Luận văn thạc sĩ nâng cao chất lượng sản phẩm dây chuyền sản xuất phân đạm urê của công ty cổ phần phân đạm và hóa chất hà bắc

Luận văn thạc sĩ phân tích nâng cao chất lượng sản phẩm dây chuyền sản xuất phân đạm urê tại công ty cổ phần phân đạm và hóa chất Hà Bắc.

• Trường học: Công ty cổ phần Phân Đạm và Hóa Chất Hà Bắc
• Chuyên ngành: Quản lý chất lượng
• Đề tài: Nâng cao chất lượng sản phẩm phân đạm urê tại Công ty Hà Bắc
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Bắc

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG VÀ QUẢN LÝ CHÂT LƯỢNG SẢN PHẨM
• 1.1. Sản phẩm và chất lượng của sản phẩm
• 1.1.1. Khái niệm sản phẩm
• 1.1.2. Các thuộc tính của sản phẩm
• 1.2. Khái niệm về chất lượng sản phẩm
• 1.3. Vai trò của chất lượng sản phẩm
• 1.4. Các chỉ tiêu chất lượng của sản phẩm
• 1.5. Các loại chi phí liên quan đến chất lượng sản phẩm
• 1.5.1. Chi phí kiểm soát
• 1.5.2. Chi phí sai hỏng
• 1.5.2.1. Chi phí sai hỏng bên trong
• 1.5.2.2. Chi phí sai hỏng bên ngoài
• 1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm
• 1.6.1. Nhóm nhân tố khách quan
• 1.6.1.1. Thị trường
• 1.6.1.2. Trình độ phát triển của khoa học kỹ thuật
• 1.6.1.3. Cơ chế chính sách quản lý của Nhà nước
• 1.6.1.4. Điều kiện tự nhiên
• 1.6.1.5. Văn minh và thói quen tiêu dùng
• 1.6.2. Nhóm các nhân tố chủ quan
• 1.6.2.1. Con người
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM DÂY CHUYỀN SẢN XUẤT PHÂN ĐẠM URÊ CỦA CÔNG TY
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM DÂY CHUYỀN SẢN XUẤT PHÂN ĐẠM URÊ CỦA CÔNG TY
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao chất lượng sản phẩm phân đạm urê tại Công ty Hà Bắc

Công ty cổ phần Phân Đạm và Hóa Chất Hà Bắc đã có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh sản phẩm phân đạm urê. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc nâng cao chất lượng sản phẩm trở thành một yếu tố sống còn để duy trì và phát triển thị trường. Công ty cần phải cải tiến quy trình sản xuất, áp dụng công nghệ mới và nâng cao tay nghề cho công nhân để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

1.1. Tầm quan trọng của chất lượng sản phẩm phân đạm urê

Chất lượng sản phẩm phân bón không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển của cây trồng mà còn quyết định đến uy tín của công ty trên thị trường. Sản phẩm đạt tiêu chuẩn chất lượng sẽ giúp công ty giữ vững vị thế cạnh tranh.

1.2. Thực trạng chất lượng sản phẩm tại Công ty Hà Bắc

Mặc dù đã có những cải tiến, nhưng tỷ lệ sản phẩm lỗi và hỏng tại Công ty Hà Bắc vẫn còn cao. Điều này đòi hỏi công ty cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục tình trạng này.

II. Những thách thức trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm phân đạm urê

Công ty Hà Bắc đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm. Sự cạnh tranh từ các đối thủ cung cấp sản phẩm urê với mẫu mã đẹp và giá cả hấp dẫn là một trong những yếu tố chính. Bên cạnh đó, nhu cầu của khách hàng ngày càng đa dạng và phức tạp hơn.

2.1. Cạnh tranh từ thị trường

Sự xuất hiện của nhiều đối thủ cạnh tranh với sản phẩm phân bón chất lượng cao đã tạo ra áp lực lớn cho Công ty Hà Bắc. Công ty cần phải nghiên cứu và phát triển sản phẩm để đáp ứng nhu cầu thị trường.

2.2. Khó khăn trong quản lý chất lượng

Hệ thống quản lý chất lượng của công ty còn nhiều hạn chế, dẫn đến việc kiểm soát chất lượng sản phẩm chưa hiệu quả. Cần có những cải tiến trong quy trình quản lý để giảm tỷ lệ sản phẩm lỗi.

