MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề án Sự thành công trong phát triển kinh tế ở mỗi quốc gia không chỉ phụ thuộc vào các điều kiện tự nhiên sẵn có mà còn phụ thuộc vào chất lượng nguồn nhân lực. Trong những năm qua Mỹ Đức luôn quan tâm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp đặc biệt là cán bộ, công chức hệ thống Mặt trận Tổ quốc từ huyện tới cơ sở. Huyện đã ban hành nhiều văn bản, hướng dẫn, đề án, chương trình nhằm thực hiện tốt công tác cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận Tổ quốc đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Do vậy, chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, công chức trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc các cấp trên địa bàn huyện đã có sự tiến bộ đáng kể, tác động tích cực đến quá trình phát triển kinh tế - xã hội của huyện nhà, từng bước đáp ứng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ của thời kỳ mới. Bên cạnh những kết quả đã đạt được và đứng trước những cơ hội phát triển, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, công chức trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc từ huyện đến cơ sở còn bộc lộ những hạn chế, bất cập như trình độ tin học, số lượng cán bộ có độ tuổi trẻ dưới 30 hầu như không có, chưa nhạy bén để thích ứng với sự phát triển của thời đại, đội ngũ cán bộ có độ tuổi trung bình cao, chất lượng chưa tương xứng so với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Trong quá trình phát triển đó cũng nảy sinh hàng loạt các vấn đề bức xúc và phức tạp trong công tác quy hoạch, giải toả, di dời, bồi thường giải phóng mặt bằng; các vấn đề tai, tệ nạn xã hội, tội phạm, các hoạt động “diễn biến hòa bình” của thế lực thù địch… làm ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Tình hình và những chuyển biến trên đang đặt ra những đòi hỏi mới, những thách thức mới đối với đội ngũ cán bộ, công chức hệ thống Mặt trận Tổ quốc từ huyện đến cơ sở.
Trước những yêu cầu đó tôi chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện Mỹ Đức, Thành phố Hà Nội” làm đề án tốt nghiệp cao học của mình 2 với mong muốn góp một phần nhỏ vào thực hiện những yêu cầu, nhiệm vụ trên. Mục tiêu của đề án 2.1 Mục tiêu Tổng quát Đánh giá thực trạng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện Mỹ Đức, Thành phố Hà Nội, từ đó đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại địa bàn nghiên cứu.2 Mục tiêu cụ thể - Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ mặt trận Tổ quốc Việt Nam - Phân tích thực trạng chất lượng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện Mỹ Đức, Thành phố Hà Nội. - Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện Mỹ Đức, Thành phố Hà Nội. - Đề xuất một số giải pháp góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện Mỹ Đức, Thành phố Hà Nội.
Đối tượng và phạm vi đề án 3. Đối tượng nghiên cứu của đề án Đối tượng nghiên cứu của đề tài là tình hình về chất lượng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện Mỹ Đức, Thành phố Hà Nội. Phạm vi nghiên cứu của đề án + Phạm vi về nội dung: Thực trạng chất lượng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện Mỹ Đức, Thành phố Hà Nội; Các yếu tố ảnh hưởng đến nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện Mỹ Đức, Thành phố Hà Nội; Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện Mỹ Đức, Thành phố Hà Nội trong thời gian tới. 3 + Phạm vi về không gian: Đề án được thực hiện trên địa bàn huyện Mỹ Đức, TP Hà Nội.
+ Phạm vi về thời gian: Số liệu thứ cấp của đề án được thu thập từ năm 2020 - 2022; số liệu sơ cấp thu thập năm 2023. Ý nghĩa về lý luận Đề án góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ mặt trận Tổ quốc Việt Nam 4. Ý nghĩa về thực tiễn Đề án góp phần cung cấp bộ thông tin về thực trạng công tác nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; các giải pháp có tính khả thi nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện Mỹ Đức, Thành phố Hà Nội. 4 PHẦN 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ MẶT TRẬN TỔ QUỐC VIỆT NAM 1.
Cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng cán bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam 1. Một số khái niệm liên quan * Khái niệm về Cán bộ Cán bộ, theo quan niệm thông thường được hiểu là những người thoát ly khỏi sản xuất nông nghiệp, ngư nghiệp… để làm việc trong bộ máy chính quyền, đảng, đoàn thể, những người là sĩ quan trong lực lượng quân đội nhân dân và công an nhân dân, những người giữ các chức vụ lãnh đạo, quản lý trong các cơ quan nhà nước, Tổ chức chính trị - xã hội, Tổ chức kinh tế… Thuật ngữ cán bộ cũng đã được sử dụng trong các văn kiện của Đảng và văn bản pháp luật của Nhà nước. Theo Nghị quyết số 17-NQ/TW, ngày 18-3- 2002, của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về “Đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động hệ thống chính trị cơ sở xã, phường, thị trấn” nêu rõ trong hệ thống chính trị ở cơ sở có cán bộ chuyên trách và không chuyên trách (Lê Thị Thúy 2018) Theo Luật số 52/2019/QH14 ngày 25 tháng 11 năm 2019 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức: Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, Tổ chức chính trị – xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước (Luật cán bộ, công chức số 52/2019/QH14 sửa đổi, bổ sung một số điều của luật cán bộ, công chức và luật viên chức) 5 * Khái niệm mặt trận Tổ quốc Việt Nam - Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân; đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội; giám sát, phản biện xã hội; tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, hoạt động đối ngoại nhân dân góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc * Khái niệm Cán bộ mặt trận Tổ quốc Việt Nam Cán bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là Tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện của Tổ chức chính trị, Tổ chức xã hội và các cá nhân tiêu biểu trong các giai cấp, tầng lớp xã hội, dân tộc, tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài. * Chất lượng đội ngũ Cán bộ mặt trận Tổ quốc Việt Nam Chất lượng đội ngũ cán bộ MTTQ Việt Nam nói chung là chất lượng của tập hợp cán bộ trong một Tổ chức, địa phương mà trước hết cần được hiểu đó chính là chất lượng lao động và tinh thần phục vụ nhân dân vô điều kiện của đội ngũ công trong thực thi công vụ.
Đây là một loại lao động có tính chất đặc thù riêng, xuất phát từ vị trí, vai trò của chính đội ngũ lao động này. Vì vậy, chất lượng của đội ngũ cán bộ MTTQ là một trạng thái nhất định thể hiện mối quan hệ phối hợp, hợp tác giữa các yếu tố, các thành viên cấu thành nên bản chất bên trong của đội ngũ công chức. Chất lượng của đội ngũ cán bộ MTTQ Việt Nam phụ thuộc vào chất lượng của từng cán bộ trong đội ngũ đó, mà chất lượng này thể hiện ở trình độ chuyên môn, sự hiểu biết về chính trị - xã hội, phẩm chất đạo đức, khả năng thích nghi với sự chuyển đổi của nền kinh tế mới. Chất lượng của cán bộ MTTQ Việt Nam được phản ánh thông qua hệ thống các chỉ tiêu, tiêu chuẩn phản ánh trình độ chuyên môn nghiệp vụ, trình độ ngoại ngữ, tin học, các kỹ năng, kinh nghiệm trong quản lý của đội ngũ cán bộ MTTQ Việt Nam.
Chất lượng công chức còn bao hàm tình trạng sức khoẻ của đội ngũ công chức trong thực thi công vụ (Lê Thị Thúy 2018) 6 * Nâng cao chất đội ngũ cán bộ mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ MTTQ Việt Nam là Tổng thể các biện pháp có Tổ chức, có định hướng tác động lên tập hợp tất cả các thuộc tính và sự phối hợp hoạt động của đội ngũ cán bộ MTTQ Việt Nam làm cho thay đổi về chất cao hơn so với thời điểm chưa tác động. Để nâng cao chất lượng đội cán bộ, cần giải quyết tốt mối quan hệ giữa chất lượng với số lượng cán bộ MTTQ Việt Nam chỉ khi nào hai mặt này hài hòa, tác động hữu cơ với nhau thì mới tạo nên sức mạnh đồng bộ của cả đội ngũ. Đội ngũ cán bộ MTTQ Việt Nam được đánh giá là có chất lượng nếu chỉ dựa trên việc xem xét, đánh giá chất lượng của từng thành viên riêng rẽ thì kết quả của việc đánh giá đó sẽ không chính xác. Để đánh giá chính xác về chất lượng của đội ngũ cán bộ MTTQ Việt Nam phải đánh giá trên quan điểm là một đội ngũ cán bộ MTTQ Việt Nam mang tính Tổng thể.
Đặc điểm, vai trò và chức năng, nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam 1.