Nâng cao chất lượng tín dụng hộ sản xuất tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam chi nhánh thanh hóa

Nâng cao chất lượng tín dụng hộ sản xuất tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam chi nhánh Thanh Hóa, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

• Tác giả: Nguyễn Thị Nhung
• Người hướng dẫn: GS. Cao Cự Bội
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Nâng Cao Chất Lượng Tín Dụng Hộ Sản Xuất Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam - Chi Nhánh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI HỘ SẢN XUẤT CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG
• 1.2. Vai trò của tín dụng ngân hàng
• 1.3. Phân loại tín dụng ngân hàng
• 1.4. TÍN DỤNG HỘ SẢN XUẤT TRONG HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG
• 1.4.1. Khái niệm tín dụng hộ sản xuất
• 1.4.2. Chức năng và vai trò của tín dụng hộ sản xuất
• 1.4.3. Các hình thức cấp tín dụng đối với hộ sản xuất
• 1.5. CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI HỘ SẢN XUẤT
• 1.5.1. Chất lượng tín dụng đối với hộ sản xuất
• 1.5.2. Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng hộ sản xuất
• 1.5.3. Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng từ phía hộ sản xuất
• 1.5.4. Các nhân tố ảnh hưởng chất lượng tín dụng hộ sản xuất
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI HỘ SẢN XUẤT TẠI AGRIBANK THANH HÓA
• 2.1. GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN THANH HÓA
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức
• 2.1.3. Quy mô hoạt động
• 2.1.4. Kết quả hoạt động kinh doanh
• 2.2. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI HỘ SẢN XUẤT TẠI AGRIBANK THANH HÓA
• 2.2.1. Các văn bản pháp luật về tín dụng hộ sản xuất đang được áp dụng tại Agribank – Chi nhánh tỉnh Thanh Hóa
• 2.2.2. Quy trình cấp tín dụng hộ sản xuất
• 2.2.3. Đánh giá thực trạng chất lượng tín dụng theo các chỉ tiêu định lượng
• 2.2.4. Đánh giá thực trạng chất lượng tín dụng theo các chỉ tiêu định tính
• 2.2.5. Đánh giá thực trạng chất lượng tín dụng từ phía hộ sản xuất
• 2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG HỘ SẢN XUẤT TẠI AGRIBANK – CHI NHÁNH TỈNH THANH HÓA
• 2.3.1. Những kết quả đạt được
• 2.3.2. Những mặt còn tồn tại
• 2.3.3. Nguyên nhân của những tồn tại. Các biện pháp nâng cao chất lượng tín dụng cho các hộ sản xuất mà Chi nhánh đã triển khai
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG HỘ SẢN XUẤT TẠI AGRIBANK – CHI NHÁNH TỈNH THANH HÓA
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG HỘ SẢN XUẤT TẠI AGRIBANK – CHI NHÁNH TỈNH THANH HÓA ĐẾN NĂM 2020
• 3.1.1. Định hướng phát triển kinh tế hộ sản xuất tại tỉnh Thanh Hóa
• 3.1.2. Định hướng hoạt động của Agribank - Chi nhánh tỉnh Thanh Hóa
• 3.1.3. Định hướng nâng cao chất lượng tín dụng hộ sản xuất
• 3.2. GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG HỘ SẢN XUẤT TẠI AGRIBANK – CHI NHÁNH TỈNH THANH HÓA
• 3.2.1. Hoàn thiện qui trình cấp tín dụng cho hộ sản xuất
• 3.2.2. Tiếp tục thực hiện tốt việc cho vay thông qua tổ vay vốn
• 3.2.3. Mở rộng cho vay theo hạn mức tín dụng hộ sản xuất
• 3.2.4. Hoàn thiện chính sách khách hàng đối với hộ sản xuất
• 3.2.5. Tăng cường công tác kiểm tra
• 3.2.6. Đào tạo phát triển nguồn nhân lực
• 3.2.7. Đổi mới công nghệ ngân hàng
• 3.2.8. Tăng cường thẩm định, kiểm tra tài sản bảo đảm và hoàn thiện hồ sơ pháp lý
• 3.2.8.1. Đối với Chính phủ
• 3.2.8.2. Đối với Ngân hàng Nhà nước
• 3.2.8.3. Đối với Agribank
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chất Lượng Tín Dụng Hộ Sản Xuất Tại Agribank Thanh Hóa

Chất lượng tín dụng hộ sản xuất tại Agribank Thanh Hóa đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế địa phương. Agribank không chỉ cung cấp vốn mà còn hỗ trợ kỹ thuật và tư vấn cho các hộ sản xuất. Việc nâng cao chất lượng tín dụng giúp tăng cường khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững cho các hộ sản xuất.