III. Phương pháp nâng cao chất lượng sản phẩm phân đạm urê tại Công ty Hà Bắc

Để nâng cao chất lượng sản phẩm, Công ty Hà Bắc cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ tiên tiến. Việc đầu tư vào công nghệ sản xuất hiện đại và đào tạo nhân lực là rất cần thiết.

3.1. Ứng dụng công nghệ sản xuất tiên tiến

Công ty cần nghiên cứu và áp dụng các công nghệ mới trong sản xuất phân đạm urê để nâng cao hiệu suất và chất lượng sản phẩm. Việc này không chỉ giúp giảm chi phí mà còn nâng cao giá trị sản phẩm.

3.2. Đào tạo và nâng cao tay nghề cho công nhân

Đào tạo nhân lực là yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm. Công ty cần tổ chức các khóa đào tạo thường xuyên để nâng cao trình độ chuyên môn cho công nhân.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Công ty Hà Bắc

Việc áp dụng các giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm đã mang lại những kết quả tích cực cho Công ty Hà Bắc. Sản phẩm phân đạm urê ngày càng được thị trường đón nhận và yêu thích.

4.1. Kết quả đạt được từ cải tiến chất lượng

Sau khi áp dụng các giải pháp, tỷ lệ sản phẩm lỗi đã giảm đáng kể. Khách hàng ngày càng tin tưởng vào sản phẩm của công ty, từ đó doanh thu cũng tăng lên.

4.2. Phản hồi từ khách hàng

Khách hàng đã có những phản hồi tích cực về chất lượng sản phẩm phân bón của Công ty Hà Bắc. Điều này cho thấy công ty đã đi đúng hướng trong việc nâng cao chất lượng.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho Công ty Hà Bắc

Công ty Hà Bắc cần tiếp tục duy trì và phát triển các giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm trong tương lai. Việc này không chỉ giúp công ty tồn tại mà còn phát triển bền vững trong thị trường cạnh tranh.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Công ty cần xây dựng chiến lược phát triển bền vững, tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm và cải tiến quy trình sản xuất.

5.2. Tăng cường nghiên cứu và phát triển

Đầu tư vào nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới sẽ giúp Công ty Hà Bắc đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường và nâng cao vị thế cạnh tranh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, ngành công nghiệp hóa chất và phân bón Việt Nam đang đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt từ các dòng sản phẩm phân bón nhập khẩu cũng như các thương hiệu lớn trong nước. Công ty cổ phần Phân đạm và Hóa chất Hà Bắc, doanh nghiệp có bề dày lịch sử hình thành từ năm 1960 với công suất sản xuất sau khi hoàn thành dự án mở rộng giai đoạn 2012–2015 đạt khoảng 540.000 tấn Urê/năm, đang đứng trước yêu cầu cấp bách phải nâng cao chất lượng sản phẩm để giữ vững vị thế. Mặc dù doanh thu năm 2016 ghi nhận mức tăng trưởng đạt 2.867 tỷ đồng (tăng 16,50% so với năm 2015), song công tác quản lý chất lượng vẫn tồn tại nhiều hạn chế: hệ thống quản lý theo tiêu chuẩn ISO 9001 còn mang tính thử nghiệm, tỷ lệ sản phẩm chưa đạt chuẩn cơ lý phát sinh định kỳ và lực lượng lao động phần lớn là lao động phổ thông chưa được chuẩn hóa tay nghề.

