Chương 1. Cơ sở lý luận về chất lượng đội ngũ công chức cấp phường. Thực trạng chất lượng đội ngũ công chức cấp phường trên địa bàn quận Hà Đông, thành phố Hà Nội. Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp phường trên địa bàn quận Hà Đông, thành phố Hà Nội.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP PHƯỜNG 1. Một số khái niệm 1. Khái niệm công chức Căn cứ Khoản 1 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật cán bộ, công chức và Luật viên chức 2019 quy định: “Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh tương ứng với vị trí việc làm trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức CT - XH ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.” [23] Căn cứ Khoản 3 Điều 4 Luật Cán bộ, công chức năm 2008 quy định: “Công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Khái niệm chất lượng đội ngũ công chức cấp phường Trong cuốn “Từ điển Tiếng Việt” của Trung tâm Từ điển học Vietlex xác định: “Chất lượng là cái làm nên phẩm chất giá trị của một con người, sự vật; cái tạo nên bản chất sự vật, làm cho sự vật này khác với sự vật kia.” [28] Chất lượng của ĐNCC cấp phường không những thể hiện ở những yếu tố: số lượng, cơ cấu, phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, năng lực và tác phong công tác mà còn thể hiện ở kết quả thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao của mỗi công chức và cả đội ngũ, cũng như hiệu quả thực hiện công tác quản lý nhà nước trên mọi lĩnh vực và kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị tại địa phương.
Ngoài ra, chất lượng của ĐNCC cấp phường còn được thể hiện ở kết quả lãnh đạo, quản lý điều hành của cấp ủy, chính quyền địa phương, vai trò của các đoàn thể CT - XH trong thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị của địa 7 phương; góp phần thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ vững chắc tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Từ những phân tích trên có thể quan niệm: “Chất lượng ĐNCC cấp phường được tạo nên bởi giá trị của từng công chức và tổng hợp của cả đội ngũ, thể hiện ở mức độ phù hợp về số lượng, cơ cấu đội ngũ, phẩm chất, năng lực, phong cách công tác so với yêu cầu nhiệm vụ; đồng thời thể hiện trên mức độ hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao của từng công chức trong ĐNCC cấp phường. Khái niệm nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp phường Trong cuốn “Từ điển Tiếng Việt” của Trung tâm Từ điển học Vietlex xác định: “Nâng cao là làm cho cao hơn, tốt hơn, là một hoạt động làm cho sự vật, hiện tượng biến đổi, phát triển theo chiều hướng tốt hơn. Mỗi sự vật, hiện tượng tồn tại đều do các bộ phận, yếu tố cấu thành, tương tác với nhau theo những nguyên tắc, cơ chế nhất định.
Sự tác động đến các yếu tố, bộ phận phù hợp với quy luật sẽ làm cho sự vật, hiện tượng vận động phát triển tích cực tiến lên không ngừng, đạt đến trình độ mới với chất lượng mới tốt hơn, hoàn thiện hơn.”[28] Nâng cao chất lượng ĐNCC cấp phường có thể hiểu là sự thúc đẩy và phát triển tối đa vai trò, hiệu lực của các yếu tố qui định, đảm bảo cho toàn bộ hoạt động diễn ra chặt chẽ, đồng bộ, nhịp nhàng, hiệu quả ở tất cả các khâu, các bước trong quy trình xây dựng ĐNCC cấp phường. Từ cách tiếp cận trên, có thể quan niệm: “Nâng cao chất lượng ĐNCC cấp phường là hoạt động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể tác động làm chuyển biến chất lượng ĐNCC cấp phường lên trình độ cao hơn, đủ sức hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ thời kỳ mới. Phân loại, vai trò, nhiệm vụ của công chức cấp phường 1. Phân loại công chức cấp phường theo các chức danh công chức Căn cứ Nghị quyết số 97/2019/QH14 về Thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị tại thành phố Hà Nội và Nghị định 32/2021/NĐ - CP ngày 29 tháng 3 năm 2021 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Nghị quyết số 97/2019/QH14 [24], công chức cấp phường có những chức danh sau: 8 - Chủ tịch phường; - Phó Chủ tịch phường; - Trưởng Công an phường; - Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy quân sự phường; - Các công chức khác: Văn phòng - Thống kê; Địa chính - Xây dựng - Đô thị và Môi trường; Tài chính - Kế toán; Tư pháp - Hộ tịch; Văn hóa - Xã hội.” [8] Ngoài những vị trí trên, ĐNCC cấp phường còn bao gồm cả cán bộ, công chức được luân chuyển, điều động, biệt phái về các phường.
Vai trò của đội ngũ công chức cấp phường 1. ĐNCC cấp phường góp phần tăng cường hiệu lực lãnh đạo, phát huy vai trò quản lý nhà nước ở địa phương ĐNCC cấp phường là lực lượng giữ vai trò vô cùng quan trọng trong tham mưu, đề xuất, giúp UBND phường thực hiện những chức năng, nhiệm vụ. Qua đó góp phần quán triệt, thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước tại địa phương. Từ thực tiễn sự nghiệp cách mạng Xã hội Chủ nghĩa hiện nay, có thể khẳng định: Đảng ta đã xây dựng và phát huy được vai trò ĐNCC có đức, có tài, tâm huyết, gắn bó với sự nghiệp cách mạng.
