Chương 1: Khai quat về hoạt động ban hành quyết định hanh chính quy pham pháp luật Chương 2: Thực trạng hoat đông ban hảnh quyết định hành chính quy pham pháp luật của Bộ Tư pháp Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lương ban hanh quyết định hảnh chính quy pham pháp luật của Bộ Tư pháp. KHÁI QUAT VE HOAT ĐỘNG BAN HANH QUYẾT ĐỊNH HANH CHÍNH QUY PHAM PHAP LUAT 111. Khai niệm quyết định hành chính quy phạm pháp luật. ‘Theo Từ điển giải thích thuật ngữ Luật học định nghĩa quyết định hảnh.
chính như sau: “Kết gud sự thể hiệný chi quyền lực đơn phương của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, những người có chức vụ, các tỗ chức và cả nhân được Nhà nước trao quyền thực hiện trên cơ sở và dé tht lành pháp bude theo trình t và nhiệm vu quấn If hành chính trong lĩnh vực hoặc vẫn dé được phân công piu trách” Quan điểm này tương đồng với quan điểm của các tác giả trong Giáo trình Luật Hanh chính trường Đại học Luật Hà Nội, quyết định ‘hanh chính hiện nay được hiểu chính là một dang của quyết định pháp luật - kết quả sự thể hiện quyên hành pháp — lĩnh vực thể hiện quyển lực nha nước một cách thiét thực nhất. bởi 1é đó là những hoạt động với muc đích thi han pháp luật, cu thể héa các quy định của luật vảo các lĩnh vực đời sông xã hội Nó là "ý chi quyễn lực của nhà nước thông qua nhiững hành vi cña các chữ thé được thực hiện quyền hành pháp trong hệ thông các cơ quan hành chính: nhà nước tiễn hành theo một trình tự đưới những hình thức nhất đmh theo ny dink của pháp Ind, nhằm đưa ra những chủ trương, biện pháp, đất ra các quy tắc xử sự hoặc dp dung những quy tắc đó giải quyết một công việc cu thể trong đời sống xã hội nhằm thực hiện chức năng quản Ij hành chỉnh nhà nước 2 Dưới góc độ pháp lý, khái niệm quyết định hành chính đã được định nghĩa từ rất lâu trong lich sử nghiên cứu pháp luật của Việt Nam, tại Pháp "neal gãithzh dnt hậthọc, Noo Công tìnhn din, Hi Một, 1999 ‘rang 172, Giáo tràn Du hành chế, Đạihọ Lait HỆ Nột lệnh Thủ tục giãi quyết các vụ án hành hinh do Ủy ban thường vu Quốc hội ‘ban hành ngày 21 tháng 05 năm 1996 có để cap tới khái niệm quyết định han chính tại Điều 4: “Quyết đinh Hành chính qnp đinh trong Pháp lệnh này là quyét định bằng văn bản của Bô, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính ‘phi, Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Quốc lôi. cơ quan Nid nước dia phương các Toà cm nhân dân, Viện kiém sát nhân dân các cấp được áp dung một lần đối với một hoặc một số đối tượng cụ thé về một vẫn dé cụ thể” Mặc. dù định nghĩa này đã dé cập được những đặc điểm chính cia một quyết định hành chính quy phạm pháp luật như thể thức bằng văn ban, tính áp dụng một lân, đối tương áp dung chỉ 1a một số đôi tượng cụ thé.