1.1. Khái Niệm Chất Lượng Tín Dụng Hộ Sản Xuất

Chất lượng tín dụng hộ sản xuất được hiểu là khả năng đáp ứng nhu cầu vay vốn của các hộ sản xuất một cách hiệu quả và an toàn. Điều này bao gồm việc đánh giá khả năng hoàn trả nợ và sự phù hợp của các khoản vay với mục đích sản xuất.

1.2. Vai Trò Của Agribank Trong Hỗ Trợ Tín Dụng

Agribank Thanh Hóa đóng vai trò chủ chốt trong việc cung cấp tín dụng cho hộ sản xuất. Ngân hàng không chỉ cung cấp vốn mà còn hỗ trợ các dịch vụ tài chính khác nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất cho nông dân.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Chất Lượng Tín Dụng Hộ Sản Xuất

Mặc dù Agribank đã có nhiều nỗ lực trong việc nâng cao chất lượng tín dụng, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các hộ sản xuất thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn do thiếu tài sản đảm bảo và thông tin không đầy đủ.

2.1. Những Khó Khăn Trong Việc Tiếp Cận Tín Dụng

Nhiều hộ sản xuất không có tài sản đảm bảo để vay vốn, dẫn đến việc khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng. Điều này ảnh hưởng đến khả năng phát triển sản xuất của họ.

2.2. Tác Động Của Thời Tiết Đến Chất Lượng Tín Dụng

Thời tiết bất lợi có thể làm giảm năng suất sản xuất, từ đó ảnh hưởng đến khả năng hoàn trả nợ của các hộ sản xuất. Agribank cần có các biện pháp hỗ trợ kịp thời trong những trường hợp này.

III. Phương Pháp Nâng Cao Chất Lượng Tín Dụng Hộ Sản Xuất Tại Agribank

Để nâng cao chất lượng tín dụng, Agribank cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc cải tiến quy trình cấp tín dụng và tăng cường đào tạo nhân viên là rất cần thiết.

3.1. Cải Tiến Quy Trình Cấp Tín Dụng

Quy trình cấp tín dụng cần được đơn giản hóa và minh bạch hơn để tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ sản xuất. Điều này sẽ giúp tăng cường sự tin tưởng và hợp tác giữa ngân hàng và khách hàng.

3.2. Đào Tạo Nguồn Nhân Lực Tại Agribank

Đào tạo nhân viên ngân hàng về các kỹ năng tư vấn và thẩm định tín dụng sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ. Nhân viên cần hiểu rõ nhu cầu của khách hàng để đưa ra các giải pháp tài chính phù hợp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Agribank Thanh Hóa

Các nghiên cứu thực tiễn cho thấy rằng việc nâng cao chất lượng tín dụng đã mang lại nhiều lợi ích cho hộ sản xuất. Agribank đã ghi nhận sự tăng trưởng trong số lượng khách hàng và doanh thu từ tín dụng hộ sản xuất.

4.1. Kết Quả Từ Các Dự Án Hỗ Trợ Tín Dụng

Nhiều dự án hỗ trợ tín dụng đã giúp các hộ sản xuất cải thiện năng suất và thu nhập. Agribank cần tiếp tục mở rộng các chương trình này để hỗ trợ nhiều hơn nữa.

4.2. Đánh Giá Tác Động Đến Kinh Tế Địa Phương

Việc nâng cao chất lượng tín dụng không chỉ giúp các hộ sản xuất mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương. Agribank cần tiếp tục theo dõi và đánh giá tác động này để có các điều chỉnh kịp thời.

V. Kết Luận Về Tương Lai Chất Lượng Tín Dụng Hộ Sản Xuất Tại Agribank

Tương lai của chất lượng tín dụng hộ sản xuất tại Agribank Thanh Hóa phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm sự thay đổi trong chính sách và nhu cầu của thị trường. Agribank cần tiếp tục cải tiến và đổi mới để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.

5.1. Định Hướng Phát Triển Chất Lượng Tín Dụng

Agribank cần xác định rõ định hướng phát triển chất lượng tín dụng trong những năm tới. Điều này bao gồm việc cải thiện quy trình và nâng cao dịch vụ khách hàng.

5.2. Các Giải Pháp Đề Xuất Để Nâng Cao Chất Lượng

Các giải pháp như tăng cường công tác kiểm tra, đào tạo nhân lực và đổi mới công nghệ ngân hàng sẽ giúp nâng cao chất lượng tín dụng hộ sản xuất tại Agribank.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực nông nghiệp và nông thôn luôn giữ vị trí chiến lược trong nền kinh tế Việt Nam, đóng góp trên 20% GDP quốc gia và giải quyết việc làm cho đa số lao động xã hội. Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế và tham gia các hiệp định thương mại tự do, kinh tế hộ sản xuất nông nghiệp tại các địa phương thuần nông đối mặt với nhu cầu cấp bách về vốn để chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi và hiện đại hóa sản xuất. Tại tỉnh Thanh Hóa, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) - Chi nhánh Thanh Hóa giữ vai trò trung tâm khi chiếm lĩnh khoảng 80% thị phần tín dụng toàn tỉnh với mạng lưới rộng khắp gồm 30 chi nhánh loại III và 34 phòng giao dịch.