Hiện nay, dưới những tác động mặt trái của cơ chế thị trường, sự thoái hóa, biến chất trong một bộ phận công chức… thì vai trò của ĐNCC cấp phường đối với việc quán triệt, thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước ngày càng quan trọng là điều không thể phủ nhận. ĐNCC cấp phường góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội và quốc phòng - an ninh tại địa phương ĐNCC cấp phường là những người nắm vững chủ trương, phương hướng, các chính sách đối với các lĩnh vực hoạt động trên địa bàn phường; phản ánh kịp thời tình hình đời sống, tâm tư nguyện vọng của người dân đối với các cấp ủy, chính quyền phường; đề xuất cụ thể các chủ trương, biện pháp thực hiện 9 thắng lợi các chỉ tiêu, nhiệm vụ, chương trình, kế hoạch phát triển KT - XH, quốc phòng, an ninh. Vì vậy, họ là lực lượng giữ vai trò tham mưu, đề xuất, nòng cốt trong công tác tuyên truyền, vận động, thuyết phục nhân dân thực hiện các chủ trương, nghị quyết, quy định của cấp ủy, chính quyền, đoàn thể ở địa phương; góp phần quan trọng thúc đẩy sự phát triển toàn diện đối với các lĩnh vực của địa phương. ĐNCC cấp phường là nhân tố quan trọng trong xây dựng, hoàn thiện tổ chức, bộ máy của hệ thống chính trị phường, là nguồn bổ sung ĐNCC của cấp ủy, chính quyền địa phương Về tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị cấp cơ sở, ĐNCC cấp phường là bộ phận không thể thiếu trong các cơ quan chuyên môn của UBND phường; trực tiếp góp phần xây dựng tổ chức bộ máy chính quyền, nâng cao năng lực quản lý, điều hành của chính quyền và mọi hoạt động đoàn thể của cơ sở.
Đồng thời, ĐNCC cấp phường là lực lượng trẻ, có trình độ đáp ứng điều kiện tiêu chuẩn, qua tuyển dụng được cấp có thẩm quyền bổ nhiệm các chức danh công chức trong bộ máy chính quyền phường. Bằng những trải nghiệm thực tế, ĐNCC cấp phường cần chứng tỏ được phẩm chất, năng lực bản thân, trở thành nguồn lực quan trọng để bổ sung vào đội ngũ của Đảng. Hiện nay, vẫn còn tồn tại một bộ phận công chức chưa tự trau dồi kiến thức, tự học tập từ thực tiễn công tác ở cơ sở nên khi được cất nhắc đảm nhận những vị trí lãnh đạo ở cấp cao hơn sẽ khó thích ứng với nhiệm vụ và gặp nhiều khó khăn trong công việc. Ngược lại, khi công chức chủ động học tập từ thực tiễn công việc và nhận được sự tín nhiệm của cấp trên, được bổ nhiệm từ cấp cơ sở thì khi phát triển, đảm nhiệm những chức danh cao hơn sẽ vững vàng và có bản lĩnh, quyết đoán trong xử lý công việc, thích ứng nhanh với công tác, nhiệm vụ mới.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Cán bộ, công chức cơ sở không những là cái khâu liên hệ mà còn là cái kho dồi dào cho Đảng lấy thêm lực lượng mới. Nếu đội ngũ này phát triển và củng cố thì Đảng sẽ phát triển và củng cố, bằng không Đảng sẽ khô héo. Nhiệm vụ của công chức cấp phường Căn cứ Điều 2 Thông tư số 13/2019/TT - BNV ngày 06/11/2019 của Bộ Nội vụ về nhiệm vụ của từng chức danh công chức cấp xã [1], nhiệm vụ của từng chức danh công chức cấp xã được quy định như sau: Công chức cấp phường ngoài nhiệm vụ tham mưu, giúp UBND cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo từng lĩnh vực được phân công theo quy định của pháp luật và thực hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch UBND phường giao còn phải trực tiếp thực hiện những nhiệm vụ sau: - Công chức Trưởng Công an: Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân xã trong các lĩnh vực: an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn theo quy định của pháp luật; Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ theo quy định của pháp luật về công an xã và các văn bản có liên quan của cơ quan có thẩm quyền; Thực hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao; Đối với thị trấn chưa bố trí lực lượng công an chính quy thì Trưởng Công an thị trấn thực hiện nhiệm vụ như đối với Trưởng Công an xã quy định tại điểm a, điểm b và điểm c Điều này; Đối với xã, thị trấn bố trí Công an chính quy đảm nhiệm chức danh Công an xã thì nhiệm vụ của Công an xã chính quy thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành.