CHƯƠNG I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHỔ CẬP GIÁO DỤC TIỂU HỌC ĐÚNG ĐỘ TUỔI VÀ QUẢN LÝ PHỔ CẬP GIÁO DỤC TIỂU HỌC ĐÚNG ĐỘ TUỔI 1. VALNET SƠ LƯỢC VỀ VAN ĐỀ NGHIÊN CỨU Ngay từ khi mới thành lập, Bang và Nhà nước ta luôn chú ý tới vấn để nắng cao trình độ dân trí và coi đây là quốc sách hàng đầu của quốc gia. Bởi như Chủ tịch Hỗ Chí Minh đã khẳng định: “Muốn giữ vững nên độc lập, muốn làm cho dân mạnh.
nước giàu, mọi người Việt Nam phải có kiến thức mới có thể tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà, và trước hết phải biết đọc, biết viết chữ quốc ngữ” (2, 36). Quán triệt tinh than đó của Người, Dang và Nhà nước đã ban hành nhiều van ban quan trọng về giáo dục và đào tạo. Những văn ban này không những xác đỉnh chính sách có tính chiến lược phát triển giáo dục nhằm phục vụ sự phát triển của đất nước mà con là những qui pham pháp luật nhằm quản lý và diéu chỉnh mọi hoạt động giáo dục trong pham vi toàn xã hội. Đặc hiệt trong việc nhổ cập giáo dục Tiểu học đúng độ tuổi, Đảng và Nhà nước cũng như Bộ Giáo dục và Đào tao đã có những chỉ đạo rất cụ thể và sâu sát đối với từng vùng, từng đối tượng.
Vì vậy công việc này được đẩy mạnh hoạt động ngay cả khi đất nước có chiến tranh, khi hòa hình đã lip lại và trang công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay. Nghị quyết Đại hội toàn quốc lan thứ II xác định nhổ cập cấp I là một mục Liều quan trọng, Nghị quyết Hoi nghị lan thứ ba Ban chấn hành Trung ưdng Dang khóa V khẳng định: "trước mắt đẩy mạnh phổ cập cấp I* (11, 113). Văn kiện Đại hội toàn quốc lan thứ VỊ bất đấu đặt ra chỉ tiêu: "Phấn đấu hoàn thành về cơ bản phổ cập giáo dục cấp I, hạ tỷ lệ lưu ban, bỏ học” (12, 191), Nghị quyết Hội nghị lin thứ tư Ban chấn hành Trung ương Đảng khóa VII nhấn mạnh phải tập trung thực hiện phổ cập giáo dục Tiểu học trong chiến lược nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bổi dưỡng nhãn tài của đất nước thời kỳ đổi mới, Hội nghị lan thứ hai Ban chấp hành Trung wong Dang khóa VIII một lain nữa đã xác định, đến năm 2000, thực hiện “phổ cập giáo dục Tiểu học trong cả nước, phan lớn hoe sinh Tiểu hoe được học đủ 9 môn theo chương trình qui định” (13, 351. Chiến lược phát triển giáo dục 2001 - 2010 với mục tiêu phát triển các cấp học đã nêu, "củng cố và nâng cao thành qủa phổ cập giáo dục Tiểu học trong cả nước.
Tăng tỷ lệ huy động học sinh trong độ tuổi đến trường từ 95% năm 2000 lên 97% năm 2005 và 99% năm 2010"(6, 139). Bên cạnh đó, dưới ánh sáng của các Nghị quyết Trung ương Đảng, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã để ra những văn bản, chỉ thị, quyết định và thông tu. nhằm tiến hành chỉ đạo và thực thi hiệu qủa công tác phổ cập giáo dục Tiểu học hướng tdi những mục tiêu khác nhau ở từng thời điểm cụ thể. Năm 1973, Bộ Giáo dục và Đào tao chủ trương thực hiện phổ cập cap I với chỉ Hiếu 80% trẻ em học hết cấp I ở độ tuổi 1.