tuy nhiên cách thức. đính nghĩa quyết đính hành chính quy pham pháp luật như trên còn nhiễu điểm bat cập. Điểm dé dang có thé nhận ra nhất 1a về chủ thể - được diễn giải theo phương thức liệt kê (B4, cơ quan ngang Bộ, Toa án nhân dân .) chứ chưa đưa ra khải quát những điểm chung vẻ yêu tô chủ thé, Chính vì cách điển giải theo hướng liệt kê như trên nên các chủ thé có thẩm quyền ban hanh quyết định banh chính không thể đây đủ vả không còn phủ hợp cho tới hiên tại khi co sự thay đổi, bd sung thẩm quyển ban hảnh quyết định hành chính. ‘Ngoai ra về phạm vi nội dung điều chỉnh cũng chỉ quy định là “về mét vấn để cu thé”, có nghĩa trong Pháp lệnh nảy chỉ la quyết định hảnh chính áp dung pháp luật, Cách định ngiĩa như trên được coi là khá hoàn chỉnh, đẩy đủ các đặc điểm đặc trưng của quyết định hành chính từ hình thức, chủ thể ban hảnh, nội dung,.
nhưng vẫn chỉ là quyết định hảnh chính áp dung pháp luật Trong khoa học pháp lý, quyết định hành chính được chia làm ba loại quyết định hành chính quy phạm pháp luật, quyết đính hảnh chính cả biết va quyết định hảnh chính chủ đạo. Trong luận văn này tác giả chỉ nghiền cứu vẻ quyết định hành chính quy phạm pháp luật. Theo quan dtém của cả nhân tác giả cho rằng quyết định hành chính qny phạm pháp luật ià một ioat của quyết dmh pháp luật đo chủ thé quản i hành chỉnh nhà nước bam hành theo thủ te, hình thức pháp luật quy đụh có nội “ng là gy xử sự cung luôn mang tinh bắt buộc và được bảo đăm thưc Tiện bối nhà nước Từ đính ngiấa trên đây, quyết đính hảnh chính quy phạm pháp luật có các dau hiệu đặc trưng cu thể sau: Thứ nhất, là văn ban do chủ thé quan lý hành chính nha nước ban hanh hoặc phối hợp ban hành theo thẩm quyển, hình thức, trình tự, thủ tục được pháp luật quy đính (trong Luật Ban hành văn bản quy pham pháp luật năm 2015). Dau hiệu nay đặt ra yêu cầu chỉ có các cơ quan nha nước được quy đính trong Luật năm 2015 mới có thẩm quyển ban hành quyết định hảnh chính quy pham pháp luật và đưới các hình thức nhất định, như Chính phit an hành nghị định Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định, Bộ trưởng, thur]øngr cơ quan ngang bộ ban hành thông tư, Uy ban nhân dân các cấp ‘van hành quyết định Bên cạnh đó, việc ban hanh quyết định hành chính quy.
phạm pháp luật đời hõi phải tuân thủ theo đúng trình tự, thủ tục do Lut này quy định Thú hat, có nội dụng là quy tắc xử sự chung, Đây là dẫu hiệu cơ ban đâu tiên và quan trong nhất để sác đính một văn ban la quyết định hành chính quy pham pháp luật. Vi việc dự kiến ban hành một văn bản có chứa đựng "quy pham pháp luật" là yêu tô đâu tiên được xác định trong toàn bộ quá trình ban hành quyết định hành chính quy phạm pháp luật. Chính yếu tổ nay đặt ra yêu cầu cơ quan nha nước có thẩm quyền ban hanh văn bản tuân phải theo trình. tự, thủ tục của việc ban hanh quyết định hành chính quy pham pháp luật.
Nói cách khác, nếu không có quy pham pháp luật thì việc soan thio va ban hảnh văn ban cũng không phải tuân theo trình tơ, thủ tuc soan thao của quyết định. 10 hhanh chính quy phạm pháp luật va cũng không đồi hỏi phải được ban hãnh ‘bai cơ quan nhà nước có thẩm quyên được pháp luật quy định, thậm chi đó là thấm quyển hiển định. Cân phải nói thêm rằng, việc chứa quy pham pháp luật là đấc trưng của quyết định hành chỉnh quy pham pháp luật, ngay cả khi văn. ‘ban đó chỉ chứa duy nhất một quy phạm pháp luật Thứ ba, có hiệu lực bắt buộc chung quyết đính hành chính quy pham pháp luật có tính áp dung chung, tinh trina tương, không đặt ra cho cá nhân, tổ chức một cách xác định ma nhằm tới cá nhân, tổ chức khải quát, trừu tượng, Các quy pham pháp luất được áp dung đổi với những người thuộc đổi tương được các quy pham pháp luật đó điển chỉnh.
