Chương 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU Ở NƯỚC NGOÀI 1. Đề tài khoa học, sách tham khảo, các bài viết đăng trên báo, tạp chí chuyên ngành Các công trình nghiên cứu của nước ngoài chủ yếu đề cập đến những yêu cầu đòi hỏi đối với các nhà lãnh đạo trong tương lai, chỉ rõ những phẩm chất cần có của các nhà lãnh tạo trong tương lai nói chung, ít đề cập đến chức năng, nhiệm vụ của nhà lãnh đạo trong bộ máy nhà nước ở địa phương. Đề tài khoa học - Nghiên cứu, khảo sát thực tiễn xác định chức năng, nhiệm vụ và phương pháp công tác của bí thư huyện ủy hiện nay của Đỗ Ngọc Ninh.
Nội dung của đề tài đã làm rõ vai trò của huyện, chức năng, nhiệm vụ của huyện ủy; vị trí, vai trò trong sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay; khảo sát thực tiễn, đánh giá thực trạng thực hiện chức năng, nhiệm vụ, phương pháp công tác và kỹ năng làm việc của đội ngũ Bí thư huyện ủy (BTHU), chỉ rõ những yêu cầu mới đối với chức danh BTHU trong sự nghiệp đổi mới và hội nhập quốc tế. Đồng thời, đề xuất về chức năng, nhiệm vụ, phương pháp công tác và kỹ năng làm việc của BTHU ở Việt Nam đến năm 2025. Sách tham khảo - Đỗ Ngọc Ninh, Bí thư huyện ủy trong giai đoạn hiện nay [62]. Tác giả đi sâu nghiên cứu và làm rõ ba vấn đề cơ bản: Một là, nghiên cứu vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của huyện ủy, bí thư huyện ủy.
Hai là, đánh giá thực trạng hoạt động của cơ quan huyện ủy và bí thư huyện ủy trong giai đoạn hiện nay; những thành tựu đạt được, những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của hạn chế. Ba là, đề xuất những chủ trương và giải pháp pháp để nâng cao chất Luận văn thạc sĩ xây dựng 8 lượng cũng như hiệu quả hoạt động của huyện ủy bí thư huyện ủy. Điểm nổi bật trong công trình này là tác giả đã phân tích chi tiết về vị trí, vai trò của Ban thường vụ (BTV), thường trực, bí thư huyện ủy. - Vũ Văn Phúc, Thẩm quyền, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền trong hệ thống chính trị hiện nay [65].
Tập thể tác giả đã đi sâu nghiên cứu làm rõ hai vấn đề. Thứ nhất, những vấn đề cơ bản về người đứng đầu cấp ủy, cơ quan tổ chức bao gồm quyền hạn, trách nhiệm của người đứng đầu. thứ hai, mối quan hệ giữa người đứng đầu cấp ủy với tập thể lãnh đạo của cấp ủy, tập thể cơ quan công tác, sự phối hợp trong quá trình thực hiện chức trách nhiệm vụ Trên cơ sở đó, các nhà nghiên cứu rút ra những bài học kinh nghiệm, gợi mở nhiều vấn đề nhằm nâng cao khả năng thực thi hiệu quả thẩm quyền, trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy, chính quyền. Tuy nhiên, chưa đi sâu, làm rõ nội dung cũng như đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện thẩm quyền, trách nhiệm của BTHU.
- Ngô Kim Ngân và Lâm Quốc Tuấn, Phong cách làm việc của người bí thư huyện ủy hiện nay - Qua khảo sát vùng đồng bằng sông Hồng [58]. Công trình nghiên cứu này đã đề cập đến quan niệm và tiêu chí đánh giá "phong cách làm việc của người bí thư huyện ủy". Đặc biệt, các tác giả nêu mục tiêu, phương hướng và đề xuất giải pháp xây dựng phong cách làm việc khoa học của đội ngũ BTHU. - Lê Hữu Nghĩa, Bùi Đình Bôn, Thẩm quyền và trách nhiệm của Đảng cầm quyền và Nhà nước trong việc thực hiện quyền lực của nhân dân [60].
