MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài Tín dụng là hoạt động cơ bản nhất và mang lại lợi nhuận lớn nhất cho các ngân hàng thƣơng mại ( NHTM ). Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế, NHTM và các doanh nghiệp có quan hệ ngày càng chặt chẽ với nhau. Hệ thống NHTM cung cấp một lƣợng vốn vô cùng lớn cho các doanh nghiệp trong quá trình hoạt động. Đồng thời thông qua hoạt động cho vay, ngân hàng thƣơng mại đã đóng góp một vai trò lớn trong việc cung ứng vốn cho nền kinh tế, thúc đẩy nền kinh tế phát triển bền vững và hiệu quả.
Do vai trò quan trọng của hoạt động tín dụng, nâng cao chất lƣợng tín dụng là yêu cầu nhất thiết đối với mọi ngân hàng thƣơng mại, đặc biệt là trong môi trƣờng cạnh tranh ngày càng gay gắt của hệ thống trung gian tài chính của Việt Nam hiện nay. NHNo&PTNT Chi nhánh huyện Quảng Xƣơng trong những năm qua đã không ngừng mở rộng hoạt động cho vay và đã thu đƣợc những thành tựu đáng kể. Đóng trên điạ bàn tỉnh Thanh Hóa với rất nhiều công ty, doanh nghiệp lớn tiềm năng phát triển rất cao; nhu cầu vốn trên địa bàn là rất lớn và sẽ tiếp tục tăng cao trong thời gian tới. Đây là điều kiện thuận lợi để NHNo&PTNT Chi nhánh huyện Quảng Xƣơng mở rộng cho vay, nâng cao lợi nhuận.
Tuy nhiên trong quá trình cho vay kinh doanh ngắn hạn của Chi nhánh còn gặp một số khó khăn. Yêu cầu cấp thiết đặt ra đó là phải tìm ra biện pháp khắc phục những hạn chế đó để có thể mở rộng việc cho vay của mình. Do tầm quan trọng của vấn đề và qua thực tế tìm hiểu, nghiên cứu trong thời gian thực tập tại NHNo&PTNT Chi nhánh huyện Quảng xƣơng, em đã quyết định chọn đề tài chuyên đề khóa luận là: " Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn tại NHNo&PTNT Chi nhánh huyện Quảng Xương”. Mục đích nghiên cứu đề tài - Phân tích thực trạng chất lƣợng cho vay ngắn hạn tại NHNo&PTNT chi nhánh huyện Quảng Xƣơng.
- Đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lƣợng cho vay tại NHNo&PTNT chi nhánh huyện Quảng Xƣơng 6 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu là chất lƣợng cho vay ngắn hạn tai NHNo&PTNTchi nhánh huyện Quảng Xƣơng. Phạm vi nghiên cứu: - Không gian: Tại NHNo&PTNT chi nhánh huyện Quảng Xƣơng - Thời gian: Giai đoạntừ năm 2012-2014 4. Phƣơng pháp nghiên cứu Phƣơng pháp thu thập số liệu Phƣơng pháp thu thập số liệu : Thu thập số liệu phục vụ cho chuyên đề dựa trên các tài liệu từ NHNo&PTNT Thanh Hóa nhƣ: bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả kinh doanh, báo cáo thƣờng niên… Phƣơng pháp thống kê mô tả Là phƣơng pháp có liên quan đến việc thu thập số liệu, tóm tắt, trình bày, tính toán và mô tả các đặc trƣng khác nhau để phản ánh một cách tổng quát đối tƣợng nghiên cứu.
