I. Toàn cảnh thực trạng tích tụ đất nông nghiệp xã Ngọc Tảo
Xã Ngọc Tảo, huyện Phúc Thọ, là một địa phương thuần nông của thành phố Hà Nội, sở hữu tiềm năng lớn về đất đai với diện tích canh tác đạt 298,28 ha. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa tập trung, quy mô lớn. Trong những năm gần đây, quá trình tích tụ đất nông nghiệp đã diễn ra mạnh mẽ dưới nhiều hình thức đa dạng, chủ yếu là thuê đất, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất và thu hồi đất phục vụ mục đích công ích. Quá trình này không chỉ giúp người dân mở rộng quy mô sản xuất, tăng thu nhập mà còn tạo cơ hội để đầu tư máy móc, áp dụng cơ giới hóa vào canh tác. Nghiên cứu thực trạng tích tụ đất nông nghiệp tại xã Ngọc Tảo là cơ sở để đánh giá những thành tựu, nhận diện các thách thức và đề xuất các giải pháp phù hợp. Việc này nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất, thúc đẩy nền nông nghiệp địa phương phát triển bền vững, phù hợp với xu hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông thôn. Phân tích sâu các mô hình hiện có, từ doanh nghiệp lớn đến các hộ gia đình, sẽ cung cấp cái nhìn đa chiều về động lực và rào cản trong quá trình tập trung đất đai.
1.1. Sự cần thiết của việc tập trung đất đai tại địa phương
Việt Nam, với xuất phát điểm là một quốc gia nông nghiệp, đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Tuy nhiên, năng suất lao động nông nghiệp vẫn còn thấp so với khu vực và thế giới. Một trong những nguyên nhân cốt lõi là tình trạng manh mún đất đai. Mỗi hộ gia đình có thể sở hữu tới 10-15 thửa đất nhỏ, phân tán ở nhiều vị trí, gây khó khăn cho việc canh tác và áp dụng khoa học kỹ thuật. Tình trạng này làm tăng chi phí sản xuất, kìm hãm khả năng chuyên môn hóa và phát triển liên kết kinh doanh. Tại xã Ngọc Tảo, việc tích tụ đất nông nghiệp trở thành một xu hướng tất yếu. Nhu cầu sản xuất hàng hóa quy mô lớn đòi hỏi phải có những cánh đồng mẫu lớn, đồng đều. Việc tập trung đất đai giúp giải quyết bài toán manh mún, tạo điều kiện cho cơ giới hóa, thủy lợi hóa và hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung. Đây là tiền đề quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng nông sản, tăng sức cạnh tranh trên thị trường và cải thiện đời sống người nông dân.
1.2. Hiện trạng sử dụng và cơ cấu đất nông nghiệp xã Ngọc Tảo
Theo số liệu thống kê năm 2018, xã Ngọc Tảo có tổng diện tích tự nhiên là 658,48 ha. Trong đó, đất nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn nhất với 402,74 ha, tương đương 61,16%. Cơ cấu đất nông nghiệp bao gồm ba loại chính: đất sản xuất nông nghiệp (305,13 ha), đất nuôi trồng thủy sản (20,11 ha) và đất nông nghiệp khác (77,5 ha). Đất sản xuất nông nghiệp, chiếm 46,34% tổng diện tích, chủ yếu là đất trồng lúa (295,47 ha) và đất trồng cây hàng năm khác. Đất trồng cây lâu năm chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ (1,04%). Cơ cấu này cho thấy nền kinh tế của xã vẫn phụ thuộc nhiều vào cây lúa. Tuy nhiên, diện tích đất nuôi trồng thủy sản và đất nông nghiệp khác cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đa dạng hóa sản xuất, tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân. Việc nắm rõ hiện trạng sử dụng đất là cơ sở để định hướng quá trình tích tụ đất nông nghiệp, quy hoạch lại các vùng sản xuất chuyên canh hiệu quả hơn.
