BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH --------------- PHẠM KIM LOAN HOÀN THIỆN VIỆC TÌM HIỂU HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ VÀ ĐÁNH GIÁ RỦI RO KIỂM SOÁT TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI CÁC CÔNG TY KIỂM TOÁN VỪA VÀ NHỎ VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh - Năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH --------------- PHẠM KIM LOAN HOÀN THIỆN VIỆC TÌM HIỂU HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ VÀ ĐÁNH GIÁ RỦI RO KIỂM SOÁT TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI CÁC CÔNG TY KIỂM TOÁN VỪA VÀ NHỎ VIỆT NAM Chuyên ngành: Kế toán Mã số: 60340301 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Mai Thị Hoàng Minh TP. Hồ Chí Minh - Năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và lòng biết ơn sâu sắc nhất đến PGS.TS Mai Thị Hoàng Minh, người đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Tôi xin trân trọng cảm ơn tất cả thầy cô trong chương trình đào tạo Thạc sĩ của Khoa Kế Toán-Kiểm Toán trường đại học kinh tế TP.HCM đã nhiệt tình truyền đạt cho tôi những kiến thức quý báu. Tôi xin cảm ơn Khoa Kế Toán-Kiểm Toán, Viện đào tạo sau đại học trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn. Tôi cũng xin cảm ơn các Anh/Chị trong các Công ty kiểm toán và các bạn bè đã đóng góp ý kiến và giúp tôi thu thập tài liệu cho luận văn này. Hồ Chí Minh - Năm 2013 Tác Giả Phạm Kim Loan LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các phân tích, số liệu và kết quả nêu trong luận văn là hoàn toàn trung thực và có nguồn gốc rõ ràng. Tác giả Phạm Kim Loan LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Phần mở đầu . 1 Chương 1: TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ VÀ ĐÁNH GIÁ RỦI RO KIỂM SOÁT TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH . Khái quát chung về hệ thống kiểm soát nội bộ .2 Các bộ phận hợp thành hệ thống kiểm soát nội bộ . Môi trường kiểm soát . Đánh giá rủi ro . Hoạt động kiểm soát . Thông tin và truyền thông .3 Những hạn chế tiềm tàng của hệ thống kiểm soát nội bộ . Chất lượng kiểm toán và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng kiểm toán. Khái niệm về chất lượng kiểm toán . Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng kiểm toán . Quy mô công ty kiểm toán . Mức độ chuyên sâu từng lĩnh vực, ngành nghề thực hiện kiểm toán . Nhiệm kỳ của kiểm toán viên . Giá phí kiểm toán . Phạm vi của dịch vụ phi kiểm toán cung cấp. Phương pháp luận kiểm toán và tính cách của kiểm toán viên . Kiểm soát chất lượng dịch vụ cung cấp . Yêu cầu của các chuẩn mực kiểm toán Việt Nam và quốc tế trong việc tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ và đánh giá rủi ro kiểm soát trong kiểm toán BCTC . Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam (VSA) . VSA 310 - Hiểu biết về tình hình kinh doanh . 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. VSA 400 – Đánh giá rủi ro và kiểm soát nội bộ . VSA 401- Thực hiện kiểm toán trong môi trường tin học . Chuẩn mực kiểm toán quốc tế (ISA) . ISA 315 – Hiểu biết về đơn vị, môi trường và đánh giá rủi ro có sai lệch trọng yếu .1 Hiểu biết về đơn vị và môi trường, bao gồm cả hệ thống kiểm soát nội bộ . Đánh giá rủi ro có sai lệch trọng yếu . Thông tin cho người quản lý cao cấp . ISA 330 - Biện pháp xử lý của kiểm toán viên đối với rủi ro đã đánh giá . So sánh VSA 310, VSA 400 và ISA 315 . Trình tự tìm hiểu HTKSNB và đánh giá rủi ro kiểm soát . Vị trí và vai trò của việc tìm hiểu và đánh giá Hệ thống kiểm soát nội bộ trong quá trình kiểm toán báo cáo tài chính . Trình tự tìm hiểu và đánh giá HTKSNB của kiểm toán viên . Bước 1: Khảo sát HTKSNB để lập kế hoạch kiểm toán . Bước 2: Đánh giá sơ bộ rủi ro kiểm soát . Bước 3:Thiết kế và thực hiện các thử nghiệm kiểm soát trong chương trình kiểm toán . Bước 4: Đánh giá lại rủi ro kiểm soát và điều chỉnh những thử nghiệm cơ bản đã dự kiến . Thông báo các hạn chế phát hiện được . 31 Kết luận chương 1 . 