Tuy nhiên, hoạt động cung cấp tín dụng cho hộ sản xuất gặp nhiều rào cản đặc thù: giá trị khoản vay nhỏ lẻ, chi phí quản lý và thẩm định trên địa bàn rộng rất lớn, tính chất sản xuất phụ thuộc nhiều vào thời tiết, dịch bệnh và biến động thị trường. Thực tế tại địa bàn nông thôn cho thấy áp lực cạnh tranh từ tín dụng phi chính thức vẫn diễn biến phức tạp, nơi mức lãi suất cho vay nặng lãi dao động từ 5% đến 30%/tháng, thậm chí cá biệt lên tới 60%/tháng. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng (Mã số: 60340201) do học viên Nguyễn Thị Nhung thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của GS. Cao Cự Bội tại Học viện Ngân hàng tập trung giải quyết bài toán cốt lõi: phân tích toàn diện thực trạng chất lượng tín dụng hộ sản xuất tại Agribank Thanh Hóa giai đoạn 2012-2014, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng đến năm 2020. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh ngân hàng, giảm thiểu rủi ro nợ xấu và thúc đẩy tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết trung gian tài chính và các học thuyết kinh tế về tín dụng ngân hàng. Theo quan điểm kinh tế học, tín dụng là sự chuyển nhượng quyền sử dụng một lượng giá trị trong một khoảng thời gian xác định dựa trên nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi vô điều kiện. Trong hoạt động ngân hàng thương mại, tín dụng hộ sản xuất được định nghĩa là hình thức cấp vốn nhằm tài trợ chi phí sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và sinh hoạt cho các hộ gia đình nông nghiệp tự chủ theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2005 và Luật các Tổ chức tín dụng năm 2010.

Chất lượng tín dụng ngân hàng được tiếp cận dưới dạng một chỉ tiêu tổng hợp phản ánh mức độ an toàn, khả năng sinh lời và mức độ thỏa mãn nhu cầu khách hàng. Luận văn vận dụng khung phân tích kép kết hợp giữa các chỉ tiêu tài chính nội bộ và mô hình đo lường chất lượng dịch vụ SERVQUAL của Parasuraman, Zeithaml và Berry. Khung lý thuyết tập trung vào 5 nhóm chỉ tiêu đánh giá cốt lõi:

1. Nhóm chỉ tiêu tuân thủ: Đảm bảo nguyên tắc cho vay và điều kiện cấp tín dụng theo Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN.
2. Nhóm chỉ tiêu định lượng: Doanh số thu nợ, tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu (nhóm 3, 4, 5 theo Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN), vòng quay vốn tín dụng và tỷ lệ cho vay trung - dài hạn (tiêu chuẩn mục tiêu đạt tối thiểu 30% tổng dư nợ).
3. Nhóm chỉ tiêu dịch vụ từ phía khách hàng: Mức độ đơn giản của thủ tục, tiến độ xét duyệt giải ngân, mức lãi suất, tính thuận tiện giao dịch và thái độ phục vụ của cán bộ tín dụng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp duy vật biện chứng, thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian giai đoạn 2010-2014 và điều tra xã hội học thực địa nhằm bảo đảm tính khách quan và khoa học.

Nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ báo cáo tài chính thường niên, báo cáo tổng kết hoạt động kinh doanh giai đoạn 2010-2014 của Agribank Chi nhánh Thanh Hóa, hệ thống phần mềm quản lý thông tin khách hàng IPCAS, cùng các văn bản quy phạm pháp luật như Nghị định số 41/2010/NĐ-CP của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn.

Về nguồn dữ liệu sơ cấp, tác giả thiết kế bảng câu hỏi khảo sát theo thang đo Likert 5 điểm (từ 1: Rất không đồng ý đến 5: Rất đồng ý). Phương pháp chọn mẫu thuận tiện có phân tầng theo địa bàn các huyện, thị xã được áp dụng để khảo sát các hộ sản xuất đang vay vốn. Cỡ mẫu nghiên cứu được xác định với 180 phiếu phát ra, thu về 165 phiếu, qua quá trình sàng lọc nghiêm ngặt đã chọn được 115 phiếu hợp lệ đáp ứng tiêu chuẩn độ tin cậy 99% và sai số mẫu không vượt quá 0,2. Toàn bộ dữ liệu được mã hóa và xử lý trên phần mềm Microsoft Excel để tính toán tỷ lệ phần trăm và đối chiếu mức độ kỳ vọng so với mức độ đáp ứng thực tế của ngân hàng. Lý do lựa chọn kết hợp phân tích số liệu tài chính nội bộ với khảo sát khách hàng là nhằm phản ánh bản chất chất lượng tín dụng từ hai phía: sự an toàn vốn của ngân hàng thương mại và sự hài lòng thụ hưởng của hộ vay vốn nông thôn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô nguồn vốn huy động và dư nợ tín dụng của Agribank Thanh Hóa duy trì tốc độ tăng trưởng ấn tượng trong giai đoạn 2010-2014. Tổng nguồn vốn huy động tăng từ 7.318 tỷ đồng năm 2010 lên 11.406 tỷ đồng năm 2012, đạt 14.106 tỷ đồng năm 2013 (tốc độ tăng 23,67%) và chạm mốc 15.485 tỷ đồng tại thời điểm ngày 31/12/2014, tương ứng mức tăng tuyệt đối 8.167 tỷ đồng (tăng 111,6% so với năm 2010). Đáng chú ý, cơ cấu huy động vốn có tính ổn định rất cao khi tiền gửi từ dân cư chiếm bình quân khoảng 85% tổng nguồn vốn nội tệ (đạt 12.798 tỷ đồng năm 2014). Song song đó, tổng dư nợ tín dụng tăng trưởng bền vững từ 8.747 tỷ đồng năm 2010 lên 11.543 tỷ đồng năm 2012, 13.919 tỷ đồng năm 2013 và đạt 16.419 tỷ đồng vào cuối năm 2014, với mức tăng ròng 2.500 tỷ đồng trong năm 2014.

Thứ hai, kênh cấp tín dụng thông qua tổ vay vốn liên kết với các tổ chức chính trị - xã hội như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ phát huy hiệu quả quản trị vượt trội. Mô hình tổ vay vốn (quy mô từ 10 đến 60 hộ/tổ) đã giải quyết triệt để tình trạng quá tải công việc cho đội ngũ gồm 1.099 cán bộ nhân viên của chi nhánh, giúp ngân hàng tiếp cận sâu sát địa bàn thôn xóm, giảm thiểu chi phí giao dịch và kiểm soát dòng tiền giải ngân.

Thứ ba, công tác kiểm soát nợ quá hạn và nợ xấu được duy trì trong ngưỡng an toàn, song tiềm ẩn rủi ro cơ cấu. Tỷ lệ nợ khó đòi được theo dõi chặt chẽ trên hệ thống IPCAS theo các nhóm nợ 3, 4, 5. Tuy vậy, do phần lớn dư nợ tập trung vào sản xuất nông nghiệp thuần túy, chất lượng tín dụng chịu tác động mạnh bởi thiên tai, lũ lụt và dịch bệnh gia súc, gia cầm.

Thảo luận kết quả

Khi xem xét dữ liệu qua các biểu đồ tăng trưởng tài chính và bảng phân tích cơ cấu dư nợ theo thời hạn, một vấn đề nổi bật là tỷ trọng cho vay trung và dài hạn đối với hộ sản xuất vẫn chưa thực sự đáp ứng kỳ vọng chuyển dịch cơ cấu sản xuất lớn của địa phương, cần tiếp tục gia tăng để đạt ngưỡng mục tiêu 30% tổng dư nợ. Hộ nông dân còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các khoản vay dài hạn để đầu tư máy móc chế biến và xây dựng chuồng trại quy mô lớn do thiếu tài sản thế chấp hợp pháp.

Kết quả điều tra 115 hộ sản xuất bằng mô hình SERVQUAL làm sáng tỏ khoảng cách giữa kỳ vọng của khách hàng và năng lực cung ứng dịch vụ. Về thời gian giải quyết hồ sơ, một tỷ lệ đáng kể hộ vay phản ánh thời gian từ lúc nộp đủ hồ sơ đến khi giải ngân kéo dài trên 5 đến 6 ngày, làm ảnh hưởng đến tính kịp thời của mùa vụ gieo trồng, thu hoạch. Thủ tục giấy tờ xác nhận quyền sử dụng đất và phương án sản xuất còn phức tạp đối với những hộ dân có trình độ học vấn hạn chế tại các huyện miền núi. So sánh với các nghiên cứu trong cùng hệ thống ngân hàng nông nghiệp, nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ địa bàn trải rộng, hạ tầng giao thông cách trở và chất lượng cán bộ tín dụng chưa đồng đều giữa các chi nhánh loại III, dù ngân hàng sở hữu lực lượng nhân sự có chất lượng cao với 37 thạc sĩ và 756 cử nhân đại học.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao chất lượng tín dụng hộ sản xuất tại Agribank Chi nhánh tỉnh Thanh Hóa đến năm 2020, hệ thống giải pháp cụ thể được đề xuất như sau:

1. Hoàn thiện quy trình cấp tín dụng và đơn giản hóa thủ tục hành chính: Ban hành bộ mẫu biểu tinh giản cho các khoản vay hộ sản xuất có giá trị dưới 100 triệu đồng; rút ngắn thời gian thẩm định và phê duyệt giải ngân từ mức 5-6 ngày xuống tối đa 3 ngày làm việc đối với các phương án sản xuất mang tính thời vụ ngắn ngày.

