Nâng Cao Chất Lượng Cho Vay Đối Với Hộ Sản Xuất Tại NHNo & PTNT Huyện Thiệu Hóa

Hoạt động cho vay hộ sản xuất đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế nông thôn, đặc biệt tại các… 62 trang · Trường Đại Học Nông Nghiệp · 2012.

• Trường học: Trường Đại Học Nông Nghiệp
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Nâng Cao Chất Lượng Cho Vay Hộ Sản Xuất Tại NHNo & PTNT Huyện Thiệu Hóa
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG CHO VAY ĐỐI VỚI HỘ SẢN XUẤT CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Khái quát về cho vay đối với hộ sản xuất của NHTM
• 1.1.1. Khái niệm về cho vay đối với hộ sản xuất
• 1.1.2. Khái niệm hộ sản xuất
• 1.1.3. Đối tượng của cho vay đối với hộ sản xuất
• 1.1.4. Đặc điểm cho vay đối với hộ sản xuất
• 1.1.5. Vai trò của cho vay đối với hộ sản xuất
• 1.1.6. Các hình thức cho vay đối với hộ sản xuất
• 1.2. Chất lượng cho vay đối với hộ sản xuất của NHTM
• 1.2.1. Khái niệm chất lượng cho vay đối với hộ sản xuất
• 1.2.2. Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng cho vay đối với hộ sản xuất
• 1.2.2.1. Doanh số cho vay
• 1.2.2.2. Tổng dư nợ cho vay
• 1.2.2.3. Tỉ lệ nợ xấu
• 1.2.2.4. Vòng quay vốn tín dụng
• 1.2.2.5. Hiệu suất sử dụng vốn
• 1.2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng cho vay đối với hộ sản xuất
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CHO VAY HỘ SẢN XUẤT TẠI NHNo & PTNT HUYỆN THIỆU HOÁ
• 2.1. Khái quát chung về NHNo & PTNT huyện Thiệu Hoá
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của NHNo & PTNT huyện Thiệu Hóa
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức phòng ban của NHNo & PTNT huyện Thiệu Hóa
• 2.1.3. Tình hình hoạt động kinh doanh của NHNo & PTNT huyện Thiệu Hóa
• 2.2. Thực trạng chất lượng cho vay đối với hộ sản xuất tại NHNo & PTNT huyện Thiệu Hóa
• 2.2.1. Quy trình cho vay hộ sản xuất
• 2.2.2. Kết quả hoạt động cho vay và thu nợ đối với hộ sản xuất
• 2.2.3. Đánh giá chất lượng cho vay HSX tại NHNo & PTNT Thiệu Hóa
• 2.2.4. Hạn chế và nguyên nhân của hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO VAY HỘ SẢN XUẤT TẠI NHNo & PTNT HUYỆN THIỆU HÓA
• 3.1. Định hướng phát triển của NHNo & PTNT huyện Thiệu Hóa
• 3.1.1. Định hướng chung
• 3.1.2. Định hướng cụ thể
• 3.2. Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay HSX tại NHNo & PTNT huyện Thiệu Hoá
• 3.2.1. Giải pháp từ phía ngân hàng
• 3.2.2. Giải pháp từ phía hộ sản xuất
• 3.2.3. Giải pháp bổ trợ
• 3.2.3.1. Đối với ngân hàng nhà nước
• 3.2.3.2. Đối với ngân hàng cấp trên
• 3.2.3.3. Đối với chính quyền địa phương
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cho Vay Hộ Sản Xuất Tại Thiệu Hóa Agribank

Hoạt động cho vay hộ sản xuất đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế nông thôn, đặc biệt tại các huyện như Thiệu Hóa. NHNo & PTNT Thiệu Hóa (Agribank) đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp nguồn vốn cho các hộ gia đình sản xuất nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp. Việc nâng cao chất lượng tín dụng hộ sản xuất không chỉ giúp các hộ gia đình phát triển kinh tế mà còn đảm bảo an toàn vốn cho ngân hàng. Theo tài liệu gốc, sự ra đời của NHNo & PTNT Việt Nam đã tạo động lực phát triển thực sự cho nông nghiệp nông thôn, giúp người dân có điều kiện vay vốn sản xuất. Tuy nhiên, việc quản lý và nâng cao chất lượng cho vay vẫn là một thách thức lớn.

1.1. Khái niệm và vai trò của cho vay hộ sản xuất

Cho vay hộ sản xuất là hình thức cấp tín dụng mà ngân hàng cung cấp vốn cho các hộ gia đình để phục vụ mục đích sản xuất nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, hoặc các hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ khác. Vai trò của nó là đáp ứng nhu cầu vốn, thúc đẩy sản xuất, tạo công ăn việc làm và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn. Theo Quyết định 1627/2001/QĐ-NHNN, cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao cho khách hàng sử dụng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và trong một thời gian nhất định theo thoả thuận, với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi.

