Chương I: Tổng quan tình hình nghiên cứu. - Chương II: Cơ sở lý luận về hiệu lực quản lý nhà nước về giáo dục đại học. - Chương III: Thực trạng quản lý nhà nước về giáo dục đại học. LUAN VAN CHAT LUONG download13: add luanvanchat@agmail.com - Chương IV: Quan điểm, mục tiêu và giải pháp nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về giáo dục đại học.
LUAN VAN CHAT LUONG download14: add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 1.1 Nghiên cứu về quản lý nhà nước Giáo dục và đào tạo có vai trò hết sức quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội ở mỗi quốc gia. Nghị quyết Hội nghị lần thứ II Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII đã nêu rõ: “Thực sự coi giáo dục - đào tạo cùng khoa học – công nghệ là nhân tố quyết định tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội, đầu tư cho giáo dục - đào tạo là đầu tư cho phát triển.Giáo dục - đào tạo hiện nay phải có một bước chuyển nhanh chóng về chất lượng và hiệu quả đào tạo đáp ứng yêu cầu của đất nước, thực hiện nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Phải nâng cao chất lượng và bảo đảm số lượng giáo viên cho hệ thống giáo dục, tiêu chuẩn hoá và hiện đại hoá các điều kiện dạy và học”. Để thực hiện được mục tiêu giáo dục, quản lý nhà nước về giáo dục có vai trò đặc biệt quan trọng, vì chỉ có thông qua quản lý nhà nước về giáo dục mới thực hiện được các chủ trương, chính sách của quốc gia, mới xây dựng đ- ược quy hoạch chiến lược phát triển, mới thực hiện được các mục tiêu giáo dục….Như vậy, quản lý nhà nước về giáo dục có thể coi là khâu then chốt để thực hiện thắng lợi mọi hoạt động giáo dục.
Tuy nhiên, chúng ta cũng phải thấy rằng: hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về giáo dục phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, trình độ, tư duy và nhận thức của đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý giáo dục, về sự tiến bộ của khoa học và công nghệ…Chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010 nhận định rằng: quản lý là một khâu yếu và là nguyên nhân căn bản của những yếu kém khác trong giáo dục nước ta. Chính vì vậy, trong thời gian qua ở nước ta đã có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục đại học ở dạng sách giáo khoa, tập bài giảng ở các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức như: giáo trình “quản lý xã hội” của Trường Đại học kinh tế quốc dân (Nxb Lao động - Xã hội, Hà Nội 2005), đây là công trình nghiên cứu cơ bản có tính giáo khoa về: xã hội, quản lý xã hội; chủ thể, khách thể, nguyên tắc, hình thức, phương pháp quản lý xã LUAN VAN CHAT LUONG download15: add luanvanchat@agmail.com hội của nhà nước; giáo trình “Quản lý nhà nước” của Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia HCM (Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2007); giáo trình “Luật hành chính Việt Nam” của Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội (Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội 2010), giáo trình “Luật Hành chính Việt Nam” của Trường Đại học Luật Hà Nội (Nxb Công an Nhân dân, Hà Nội 2005); tài liệu bồi dưỡng về quản lý hành chính nhà nước (chương trình chuyên viên) Phần III Quản lý nhà nước đối với ngành, lĩnh vực của Học viện Hành chính (Nxb Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội, 2011); giáo trình “Quản lý Hành chính Nhà nước và quản lý ngành giáo dục -đào tạo” của Viện Nghiên cứu Sư phạm, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội (Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội, 2007); giáo trình “Quản lý nhà nước về giáo dục” của Phan Văn Kha (Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội 2007); giáo trình về hệ thống quản lý nhà nước: giáo trình dùng cho các trường đại học Nga (Nxb. I); sách tham khảo Quản lý nhà nước và thị chính (Nxb EKMOS, M. 2001); giáo trình về cơ sở lý thuyết quản lý nhà nước (Trung tâm xuất bản “Mart”, 2000); Quản lý nhà nước là một hệ thống (sách chuyên khảo.
Nxb Gun, 2001); lý thuyết quản lý nhà nước (Nxb Ekonomika, 2002. Shamkhalov F); Cuốn sách: Lý thuyết quản lý nhà nước của G. 2004) đề cập các vấn đề lý luận về quản lý nhà nước: khái niệm, bản chất, đặc điểm, chủ thể, khách thể, đối tượng, hình thức, phương pháp, cơ sở khách quan, các nhân tố chủ quan của quản lý nhà nước; hệ thống quản lý nhà nước; cây “mục tiêu”; cơ cấu chức năng của quản lý nhà nước; cơ cấu tổ chức của quản lý nhà nước; sự điều chỉnh của pháp luật trong quản lý nhà nước; pháp chế trong quản lý nhà nước; thông tin trong quản lý nhà nước và nhiều vấn đề khác. Các công trình nói trên đã khái quát những vấn đề cơ bản về quản lý nhà nước, phân biệt quản lý nhà nước với các loại hình quản lý khác.