2. Chuẩn hóa và nhân rộng mạng lưới tổ vay vốn: Tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Hội Nông dân, Hội Phụ nữ và Đoàn Thanh niên tại 100% các xã, phường; định kỳ tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho ban quản lý tổ, đồng thời nâng mức trích thù lao hoa hồng thu nợ, thu lãi cho tổ trưởng tổ vay vốn nhằm nâng cao tinh thần trách nhiệm giám sát đồng vốn.

3. Đa dạng hóa các sản phẩm tín dụng đặc thù: Mở rộng mạnh mẽ hình thức cho vay lưu vụ đối với các loại cây công nghiệp, cây ăn quả có chu kỳ liền kề và cho vay theo hạn mức tín dụng quy mô nhỏ với thời hạn duy trì tối đa 3 năm; phấn đấu nâng tỷ lệ dư nợ trung và dài hạn vượt mức 30% tổng dư nợ hộ sản xuất vào năm 2020.

4. Hiện đại hóa công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực: Tận dụng tối đa tiện ích của hệ thống ngân hàng lõi IPCAS trong phân loại nợ tự động; tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu hàng năm cho hơn 1.000 cán bộ về kỹ năng phân tích tài chính hộ nông dân, kiến thức kỹ thuật nông nghiệp và quy trình định giá tài sản bảo đảm.

5. Kiến nghị đối với Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước: Đề nghị Chính phủ tiếp tục hoàn thiện cơ chế xử lý rủi ro thiên tai theo Nghị định 41/2010/NĐ-CP, hỗ trợ khoanh nợ tối đa 2 năm không tính lãi khi xảy ra thiên tai diện rộng; chỉ đạo các cơ quan quản lý đất đai địa phương đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp làm cơ sở pháp lý vững chắc cho quan hệ tín dụng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang giá trị ứng dụng cao cho nhiều nhóm đối tượng:

1. Ban lãnh đạo và cán bộ quản lý tín dụng tại hệ thống Agribank: Cung cấp khung tham chiếu thực tiễn để rà soát quy trình quản trị rủi ro tín dụng nông nghiệp, tối ưu hóa cơ cấu danh mục cho vay và xây dựng chiến lược phát triển mạng lưới phòng giao dịch tại các địa bàn nông thôn.

2. Chuyên viên quan hệ khách hàng và cán bộ tín dụng: Trang bị cẩm nang nghiệp vụ về kỹ năng thẩm định phương án sản xuất nông nghiệp, phương pháp phối hợp với tổ vay vốn địa phương và kỹ năng đánh giá định lượng các chỉ số nợ quá hạn, vòng quay vốn tín dụng.

3. Học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu học thuật mẫu mực trong việc áp dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, kết hợp dữ liệu kế toán ngân hàng với mô hình SERVQUAL để khảo sát sự hài lòng của khách hàng.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội: Cung cấp góc nhìn thực tiễn để hoạch định chính sách hỗ trợ vốn nông nghiệp, xây dựng các chương trình liên kết bao tiêu sản phẩm và đẩy lùi tệ nạn tín dụng đen ở khu vực nông thôn.

Câu hỏi thường gặp

1. Hộ sản xuất được xác định như thế nào trong hoạt động cấp tín dụng ngân hàng? Hộ sản xuất là đơn vị kinh tế tự chủ gồm các thành viên có tài sản chung và cùng đóng góp công sức vào hoạt động sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp hoặc dịch vụ theo Bộ luật Dân sự năm 2005. Trong quan hệ vay vốn tại Agribank, chủ hộ là người đại diện hợp pháp xác lập giao dịch dân sự, chịu trách nhiệm hoàn trả bằng tài sản chung và tài sản riêng liên đới của các thành viên.

2. Những chỉ tiêu định lượng then chốt nào phản ánh chất lượng tín dụng hộ sản xuất? Chất lượng tín dụng được lượng hóa qua các chỉ tiêu: tỷ lệ thu nợ trên tổng dư nợ, tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu nhóm 3, 4, 5 theo Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN, vòng quay vốn tín dụng và tỷ trọng dư nợ trung - dài hạn trên tổng dư nợ (đạt mục tiêu tối thiểu 30%).