‘That tự, là văn bin được bao đâm thực hiện bằng các biên pháp theo quy. định của pháp luật, các biển pháp bảo đâm thi hành quyết định hảnh chỉnh. quy pham pháp luật có thé là: tuyên truyén, giáo duc, thuyết phục hoặc có các tiện pháp về tô chức, hành chính, kinh tế, trong trường hợp can thiết thi Nha nước áp dụng biện pháp cưỡng chế bắt buộc thi hành và quy định chế tai đối với người có hành vi vi phạm. Khái niệm hoạt động ban hành quyết định hành chính quy phạm pháp luật ‘Theo nghĩa hep: Ban hành quyết đính hành chính quy pham pháp luật chỉ bao gồm các công việc thông qua và công bố quyết đính hành chính quy pham pháp luật Theo ngiĩa rông.
Ban hanh quyết định hành chính quy pham pháp luật ‘bao gồm rất nhiều các hoạt động từ chuẩn bị, soạn thảo dự án quyết định hành. chính quy pham pháp luật đến các khâu tiếp theo Quan điểm được thừa nhận chung là quan điểm ban hảnh quyết định hành chính quy phạm pháp luật theo nghữa rông. " Một định nghĩa đã được xem là phổ biển vẻ văn bản quy pham pháp luật trong đó ban hành quyết định hành chính quy phạm pháp luật như sau: “Ban hành văn bản quy pham pháp luật là một trong những hình thức đặc biệt quan trong, cơ bản nhất của hoạt động nhà nước, bao gầm việc lập đề nghị xâp đụng, soạn thảo, thẩm định (thẩm tra) và công bô văn bản quy _pham pháp luật, được thực hiên trên co sở nhận thức các niu cầu khách quan và lợi ich xã hội. “> Hoạt đông ban hành quyết định hành chính quy phạm pháp luật có các đặc điểm sau day: Thứ nhất, ban hành quyết định ảnh chính quy phạm pháp luét là một hình thức hoạt đông mang tính quyên lực nhà nước, được thực hiện bởi các cơ quan nhà nước có thẩm quyên theo luật định nhằm đưa ý chi nba nước của nhân dân lên thành pháp luật, Thứ hai, ban hành quyết định hành chính quy pham pháp luật là một trong ba hình thức hoạt động pháp lý cơ bản về thực hiện các chức năng nhà nước, đó là.
ban hành quyết định hành chính quy phạm pháp luật, tổ chức thực hiện pháp luật và bao về pháp luật, ‘Trt ba, ban hành quyết định hành chính quy phạm pháp luật là hoạt đông mang tính sáng tao, Thú ne tan hành quyết đính hánh chính quy pham pháp luật được tiến "hành theo các trình tự, this tục pháp li va các hình thức thể hiền theo luật định. Ban hanh quyết định hành chính quy pham pháp luật lả một quá trình bao gom hàng loạt các giai đoạn như: lập dé nghị, soạn thảo, thẩm định, thẩm tra, thông qua, công bồ vả ban hành, > Hoàng Thi Kim Qué (2005), Giáo tinh lý luân chung về Nha nước và Pháp hut, Neb Đại học Quốc gia, Hà Nội, 466-467 Ti năm, ban hành quyết định hảnh chỉnh quy phạm pháp luật 1a giai đoạn đầu tiên của quá trình điều chỉnh pháp luật. Sau khi quyết định hảnh chính quy phạm pháp luật được ban hảnh thì cũng là thời điểm ma các quy định ở trong quyết định hanh chính quy phạm pháp luật đó chính thức có hiệu lực và được áp dung trên thực tế 1.