Tuy nhiên, các công trình này mới chỉ dừng ở việc nghiên cứu những vấn đề cơ bản có tính lý luận về quản lý, quản lý nhà nước và quản lý nhà nước đối với ngành, lĩnh vực mà chưa có những nghiên cứu chuyên sâu giải quyết những LUAN VAN CHAT LUONG download16: add luanvanchat@agmail.com vấn đề cụ thể trong quản lý. Do vậy, các công trình có tính “giáo khoa” này chỉ có tính tham khảo để nghiên cứu chuyên sâu tiếp theo. Một số công trình nghiên cứu chuyên sâu về quản lý nhà nước dưới dạng phương pháp luận và thực tiễn nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hội nhập quốc tế ở nước ta đã được công bố. Trước hết phải kể tới đề tài trọng điểm cấp nhà nước (KX01.09): “Quản lý nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam”.
Đề tài đã giải quyết một cách khá thấu đáo về nội dung và đặc điểm của quản lý nhà nước, vai trò của nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Từ thực trạng quản lý nhà nước, đề tài đã đưa ra một số kiến nghị về phương hướng, các giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, mở cửa và hội nhập quốc tế. Công trình này tuy không đề cập tới quản lý nhà nước về giáo dục đại học nhưng đã cung cấp một hệ tri thức, quan điểm mang tính định hướng về quản lý nhà nước, mà khi nghiên cứu quản lý nhà nước về giáo dục đại học cần được tính đến. Những năm gần đây đã có một số luận án, luận văn nghiên cứu về quản lý nhà nước bằng pháp luật trên một số lĩnh vực của quản lý nhà nước như: Luận án tiến sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế của Đào Viết Hiền (năm 2006) với đề tài: “Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về kinh tế trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”, đã đưa ra định nghĩa mới về hiệu lực quản lý nhà nước về kinh tế, ba đặc trưng cơ bản của hiệu lực quản lý về kinh tế và đề xuất những giải pháp nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về kinh tế, trong đó nhấn mạnh 5 chức năng của quản lý nhà nước về kinh tế, các giải pháp bảo đảm tính đồng bộ của các khâu lập pháp, hành pháp, tư pháp và các bước đột phá mới trong sắp xếp, tổ chức lại các bộ.
Luận án tiến sỹ luật học của Lê Văn Trung (năm 2006) với đề tài “Đổi mới quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với doanh nghiệp nhà nước ở Việt Nam hiện nay”. Luận án đã làm rõ khái niệm quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với doanh nghiệp, chỉ ra đặc trưng, phân tích các yếu tố khách quan, nhân tố chủ quan tác động tới quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với doanh nghiệp. LUAN VAN CHAT LUONG download17: add luanvanchat@agmail.com Luận án tiến sĩ luật học của Trịnh Đăng Thanh (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, 2004) với đề tài “Tăng cường quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở Việt Nam hiện nay”; Luận án tiến sĩ luật học của Nguyễn Kim Thái (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, 2005) với đề tài: “Tăng cường quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với bảo hiểm xã hội ở Việt Nam hiện nay”; 1.2 Nghiên cứu về giáo dục và quản lý giáo dục đại học Trong lĩnh vực này có nhiều công trình nghiên cứu đã được công bố: - Đỗ Văn Chấn: Một số vấn đề phương pháp luận quản lý giáo dục thành tựu và xu hướng kinh tế học giáo dục, Hà Nội năm 1996; - Đặng Bá Lãm và Phạm Thành Nghị: Chính sách và kế hoạch trong quản lý Giáo dục - Nxb Giáo dục năm 1999; - Phạm Văn Đồng: Về vấn đề giáo dục - đào tạo, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội năm 1999; - Phạm Minh Hạc: Giáo dục Việt Nam trước ngưỡng cửa của thế kỷ XXI, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội năm 1999; - Phạm Minh Hạc: Nhân tố mới về giáo dục và đào tạo trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội năm 2002; - Phạm Thành Nghị: Quản lý chất lượng giáo dục đại học, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2000; - Đặng Quốc Bảo: Quản lý - Quản lý giáo dục tiếp cận từ những mô hình, Trường cán bộ quản lý giáo dục - đào tạo Trung ương I, 2000; - Đặng Xuân Hải: Bổ túc kiến thức quản lý hành chính nhà nước và quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo, Hà Nội năm 2002; - Phạm Minh Hạc, Trần Kiều, Đặng Bá Lãm, Nghiêm Đình Vỳ: Giáo dục thế giới đi vào thế kỷ XXI (sách tham khảo), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2002; - Đặng Quốc Bảo, Phạm Quang Sáng: Quản lý nguồn lực tài chính trong giáo dục ở nhà trường, Hà Nội, 2003; - Đậu Hoàn Đô, Nguyễn Công Giáp, Đào Văn Vy: Phân cấp quản lý giáo dục ở Việt Nam, thực trạng và xu hướng, Hà Nội, 2003; LUAN VAN CHAT LUONG download18: add luanvanchat@agmail.