền gửi có kỳ hạn dưới 12 tháng chiếm tới 71,62% tổng nguồn vốn huy động (đạt 934,30 tỷ đồng năm 2015).

Hạn chế lớn nhất xuất phát từ áp lực công việc của 43 cán bộ nhân viên khi phải quản lý hơn 1.000 hồ sơ giải ngân phân tán tại 19 địa bàn. Bên cạnh đó, Phòng Kế hoạch Kinh doanh vừa lập hồ sơ cho vay vừa kiêm nhiệm công tác kiểm soát nội bộ, dẫn đến nguy cơ tiềm ẩn sai sót trong khâu giám sát sử dụng vốn sau giải ngân.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, chuẩn hóa quy trình thẩm định và tái cơ cấu khâu kiểm soát tín dụng. Chi nhánh cần tách biệt hoàn toàn bộ phận thẩm định, giải ngân và kiểm tra sau vay thay vì gom chung tại một phòng ban; phấn đấu duy trì tỷ lệ nợ khó đòi dưới mức 0,40% vào quý IV năm 2016. Trách nhiệm thực thi thuộc về Ban Giám đốc và Phòng Kế hoạch Kinh doanh.

Thứ hai, điều chỉnh hạn mức và linh hoạt hóa điều kiện cấp tín dụng không có tài sản bảo đảm. Nâng mức cho vay tín chấp đối với các phương án sản xuất trang trại hiệu quả từ mức 30,00 triệu đồng lên khung 50,00 - 100,00 triệu đồng, hoàn thành việc xây dựng khung thẩm định mới trong vòng 6 tháng đầu năm 2016 dưới sự chỉ đạo của Agribank Chi nhánh tỉnh Hải Dương.

Thứ ba, nâng cao năng lực chuyên môn và đào tạo kỹ năng quản trị rủi ro cho đội ngũ cán bộ. Tổ chức tối thiểu 4 khóa bồi dưỡng nghiệp vụ định kỳ hàng năm cho 43 cán bộ nhân viên về kỹ năng đánh giá phương án tài chính nông thôn và ứng dụng phần mềm quản lý tín dụng tập trung; thực hiện liên tục từ quý I năm 2016 do Phòng Kế toán - Ngân quỹ và Tổ Hành chính nhân sự phụ trách.

Thứ tư, đẩy mạnh tiếp thị và bán chéo các sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện đại. Mở rộng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt, phát hành thẻ ngân hàng và thu đổi ngoại tệ tại các làng nghề truyền thống, đặt mục tiêu nâng thu phí dịch vụ từ mức 3,72 tỷ đồng năm 2015 lên trên 5,00 tỷ đồng sau 12 tháng triển khai, do Tổ Marketing và Bộ phận Giao dịch trực tiếp đảm nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban Lãnh đạo và Cán bộ tín dụng các Ngân hàng Thương mại: Cung cấp nguồn tư liệu thực chứng về phương pháp thẩm định tín dụng nông nghiệp, quản lý rủi ro kỳ hạn đối với dòng vốn trung dài hạn và bài học vận hành mạng lưới chi nhánh cấp huyện.

2. Cơ quan Quản lý Nhà nước và Ngân hàng Nhà nước cấp địa phương: Làm căn cứ thực tiễn để đánh giá hiệu quả triển khai các gói tín dụng chính sách, hỗ trợ hoàn thiện quy định pháp lý về đăng ký giao dịch bảo đảm tài sản đất đai nông nghiệp tại tỉnh Hải Dương.

3. Giảng viên, Học viên cao học và Sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu nghiên cứu tình huống sâu sắc về tài chính vi mô, kinh tế hộ và tín dụng nông thôn với hệ thống dữ liệu chuỗi 3 năm đầy đủ.

4. Các Chủ hộ sản xuất kinh doanh, Hợp tác xã và Chủ trang trại: Giúp nắm bắt các tiêu chí thẩm định hồ sơ của ngân hàng thương mại, qua đó hoàn thiện phương án vay vốn, quản trị dòng tiền trả nợ và nâng cao năng lực đàm phán hạn mức tín dụng.

Câu hỏi thường gặp

1. Dư nợ cho vay hộ sản xuất chiếm tỷ trọng bao nhiêu trong cơ cấu tín dụng của Agribank Cẩm Giàng? Dư nợ hộ sản xuất giữ vai trò chủ lực và tăng trưởng liên tục trong giai đoạn 2013 - 2015, tăng từ 457,00 tỷ đồng (chiếm 56,80% tổng dư nợ năm 2013) lên 593,20 tỷ đồng (chiếm 62,17% tổng dư nợ năm 2015).

2. Vì sao tỷ trọng cho vay trung và dài hạn hộ sản xuất tại chi nhánh lại ở mức cao? Tỷ lệ cho vay trung và dài hạn đạt tới 79,33% (tương đương 470,57 tỷ đồng năm 2015) do nhu cầu thực tế của người dân trong việc đầu tư cải tạo vườn tạp, phát triển trang trại quy mô lớn và mở rộng nhà xưởng làng nghề truyền thống.

3. Chất lượng tín dụng hộ sản xuất tại Agribank Cẩm Giàng được kiểm soát ra sao? Chất lượng tín dụng được duy trì ở mức an toàn cao khi tỷ lệ nợ quá hạn giảm từ 1,12% (năm 2013) xuống 0,85% (năm 2015 với 5,05 tỷ đồng), nợ khó đòi chỉ chiếm 0,51% tổng dư nợ hộ sản xuất.

4. Nguồn vốn cho vay hộ sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cụ thể nào? Dòng vốn ngân hàng đã trực tiếp hỗ trợ kinh tế địa phương chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi, đưa giá trị sản xuất nông nghiệp toàn huyện tăng 6,00% và giảm tỷ lệ hộ nghèo 1,34% trong 3 năm.

5. Đâu là khó khăn lớn nhất trong hoạt động cấp tín dụng cho hộ sản xuất tại địa bàn? Khó khăn cốt lõi nằm ở tài sản bảo đảm của các hộ vay chủ yếu là nhà đất nông thôn có tính thanh khoản thấp, kết hợp với tình trạng quá tải của 43 cán bộ khi phải theo dõi hàng nghìn món vay nhỏ lẻ tại 19 xã, thị trấn.

Kết luận

• Dư nợ cho vay hộ sản xuất đạt 593,20 tỷ đồng vào năm 2015, khẳng định vai trò trụ cột của Agribank Cẩm Giàng trên thị trường tín dụng nông thôn.
• Cơ cấu đầu tư chuyển dịch tích cực vào lĩnh vực làng nghề (68,90 tỷ đồng) và chăn nuôi tập trung (140,30 tỷ đồng).
• Tỷ lệ nợ quá hạn được kiềm chế hiệu quả ở mức 0,85%, bảo đảm an toàn dòng vốn tín dụng.
• Nhận diện rõ rủi ro mất cân đối kỳ hạn khi tỷ trọng nợ trung dài hạn chiếm 79,33% trong khi nguồn vốn ngắn hạn chiếm 71,62%.
• Thiết lập gói giải pháp đồng bộ về phân tách chức năng kiểm soát, số hóa quy trình và chuẩn hóa đội ngũ 43 cán bộ nhân viên.