1.3. Phân tích biến động diện tích đất giai đoạn 2010 2018
Giai đoạn 2010 - 2018 chứng kiến những thay đổi đáng kể về cơ cấu đất đai tại xã Ngọc Tảo. Tổng diện tích tự nhiên tăng 19,54 ha trong giai đoạn 2010-2015 do việc đo đạc, kiểm kê lại theo công nghệ hiện đại. Tuy nhiên, giai đoạn 2015-2018, diện tích đất nông nghiệp có xu hướng giảm nhẹ, khoảng 4,92 ha. Nguyên nhân chính của sự sụt giảm này là do quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Một phần diện tích đất nông nghiệp đã được chuyển sang đất phi nông nghiệp để phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng cơ sở hạ tầng theo định hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Cụ thể, diện tích đất trồng lúa đã giảm 4,92 ha. Trong khi đó, diện tích đất trồng cây lâu năm, nuôi trồng thủy sản và đất nông nghiệp khác không có nhiều biến động. Sự thay đổi này phản ánh xu hướng dịch chuyển cơ cấu kinh tế, đồng thời đặt ra yêu cầu phải sử dụng phần diện tích đất nông nghiệp còn lại một cách hiệu quả hơn thông qua tích tụ đất nông nghiệp.
II. Những thách thức chính khi tích tụ đất nông nghiệp ở Phúc Thọ
Mặc dù tích tụ đất nông nghiệp là một xu thế tất yếu và mang lại nhiều lợi ích, quá trình triển khai tại xã Ngọc Tảo, huyện Phúc Thọ vẫn đối mặt với không ít thách thức. Các rào cản này xuất phát từ cả yếu tố khách quan và chủ quan, kìm hãm tốc độ tập trung đất đai và ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất. Thách thức lớn nhất đến từ tình trạng manh mún đất đai đã tồn tại từ lâu, khiến việc dồn điền đổi thửa trở nên phức tạp. Bên cạnh đó, tâm lý và tập quán canh tác của người dân cũng là một trở ngại không nhỏ. Nhiều hộ gia đình, dù không còn trực tiếp sản xuất, vẫn có xu hướng giữ đất như một tài sản phòng thân, không muốn cho thuê dài hạn hoặc chuyển nhượng. Các vướng mắc liên quan đến thủ tục pháp lý, hợp đồng dân sự cũng gây khó khăn cho cả người dân và doanh nghiệp muốn tham gia tích tụ đất nông nghiệp. Việc thiếu các cơ chế, chính sách hỗ trợ đủ mạnh từ chính quyền địa phương, đặc biệt là về vốn và thị trường tiêu thụ, cũng làm giảm động lực của các chủ thể tham gia. Giải quyết triệt để những thách thức này đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ từ nhiều phía để tạo ra một môi trường thuận lợi cho việc hình thành các vùng sản xuất quy mô lớn.
2.1. Khó khăn từ thực trạng manh mún phân tán ruộng đất
Thực trạng manh mún đất đai là rào cản cố hữu đối với nền nông nghiệp Việt Nam nói chung và xã Ngọc Tảo nói riêng. Sau các đợt chia ruộng đất, mỗi hộ nông dân thường sở hữu nhiều thửa ruộng nhỏ, nằm rải rác ở các vị trí khác nhau. Điều này gây lãng phí thời gian, công sức di chuyển, làm tăng chi phí sản xuất và hạn chế khả năng áp dụng cơ giới hóa đồng bộ. Việc canh tác trên các thửa đất nhỏ lẻ không thể phát huy tối đa hiệu quả của máy móc nông nghiệp hiện đại như máy cày, máy gặt đập liên hợp. Hơn nữa, hệ thống thủy lợi nội đồng cũng khó được quy hoạch và xây dựng một cách đồng bộ, hiệu quả trên nền tảng ruộng đất bị chia cắt. Tình trạng này cũng gây khó khăn trong việc quản lý chất lượng sản phẩm và truy xuất nguồn gốc, vốn là những yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường. Quá trình dồn điền đổi thửa và tích tụ đất nông nghiệp chính là giải pháp để khắc phục tình trạng này, nhưng việc đàm phán, thỏa thuận để gom nhiều mảnh đất nhỏ thành một khu vực lớn đòi hỏi rất nhiều thời gian và nỗ lực.
2.2. Vướng mắc trong thủ tục và các thỏa thuận dân sự
Quá trình tích tụ đất nông nghiệp tại xã Ngọc Tảo vẫn còn mang tính tự phát. Nhiều trường hợp thuê đất chỉ dựa trên thỏa thuận miệng hoặc các hợp đồng trao tay đơn giản, không có sự chứng thực của chính quyền địa phương. Điều tra cho thấy, có tới 16,67% trường hợp thuê đất tự thỏa thuận và 11,11% làm hợp đồng trao tay. Hình thức này tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý cho cả hai bên. Người thuê đất có thể đối mặt với nguy cơ bị đòi lại đất trước thời hạn, gây thiệt hại cho vốn đầu tư. Ngược lại, người cho thuê cũng có thể gặp khó khăn trong việc giải quyết tranh chấp nếu bên thuê không thực hiện đúng cam kết. Sự thiếu minh bạch trong các giao dịch này cũng gây khó khăn cho công tác quản lý đất đai của địa phương. Mặc dù các hình thức giao dịch chính thức như làm hợp đồng có xác nhận của UBND xã hoặc làm thủ tục tại cơ quan quản lý đất đai đã được áp dụng, nhưng vẫn chưa phổ biến tuyệt đối. Việc đơn giản hóa các thủ tục hành chính và nâng cao nhận thức pháp luật cho người dân là yêu cầu cấp thiết.
III. Phương pháp tích tụ đất nông nghiệp phổ biến tại xã Ngọc Tảo
Tại xã Ngọc Tảo, quá trình tích tụ đất nông nghiệp được thực hiện thông qua nhiều hình thức đa dạng, phản ánh đúng nhu cầu và điều kiện kinh tế của từng chủ thể. Việc lựa chọn hình thức nào phụ thuộc vào khả năng tài chính, mục tiêu sản xuất dài hạn và mức độ chấp nhận rủi ro của hộ nông dân hoặc doanh nghiệp. Kết quả điều tra cho thấy ba hình thức chính đang được áp dụng: thuê quyền sử dụng đất, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất, và kết hợp cả hai hình thức. Trong đó, thuê đất là phương thức phổ biến nhất, được nhiều người lựa chọn vì chi phí ban đầu thấp và tính linh hoạt cao. Hình thức nhận chuyển nhượng, mặc dù đòi hỏi nguồn vốn lớn hơn, nhưng lại đảm bảo quyền sử dụng đất lâu dài và ổn định, tạo điều kiện cho các khoản đầu tư lớn và bền vững. Một số hộ năng động đã kết hợp cả hai cách thức này để vừa mở rộng quy mô sản xuất một cách nhanh chóng, vừa đảm bảo một phần diện tích canh tác ổn định. Phân tích sâu hơn về ưu và nhược điểm của từng hình thức tích tụ sẽ giúp các hộ dân và doanh nghiệp đưa ra lựa chọn phù hợp nhất.
3.1. Hình thức thuê quyền sử dụng đất Lựa chọn hàng đầu
Thuê quyền sử dụng đất là hình thức chiếm ưu thế tuyệt đối trong hoạt động tích tụ đất nông nghiệp tại xã Ngọc Tảo. Theo số liệu khảo sát, có tới 72,22% các hộ dân và 100% doanh nghiệp (trường hợp Sharefarm) lựa chọn phương thức này. Sự phổ biến của hình thức thuê đất xuất phát từ nhiều lý do. Về phía người cho thuê, họ vẫn giữ được quyền sở hữu đất đai, đồng thời có một khoản thu nhập ổn định hàng năm mà không cần trực tiếp canh tác. Về phía người đi thuê, hình thức này không đòi hỏi một số vốn quá lớn ban đầu để mua đứt ruộng đất. Thay vào đó, họ chỉ cần chi trả tiền thuê hàng năm, thường được quy ra giá thóc hiện hành (dao động từ 60-120kg/sào/năm). Điều này giúp họ dành nguồn vốn để đầu tư vào giống, vật tư và máy móc. Hình thức thuê đất đặc biệt phù hợp với các doanh nghiệp như Sharefarm khi cần một quỹ đất lớn (15 ha) trong thời gian ngắn để triển khai dự án sản xuất nông nghiệp công nghệ cao.
3.2. Hình thức nhận chuyển nhượng và mô hình kết hợp linh hoạt
Bên cạnh việc thuê đất, hình thức nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất cũng được một bộ phận nông dân áp dụng, chiếm 16,67% các trường hợp điều tra. Mặc dù đòi hỏi chi phí ban đầu cao, việc nhận chuyển nhượng mang lại sự ổn định và quyền tự chủ hoàn toàn trong việc sử dụng đất. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các mô hình đầu tư dài hạn như trồng cây ăn quả lâu năm hoặc xây dựng hệ thống chuồng trại kiên cố. Đáng chú ý, có 11,11% hộ dân lựa chọn kết hợp cả hai hình thức: vừa thuê, vừa nhận chuyển nhượng. Cách làm này thể hiện sự năng động và tính toán chiến lược. Họ nhận chuyển nhượng một phần diện tích cốt lõi để đảm bảo sản xuất ổn định, đồng thời thuê thêm đất xung quanh để mở rộng quy mô khi có cơ hội. Sự kết hợp linh hoạt này giúp tối ưu hóa việc sử dụng vốn và giảm thiểu rủi ro, cho phép các hộ gia đình từng bước xây dựng các trang trại quy mô lớn một cách bền vững.
IV. Phân tích các mô hình tích tụ đất nông nghiệp điển hình
Thực tiễn tích tụ đất nông nghiệp tại xã Ngọc Tảo đã hình thành nên những mô hình sản xuất đa dạng, mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Các mô hình này có thể được phân loại dựa trên chủ thể thực hiện, bao gồm mô hình của doanh nghiệp và mô hình của hộ nông dân. Mỗi mô hình có những đặc điểm riêng về quy mô, cách thức tổ chức, phương thức sản xuất và hiệu quả đạt được. Việc phân tích sâu các mô hình điển hình không chỉ cho thấy bức tranh sống động về quá trình tập trung đất đai mà còn rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu. Điển hình nhất là mô hình nông trại sinh thái của Công ty Cổ phần Nông trại Chia sẻ Sharefarm và các mô hình trang trại tổng hợp của hộ gia đình. So sánh hai loại hình này sẽ làm nổi bật những ưu thế và hạn chế của từng cách tiếp cận, từ đó cung cấp cơ sở để nhân rộng các thực hành tốt và đề xuất các chính sách hỗ trợ phù hợp cho từng đối tượng, góp phần thúc đẩy quá trình tích tụ đất nông nghiệp một cách hiệu quả và bền vững.
4.1. Mô hình doanh nghiệp Sharefarm Hướng đi bền vững công nghệ cao
Mô hình nông trại sinh thái Sharefarm là một điểm sáng trong bức tranh tích tụ đất nông nghiệp tại Ngọc Tảo. Với quy mô 15 ha đất thuê lại từ 154 hộ dân, Sharefarm đã xây dựng một hệ thống sản xuất khép kín theo chu trình sinh thái, ứng dụng công nghệ 4.0. Doanh nghiệp tập trung vào các sản phẩm hữu cơ, chất lượng cao như rau, sữa, thịt, trứng, cá. Điểm đặc biệt của mô hình là không chỉ sản xuất mà còn kết hợp du lịch trải nghiệm và giáo dục. Về hiệu quả kinh tế, các sản phẩm của Sharefarm đều mang lại giá trị gia tăng lớn. Ví dụ, mô hình trồng rau hữu cơ đạt hiệu quả đồng vốn (HQĐV) lên tới 5,53 lần. Về mặt xã hội, mô hình tạo việc làm ổn định cho khoảng 20 lao động địa phương với mức thu nhập 6 triệu đồng/tháng. Về môi trường, Sharefarm áp dụng quy trình xử lý chất thải tuần hoàn, biến chất thải chăn nuôi thành phân bón hữu cơ, góp phần cải tạo đất và bảo vệ môi trường. Đây là một mô hình kiểu mẫu về nông nghiệp bền vững, cho thấy vai trò tiên phong của doanh nghiệp trong việc dẫn dắt quá trình tích tụ ruộng đất.
4.2. Mô hình trang trại tổng hợp của các hộ nông dân năng động
Bên cạnh mô hình doanh nghiệp, các mô hình trang trại tổng hợp do hộ nông dân tự thực hiện cũng rất phổ biến, chiếm tới 88,88% các trường hợp điều tra. Các trang trại này có quy mô nhỏ hơn, trung bình khoảng 1,35 ha/hộ, và phát triển theo mô hình Vườn - Ao - Chuồng (VAC). Hộ dân kết hợp trồng cây ăn quả (bưởi, chuối, ổi), nuôi trồng thủy sản (cá) và chăn nuôi gia súc, gia cầm (lợn, gà, vịt, bò). Sự đa dạng hóa sản phẩm giúp họ giảm thiểu rủi ro và tận dụng tối đa các nguồn tài nguyên. Về hiệu quả kinh tế, mô hình này mang lại thu nhập khá ổn định. Chẳng hạn, cây bưởi có thể mang lại lợi nhuận khoảng 234 triệu đồng/năm, hay cây chuối có hiệu quả đồng vốn lên tới 7,04 lần. Tuy nhiên, các hộ dân thường phải đối mặt với nhiều rủi ro về thị trường và dịch bệnh, như tình trạng giá lợn sụt giảm hay dịch bệnh trên gia cầm. Lao động chủ yếu là người trong gia đình, giúp tiết kiệm chi phí nhưng cũng hạn chế khả năng mở rộng quy mô. Các mô hình hộ nông dân tích tụ đất cho thấy sự năng động, sáng tạo của người nông dân trong việc thích ứng với kinh tế thị trường.
4.3. So sánh hiệu quả kinh tế xã hội giữa các mô hình
Khi so sánh mô hình doanh nghiệp Sharefarm và mô hình trang trại của hộ nông dân, có thể thấy rõ những điểm khác biệt. Mô hình doanh nghiệp có ưu thế vượt trội về quy mô, vốn, công nghệ và khả năng tiếp cận thị trường. Sharefarm có thể đầu tư bài bản, tạo ra sản phẩm đồng nhất, chất lượng cao và xây dựng thương hiệu riêng. Hiệu quả kinh tế trên từng sản phẩm thường cao và ổn định hơn. Ngược lại, mô hình hộ gia đình có quy mô nhỏ, chủ yếu dựa vào kinh nghiệm và vốn tự có. Họ linh hoạt hơn trong sản xuất nhưng dễ bị tổn thương trước biến động của thị trường và dịch bệnh. Về mặt xã hội, cả hai mô hình đều góp phần tạo việc làm và tăng thu nhập. Tuy nhiên, mô hình doanh nghiệp có tác động lan tỏa lớn hơn, có thể trở thành hạt nhân liên kết, dẫn dắt các hộ nông dân khác cùng phát triển. Trong khi đó, mô hình hộ gia đình chủ yếu giải quyết bài toán kinh tế cho chính gia đình mình. Sự tồn tại song song của cả hai mô hình là cần thiết, bổ trợ cho nhau trong quá trình phát triển nền nông nghiệp hàng hóa tại địa phương.
V. Các giải pháp chiến lược thúc đẩy tích tụ đất nông nghiệp
Để quá trình tích tụ đất nông nghiệp tại xã Ngọc Tảo diễn ra nhanh chóng, bền vững và hiệu quả hơn, cần có một hệ thống các giải pháp đồng bộ và mang tính chiến lược. Các giải pháp này phải tập trung tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc đã được nhận diện, từ cơ chế chính sách, nguồn vốn, khoa học công nghệ cho đến thị trường tiêu thụ. Vai trò của chính quyền địa phương là vô cùng quan trọng trong việc tạo ra một hành lang pháp lý thông thoáng, minh bạch, đồng thời đóng vai trò là cầu nối giữa người dân và doanh nghiệp. Cần có những chính sách cụ thể để khuyến khích các hộ nông dân cho thuê hoặc chuyển nhượng đất, cũng như hỗ trợ các chủ thể tích tụ đất tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi. Việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật và xây dựng các chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ sẽ giúp nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản và đảm bảo đầu ra ổn định. Một chiến lược tổng thể, kết hợp hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người nông dân, sẽ là chìa khóa để thúc đẩy thành công tích tụ ruộng đất, đưa nền nông nghiệp của Ngọc Tảo lên một tầm cao mới.
5.1. Giải pháp hoàn thiện cơ chế chính sách hỗ trợ từ chính quyền
Chính quyền địa phương cần đóng vai trò chủ động hơn trong việc thúc đẩy tích tụ đất nông nghiệp. Trước hết, cần rà soát và đơn giản hóa các thủ tục hành chính liên quan đến việc thuê, chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Việc công khai quy hoạch sử dụng đất và xây dựng một ngân hàng dữ liệu về đất đai sẽ giúp các nhà đầu tư và người dân dễ dàng tiếp cận thông tin. Chính quyền có thể đứng ra làm trung gian, tổ chức các buổi đối thoại để kết nối những hộ có nhu cầu cho thuê đất với các doanh nghiệp, cá nhân có nhu cầu tích tụ. Cần xây dựng các mẫu hợp đồng chuẩn, đảm bảo tính pháp lý và công bằng cho các bên, hạn chế tình trạng giao dịch tự phát, thiếu minh bạch. Ngoài ra, cần có các chính sách khuyến khích cụ thể như hỗ trợ lệ phí trước bạ khi làm thủ tục chuyển nhượng, hoặc miễn giảm thuế sử dụng đất trong những năm đầu cho các mô hình sản xuất quy mô lớn, công nghệ cao.
5.2. Giải pháp về nguồn vốn và ứng dụng khoa học công nghệ
Vốn và công nghệ là hai yếu tố then chốt quyết định sự thành công của các mô hình tích tụ đất nông nghiệp. Cần tạo điều kiện thuận lợi để các trang trại, doanh nghiệp có thể tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi từ ngân hàng chính sách xã hội hoặc các quỹ hỗ trợ phát triển nông nghiệp. Các chương trình tín dụng cần được thiết kế linh hoạt, phù hợp với chu kỳ sản xuất của cây trồng, vật nuôi. Song song với đó, cần đẩy mạnh hoạt động khuyến nông, chuyển giao khoa học kỹ thuật. Tổ chức các lớp tập huấn, tham quan học hỏi các mô hình thành công như Sharefarm sẽ giúp nông dân cập nhật kiến thức mới về giống, quy trình canh tác tiên tiến, quản lý dịch bệnh và sử dụng phân bón hữu cơ. Hỗ trợ nông dân ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, như hệ thống tưới tiêu tự động, nhà màng, nhà lưới, hay các phần mềm quản lý trang trại, sẽ giúp tăng năng suất, giảm chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm.
5.3. Giải pháp phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm bền vững
Đầu ra ổn định là yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triển của các vùng sản xuất hàng hóa tập trung. Cần có giải pháp chiến lược để xây dựng và phát triển thị trường tiêu thụ cho nông sản của xã Ngọc Tảo. Chính quyền địa phương cần hỗ trợ các trang trại, hợp tác xã xây dựng thương hiệu, đăng ký nhãn hiệu và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Việc tổ chức các hội chợ, tuần lễ nông sản, và kết nối với các hệ thống siêu thị, nhà hàng, bếp ăn tập thể tại Hà Nội sẽ giúp mở rộng kênh phân phối. Khuyến khích hình thành các chuỗi liên kết giá trị, trong đó doanh nghiệp đóng vai trò hạt nhân, ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm cho các hộ nông dân. Mô hình liên kết này đảm bảo đầu ra ổn định cho người sản xuất và nguồn cung chất lượng cho doanh nghiệp. Phát triển thị trường một cách bền vững sẽ tạo động lực mạnh mẽ, khuyến khích người dân và doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào tích tụ đất nông nghiệp để sản xuất quy mô lớn.