3. Cho vay qua tổ vay vốn mang lại lợi ích gì cho Agribank Thanh Hóa? Mô hình tổ hợp tác vay vốn từ 10 đến 60 hộ giúp ngân hàng giảm tải khối lượng hồ sơ trực tiếp cho cán bộ tín dụng, tiết giảm chi phí thẩm định trên địa bàn rộng lớn gồm 30 huyện thị. Tính cộng đồng giúp các thành viên tương trợ, giám sát lẫn nhau, giảm thiểu rủi ro thông tin bất đối xứng.

4. Chính sách hỗ trợ rủi ro thiên tai cho hộ sản xuất được thực hiện như thế nào? Theo Nghị định số 41/2010/NĐ-CP, khi hộ vay gặp thiên tai hoặc dịch bệnh khách quan, ngân hàng thực hiện cơ cấu lại thời hạn trả nợ và xem xét cấp hạn mức mới. Khi có công bố dịch bệnh trên diện rộng, ngân hàng áp dụng chính sách khoanh nợ không tính lãi tối đa 2 năm.

5. Vì sao việc rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ lại quyết định chất lượng tín dụng hộ nông dân? Sản xuất nông nghiệp mang tính mùa vụ nghiêm ngặt về thời điểm gieo cấy, mua phân bón hay con giống. Việc phê duyệt chậm trễ quá 5 ngày sẽ khiến người dân lỡ vụ sản xuất hoặc buộc phải tìm đến tín dụng đen với lãi suất cắt cổ từ 5% đến 30%/tháng.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện khung lý luận về chất lượng tín dụng hộ sản xuất của ngân hàng thương mại và chuẩn hóa bộ tiêu chí đánh giá định tính, định lượng kết hợp mô hình SERVQUAL.
• Phân tích bức tranh thực trạng tại Agribank Thanh Hóa với quy mô nguồn vốn huy động đạt 15.485 tỷ đồng và dư nợ đạt 16.419 tỷ đồng vào năm 2014, khẳng định vị thế chủ lực của chi nhánh trên thị trường tài chính nông thôn.
• Chỉ rõ các nút thắt cốt lõi về thời gian phê duyệt món vay, tính chất phức tạp của thủ tục pháp lý tài sản bảo đảm và rủi ro chu kỳ mùa vụ trong sản xuất nông nghiệp.
• Xây dựng 5 nhóm giải pháp đồng bộ và khả thi hướng tới mục tiêu phát triển tín dụng an toàn, hiệu quả và bền vững cho giai đoạn định hướng đến năm 2020.
• Đóng góp luận cứ khoa học quan trọng cho các ngân hàng thương mại trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng hành cùng sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI HỘ SẢN XUẨT CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG 1.1 Khái niệm  Tín dụng Danh từ tín dụng (credit) xuất phát từ chữ Latinh Credium có nghĩa là tin tưởng tín nhiệm lẫn nhau, hay nói cách khác đó là lòng tin. Theo ngôn ngữ dân gian Việt Nam thì tín dụng là quan hệ vay mượn lẫn nhau trên cơ sở có hoàn trả cả gốc và lãi. Mặc dù có nhiều quan niệm khác nhau nhưng đều thể hiện hai nội dung chủ yếu: Thứ nhất: Người sở hữu một số tiền hoặc hàng hóa chuyển giao cho người khác sử dụng trong một khoảng thời gian nhất định. Thứ hai: Người sử dụng cam kết hoàn trả số tiền hoặc hàng hóa đó cho người sở hữu với một giá trị lớn hơn, phần chênh lệch lớn hơn đó gọi là lợi tức hay tiền lãi.

Theo Mác, tín dụng là sự chuyển nhượng tạm thời một lượng giá trị từ người sở hữu sang người sử dụng, sau một thời gian nhất định lại quay về với một lượng giá trị lớn hơn giá trị ban đầu. Theo quan điểm này phạm trù tín dụng có 3 nội dung chủ yếu đó là: tính chuyển nhượng tạm thời một lượng giá trị, tính thời hạn và tính hoàn trả. Như vậy, tín dụng là mối quan hệ kinh tế giữa người đi vay và người cho vay thông qua sự vận động của giá trị, vốn tín dụng được biểu hiện dưới hình thức tiền tệ hoặc hàng hóa. Quá trình đó được thể hiện qua 3 giai đoạn sau: Thứ nhất: phân phối tín dụng dưới hình thức cho vay.

Ở giai đoạn này, giá trị vốn tín dụng được chuyển sang người đi vay, ở đây chỉ có một bên nhận được giá trị và chỉ một bên nhượng đi giá trị. Thứ hai: sử dụng vốn tín dụng trong quá trình tái sản xuất. Người đi vay sau 5 khi nhận được giá trị vốn tín dụng, họ được quyền sử dụng giá trị đó để thỏa mãn nhu cầu sản xuất hoặc tiêu dùng của mình. Tuy nhiên, người đi vay chỉ được quyền sử dụng trong một thời gian nhất định mà không được quyền sở hữu về giá trị đó.

Thứ ba: đây là giai đoạn kết thúc một vòng tuần hoàn của tín dụng. Sau khi vốn tín dụng đã hoàn thành một chu kỳ sản xuất để trở về hình thái tiền tệ thì vốn tín dụng được người đi vay hoàn trả lại cho người cho vay., TS Tô Ngọc Hưng, 2009, Giáo trình Tín dụng Ngân hàng Nhà xuất bản Thống kê, Hà Nội ,trang 114-115)  Tín dụng ngân hàng Tín dụng là một giao dịch về tài sản (tiền hoặc hàng hóa) giữa bên cho vay (ngân hàng và các định chế tài chính khác) và bên đi vay (cá nhân, doanh nghiệp và các chủ thể khác), trong đó, bên cho vay chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận, bên đi vay có trách nhiệm hoàn trả vô điều kiện vốn gốc và lãi cho bên cho vay khi đến hạn thanh toán. Từ khái niệm trên, bản chất của tín dụng là một giao dịch về tài sản trên cơ sở hoàn trả và có các đặc trưng sau: - Tài sản giao dịch trong quan hệ tín dụng ngân hàng bao gồm hai hình thức cho vay (bằng tiền) và cho thuê (bất động sản và động sản). - Xuất phát từ nguyên tắc hoàn trả, vì vậy người cho vay khi chuyển giao tài sản cho người đi vay sử dụng có cơ sở tin tưởng rằng người đi vay sẽ trả đúng hạn.

Đây là yếu tố hết sức cơ bản trong quản trị tín dụng. - Giá trị hoàn trả thông thường phải lớn hơn giá trị lúc cho vay, nói cách khách người đi vay phải trả thêm phần lãi ngoài vốn gốc. Để thực hiện nguyên tắc này phải xác định lãi suất danh nghĩa lớn hơn tỷ lệ lạm phát. Tuy nhiên, do lãi suất chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố khác nhau, nên trong một số trường hợp cụ thể lãi suất danh nghĩa có thể thấp hơn lạm phát, ngoại lệ này chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn.

- Trong quan hệ tín dụng ngân hàng, tiền vay được cấp trên cơ sở cam kết hoàn trả vô điều kiện. Về khía cạnh pháp lý, những văn bản xác định quan hệ tín dụng như 6 hợp đồng tín dụng, khế ước,.thực chất là lệnh phiếu, trong đó bên đi vay cam kết hoàn trả vô điều kiện cho Bên cho vay khi đến hạn thanh toán. Vậy tín dụng ngân hàng được hiểu là một giao dịch về tài sản giữa ngân hàng và khách hàng, trong đó ngân hàng giao tài sản cho khách hàng sử dụng trong khoảng thời gian xác định theo thỏa thuận, khách hàng có nghĩa vụ hoàn trả vô điều kiện cho ngân hàng cả gốc và lãi khi đến hạn thanh toán.2 Vai trò của tín dụng ngân hàng Bất cứ nền kinh tế cạnh tranh nào, doanh nghiệp muốn đứng vững trong hoạt động kinh doanh thì đều phải cải thiện chất lượng. Trong 3 yếu tố: “Giá cả - Chất lượng - Lượng hàng bán” thì chất lượng là yếu tố quan trọng nhất.

Vì khi chất lượng được nâng lên nó liên quan đến giá thành, giá cả, đến lượng hàng bán, đến thị trường và sự thỏa mãn của khách hàng. Trong nền kinh tế thị trường thì chất lượng hoạt động tín dụng có ý nghĩa quyết định đến sự tồn tại và phát triển của Ngân hàng thương mại cũng như của toàn xã hội. Vậy chất lượng tín dụng được đánh giá thông qua những chỉ tiêu nào? Đây là vấn đề được đề tài được đề cập đến, chất lượng tín dụng thể hiện: Đối với khách hàng: Tín dụng (cho vay) phải phù hợp với mục đích sử dụng của khách hàng, phải trên cơ sở những dự án, tiểu dự án khả thi (cả về mặt kinh tế và xã hội ) của khách hàng. Trên cơ sở đó phải đảm bảo lãi suất và thời hạn hợp lý, thủ tục đơn giản, thuận tiện, thu hút được nhiều khách hàng nhưng vẫn không vi phạm nguyên tắc tín dụng.

