Chương 1: Cơ sở lý luận về chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý. Chương 2: Thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý tại Bệnh viện Y học cổ truyền Bộ Công an. Chương 3: Các giải pháp tăng cường chất lượng cán bộ quản lý tại Bệnh viện Y học cổ truyền Bộ Công an. 10 Luan van Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ 1.
Một số vấn đề lý luận về đội ngũ cán bộ quản lý 1. Một số khái niệm cơ bản - Khái niệm về cán bộ Khái niệm “Cán bộ” trong Từ điển Tiếng Việt: “Cán bộ là nhân viên chỉ huy một ngành chuyên môn nào đó”. Khái niệm “Cán bộ” theo Luật Cán bộ công chức: “Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương , ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Đặc điểm của cán bộ là: những người được bầu cử, đề bạt, bổ nhiệm để giữ một chức vụ nhất định trong cơ quan của Đảng, cơ quan nhà nước, các đoàn thể chính trị - xã hội thuộc hệ thống chính trị nước ta.
Đó là những người làm công tác lãnh đạo, quản lý của một tổ chức trong hệ thống chính trị, hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Theo quan điểm của Đảng ta thể hiện trong các văn kiện thì: Cán bộ bao gồm tất cả cán bộ, công chức, viên chức làm việc trong các tổ chức của hệ thống chính trị, lực lượng vũ trang, các doanh nghiệp nhà nước, các đơn vị sự nghiệp công lập; những người được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý và những người làm công tác chuyên môn, nghiệp vụ trong các tổ chức thuộc phạm vi công tác tổ chức và cán bộ của Đảng. - Khái niệm về cán bộ quản lý và đội ngũ cán bộ quản lý Trong lực lượng Công an nhân dân: Cán bộ quản lý là người được đề bạt, bổ nhiệm giữ chức vụ chỉ huy trong các đơn vị trực thuộc Bộ Công an. 11 Luan van Có thể hiểu khái niệm cán bộ quản lý tại các đơn vị trực thuộc Bộ Công an là người được quyết định phân công chỉ huy trong bộ máy quản lý, chịu trách nhiệm trước cán bộ quản lý cấp trên trong chỉ đạo hoạt động của đơn vị, do bản thân phụ trách.
Hoạt động đặc trưng của họ là đề ra các quyết định và tổ chức thực hiện các quyết định quản lý. Đội ngũ cán bộ quản lý tại các đơn vị trực thuộc Bộ Công an trong đó bao gồm cả các đơn vị sự nghiệp công lập là những người giữ chức vụ: Cục trưởng và tương đương; Phó cục trưởng và tương đương, Trưởng phòng, phó trưởng phòng và tương đương, chỉ huy cấp đội. Từ những phân tích nêu trên và do đặc thù của lực lượng vũ trang, cụ thể là lực lượng Công an nhân dân, chúng tôi đưa ra khái niệm cán bộ quản lý là người do đề bạt, bổ nhiệm giữ chức danh nhất định trong các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và các tổ chức chính trị - xã hội; thực hiện chức năng quản lý nhà nước và chịu trách nhiệm trước cấp trên về toàn bộ hoạt động của cơ quan, đơn vị mình. Vì vậy, đội ngũ cán bộ quản lý bao gồm những người giữ chức vụ là cán bộ quản lý trong các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và các tổ chức chính trị - xã hội; sử dụng quyền lực nhà nước để thực hiện nhiệm vụ điều hành, quản lý các hoạt động của đơn vị nhằm hướng đến mục tiêu phát triển chung và phải chịu trách nhiệm trước nhà nước và cấp trên về hoạt động của mình.
Đặc điểm của đội ngũ cán bộ quản lý Cán bộ quản lý ngoài những đặc điểm chung của cán bộ, công chức, còn có những đặc điểm riêng như sau: Thứ nhất, là những người trực tiếp tham quản lý nhằm thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước, thực hiện chức năng chấp hành và điều hành của cơ quan hành chính nhà nước. Hoạt động của cán bộ quản lý 12 Luan van là nhằm thực thi pháp luật, đưa pháp luật vào đời sống, nhằm đảm bảo an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội; quản lý, sử dụng có hiệu quả nguồn tài sản chung và ngân sách nhà nước, phát triển và ổn định kinh tế - xã hội; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Thứ hai, cán bộ quản lý hoạt động nhân danh Nhà nước, được sử dụng quyền lực nhà nước, hoạt động của họ được đảm bảo bằng Nhà nước. Hoạt động của cán bộ quản lý này diễn ra thường xuyên, liên tục và mang tính phức tạp.
Được trao quyền để thực thi công vụ, đồng thời họ có bổn phận phục vụ xã hội, công dân và các tổ chức, họ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về hoạt động của mình. Thứ ba, là người thực hiện quản lý ở các lĩnh vực trong đời sống xã hội, mang tính chuyên nghiệp, chuyên môn hoá cao, hoạt động của đội ngũ cán bộ quản lý diễn ra thường xuyên, liên tục và trên phạm vi rộng và phức tạp. Thứ tư, môi trường làm việc của cán bộ quản lý thường ở vị trí trung tâm ở một đơn vị. Vì vậy ngoài sự hiểu biết về chuyên môn, kỹ năng thực hành quản lý, thì cán bộ quản lý còn bị quản lý ở cán bộ quản lý cấp trên.
Vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý - Đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là cán bộ quản lý là lực lượng tham mưu cho Đảng trong hoạch định chiến lược, kế hoạch, chủ trương, chính sách, bước đi, giải pháp thực hiện CNH, HĐH ở nước ta. Đồng thời, chính đây là lực lượng lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện các nội dung, nhiệm vụ của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước. - Từ mục đích, đặc điểm của nền kinh tế thị trường, Đảng ta khẳng định trong quá trình xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và trong bối cảnh hội nhập quốc tế, đội ngũ quản lý nhà nước lại càng có vai trò quan trọng để xây dựng thể chế, cơ chế và tạo lập đồng bộ các yếu tố thị trường và nâng cao hiệu lực quản lý của Nhà nước. 13 Luan van - Đây cũng là đội ngũ tham mưu cho Đảng và Chính phủ về đổi mới các công cụ quản lý vĩ mô của Nhà nước đối với nền kinh tế, như: đổi mới công tác kế hoạch hóa, dự báo chiến lược, cải tiến hệ thống thuế, xây dựng hệ thống ngân hàng thương mại, tín dụng… - Vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý còn thể hiện ở việc đề xuất các chủ trương, chính sách, pháp luật để thực hiện xã hội hóa các hoạt động sự nghiệp, dịch vụ công, những vấn đề xã hội, đồng thời giúp Nhà nước tổ chức kiểm tra, kiểm soát, tạo điều kiện để các hoạt động xã hội hóa sự nghiệp, dịch vụ công phát triển theo đúng định hướng xã hội chủ nghĩa.
- Nội dung, nhiệm vụ hội nhập kinh tế quốc tế rất phong phú, sâu rộng và phức tạp, bao gồm nhiều lĩnh vực, lại có sự khác biệt giữa nước ta với các nước trên thế giới, nên rất cần phải có sự tham mưu, đề xuất của đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là cán bộ quản lý trong việc xây dựng thể chế, chế độ, chính sách khi đất nước hội nhập sâu vào đời sống kinh tế quốc tế. Chất lƣợng đội ngũ cán bộ quản lý 1. Quan niệm về chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý Chất lượng là đối tượng nghiên cứu của nhiều khoa học khác nhau, mỗi một khoa học có cách tiếp cận khác nhau và khi nghiên cứu vấn đề chất lượng. Từ điển tiếng Việt định nghĩa: “Chất lượng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con người, một sự vật, một sự việc” [Nguyễn Phú Trọng, Trần Xuân Sầm (đồng chủ biên) (2001), Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội, trang 139].
Chất lượng của mỗi sự vật, hiện tượng là tổng thể thống nhất chất lượng của các bộ phận cấu thành sự vật, hiện tượng ấy, làm cho sự vật ấy là nó, khác với sự vật, hiện tượng khác. Trong công tác quản lý các tổ chức hành chính nhà nước, chất lượng được xác định dựa trên các nhân tố là tính kinh tế, hiệu quả và hiệu lực và chất 14 Luan van lượng đội ngũ thể hiện qua kết quả công việc, dân hài lòng với phong cách phục vụ, chất lượng dịch vụ mà họ cung cấp. Các nhà nghiên cứu về hành chính cho rằng chất lượng đội ngũ của các tổ chức hành chính nhà nước là kết quả hoạt động, hiệu quả quản lý, thực hiện chức năng phục vụ; kết quả đạt được và được biểu hiện đối với xã hội thông qua sự hài lòng của người dân, niềm tin của người dân đối với Nhà nước, làm cho vai trò của nhà nước gần dân hơn; kết quả được xác định thông qua tính kinh tế, hiệu quả, hiệu lực. Xem xét chất lượng một con người, chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý phải có cái nhìn tổng thể, toàn diện các yếu tố, các bộ phận hợp thành chất lượng của con người, đội ngũ đó.
Chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý được tạo nên bởi nhiều yếu tố, trong đó các yếu tố chủ yếu là: số lượng cán bộ đủ, cơ cấu hợp lý của đội ngũ, chất lượng của từng người cán bộ trong đội ngũ, có chức năng lãnh đạo, giám sát, quản lý và tổ chức thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị trên địa bàn. Tổng hợp các yếu tố trên trong chỉnh thể thống nhất sẽ tạo nên chất lượng của cả đội ngũ. Với cách tiếp cận trên, có thể quan niệm: Chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý là tổng hợp sự thống nhất biện chứng giữa chất lượng toàn diện của từng cán bộ với số lượng đủ, cơ cấu đội ngũ hợp lý. Có chức năng chỉ đạo, giám sát, quản lý và tổ chức thực hiện nhiệm vụ, cụ thể ở sự trong sạch, vững mạnh và mức độ hoàn thành nhiệm vụ chính trị của từng cán bộ và đội ngũ cán bộ quản lý trong từng giai đoạn cụ thể.