Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG QUẢN LÝ CỦA ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ, PHƯỜNG 1. Cơ sở lý luận về chất lượng quản lý của công chức cấp xã, phường 1. Các khái niệm về chất lượng quản lý công chức cấp xã, phường 1. Khái niện, đặc điểm công chức cấp xã, phường a.
Khái niệm công chức cấp xã, phường Công chức cấp xã, phường là công dân Việt Nam, trong biên chế, được hưởng lương từ ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật, làm việc tại Hội đồng nhân dân cấp xã, phường và Uỷ Ban Nhân dân cấp tỉnh bầu để giữ chức vụ, hoặc được tuyển dụng giao giữ chức danh chuyên môn nghiệp vụ thuộc cấp xã, phường. Đặc điểm công chức cấp xã, phường bao gồm: Công chức cấp xã, phường là những người gần dân, sát dân và biết dân, trực tiếp triển khai đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà Nước vào dân, gắn bó với nhân dân. Công chức chính quyền cấp xã phường có tính chất ổn định thấp so với cán bộ công chức nhà nước cấp trên. Công chức cấp xã phường có tính chuyên môn hóa thấp, kiêm nhiệm nhiều.
Công chức cấp xã phường là người đại diện cho quần chúng lao động ở cơ sở. Vì vậy họ luôn bám sát dân, gần dân, lắng nghe ý kiến nguyện vọng của nhân dân từ đó có cách thức tiến hành công việc phù hợp và đảm bảo cho lợi ích chính đáng của nhân dân. Công chức cấp xã, phường là người trực tiếp giải quyết tất cả các yêu cầu, quyền lợi chính đáng của nhân dân, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân. Công chức cấp xã, phường là người xuất phát từ cơ sở, họ trực tiếp tham gia lao động sản xuất, vừa là người đại diện cho nhân dân thực hiện chức năng quản lý của nhà nước, giải quyết các công việc của nhà nước.
Công chức cấp xã, phường do nhân dân bầu ra chính vì vậy số lượng thường xuyên bị biến động dó hết nhiệm kỳ nhân dân lại bầu những đại diện mới. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 Công chức cấp xã, phường cả nước hiện nay chiếm số lượng rất đông tuy nhiên về chất lượng lại rất yếu, độ tuổi tương đối cao chính vì vậy nó là những nguyên nhân dẫn đến hiệu quả giải quyết công việc chưa cao. Khái niệm chất lượng quản lý của công chức cấp xã, phường Khi đánh giá chất lượng quản lý của công chức cấp xã, phường, một vấn đề đặt ra là hiểu cho đúng thế nào là chất lượng quản lý của công chức. Chất lượng quản lý của công chức cấp xã, phường được xem xét dưới nhiều góc độ khác nhau: Chất lượng quản lý của công chức cấp xã, phường được thể hiện thông qua hoạt động của bộ máy chính quyền cấp xã, ở việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cấp xã.
Chất lượng quản lý của công chức cấp xã, phường được đánh giá dưới góc độ phẩm chất đạo đức, trình độ năng lực và khả năng hoàn thành nhiệm vụ được giao cũng như hiệu quả công tác của họ. Chất lượng quản lý của công chức cấp xã, phường là chỉ tiêu tổng hợp chất lượng của từng cán bộ. Đối với công chức cấp xã, phường muốn xác định chất lượng quản lý cao hay thấp ngoài việc đánh giá phẩm chất đạo đức phải có hàng loạt chỉ tiêu đánh giá trình độ năng lực và sự tín nhiệm của nhân dân địa phương. Chất lượng quản lý của công chức cấp xã, phường còn được đánh giá dưới góc độ khả năng thích ứng, xử lý các tình huống phát sinh của người công chức đối với công vụ được giao.
Công vụ là một hoạt động gắn liền với công chức, là một loại lao động đặc thù để thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước; thi hành pháp luật - đưa pháp luật vào đời sống; quản lý và sử dụng có hiệu quả công sản và ngân sách Nhà nước phục vụ nhiệm vụ chính trị. Từ những góc độ khác nhau nêu trên, có thể đưa ra khái niệm chất lượng công chức cấp xã, phường như sau: Chất lượng quản lý của công chức cấp xã, phường là chỉ tiêu tổng hợp đánh giá phẩm chất đạo đức, trình độ, năng lực và khả năng thích ứng, thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ được giao của họ. Vai trò của công chức cấp xã, phường Đội ngũ công chức xã, phường là đội ngũ gần dân nhất, là cầu nối giữa Đảng với dân. Đội ngũ này có vị trí, vai trò quan trọng vừa phải thực thi các chủ trương LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 chính sách, pháp luật từ cấp trên, vừa phản ánh nguyện vọng của quần chúng nhân dân đối với cấp trên, đồng thời cán bộ công chức cấp xã, phường phải giải quyết các công việc hàng ngày có tính chất quản lý, tự quản mọi mặt ở địa phương.
Trong quá trình thực thi nhiệm vụ, công chức cấp xã, phường phải chịu sự giám sát trực tiếp, hàng ngày của nhân dân. Vai trò của công chức cấp xã, phường là rất quan trọng; an ninh, chính trị, kinh tế - xã hội của địa phương như thế nào là hoàn toàn phụ thuộc đội ngũ cán bộ, đặc biệt là cán bộ chủ chốt. Đội ngũ công chức nhà nước bao gồm 4 cấp; tuy nhiên cán bộ cấp xã, phường có tầm quan trọng bậc nhất. Lý do là mặc dù cấp xã là cấp đơn vị hành chính nhỏ nhất nhưng lại là nơi gần dân nhất, nơi mà mọi đường lối chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước trực tiếp đi vào cuộc sống, đồng thời là nơi tiếp thu những ý kiến của dân để phản ánh lại cho Đảng và Nhà nước kịp thời sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.