Trọng tâm của cuốn sách là bàn đến những vấn đề về thẩm quyền, trách nhiệm của Đảng và Nhà nước trong việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Cuốn sách gồm bốn chương: chương một, các nhà khoa học đi phân tích làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn để xác định thẩm quyền, trách nhiệm của đảng cầm quyền và nhà nước trong việc thực hiện quyền lực của nhân dân; Luận văn thạc sĩ xây dựng 9 chương hai, các tác giả phân tích thực trạng, tìm hiểu nguyên nhân và những vấn đề đặt ra về thẩm quyền, trách nhiệm của đảng cầm quyền và Nhà nước ta trong hơn 25 năm đổi mới; chương ba, các tác giả đã xác định rõ tính chất, phạm vi thẩm quyền, trách nhiệm của Đảng, Nhà nước trong một số lĩnh vực trọng yếu như: trong việc quyết định những vấn đề trọng đại của đất nước, trong lĩnh vực lập pháp, trong lĩnh vực hành pháp, tư pháp…; chương bốn: các nhà khoa học nêu lên hệ quan điểm và giải pháp để nâng cao hiệu quả thẩm quyền, tăng cường trách nhiệm của Đảng và Nhà nước trong việc thực hiện quyền lực của nhân dân. Cuốn sách đi sâu phân tích khá rõ về thẩm quyền, trách nhiệm của Đảng Cộng sản cầm quyền và Nhà nước pháp quyền trong việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Tuy nhiên, còn mô số vấn đề chưa được bàn đến như là thẩm quyền, trách nhiệm cá nhân cán bộ lãnh đạo trong các cơ quan, đơn vị của Đảng và Nhà nước.Ê-mê-li-a-nốp, Người lãnh đạo và tập thể [11].
Tác giả bàn về hai vấn đề, một là, những tiền đề tâm lý - xã hội của việc quản lý một cách sáng tạo các tập thể lao động, đến những đặc điểm chức năng cơ cấu lãnh đạo và sự hình thành uy tín, trách nhiệm cá nhân của người lãnh đạo trong điều kiện của cách mạng khoa học - kỹ thuật. Hai là, làm rõ vai trò của tập thể, trong đó nhấn mạnh vai trò của các nhóm nhỏ đối với hành vi của mỗi người và mối quan hệ giữa các cá nhân trong tập thể. Tập thể giúp các cá nhân phát huy được tinh thần chủ động sáng tạo của mỗi cá nhân đồng thời giúp người lãnh đạo phát huy được vai trò, trách nhiệm của mình. Nhiệm vụ quan trọng của người lãnh đạo là phải trờ thành trung tâm gắn kết các thành viên trong nhóm, biết khích lệ để các thành viên ra sức phấn đấu xây dựng tập thể.
- The Bass Handbook of Leadership: Theory, Research, and Managerial Applications (Sổ tay của Bass về lãnh đạo: Lý thuyết, nghiên cứu và ứng Luận văn thạc sĩ xây dựng 10 dụng quản lý) của Bernard Bass [2]. Tác giả trình bày các định nghĩa, khái niệm và đánh giá về một số lý thuyết. Đặc biệt, tác giả tập trung phân tích các đặc điểm cá nhân, xu hướng, các thuộc tính và giá trị của các nhà lãnh đạo và những kiến thức, năng lực trí tuệ và kỹ năng kỹ thuật cần thiết cho lãnh đạo. - Leadership for the future: diversity, creativity and co-creation (Lãnh đạo cho tương lai: sự đa dạng, sự sáng tạo và đồng sáng tạo) của Giles Hutchins [12].