Đề tài nghiên cứu được thực hiện nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý chất lượng và phân tích thực trạng công tác kiểm soát trên dây chuyền sản xuất phân đạm Urê của doanh nghiệp. Mục tiêu cụ thể là nhận diện các nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sai lệch chất lượng, đánh giá hệ thống 12 quy trình vận hành và đề xuất hệ giải pháp đồng bộ từ quản trị đến kỹ thuật. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào dây chuyền sản xuất phân đạm Urê tại nhà máy với nguồn dữ liệu kiểm định KCS được thu thập xuyên suốt năm 2016. Ý nghĩa của luận văn thể hiện ở việc cung cấp phương pháp luận khoa học, giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí sai hỏng, nâng tỷ lệ phân đạm Urê đạt tiêu chuẩn loại 1 lên trên 98% và củng cố năng lực cạnh tranh trực tiếp với Công ty TNHH MTV Đạm Ninh Bình trên thị trường miền Bắc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết Quản lý chất lượng toàn diện (TQM) và tiêu chuẩn quốc tế ISO 9001:2008 nhằm thiết lập hệ thống định hướng khách hàng, kết hợp 8 nguyên tắc quản lý kinh điển: sự lãnh đạo, sự tham gia của mọi người, định hướng quá trình, tính hệ thống, cải tiến liên tục, quyết định dựa trên dữ liệu và hợp tác cùng có lợi với nhà cung ứng. Mô hình nghiên cứu tích hợp chu trình quản lý Deming (PDCA) kết hợp chu trình chuẩn hóa (SDCA) để duy trì độ ổn định trước khi tiến hành cải tiến. Bên cạnh đó, nghiên cứu sử dụng bộ 7 công cụ kiểm soát chất lượng thống kê gồm: Sơ đồ lưu trình (Flow Chart), Phiếu điều tra (Check Sheet), Biểu đồ Pareto, Biểu đồ nhân quả (Ishikawa), Biểu đồ kiểm soát (Control Chart), Biểu đồ phân bố (Histogram) và Biểu đồ phân tán (Scatter Diagram). Về mặt thuật ngữ, luận văn làm rõ 3 nhóm thuộc tính sản phẩm (thuộc tính mục đích, thuộc tính hạn chế, thuộc tính kinh tế - kỹ thuật) và phân loại chi phí chất lượng thành 4 nhóm chi phí: phòng ngừa, đánh giá, sai hỏng bên trong và sai hỏng bên ngoài.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng cỡ mẫu gồm toàn bộ 1.095 phiếu ghi chép chỉ tiêu kỹ thuật KCS theo ca (3 ca/ngày trong 365 ngày của năm 2016) và 120 phiếu khảo sát đánh giá nhận thức chất lượng của cán bộ quản lý và công nhân vận hành. Phương pháp chọn mẫu phân tầng theo ca kíp kết hợp chọn mẫu ngẫu nhiên hệ thống tại các công đoạn then chốt (Xưởng Tạo khí, Xưởng Amôniắc, Xưởng Urê) được áp dụng để đảm bảo tính đại diện cao. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ báo cáo tài chính giai đoạn 2014–2016 và hồ sơ kỹ thuật chuyển giao công nghệ quốc tế (Shell, Linde, Topsoe, Snamprogetti).

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả kết hợp các công cụ Pareto và Ishikawa là nhằm lượng hóa chính xác mức độ biến động của các chỉ tiêu cơ lý (hàm lượng Nitơ, độ ẩm, độ cứng hạt), từ đó loại bỏ cảm tính chủ quan và xác định chính xác nhóm nguyên nhân chiếm 80% khuyết tật sản phẩm. Toàn bộ quá trình thu thập và xử lý số liệu được triển khai hoàn chỉnh trong giai đoạn 2016–2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, kết quả kinh doanh giai đoạn 2014–2016 cho thấy sự tăng trưởng đều về doanh thu nhưng biên lợi nhuận bị bào mòn bởi chi phí chất lượng ẩn. Doanh thu thuần tăng từ 2.009 tỷ đồng (2014) lên 2.461 tỷ đồng (2015, tăng 22,50%) và đạt 2.867 tỷ đồng (2016, tăng 16,50%); lợi nhuận sau thuế năm 2016 đạt 425,6 tỷ đồng (tăng 5,16% so với 2015). Mặc dù các chỉ số tài chính dương, tổn thất do sản phẩm chưa đạt chuẩn cơ lý và chi phí tái chế ước tính chiếm khoảng 3,2% tổng giá vốn hàng bán.

Thứ hai, công tác kiểm soát kỹ thuật ghi nhận tỷ lệ hạt không đồng đều và độ ẩm vượt mức cho phép xuất hiện ở khoảng 4,8% tổng sản lượng sản xuất năm 2016. Sự biến thiên của hàm lượng Nitơ cục bộ giữa các ca sản xuất dao động từ 46,0% đến 46,4%, chưa đạt độ ổn định tuyệt đối theo tiêu chuẩn công nghệ Snamprogetti.

Thứ ba, việc hoạch định chất lượng còn mang tính thụ động. Doanh nghiệp đã ban hành danh mục 12 quy trình quản lý chất lượng (từ đánh giá nội bộ, kiểm soát sự không phù hợp đến quản lý khuôn mẫu, máy móc), nhưng 100% mục tiêu chất lượng hàng năm vẫn dựa vào ước lượng kinh nghiệm từ các năm trước mà thiếu khảo sát thực nghiệm nhu cầu thị trường.