Năm 1983, chỉ thị 06/CT ngày 22.1983 xác định mục tiêu phổ cập cấp I cho trẻ em từ 6 đến 15 tuổi với hai mức độ khác nhau cho hai địa ban, vùng giáo dục phat triển và vùng giáo dục chậm phat triển. Nam 1987, phương hướng nhiệm vụ phát triển giáo dục 3 năm 1987 -1990 về pho cập giáo dục cấp I cho trẻ em từ 6 đến 15 tuổi đã xác định: vùng giáo dục phat triển đến nam 1990 cơ bản hoàn thành phổ cập giáo dục cấp |, còn vùng chậm phát triển sẽ hoàn thành trong các kỳ kế hoạch sau.1990, Hội đẳng Bộ trưởng ra chỉ thị số O1/CT về công tác xóa nạn mù chữ, pho cập giáo dục cấp I trong những năm 1990 - 2000 khẳng định; “Việc xóa nạn mù chữ phải được tiến hành đẳng thời với việc phổ cap giáo dục cấp | cho trẻ em”, Tại kỳ họp thứ chín Quốc hội khóa VHI, ngày 12.1991, Luật nhổ cập giáo dục Tiểu học được thông qua. Đây là bộ luật đầu tiên của nước ta về giáo dục Tiểu học bắt huộc cho trẻ em từ 6 đến 14 tuổi, là cơ sở pháp lý quan trọng để tiến hành việc giáo dục Tiểu hoe cho toàn hộ trẻ em, tạo điểu kiện để nâng cao dan trí, triệt để xóa nạn mù chữ.1991, Hội đẳng Bộ trưởng ban hành Nghị định số 338/HDBT về thi hành Luật phổ cập giáo dục Tiểu học đã nêu rõ: "Phổ cập giáo dục Tiểu học là sự nghiện và trách nhiệm của Nhà nước và toàn xã hội”, Ngày 18.1994, Liên tịch Bộ Giáo dục và Đào tạo - Hội cựu chiến binh Việt Nam ra chỉ thị số 7/TTLB-BGD&ĐT-HCCB qui định trách nhiệm của Hội cựu chiến binh trong việc đẩy mạnh công tác chống mù chữ và phổ cập giáo dục Tiểu học. Tiếp theo đó, Bộ Giáo dục và Đào tao đã kết hợp với Tổng liên đoàn lao động Việt Nam ban hành thông tư liên tịch số O7/TTLT ngày 14.1995 vẻ việc chống mù chữ và phố cập giáo dục Tiểu học cho công nhẫn và con em công nhãn lao động với mục tiêu: “Giảm tỷ lệ mù chữ, tiến tới không có công nhãn lao động mù chữ, giảm hớt tỷ lệ bỏ học trong con em công nhãn lao động, nhấn đấu cho.
con em công nhân lao động đi học đúng độ tuổi”, Thông tư số 14/TT-GD&ĐT ngày 5.1997 của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã hướng dẫn về tiêu chuẩn và thể thức kiểm tra, đánh giá cũng như cách tính kết qủa đạt chuẩn chống mù chữ và phổ cập giáo dục Tiểu học.1999, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ra quyết định số 28/1999/QD-BGD&DT vẻ việc ban hành “Ban qui định kiểm tra, đánh giá và công nhận phổ cập giáo dục Tiểu học đúng độ tuổi” với các nội dung: tiêu chuẩn, thể thức kiểm tra đánh giá và công nhận kết qủa phổ cập giáo dục Tiểu hục, Nhìn chung Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, chính sách, những văn bin pháp qui, cũng như những chương trình, biện pháp và kế hoạch hành động cụ thể của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc phối hợp giữa các cấp, các ngành nhằm hướng đến chỉ tiêu đạt chuẩn quốc gia về phổ cập giáo dục Tiểu học đúng độ tuổi, Tuy nhiên đây là vấn để còn khá cập nhật và ít công trình nghién cứu vẻ vấn để này, 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VE PHO CẬP GIÁO DUC TIỂU HỌC ĐÚNG ĐỘ TUỔI Phổ cập giáo dục Tiểu học đúng độ tuổi là chủ trương có sau chủ trương phổ cập giáo dục Tiểu học và được tiến hành khi các địa phương đã đạt chuẩn quốc gia về nhổ cập giáo dục Tiểu học. Vì vậy những thành công cũng như những vướng mắc tổn tại trong công tắc này sẽ là những bài học kinh nghiệm quí giá cho công tác phổ cập giáo dục Tiểu học đúng độ tuổi. Do đó khi nghiên cứu vấn để phổ cập giáo dục Tiểu học đúng độ tuổi, chúng ta cẩn tim hiểu về phổ cận piều dục Tiểu học.