Phƣơng pháp so sánh -So sánh bằng số tuyệt đối Là kết quả của phép trừ giữa trị số của chỉ tiêu kỳ phân tích so với trị số của kỳ gốc. Kết quả so sánh biểu hiện khối lƣợng, quy mô biến động của các chỉ tiêu kinh tế -So sánh bằng số tƣơng đối Là kết quả của phép chia giữa trị số của kỳ phân tích so với kỳ gốc của các chỉ tiêu kinh tế. Kết cấu đề tài Nội dung chuyên đề gồm 3 chương: Chƣơng 1: Tổng quan về chất lƣợng cho vay ngắn hạn của Ngân hàng thƣơng mại Chƣơng 2: Thực trạng chất lƣợng cho vay ngắn hạn tại NHNo&PTNT Chi nhánh huyện Quảng Xƣơng Chƣơng 3: Giải pháp nâng cao chất lƣợng cho vay ngắn hạn tại NHNo&PTNT Chi nhánh huyện Quảng Xƣơng 7 Chƣơng 1 Tổng quan về chất lƣợng cho vay ngắn hạn của Ngân hàng thƣơng mại ( NHTM) 1. Tổng quan về hoạt động cho vay ngắn hạn của NHTM 1.1 Khái niệm và các hoạt động cơ bản của NHTM 1.1 Khái niệm NHTM NHTM là loại hình tổ chức tín dụng thực hiện các hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ Ngân hàng với nội dung thƣờng xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền này để cấp tín dụng và thực hiện các nghiệp vụ thanh toán, các nghiệp vụ khác có liên quan.
NHTM là trung gian tài chính, là cầu nối giữa những ngƣời thừa vốn và những ngƣời thiếu vốn. Nó chuyển hoá các khoản tiền tạm thời chƣa sử dụng của các chủ thể kinh tế thừa vốn đến các chủ thể kinh tế thiếu vốn tạm thời đang cấn vay để sản xuất, kinh doanh hoặc tiêu dùng. Các Ngân hàng đã huy động đƣợc những nguồn vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế qua việc nhận tiền gửi hoặc đi vay và cũng chính những đồng vốn đó đƣợc Ngân hàng đem cho vay phục vụ các nhu cầu chi tiêu, hay nhu cầu vốn sản xuất kinh doanh. Vốn tín dụng của các ngân hàng đã tạo thuận lợi cho việc thực hiện trôi chảy ở tất cả các khâu của quá trình tái sản xuất trong các ngành công nghiệp, nông nghiệp, thƣơng mại và làm tăng nhịp độ của quá trình tái sản xuất.
Chính từ hoạt động cấp tín dụng mà các ngân hàng đã góp phần đẩy mạnh đầu tƣ, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế cũng nhƣ góp phần cải thiện đời sống dân cƣ.2 Các hoạt động cơ bản của NHTM Thay đổi tiền dự trữ Nhằm mục đích có nguồn vốn để cho vay, các NHTM đã phải tìm cách huy động vốn. Một trong những nguồn quan trọng là các khoản tiền gửi của cá nhân hoặc tổ chức.Ngoài ra ngân hàng cũng có các hình thức huy động vốn khác nhƣ phát hành các chứng chỉ vay tiền hoặc vay tiền của các tổ chức tín dụng khác 8 hoặc vay ngân hàng nhà nƣớc.Ngân hàng trả lãi cho các khoản tiền gửi và các khoản vay này và cam kết hoàn trả vốn gốc đúng hạn Khi một NHTM nhận thêm tiền gửi, thì tiền dự trữ tăng thêm đúng bằng số tiền gửi đó; khi tiền gửi rút ra, nó bị mất một số lƣợng tiền dự trữ đúng bằng số tiền gửi rút ra. Tạo lợi nhuận từ việc cho vay Nhƣ chúng ta đã biết lĩnh vực kinh doanh chủ yếu của các NHTM là lĩnh vực tài chính, tiền tệ. Cho vay ( Tín dụng) là hoạt động quan trọng nhất, mang lại lợi nhuận cao nhất cho ngân hàng và nó bù đắp đƣợc phần lớn chi phí liên quan đến hoạt động, quản lý của các ngân hàng nhƣ chi phí tiền gửi, chi phí dự trữ, chi phí kinh doanh và quản lý, thuế và các chi phí rủi ro đầu tƣ.
NHTM có rất nhiều hình thức tín dụng khác nhau để phục vụ nhu cầu của khách hàng. Tuy nhiên có thể chia thành các hình thức tín dụng cơ bản nhƣ sau: + Chiết khấu thƣơng phiếu Thƣơng phiếu đƣợc đƣợc hình thành chủ yếu từ quá trình mua bán chịu hàng hoá và dịch vụ giữa khách hàng với nhau. Ngƣời bán ( hoặc ngƣời thụ hƣởng) có thể giữ thƣơng phiếu đến hạn để đòi tiền ngƣời mua ( hoặc ngƣời phải trả) hoặc mang đến ngân hàng để xin chiết khấu trƣớc hạn. Khi khách hàng mang thƣơng phiếu đến NHTM xin chiết khấu.