Thứ tư, nguồn nhân lực bộc lộ điểm nghẽn lớn khi hơn 65% lao động trực tiếp là công nhân phổ thông, dẫn đến việc tuân thủ quy trình chuẩn hóa SDCA chưa nghiêm ngặt, gây ra 42% tổng số sự cố kỹ thuật thao tác tại khâu tạo hạt và đóng bao.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện được mô hình hóa rõ nét thông qua biểu đồ Pareto và biểu đồ xương cá Ishikawa. Trên biểu đồ Pareto phân tích 5 dạng sai sót, trục hoành thể hiện các nhóm lỗi kỹ thuật và trục tung thể hiện tỷ lệ phần trăm tích lũy; dữ liệu chứng minh lỗi độ ẩm cao kết hợp kích thước hạt vỡ vụn chiếm tới 78,4% tổng số khuyết tật. Sơ đồ nhân quả Ishikawa bóc tách nguyên nhân qua 5 nhánh chính: Con người (kỹ năng thao tác thiếu đồng đều), Thiết bị (độ mài mòn vòi phun tháp tạo hạt sau chu kỳ chạy máy), Nguyên liệu (chất lượng than khí hóa biến động), Phương pháp (chưa thiết lập biểu đồ kiểm soát X-bar thời gian thực) và Môi trường (độ ẩm không khí cao tại miền Bắc làm tăng tính hút ẩm của Urê).

So sánh với đối thủ cạnh tranh là Đạm Ninh Bình, Đạm Hà Bắc có uy tín lâu năm nhưng sản phẩm lại thua thiệt về độ bóng và độ bền cơ học của hạt phân bón. Nguyên nhân cốt lõi là do công ty vẫn duy trì tư duy kiểm tra chất lượng ở khâu cuối (KCS thụ động) thay vì kiểm soát chất lượng chủ động xuyên suốt quy trình theo triết lý TQM.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, chuẩn hóa và tự động hóa hệ thống kiểm soát thông số công nghệ tại tháp tạo hạt và xưởng Amôniắc. Phòng Kỹ thuật Công nghệ chủ trì phối hợp với Xưởng Urê tiến hành căn chỉnh vòi phun, kiểm soát chặt chẽ nhiệt độ và áp suất phản ứng stripping NH3, phấn đấu đưa tỷ lệ lỗi độ ẩm hạt xuống dưới mức 1,2% trong Quý 1 và Quý 2 năm 2017.

Thứ hai, triển khai ứng dụng thực tế 7 công cụ thống kê chất lượng và chu trình phối hợp SDCA - PDCA vào từng tổ sản xuất. Phòng KCS cùng Phòng Điều độ sản xuất thiết lập biểu đồ kiểm soát X-bar và R tại 100% ca làm việc, thay thế hoàn toàn phương pháp ghi chép thủ công nhằm giảm 30% chi phí sai hỏng bên trong từ Quý 2 năm 2017.

Thứ ba, tái cơ cấu chương trình đào tạo và nâng cao tay nghề người lao động. Phòng Tổ chức Nhân sự xây dựng khung đánh giá kỹ năng định kỳ, tổ chức đào tạo thực hành quy trình vận hành thiết bị công nghệ cao cho 100% công nhân vận hành trực tiếp, gắn trách nhiệm chất lượng với cơ chế thưởng phạt minh bạch nhằm triệt tiêu 50% lỗi thao tác chủ quan trong năm 2017.

Thứ tư, đổi mới công tác hoạch định chất lượng và tối ưu hóa bao bì bảo quản. Phòng Kế hoạch liên kết với Phòng Thị trường tiến hành phân tích định kỳ thị hiếu tiêu dùng nông nghiệp, nâng tỷ lệ phân đạm Urê đạt tiêu chuẩn loại 1 lên 99%, đồng thời cải tiến màng lót PE chống ẩm cho bao bì thương phẩm trước mùa nồm ẩm miền Bắc vào Quý 3 năm 2017.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Ban lãnh đạo và Giám đốc điều hành các nhà máy sản xuất phân bón, hóa chất công nghiệp. Nghiên cứu cung cấp bức tranh thực tế về việc chuyển đổi mô hình từ KCS kiểm tra thụ động sang Quản lý chất lượng toàn diện (TQM), giúp tối ưu hóa chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Nhóm 2: Trưởng phòng Quản lý chất lượng (QA/QC), Trưởng phòng KCS và Kỹ sư điều hành công nghệ. Luận văn là cẩm nang ứng dụng trực tiếp bộ 7 công cụ thống kê, chu trình SDCA/PDCA và các biểu đồ kiểm soát để xử lý triệt để các biến động cơ lý trên dây chuyền sản xuất hóa chất phức tạp.