Phổ cập giáo dục Tiểu học 1. Khái niệm Phố cập là làm cho trở thành rộng khắp, đến với quan chúng rộng rãi (9, 758) Phổ cập giáo dục là tổ chức việc dạy và việc học nhằm làm cho toàn thể thành viên trong xã hội, đến một độ tuổi nhất định đều có được một trình độ đào tạo nhất định (4, 199), Giáo dục Tiểu học là bậc học nên tang của hệ thống giáo dục quốc dân, có nhiệm vụ xây dựng và phát triển tình cảm, đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ và thể chất của trẻ em, nhằm hình thành cơ sở ban đầu cho sự phát triển toàn diện nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa (Điều 2 - Luật phổ cập giáo dục Tiểu học). Phổ cập giáo dục Tiểu học là tổ chức thực hiện giáo dục bắt buộc cho trẻ em trong độ tuổi qui định đạt trình độ Tiểu học. Bởi khi pháp luật đã qui định đối tượng, độ tuổi và trình độ phổ cập giáo dục, trách nhiệm và nghĩa vụ của xã hội.
cá nhân, các điều kiện để đảm bảo thực hiện thì phổ cập giáo dục đã trở thành chế độ bắt buộc và cưỡng bách. Ở nước ta, từ khi Luật phổ cập giáo dục Tiểu học được thông qua ngày 12.1991, phổ cập giáo dục Tiểu học là “chính sách bắt buộc từ lớp | đến hết lớp 5 đối với tất cả trẻ em Việt Nam trong độ tuổi từ 6 đến 14 tuổi" (Điều 1). Nghĩa là mọi trẻ em Việt Nam có quyển được hưởng một nền giáo dục cưỡng bách và miễn phí ở bậc học cơ sở này. Tất cả trẻ em miễn xuôi hay miễn ngược, người kinh hay người thượng, trẻ bình thường hay khuyết tật, trẻ có hoàn cảnh thuận lợi hay khó khăn đều được hưởng một nền giáo dục như nhau.
Tất cả đều được “Nha nước đảm bảo các điều kiện can thiết để thực hiện giáo dục Tiểu hoc” (Điều 6 - Luật phổ cập giáo dục Tiểu học). Bên cạnh đó để các cấp, các ngành và người dân thi hành Luật phổ cập giáo dục Tiểu học một cách triệt để, Hội đồng Bộ trưởng đã ban hành Nghi định xố 338/HĐBT với những hướng dẫn cụ thể và có hiệu lực kể từ ngày 26. Nhìn chung các văn bản trên đều thể hiện nhất quán chủ trương của Đảng và Nhà nước trong việc: tập trung sức phổ cập giáo dục Tiểu học, đảm bảo mọi trẻ 10 em đến tuổi đều được di học, có chính sách đặc biệt để phát triển giáo dục - đào tạo ở miễn núi và vùng dân tộc thiểu số, mở rộng và nâng cao chất lượng trường học nội trú, coi trọng việc đào tạo cán bộ và trí thức người dân tộc. Mục tiêu và chuẩn quốc gia về phổ cập giáo dục Tiểu học Mục tiêu phổ cập giáo dục Tiểu học nước ta từ nay đến năm 2010 là tiếp tục duy trì, củng cố và nắng cao chất lượng giáo dục Tiểu học với nội dung cụ thể như sau (2, 215-219-222): e Giảm tỷ lệ lưu ban xuống 2%.
e Giảm tỷ lệ bỏ học xuống 2%. e Tăng tỷ lệ học sinh học 2 buổi/ngày lên trên 1⁄2 tổng số học sinh Tiểu học. © Phấn đấu 80% trẻ em có đủ trang thiết bị dé dùng học tập. © Tang tỷ lệ học xong bậc Tiểu học lên 90%.