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị khoa học và thực tiễn sâu sắc, cung cấp bức tranh toàn diện về quản trị tín dụng nông nghiệp cơ sở. Đây là tiền đề quan trọng để chi nhánh tiếp tục hoàn thiện chiến lược kinh doanh giai đoạn 2016 - 2020. Các nhà quản lý, cán bộ ngân hàng và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác các giải pháp nêu trên để ứng dụng linh hoạt vào thực tiễn quản trị tín dụng tại các địa bàn có điều kiện kinh tế tương đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHO VAY ĐỐI VỚI HỘ SẢN XUẤT CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Hoạt động cho vay của Ngân hàng Thương mại và khái quát hộ sản xuất 1. Hoạt động cho vay của NHTM 1. Khái niệm và đặc điểm của hoạt động cho vay * Khái niệm: Hiểu một cách khái quát nhất thì cho vay là một quan hệ kinh tế phát sinh giữa các chủ thể kinh tế với nhau, trong đó chủ thể này chuyển sang cho chủ thể khác quyền sử dụng một lượng giá trị (có thể dưới hình thức hiện vật hoặc tiền tệ) trong một thời gian nhất định, sau thời gian này chủ thể đi vay phải hoàn trả một lượng giá trị lớn hơn ban đầu bao gồm cả gốc và lãi cho bên cho vay.

Theo Quyết định 1627/2001 và 127/2005/QĐ- NHNN thì “Cho vay là một hình thức cấp tín dụng giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào một một mục đích và một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả gốc và lãi”. * Đặc điểm: - Hoạt động cho vay chiếm tỷ trọng lớn trong khoản mục tín dụng của các NHTM. Cho vay thường được định lượng theo hai chỉ tiêu: Doanh số cho vay trong kỳ và dư nợ cuối kỳ. - Hoạt động cho vay là hoạt động truyền thống đem lại lợi nhuận cho các ngân hàng, nguồn thu này phụ thuộc vào quy mô của khoản vay, thời hạn và lãi suất của khoản vay và cả ba yếu tố này có mối liên hệ khăng khít với nhau.

Tiền cho vay là một món nợ với cá nhân hoặc công ty nhận món vay đó, nhưng lại là tài sản có đối với một ngân hàng vì nó mang lại thu nhập cho ngân hàng này. Nói chung tiền cho vay là kém lỏng so với các tài sản Có khác bởi vì chúng không thể chuyển thành tiền mặt trước khi các khoản cho vay đó mãn hạn. - Hoạt động cho vay, đi liền với lợi nhuận thu được là những rủi ro tiềm ẩn và tổn thất nếu xảy ra là rất lớn. Các khoản tiền vay có xác suất vỡ nợ cao hơn các tài sản có khác.

Do thiếu tính lỏng và có rủi ro vỡ nợ cao nên ngân hàng thu được lợi tức SV: Phùng Thị Tâm 3 MSV: 12D180340 Luan van Luận văn tốt nghiệp Khoa Tài chính- Ngân hàng cao nhất từ hoạt động cho vay. Các hình thức cho vay Trong nền kinh tế thị trường hoạt động cho vay của NHTM rất đa dạng và phong phú với nhiều loại hình tín dụng khác nhau. Việc áp dụng hình thức cho vay nào là tùy thuộc vào đặc điểm kinh tế của đối tượng sử dụng vốn tín dụng nhằm sử dụng và quản lý vốn tín dụng có hiệu quả và phù hợp với sự vận động cũng như đặc điểm kinh tế khác nhau của đối tượng tín dụng. Trên thực tế việc phân loại cho vay theo các tiêu thức sau: * Phân theo mục đích sử dụng vốn: - Cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh công thương nghiệp - Cho vay tiêu dùng cá nhân - Cho vay mua bán bất động sản - Cho vay sản xuất nông nghiệp - Cho vay kinh doanh xuất nhập khẩu * Phân loại theo thời hạn tín dụng - Cho vay ngắn hạn: là loại cho vay có thời hạn dưới 1 năm.

Mục đích của loại cho vay này thường là nhằm tài trợ cho việc đầu tư vào tài sản lưu động. - Cho vay trung dài hạn: là loại cho vay có thời hạn trên 1 năm. Mục đích của loại cho vay này là nhằm tài trợ cho việc đầu tư vào tài sản cố định, đầu tư vào các dự án đầu tư. * Phân loại theo mức độ tín nhiệm của khách hàng - Cho vay không có bảo đảm: Là loại cho vay không có tài sản thế chấp, cầm cố, hoặc bảo lãnh của người khác mà chỉ dựa vào uy tín của bản thân khách hàng vay vốn để quyết định cho vay.