33 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VIỆC TÌM HIỂU HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ VÀ ĐÁNH GIÁ RỦI RO KIỂM SOÁT TRONG KIỂM TOÁN BCTC Ở CÁC CÔNG TY KIỂM TOÁN VỪA VÀ NHỎ VIỆT NAM HIỆN NAY . Lược sử hình thành và phát triển của kiểm toán độc lập ở Việt Nam . Quá trình hình thành và phát triển kiểm toán độc lập ở Việt Nam. Tình hình hoạt động của các công ty kiểm toán . Các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động kiểm toán độc lập tại Việt Nam. Những thành công, tồn tại và định hướng trong thời gian sắp tới của ngành kiểm toán độc lập Việt Nam . Thực trạng các quy định hiện hành liên quan đến việc tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ và đánh giá rủi ro kiểm soát trong kiểm toán BCTC . Thực trạng việc tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ và đánh giá rủi ro kiểm soát trong kiểm toán BCTC ở các công ty kiểm toán vừa và nhỏ Việt Nam hiện nay . Mục đích khảo sát . Phương pháp và đối tượng khảo sát . Đánh giá chung . Tại các Công ty kiểm toán được kiểm toán các Doanh nghiệp niêm yết . Tình hình chung . Tổng hợp kết quả khảo sát: Khảo sát 09 Công ty kiểm toán thuộc nhóm này . Quá trình tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ và đánh giá rủi ro kiểm soát trong kiểm toán BCTC tại các công ty kiểm toán được kiểm toán doanh nghiệp niêm yết . Nhận xét ưu điểm và khuyết điểm . 56 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tại các Công ty kiểm toán không được kiểm toán các Doanh nghiệp niêm yết . Tình hình chung . Tổng hợp kết quả khảo sát: Khảo sát 15 công ty kiểm toán thuộc nhóm này. Quá trình tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ và đánh giá rủi ro kiểm soát trong kiểm toán BCTC tại các công ty kiểm toán không được kiểm toán doanh nghiệp niêm yết . Đánh giá chung việc tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ và đánh giá rủi ro kiểm soát của khách hàng trong kiểm toán BCTC tại các công ty kiểm toán vừa và nhỏ không được kiểm toán các doanh nghiệp niêm yết. Theo kết quả kiểm tra tình hình hoạt động của 30 công ty kiểm toán năm 2011 do VACPA thực hiện. Các tồn tại, hạn chế sau kiểm tra 30 công ty kiểm toán . Nguyên nhân của những hạn chế trên. 69 Kết Luận Chương 2 . 70 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VIỆC TÌM HIỂU HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ VÀ ĐÁNH GIÁ RỦI RO KIỂM SOÁT TRONG KIỂM TOÁN BCTC Ở CÁC CÔNG TY KIỂM TOÁN VỪA VÀ NHỎ VIỆT NAM . Quan điểm xác lập giải pháp . Từng bước hội nhập quốc tế. Phù hợp đặc điểm, điều kiện của Việt Nam . Phù hợp định hướng đổi mới, phát triển của ngành kiểm toán . 72 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Giải pháp cụ thể về mặt kỹ thuật để hoàn thiện việc tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ và đánh giá rủi ro kiểm soát trong kiểm toán BCTC đối với các công ty kiểm toán vừa và nhỏ Việt Nam . Quy định bằng văn bản hướng dẫn cụ thể việc tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ và đánh giá rủi ro kiểm soát trong kiểm toán báo cáo tài chính (cập nhật theo hướng dẫn của Chuẩn mực Kiểm toán mới, có hiệu lực từ ngày 01/01/2014). Đánh giá rủi ro trong giai đoạn tiền kế hoạch. Đánh giá rủi ro trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán . Đánh giá rủi ro trong giai đoạn thực hiện kiểm toán . Giai đoạn hoàn thành kiểm toán . Tham khảo mô hình Top - Down (M.Ramos, 2009) và kinh nghiệm thực tế . Các kiến nghị cụ thể để hoàn thiện việc tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ và đánh giá rủi ro kiểm soát trong kiểm toán BCTC tại các Công ty kiểm toán vừa và nhỏ Việt Nam .1 Kiến nghị đối với các công ty kiểm toán vừa và nhỏ Việt Nam . Trở thành thành viên của hãng kiểm toán quốc tế . Nâng cao chất lượng dịch vụ cung cấp . Phát triển nguồn nhân lực cả về số lượng và chất lượng . Trang bị phương tiện làm việc cho các KTV và trợ lý kiểm toán . Kiến nghị đối với Nhà nước . Tiếp tục hoàn thiện các văn bản pháp luật về kiểm toán độc lập, xây dựng và ban hành chuẩn mực kiểm toán Việt Nam phù hợp với thông lệ quốc tế và điều kiện của Việt Nam . Đẩy mạnh sự phát triển các tổ chức nghề nghiệp trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán trong nước trở thành tổ chức tự quản . 93 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phát triển nguồn nhân lực . Cần xây dựng hệ thống thông tin đáp ứng yêu cầu quản lý . Kiến nghị đối với Hội kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA) . Tiếp tục đổi mới về tổ chức, phương thức hoạt động và nội dung hoạt động của Hội nghề nghiệp . Tăng cường kiểm soát chất lượng trong đó có kiểm soát về việc tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ và đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu. Cần yêu cầu các công ty kiểm toán vừa và nhỏ (chưa là thành viên của Hãng kiểm toán quốc tế hoặc đã là thành viên nhưng chưa được Hãng đào tạo, chuyển tải các thủ tục kiểm toán) tuân thủ chương trình kiểm toán mẫu do VACPA xây dựng . Các kiến nghị khác: . 98 Kết Luận Chương 3 . 100 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