Công chức cấp xã, phường hàng ngày phải giải quyết một khối lượng công việc rất lớn, đa dạng và phức tạp, liên quan đến tất cả mọi mặt của đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng; vì vậy, nếu đội ngũ này thiếu phẩm chất và năng lực sẽ gây những hậu quả tức thời và nghiêm trọng về nhiều mặt cho địa phương nói riêng và cả nước nói chung. Phân loại công chức cấp xã, phường + Theo đặc thù và tính chất công việc Theo cách phân loại này ta có thể dễ dàng hình dung được công việc của từng loại cán bộ, công chức. Cách phân loại này rất tốt cho việc quy hoạch CBCC, vì dễ dàng trong việc sắp xếp, tổ chức, đào tạo, và có thể đáp ứng yêu cầu của từng loại công việc khác nhau. Có thể chia CBCC các loại chính như sau: - CBCC lãnh đạo.
Đây là những CBCC giữ những cương vị chỉ huy trong điều hành công việc, họ là những người được quyền ra các quyết định quản lý, tổ chức và điều hành những người dưới quyền thực hiện công việc. - CBCC thi hành công việc. Đây là những người thực thi công việc thi hành công vụ, thừa hành công việc, nhân danh quyền lực của nhà nước. Họ không có thẩm quyền ra quyết định như các cán bộ, công chức lãnh đạo, họ cũng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 được trao những thẩm quyền nhất định trong phạm vi công tác của mình khi thực thi công việc.
Họ là những người thừa hành nhiệm vụ do các công chức lãnh đạo giao phó, phục vụ trong bộ máy nhà nước. Trình độ chuyên môn kỹ thuật của nhân viên hành chính ở mức thấp, nên họ phải tuân thủ sự hướng dẫn, chỉ bảo của cấp trên. + Theo trình độ đào tạo. Đây là căn cứ cơ bản để xét mức lương, phân công sắp xếp các vị trí công việc cho cán bộ, công chức nói chung và CBCC cấp xã, phường nói riêng.
Theo điều 4 nghị định 117/2003/ NĐ-CP ngày 10/10/2003 của chính phủ, công chức được chia thành các loại A, B, C Công chức loại A là những người được bổ nhiệm vào ngạch yêu cầu trình độ đào tạo chuyên môn giáo dục đại học và sau đại học; công chức loại B là những người được bổ nhiệm vào ngạch yêu cầu trình độ đào tạo chuyên môn giáo dục nghề nghiệp; công chức loại C là những người được bổ nhiệm vào ngạch yêu cầu trình độ đào tạo chuyên môn dưới giáo dục nghề nghiệp. + Theo ngạch bậc. Ngạch công chức dùng để chỉ trình độ, năng lực, khả năng chuyên môn và ngành nghề của công chức. Mỗi ngạch thể hiện một trình độ chuyên môn nghiệp vụ và có những tiêu chuẩn riêng.
Tóm lại: Lao động của CBCC cấp xã, phường là loại lao động trí tuệ phức tạp trong hệ thống QLNN. Vì trong QLNN, tổ chức thực hiện quản lý đa ngành, đa lĩnh vực; mỗi một ngành, một lĩnh vực có đặc thù riêng nên đòi hỏi đội ngũ CBCC ở ngành, lĩnh vực đó phải có trình độ chuyên môn về ngành, lĩnh vực đó thì mới thực thi tốt nhiệm vụ, công vụ được giao. Yêu cầu đối với công chức cấp xã, phường Chất lượng của đội ngũ công chức được xác định trên cơ sở tiêu chí về phẩm chất đạo đức, trình độ năng lực phù hợp với vị trí, vai trò, chức năng nhiệm vụ của đội ngũ công chức nói chung và của đội ngũ công chức cấp xã, phường nói riêng, về khả năng hoàn thành nhiệm vụ được giao. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 10 Về phẩm chất đạo đức: Người công chức muốn xác lập được uy tín của mình trước nhân dân, trước hết đó phải là người cán bộ có phẩm chất đạo đức tốt.
Xây dựng các tiêu chuẩn đạo đức của người công chức và hình thành ở họ các phẩm chất đạo đức tương ứng với vị trí, vai trò, chức năng nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ là việc làm cần thiết và cấp bách, nhất là trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước hiện nay. Về trình độ năng lực: Năng lực là tổng hợp các đặc điểm phẩm chất tâm lý phù hợp với những yêu cầu đặc trưng của một hoạt động nhất định bảo đảm cho hoạt động đó đạt được kết quả. Năng lực hình thành một phần dựa trên cơ sở tư chất tự nhiên của cá nhân, và một phần lớn dựa trên quá trình đào tạo, giáo dục và hoạt động thực tiễn, cũng như tự rèn luyện của cá nhân. Đối với công chức cấp xã, phường năng lực thường bao gồm những tố chất cơ bản về đạo đức cách mạng, về tinh thần phục vụ nhân dân, về trình độ kiến thức pháp luật, kinh tế, văn hóa, xã hội.
Sự am hiểu và nắm vững đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, thành thạo nghiệp vụ chuyên môn, kỹ thuật xử lý thông tin.