Nhóm 3: Học viên cao học, nghiên cứu sinh và giảng viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Quản lý kinh tế và Quản lý công nghiệp. Tài liệu này đóng vai trò là case study hoàn chỉnh kết hợp hài hòa giữa cơ sở lý luận quản trị chất lượng hiện đại với dữ liệu thực chứng quy mô lớn tại doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa.

Nhóm 4: Chuyên viên tư vấn hệ thống quản trị năng suất chất lượng và chuyên gia đánh giá ISO. Nghiên cứu mang lại góc nhìn sâu sắc về các rào cản thực tế khi vận hành 12 quy trình chất lượng cùng công nghệ quốc tế (Shell, Linde, Topsoe, Snamprogetti) tại môi trường sản xuất Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn giải quyết vấn đề cốt lõi nào của Công ty Phân đạm và Hóa chất Hà Bắc?

Nghiên cứu tập trung giải quyết tình trạng tỷ lệ sản phẩm lỗi cơ lý còn cao và phương thức kiểm tra KCS thụ động sau khi công ty nâng công suất lên 540.000 tấn/năm. Đề tài cung cấp hệ giải pháp TQM toàn diện giúp chuẩn hóa dây chuyền và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tại sao doanh nghiệp đạt doanh thu 2.867 tỷ đồng năm 2016 vẫn cấp thiết phải cải tiến chất lượng?

Mặc dù doanh thu năm 2016 tăng 16,50% và lợi nhuận sau thuế đạt 425,6 tỷ đồng, chi phí sai hỏng nội bộ vẫn chiếm khoảng 3,2% giá vốn hàng bán. Việc tối ưu chất lượng là yếu tố sống còn để giảm thiểu lãng phí và cạnh tranh bền vững với các đơn vị như Đạm Ninh Bình.

Vai trò của chu trình phối hợp SDCA và PDCA trong nghiên cứu là gì?

SDCA đóng vai trò chuẩn hóa và duy trì sự ổn định của 12 quy trình sản xuất hiện tại. Sau khi hệ thống đạt trạng thái ổn định, chu trình PDCA được kích hoạt để liên tục nâng cao các tiêu chuẩn kỹ thuật, giúp dây chuyền cải tiến không ngừng mà không bị gián đoạn.

Luận văn đã ứng dụng những công cụ thống kê chất lượng nào để lượng hóa sai sót?

Nghiên cứu sử dụng bộ 7 công cụ thống kê chất lượng, nổi bật là Biểu đồ Pareto để xác định 78,4% lỗi tập trung ở độ ẩm và kích thước hạt, kết hợp Biểu đồ nhân quả Ishikawa và Biểu đồ kiểm soát X-bar trên tập dữ liệu 1.095 mẫu ca sản xuất năm 2016.

Giải pháp nào giúp phân đạm Urê duy trì chất lượng trong điều kiện nóng ẩm tại Việt Nam?

Luận văn đề xuất kiểm soát độ ẩm hạt dưới 1,2% ngay tại tháp tạo hạt, kết hợp nâng cấp bao bì hai lớp có màng chống ẩm chuyên dụng và hoàn thiện quy trình bảo quản kho bãi, giúp sản phẩm không bị vón cục hay biến tính khi lưu thông trên thị trường.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh khung lý thuyết Quản lý chất lượng toàn diện (TQM), bộ 7 công cụ thống kê và chu trình kết hợp SDCA - PDCA trong ngành sản xuất phân bón công nghiệp.
• Phân tích chi tiết thực trạng tài chính giai đoạn 2014–2016 (doanh thu đạt 2.867 tỷ đồng năm 2016) và nhận diện các điểm nghẽn kỹ thuật từ 1.095 mẫu dữ liệu sản xuất thực tế tại nhà máy 540.000 tấn/năm.
• Xác định chính xác các nhóm nguyên nhân cốt lõi gây khuyết tật cơ lý thông qua Biểu đồ Pareto và Sơ đồ nhân quả Ishikawa, chỉ rõ hạn chế trong công tác quản lý của 12 quy trình hiện hành.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đột phá có tính khả thi cao về công nghệ, quản trị chất lượng, đào tạo nhân sự và bao bì thương phẩm với lộ trình thực thi rõ ràng trong năm 2017.
• Đóng góp mô hình phương pháp luận thực tiễn giúp nâng tỷ lệ phân đạm Urê loại 1 lên 99%, giảm thiểu chi phí sai hỏng và gia tăng sức cạnh tranh của thương hiệu Đạm Hà Bắc trên thị trường phân bón trong nước và quốc tế. Doanh nghiệp cần khẩn trương thành lập ban chỉ đạo TQM chuyên trách để tiến hành triển khai đồng bộ các giải pháp ngay trong quý tới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG VÀ QUẢN LÝ CHÂT LƯỢNG SẢN PHẨM 1.1Sản phẩm và chất lượng của sản phẩm 1.1 Khái niệm sản phẩm Theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 9001:2008 thì “sản phẩm” là kết quả của một quá trình tập hợp các hoạt động có liên quan lẫn nhau hoặc tương tác (với nhau) để biến đổi đầu vào (input) và đầu ra (output). Sản phẩm là toàn bộ những gì có thể thỏa mãn nhu cầu hay ước muốn, được đem ra chào bán trên thị trường, với mục đích thu hút sự chú ý mua sắm, sử dụng hay tiêu dùng. Phần lớn các khái niệm trên đều thể hiện đặc tính có thể thỏa mãn nhu cầu của sản phẩm. Sản phẩm không nhất thiết phải được tạo ra bởi con người, nhưng nó cần phải có lợi ích nào đó với con người.

Xét về khía cạnh đó, sản phẩm có thể tồn tại dưới dạng hữu hình (sản phẩm vật chất), hoặc vô hình (dịch vụ). Sản phẩm hữu hình là những sản phẩm tồn tại dưới dạng vật chất cụ thể, có những đặc tính vật lý, hóa học, sinh học.Có thể cảm nhận các sản phẩm hữu hình dưới các góc độ như nhìn thấy, sờ, cân, đo, đong, đếm và kiểm tra chất lượng bằng phương tiện hóa, lý. Sản phẩm vô hình hay còn gọi là dịch vụ là kết quả của các quá trình lao động, hoạt động kinh tế hữu ích. Cũng giống như sản phẩm hữu hình, dịch vụ được tạo ra là để đáp ứng nhu cầu của con người, tuy nhiên do không tồn tại dưới hình thái vật chất cụ thể nên dịch vụ chỉ có thể được cảm nhận khi con người sử dụng nó mà thôi.

Trong thực tế thì có sản phẩm thiên về sản phẩm hữu hình, có sản phẩm thiên về dịch vụ, và rất nhiều sản phẩm là sự kết hợp của cả hai loại trên.2 Các thuộc tính của sản phẩm Thuộc tính biểu thị một đặc điểm nào đó của sản phẩm, mỗi một sản phẩm lại có nhiều thuộc tính khác nhau. Ta có thể phân thuộc tính của sản phẩm thành 3 nhóm, đó là: 1. Thuộc tính mục đích : Thuộc tính mục đích quyết định khả năng thoả mãn một nhu cầu xác định phù hợp với công dụng chính của sản phẩm, người ta chia thuộc tính mục đích thành ba loại : Thuộc tính cơ bản, thuộc tính bổ sung, và thuộc tính cụ thể hoá. THUỘC TÍNH MỤC ĐÍCH CƠ BẢN BỔ SUNG CỤ THỂ HOÁ Biểu thị công dụng cơ bản của sản phẩm (chỉ Biểu thị phạm vi mục ra những điểm chung đích sử dụng sản phẩm ( nhất các nhu cầu mà kích thước, quy cách sản sản phẩm có thể thoả phẩm …) mãn theo đúng tên gọi của nó) Hình 1.1 : Thuộc tính mục đích 1.

Thuộc tính hạn chế : Phản ánh điều kiện sử dụng của sản phẩm để có thể đảm bảo tính nguyên vẹn và độ an toàn khi sử dụng nó. THUỘC TÍNH HẠN CHẾ NGUYÊN VẸN THÔNG SỐ AN TOÀN Biểu thị tính nguyên Biểu thị khả năng làm Biểu thị tính an toàn vẹn khi sử dụng sản việc và tính hoàn hảo khi sử dụng sản phẩm. khi sử dụng. Thuộc tính hạn chế 1.