Tác giả phân tích những yêu cầu đòi hỏi đối với nhà lãnh đạo trong tương lai. Tác giả đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu tạo điều kiện cho sự sáng tạo và hợp tác sáng tạo, lãnh đạo thông qua huấn luyện chứ không phải thông qua sự sợ hãi. - The leadership development: Pass, Present, and Future (Sự phát triển lãnh đạo: quá khứ, hiện tại và tương lai) của Gina Hernez Broomer, Richard L. Tác giả đã khái quát các xu hướng lãnh đạo trong lịch sử.
Đồng thời, đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến xu hướng lãnh đạo trong điều kiện mới: tiến trình toàn cầu hóa, sự phát triển của khoa học công nghệ, những tư duy mới về lãnh đạo. Từ đó, tác giả dự báo xu hướng lãnh đạo trong tương lai. Đặc biệt, tác giả tập trung làm rõ vai trò chiến lược của của nhà lãnh đạo (người đứng đầu) trong khâu tổ chức. - Leadership: Current theories, Research and future direction (Lãnh đạo: các lý thuyết đương đại, nghiên cứu và định hướng tương lai) của Bruce J.
- The leadership of the future- Nhà lãnh đạo tương lai [3]. Cuốn sách đề cập đến những thách thức, những yêu cầu, những xu hướng của tổ chức trong tương lai và những phẩm chất cần có của người lãnh đạo trong tương lai. - Bí quyết: Điều nhà lãnh đạo tầm cỡ biết và làm của Ken Blanchard, Mark Miller [22]. Cuốn sách này giới thiệu những cơ hội và những bí quyết giúp định hình phương pháp lãnh đạo, nghệ thuật lãnh đạo thành công.
Luận văn thạc sĩ xây dựng 11 - 108 kỹ năng của nhà lãnh đạo bẩm sinh của Warren Blank [88]. Cuốn sách giới thiệu các kỹ năng của nhà lãnh đạo, đặc biệt là khả năng nhận thức về bản thân, khả năng thiết lập đường lối hành động, phát triển người khác thành lãnh đạo, khả năng ảnh hưởng đến người khác. Đây là tài liệu tham khảo hữu ích cho việc xây dựng hệ thống kỹ năng làm việc của Chủ tịch huyện và BTHU. - Cách cư xử giữa thủ trưởng và nhân viên của Chu Tôn, Hoàng Quý [71].
Cuốn sách phân tích về các mối quan hệ cơ bản giữa cấp trên và cấp dưới, đề xuất phương pháp nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý, khơi dậy tinh thần nhiệt tình công tác của cấp dưới. - Nguyễn Hoàng Nguyên, Đề xuất giải pháp góp phần xác định hiệu quả công tác, sự đóng góp thực tế của cán bộ công chức, trách nhiệm công vụ của cấp ủy và người đứng đầu [59]. Công trình nghiên cứu này đã chỉ ra những yếu kém trong quản lý và trách nhiệm của cán bộ lãnh đạo, trong đó có người đứng đầu huyện ủy. Đặc biệt, công trình này đã đề xuất một số giải pháp xác định trách nhiệm của người đứng đầu.
- Trần Xuân Sầm, Xác định cơ cấu và tiêu chuẩn cán bộ lãnh đạo chủ chốt trong hệ thống chính trị đổi mới [68]. Công trình này khái quát cơ sở lý luận và thực tiễn của việc xác định cơ cấu, tiêu chuẩn cán bộ lãnh đạo chủ chốt trong HTCT; trình bày thực trạng cơ cấu và việc thực hiện các tiêu chuẩn đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt trong HTCT. Trên cơ sở đó, các tác giả đã xác định cơ cấu và tiêu chuẩn cán bộ lãnh đạo chủ chốt trong những năm tới của HTCT đồng thời nêu phương hướng và giải pháp lớn xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt theo cơ cấu, tiêu chuẩn đổi mới trong những năm tới của HTCT. - Nguyễn Phú Trọng, Trần Xuân Sầm, Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước [72].