- Cho vay có bảo đảm: là loại cho vay dựa trên cơ sở các bảo đảm cho tiền vay như thế chấp, cầm cố, hoặc bảo lãnh của một bên thứ ba nào khác. * Phân loại theo phương thức cho vay - Cho vay từng lần - Cho vay theo hạn mức tín dụng * Phân loại theo phương thức hoàn trả nợ vay - Cho vay trả nợ một lần khi đáo hạn SV: Phùng Thị Tâm 4 MSV: 12D180340 Luan van Luận văn tốt nghiệp Khoa Tài chính- Ngân hàng - Cho vay có nhiều kỳ hạn trả nợ, cho vay trả góp - Cho vay trả nợ nhiều lần nhưng không có kỳ hạn trả nợ cụ thể mà tùy theo khả năng của khách hàng để trả nợ bất cứ lúc nào. Vai trò của hoạt động cho vay của NHTM * Đối với Ngân hàng: Vai trò quan trọng nhất của hoạt động cho vay đối với ngân hàng là tạo nguồn lợi nhuận lâu dài, giúp duy trì và phát triển hệ thống ngân hàng. Lợi nhuận từ hoạt động cho vay chiếm tỷ trọng lớn trong tổng lợi nhuận của ngân hàng.

Sự mở rộng hoạt động cho vay có vai trò tạo nền móng vững chắc cho sự phát triển của ngân hàng cả về quy mô và chất lượng hoạt động. * Đối với chủ thể đi vay: Thông qua việc đi vay khách hàng có được nguồn vốn cần thiết để phục vụ cho các mục đích kinh doanh của mình. Việc cung cấp kịp thời nguồn vốn giúp hoạt động kinh doanh diễn ra đúng dự định, nắm bắt được các cơ hội kinh doanh mang lại lợi nhuận. Để có nguồn vốn kinh doanh, khách hàng có thể có nhiều cách như đi vay người thân, đi vay các tổ chức khác, hùn vốn, góp vốn với các cá nhân tổ chức khác,.

Nhưng khách hàng thường tìm đến ngân hàng để vay vốn vì ngân hàng có thể đáp ứng được nhu cầu của khách hàng nhanh, khoản cho vay có tính ổn định cao, chi phí phù hợp và khách hàng có thể chủ động trong việc trả nợ. * Đối với nền kinh tế: Ngân hàng đóng vai trò như cầu nối giữa người có vốn nhàn rỗi và người thiếu vốn, do vậy ngân hàng giúp sinh lời đối với nguồn vốn nhàn rỗi, đáp ứng nhu cầu về vốn của những người có phương pháp sản xuất kinh doanh tốt. Việc ngân hàng đáp ứng nhu cầu vốn một cách kịp thời, tạo điều kiện thuận lợi cho các thành phần kinh tế phát triển. Hoạt động cho vay còn là công cụ vĩ mô của Nhà nước để tài trợ cho một số ngành kinh tế mũi nhọn, vùng kinh tế trọng điểm và hỗ trợ cho các thành phần kinh tế phát triển.

SV: Phùng Thị Tâm 5 MSV: 12D180340 Luan van Luận văn tốt nghiệp Khoa Tài chính- Ngân hàng 1. Khái quát hộ sản xuất 1. Khái niệm hộ sản xuất Theo nghị định của Chính phủ số 14/CP ngày 02/03/1993 thì “Hộ sản xuất trong quy định này bao gồm các hộ nông dân, hộ tư nhân, cá thể, công ty cổ phần, các tổ chức hợp tác và các doanh nghiệp Nhà nước, thành viên của các hợp tác xã, tập đoàn sản xuất và các doanh nghiệp Nhà nước hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ trong các ngành nông- lâm-ngư-diêm nghiệp và tiểu, thủ công nghiệp ở nông thôn.” Để phù hợp với chế độ sở hữu khác nhau giữa các thành phần kinh tế và khả năng phát triển kinh tế từng vùng, theo phụ lục của Ngân hàng nông nghiệp Việt Nam ban hành kèm theo quyết định 499A TDNT ngày 02/9/1993 thì khái niệm hộ sản xuất được thống nhất như sau : "Hộ sản xuất là một đơn vị kinh tế tự chủ, trực tiếp hoạt động sản xuất kinh doanh, là chủ thể trong mọi hoạt động sản xuất kinh doanh và tự chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của mình”. Đặc điểm của hộ sản xuất Tại Việt Nam hiện nay, trên 70% dân số sinh sống ở nông thôn và đại bộ phận còn sản xuất mang tính chất tự cấp, tự túc.

- Hộ được hình thành theo những đặc điểm tự nhiên, rất đa dạng. Tuỳ thuộc vào hình thức sinh hoạt ở mỗi vùng và địa phương mà hộ hình thành một kiểu cách sản xuất, cách tổ chức riêng trong phạm vi gia đình. - Đối tượng sản xuất phát triển hết sức phức tạp và đa dạng, chi phí sản xuất thường là thấp, vốn đầu tư có thể rải đều trong quá trình sản xuất của hộ mang tính thời vụ. Vì vậy thu nhập cũng rải đều.

- Trình độ sản xuất của hộ ở mức thấp, chủ yếu là sản xuất thủ công, máy móc có chăng cũng còn ít, giản đơn. Hộ sản xuất hiện nay nói chung vẫn hoạt động sản xuất kinh doanh theo tính chất truyền thống, thái độ lao động thường bị chi phối bởi tình cảm đạo đức gia đình và nếp sinh hoạt theo phong tục tập quán của làng quê. Từ những đặc điểm trên ta thấy kinh tế hộ rất dễ chuyển đổi hoặc mở rộng cơ cấu vì chi phí bỏ ra ít, trình độ khoa học kỹ thuật thấp. Quy mô sản xuất của hộ thường nhỏ, hộ có sức lao động, có các điều kiện về đất đai, mặt nước nhưng thiếu vốn, thiếu hiểu biết về khoa học, kỹ thuật, thiếu kiến thức về thị trường nên sản xuất SV: Phùng Thị Tâm 6 MSV: 12D180340 Luan van Luận văn tốt nghiệp Khoa Tài chính- Ngân hàng kinh doanh còn mang nặng tính tự cấp, tự túc.

Nếu không có sự hỗ trợ của Nhà nước về cơ chế chính sách, về vốn thì kinh tế hộ không thể chuyển sang sản xuất hàng hoá, không thể tiếp cận với cơ chế thị trường. Vai trò hộ sản xuất trong phát triển kinh tế + Hộ sản xuất là cầu nối trung gian để chuyển nền kinh tế tự nhiên sang kinh tế hàng hoá Lịch sử phát triển sản xuất hàng hoá đã trải qua giai đoạn kinh tế tự nhiên sang kinh tế hàng hoá nhỏ trên quy mô hộ gia đình. Sau đó chuyển lên kinh tế hàng hoá quy mô lớn đó là nền kinh tế hoạt động mua bán trao đổi bằng trung gian tiền tệ. + Hộ sản xuất góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lao động, giải quyết việc làm ở nông thôn Với việc nhà nước giao đất, giao rừng cho nông - lâm nghiệp, đồng muối và việc cổ phần hoá trong doanh nghiệp, hợp tác xã đã làm cơ sở cho mỗi hộ gia đình sử dụng hợp lý và có hiệu quả nhất nguồn lao động sẵn có của mình, tạo đà tự vươn lên mở rộng sản xuất thành các mô hình kinh tế trang trại, tổ hợp tác xã thu hút sức lao động, tạo công ăn việc làm cho lực lượng lao động dư thừa.