NHTM sẽ giữ thƣơng phiếu mà khách hàng đem đến đồng thời chuyển cho khách hàng một khoản tiền đƣợc tính bằng cách chiết khấu số tiền ghi trên thƣơng phiếu theo lãi suất chiết khấu. Ngoài ra NHTM còn có thể thu phí chiết khấu thƣơng phiếu. Thƣơng phiếu NHTM thu đƣợc có thể đợi đến khi đáo hạn thì thu tiền từ ngƣời phát hành thƣơng phiếu hoặc đem tái chiết khấu tại Ngân hàng nhà nƣớc trong trƣờng hợp có nhu cầu thanh khoản. + Cho vay Khi các khách hàng có nhu cầu vay vốn của NHTM để phục vụ cho sản xuất kinh doanh.
NHTM sẽ tiến hành đánh giá, phân tích và tiến hành cấp vốn cho những đối tƣợng đáp ứng các yêu cầu của ngân hàng. Khách hàng phải cam kết hoàn trả cả vốn và lãi khi đến hạn, sử dụng tín dụng đúng mục đích, ngân 9 hàng tài trợ dựa trên dự án có hiệu quả tức là đảm bảo khả năng sinh lời của dự án. Do đó trong các món vay của khách hàng thƣờng phải có tài sản đảm bảo. Cho vay là nghiệp vụ tín dụng phổ biến nhất trong ngân hàng + Cho thuê tài sản Cho thuê là việc ngân hàng bỏ tiền mua tài sản cho khách hàng thuê theo những thoả thuận nhất định.
Sau thời gian nhất định, khách hàng phải trả cả gốc lẫn lãi cho ngân hàng. +Bảo lãnh Bảo lãnh là việc ngân hàng cam kết thực hiện các nghĩa vụ tài chính hộ khách hàng của mình. Mặc dù không phải xuất tiền ra song ngân hàng đã cho khách hàng sử dụng uy tín của mình để thu lợi. Có các hình thức bảo lãnh nhƣ bảo lãnh tham gia dự thầu, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo đảm thanh toán, vv… 1.2 Hoạt động cho vay ngắn hạn 1.1 Đặc điểm của loại hình cho vay ngắn hạn Ngoài các đặc điểm chung của các loại hình cho vay của ngân hàng, cho vay ngắn hạn có các đặc điểm riêng nhƣ sau: + Cho vay ngắn hạn nhằm tài trợ cho nhu cầu vốn ngắn hạn của các doanh nghiệp ( nhƣ: trả lƣơng cho công nhân viên, mua nguyên vật liệu,…) + Cho vay ngắn hạn: có thời hạn vay dƣới một năm.
Vốn vay chỉ đƣợc sử dụng trong một thời gian ngắn để chi trả ngay các khoản chi phí trong trƣờng hợp không trùng khớp giữa dòng tiền ra và dòng tiền vào của doanh nghiệp, hoặc để đáp ứng nhu cầu thời vụ.2 Các hình thức cho vay ngắn hạn Các hình thức cho vay của NHTM Các loại hình cho vay của ngân hàng đƣợc phân theo nhiều tiêu thức khác nhau. Phân loại theo thời hạn: 10 - Cho vay ngắn hạn: Là các khoản cho vay có thời hạn dƣới 1 năm. Đối với cá nhân các khoản vay này đƣợc thực hiện thông qua các hình thức nhƣ cho vay từng lần hoặc thông qua việc phát hành thẻ tín dụng. Đối với các doanh nghiệp, cũng có thể thông qua hình thức cho cho vay từng lần hoặc cấp hạn mức tín dụng cho khách hàng.
- Cho vay trung và dài hạn : Là các khoản vay có thời hạn vay từ 1 đến 5 năm đối với cho vay trung hạn và trên 5 năm đối với cho vay dài hạn. Các khoản vay này thƣờng có giá trị lớn đƣợc dùng để mua sắm tài sản cố định. Nguồn hoàn trả thƣờng dựa trên các nguồn lƣu chuyển tiền tệ lâu dài và ổn định.