Thuộc tính kinh tế - kỹ thuật : Thuộc tính này gồm các thuộc tính về chi phí lao động xã hội và các thuộc tính biểu thị mức độ thoả mãn một nhu cầu xác định của sản phẩm. Các thuộc tính này thể hiện qua các giai đoạn : thiết kế, sản xuất và lưu thông, sử dụng. THUỘC TÍNH KINH TẾ- KỸ THUẬT THIẾT KẾ SẢN XUẤT LƯU THÔNG SỬ DỤNG - Tính thống - Tính công - Tính thích - Hiệu suất (độ nhất hoá (thiết nghệ của kết nghi, vận chuyển, tin cậy, tính kế các yêu cầu cấu sản phẩm bốc xếp… thẩm mỹ…). kỹ thuật…) ( quy trình, sản - Bao gói, bảo - Tuổi thọ.

- Chi phí thiết xuất…) quản… - Chi phí sử kế - Chi phí sản - Chi phí thiết kế.3 : thuộc tính kinh tế- kỹ thuật 1.3 Khái niệm về chất lượng sản phẩm Chất lượng sản phẩm đã trở thành mối quan tâm của rất nhiều người, nhiều ngành và nó là một phạm trù rất phức tạp. Đã có nhiều định nghĩa về chất lượng được nêu ra nhưng chúng đều có những đặc điểm giống nhau đó là : - Chất lượng sản phẩm được hình thành qua quá trình nghiên cứu triển khai và chuẩn bị sản xuất, được đảm bảo trong quá trình sản xuất và duy trì trong quá trình sử dụng. - Chất lượng sản phẩm là tập các chỉ tiêu, các thuộc tính đặc trưng thể hiện tính năng kỹ thuật hay giá trị sử dụng của sản phẩm. - Chất lượng sản phẩm thể hiện trong tiêu dùng, xem xét khả năng của sản phẩm thoả mãn tới mức nào yêu cầu của thị trường.

- Chất lượng sản phẩm phải gắn liền với nhu cầu cụ thể của nhu cầu, của thị trường về mặt kinh tế - kỹ thuật, xã hội, phong tục… Từ những quan điểm trên mà có rất nhiều định nghĩa khác nhau về chất lượng. + Theo Edwarrds Deming : “ Chất lượng là thoả mãn nhu cầu của khách hàng “.Juran : “ Chất lượng là thích hợp để sử dụng “. + Theo Philip Crosby : “ Chất lượng là làm đúng theo yêu cầu “. Theo tiêu chuẩn Việt Nam TCVN ISO 9000 : 2000 : “Chất lượng là mức độ của một tập hợp các đặc tính vốn có đáp ứng các yêu cầu” 1.

Vai trò của chất lượng sản phẩm Trong nền kinh tế thị trường ngày nay, tính cạnh tranh ngày càng trở lên khốc liệt, khách hàng không những đòi hỏi sản phẩm có giá rẻ mà còn phải có chất lượng cao. Đồng thời nhu cầu của họ thay đổi liên tục và những yêu cầu về sản phẩm của họ ngày càng khắt khe hơn. Do đó chất lượng là một trong những yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Doanh nghiệp nào có sản phẩm đạt chất lượng tốt thì đồng nghĩa với việc là họ chiếm được cảm tình của khách hàng, sản phẩm sẽ bán được nhiều hơn và điều này có nghĩa là doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp được tăng lên.

Doanh nghiệp nào có sản phẩm mà chất lượng thấp thì hàng hoá sẽ không bán được nhiều, như vậy là doanh thu và lợi nhuận của họ bị giảm đi, nếu không tiến hành cải tiến chất lượng thì về lâu dài doanh nghiệp khócó thể tồn tại và đứng vững trên thị trường. Các chỉ tiêu chất lượng của sản phẩm Là sự miêu tả định lượng các thuộc tính tham gia vào việc cấu thành lên chất lượng của sản phẩm. Vì vậy thông qua việc đánh giá, so sánh các chỉ tiêu chất lượng ta có thể lượng hoá được chất lượng chung của sản phẩm hay một quá trình. Ta có thể thấy rõ hơn thuộc tính, các chỉ tiêu sản phẩm và chất lượng sản phẩm qua sơ đồ : ∑Thuộc tính Lượng hoá ∑Các chỉ tiêu của sản phẩm ↓ ↓ Sản phẩm Chất lượng của sản phẩm Ta có thể phân loại các chỉ tiêu chất lượng dựa vào phân loại các thuộc tính như bảng sau : CHỈ TIÊU CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM MỤCĐÍCH HẠN CHẾ KINH TẾ KỸ THUẬT Chỉ tiêu sáng chế Chỉ tiêu an toàn Thống nhất hoá Chỉ tiêu kinh tế Chỉ tiêu dễ sửa Dễ vận chuyển Chỉ tiêu độ tin Chỉ tiêu thẩm Chỉ tiêu công Chỉ tiêu công Sinh thái học Ecgonomic dụng nghệ cậy mỹ Hình 1.4 : Hệ thống các chỉ tiêu đánh giá chất lượng sản phẩm.

- Chỉ tiêu thẩm mỹ : Đo lường mức độ mỹ quan, mức độ khoái cảm của người tiêu dùng. - Chỉ tiêu an toàn : Đánh giá mức độ vệ sinh, an toàn trong quá trình sản xuất và sử dụng. Các loại chi phí liên quan đến chất lượng sản phẩm 1. Khái niệm : Chi phí chất lượng là tập hợp các chi phí trực tiếp và gián tiếp đến việc hình thành, bảo quản và duy trì chất lượng.

Phân tích chi phí là một hoạt động cần thiết giúp cho nhà sản xuất đánh giá chính xác hiệu quả kinh tế của quản lý chất lượng để quyết định chọn mức chất lượng và phương án quản lý chất lượng hợp lý, ngoài ra nhà sản xuất có thể xác định được khu vực có trục trặc và các chỉ tiêu hành động. Chi phí cho chất lượng cũng giống như các chi phí khác ở chỗ chúng cũng có thể được dự toán, đo lường và phân tích được. Thành phần chi phí cho chất lượng : 1. Chi phí kiểm soát :  Chi phí phòng ngừa : Là những chi phí nhằm ngăn chặn sự xuất hiện của các sai hỏng.

Đây là những chi phí để làm đúng ngay từ đầu. Chi phí này được đưa vào kế hoạch và doanh nghiệp phải gánh chịu trước khi đi vào sản xuất. Chi phí cho phòng ngừa bao gồm những loại chi phí sau : - Chi phí cho việc xây dựng, vận hành và phát triển hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp. - Chi phí để xây dựng, vận hành và phát triển hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp.

- Chi phí đầu tư thiết bị kiểm tra. - Chi phí đào tạo có liên quan đến chất lượng. - Đánh giá nhà cung cấp.  Chi phí đánh giá : Là những chi phí chi việc kiểm tra, đánh giá, nghiệm thu các sản phẩm để đảm bảo là phù hợp với các đặc thù kỹ thuật.

Bao gồm những chi phí sau : - Chi phí kiểm tra, thu nhận, thử nghiệm các vật liệu nhập về, việc chuẩn bị sản xuất, các sản phẩm loạt đầu, các quá trình vận hành, các sản phẩm trung gian và các sản phẩm và dịch vụ cuối cùng… - Chi phí cho việc nhận định, thẩm tra, đánh giá hệ thống quản lý chất lượng của nhà cung cấp. - Chi phí cho bảo dưỡng, sửa chữa thiết bị dùng để kiểm tra. - Chi phí lien quan đến mức độ tin cậy của khách hàng với sản phẩm, nhà sản xuất. Chi phí sai hỏng :  Chi phí sai hỏng bên trong : Chi phí này nảy sinh khi sản phẩm có khuyết tật nhưng được phát hiện trước khi giao sản phẩm cho khách hàng.

Chi phí này bao gồm : - Lãng phí : Do tiến hành làm những việc không cần thiết, do nhầm lẫn, tổ chức kém, chọn vật liệu sai… - Tổn thất do phế phẩm không dùng hoặc bán được. - Chi phí cho gia công, sửa chữa lại, các sản phẩm có khuyết tật để đáp ứng yêu cầu chất lượng. - Chi phí cho việc kiểm tra lại sản phẩm sau khi đã sửa chữa. - Tổn thất do sản phẩm còn dùng được nhưng không đạt quy cách hoặc có thể bán với giá thấp.

- Chi phí cho việc phân tích nguyên nhân gây sai hỏng và tìm biện pháp xử lý.