Đối với phát triển kinh tế xã hội: Đây là một chỉ tiêu có tính trừu tượng, nó phản ánh tín dụng phục vụ cho sản xuất và lưu thông hàng hóa, góp phần giảm thiểu lạm phát, giải quyết được công ăn việc làm, khai thác khả năng tiềm tàng trong nền kinh tế. Tín dụng Ngân hàng góp phần thúc đẩy quá trình tích tụ và tập trung sản xuất do vậy, chất lượng tín dụng còn được thể hiện thông qua mối quan hệ giữa tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng kinh tế. Tham gia vào việc điều chỉnh cơ cấu kinh tế tạo sự phát triển cân bằng, hợp lý của nền kinh tế quốc dân. 7 Đối với Ngân hàng thương mại: Chất lượng tín dụng thể hiện phạm vi, mức độ, giới hạn tín dụng phải phù hợp với lực lượng của bản thân Ngân hàng.

Thể hiện ở tình hình thu nợ, nợ quá hạn, nợ khó đòi. Ngân hàng phải đảm bảo được kết quả kinh doanh, tính cạnh tranh trên thị trường nhưng vẫn phải đảm bảo nguyên tắc hoàn trả đúng hạn và có lãi. Tóm lại: Chất lượng tín dụng là một khái niệm vừa cụ thể, vừa trìu tượng. Nó là một chỉ tiêu tổng hợp, được xác định qua nhiều yếu tố: Thu hút được nhiều khách hàng tốt, thủ tục đơn giản, thuận tiện, mức độ an toàn vốn tín dụng, chi phí nghiệp vụ… Khuynh hướng phát triển của nền kinh tế, sự thay đổi của giá cả thị trường cũng như môi trường pháp lý đều ảnh hưởng tới chất lượng tín dụng.

Chất lượng tín dụng không tự nhiên sinh ra, nó là kết quả của một quá trình kết hợp hoạt động giữa những người trong một tổ chức, giữa những tổ chức với nhau, vì một mục đích chung. Để có được chất lượng tín dụng thì hoạt động tín dụng phải có hiệu quả và quan hệ tín dụng phải được thiết lập trên cơ sở tin cậy và uy tín trong hoạt động. Hiểu đúng được bản chất chất lượng tín dụng cũng như đánh giá đúng các chỉ tiêu, nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng sẽ giúp Ngân hàng có thể đứng vững trong nền kinh tế thị trường có cạnh tranh gay gắt.3 Phân loại tín dụng ngân hàng Có rất nhiều tiêu thức để phân loại tín dụng, trong phạm vi bài viết này chỉ đề cập phân loại theo thời gian, theo hình thức tài trợ  Phân loại theo thời gian Theo thời gian tín dụng được phân thành: Tín dụng ngắn hạn: Các khoản tín dụng có thời gian tài trợ từ 12 tháng trở xuống. Các khoản tín dụng đó thường được dùng để tài trợ cho tài sản lưu động, nhu cầu vốn ngắn hạn của khách hàng.

Tín dụng trung hạn: Tín dụng có thời gian tài trợ từ trên 1 năm đến 5 năm. Khoản tín dụng này được dùng tài trợ chủ yếu cho tài sản cố định, cải tiến kỹ thuật, 8 công nghệ. Tín dụng dài hạn: Tín dụng có thời gian tài trợ trên 5 năm. Khoản tín dụng này được dùng tài trợ cho các công trình, máy móc có giá trị lớn thời gian khấu hao dài.

Cách phân chia này chỉ có tính chất tương đối, vì nhiều khoản tín dụng không xác định chính xác thời gian tài trợ.  Phân loại theo hình thức tài trợ Cho vay từng lần: là phương thức cho vay khách hàng và ngân hàng đều làm thủ tục vay vốn trước mỗi lần vay. Phương thức này áp dụng với khách hàng có nhu cầu vốn không thường xuyên. Mỗi lần vay vốn, khách hàng gửi giấy đề nghị vay vốn và trình bày phương án sử dụng vốn tới ngân hàng.

Ngân hàng thẩm định tính khả thi của phương án và ký hợp đồng tín dụng. Trong hợp đồng tín dụng nêu rõ thời gian cho vay, khối lượng cho vay, lãi suất, thời hạn trả nợ và yêu cầu bảo đảm (nếu cần). Ngân hàng thu gốc và lãi vào từng thời hạn nợ. Trong quá trình sử dụng vốn, yêu cầu khách hàng phải sử dụng vốn đúng mục đích và có hiệu quả, nếu thấy dấu hiệu vi phạm, ngân hàng có thể thu nợ trước hạn hoặc chuyển nợ quá hạn.

Cho vay theo hạn mức tín dụng: Ngân hàng và khách hàng xác định, thoả thuận một hạn mức tín dụng duy trì trong một khoản thời gian nhất định. Trong kỳ khách hàng được phép vay trả nhiều lần, nhưng số dư tối đa không được vượt quá hạn mức tín dụng. Phương thức này áp dụng với khách hàng vay ngắn hạn có nhu cầu vay vốn thường xuyên, kinh doanh ổn định.