1.2. Đặc điểm của cho vay hộ sản xuất tại Agribank Thiệu Hóa

Hoạt động cho vay hộ sản xuất tại Agribank Thiệu Hóa có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm sự phụ thuộc vào yếu tố tự nhiên (thời tiết, mùa vụ), chi phí tổ chức hoạt động cho vay cao do quy mô món vay nhỏ, và rủi ro tín dụng tiềm ẩn do tính chất phức tạp của hoạt động sản xuất nông nghiệp. Do công việc gắn liền với các điều kiện tự nhiên nên vụ mùa trong sản xuất nông nghiệp quyết định thời điểm cho vay và thu nợ.

II. Thực Trạng Chất Lượng Cho Vay Hộ Sản Xuất Tại Thiệu Hóa

Thực tế cho thấy, chất lượng cho vay hộ sản xuất tại NHNo & PTNT Thiệu Hóa còn tồn tại nhiều vấn đề. Mặc dù ngân hàng đã có nhiều nỗ lực trong việc cung cấp vốn, nhưng tình trạng nợ xấu hộ sản xuất vẫn là một thách thức lớn. Việc đánh giá chất lượng cho vay cần được thực hiện một cách toàn diện, dựa trên các chỉ tiêu cụ thể như doanh số cho vay, dư nợ, tỷ lệ nợ xấu, và hiệu quả sử dụng vốn. Qua thời gian thực tập tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn chi nhánh Thiệu Hóa, em nhận thấy lượng vốn đầu tư cho phát triển nông nghiệp chiếm lượng lớn trong lượng vốn cho vay của ngân hàng.

2.1. Quy trình cho vay hộ sản xuất tại Agribank Thiệu Hóa

Quy trình cho vay hộ sản xuất tại Agribank Thiệu Hóa bao gồm các bước: tiếp nhận hồ sơ, thẩm định tín dụng, quyết định cho vay, giải ngân, và giám sát sử dụng vốn. Tuy nhiên, quy trình này còn nhiều bất cập, thủ tục còn rườm rà, thời gian giải ngân kéo dài, gây khó khăn cho người vay. Các thủ tục trong việc lập hồ sơ vay vốn còn chưa nhanh chóng, dân số đông nên việc nguồn vốn đến với người dân còn hạn chế.

2.2. Đánh giá hiệu quả cho vay và tình hình nợ xấu

Hiệu quả cho vay hộ sản xuất tại Agribank Thiệu Hóa chưa cao, thể hiện qua tỷ lệ nợ xấu còn ở mức cao, vòng quay vốn chậm, và hiệu suất sử dụng vốn chưa tối ưu. Tình hình nợ xấu ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của ngân hàng và khả năng tái cấp vốn cho các hộ sản xuất khác. Tỉ lệ nợ xấu tính trên tổng dư nợ là tiêu chí để đánh giá chất lượng cho vay của chi nhánh.

2.3. Khó khăn và thách thức trong cho vay hộ sản xuất

Ngân hàng gặp nhiều khó khăn trong quá trình cho vay hộ sản xuất, bao gồm: thông tin về khách hàng còn hạn chế, khả năng thẩm định dự án sản xuất kinh doanh còn yếu, và công tác kiểm tra giám sát sau vay chưa chặt chẽ. Ngoài ra, yếu tố khách quan như thiên tai, dịch bệnh cũng ảnh hưởng lớn đến khả năng trả nợ của người vay. Trên thực tế, cho vay đối với các hộ sản xuất thường rất khó khăn do tính chất phức tạp của loại hình cho vay này như: món vay nhỏ lẻ, chi phí nghiệp vụ cao, đối tượng sản xuất thường gắn liền với điều kiện thời tiết nên mọi bất thường của thiên tai đều ảnh hưởng rất lớn đến đồng vốn cho vay.

III. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Cho Vay Tại NHNo Thiệu Hóa

Để nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất Thiệu Hóa, cần có các giải pháp đồng bộ từ phía ngân hàng, hộ sản xuất, và các cơ quan quản lý nhà nước. Các giải pháp cần tập trung vào việc cải thiện quy trình cho vay, nâng cao năng lực thẩm định tín dụng, tăng cường kiểm tra giám sát sau vay, và hỗ trợ người vay trong quá trình sản xuất kinh doanh. Vì vậy việc nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả cho vay của NHTM đối với hộ sản xuất là vô cùng bức thiết.

3.1. Giải pháp từ phía ngân hàng Agribank Thiệu Hóa

Ngân hàng cần cải thiện quy trình cho vay, đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian giải ngân, và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động tín dụng. Đồng thời, cần nâng cao năng lực thẩm định tín dụng, đào tạo đội ngũ cán bộ tín dụng có trình độ chuyên môn cao, và xây dựng hệ thống thông tin tín dụng đầy đủ, chính xác. Ngân hàng phải giải quyết được các vấn đề như: đảm bảo tiết kiệm, huy động thêm để mở rộng hoạt động kinh doanh của mình và ngân hàng phải đạt được các mục tiêu đề ra trong quá trình sử dụng vốn của mình.

3.2. Giải pháp từ phía hộ sản xuất

Hộ sản xuất cần nâng cao ý thức sử dụng vốn vay hiệu quả, tuân thủ đúng mục đích sử dụng vốn, và trả nợ đúng hạn. Đồng thời, cần chủ động tìm hiểu thông tin về thị trường, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, và xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh khả thi. Giúp các HSX biết cách tập trung vốn để sản xuất một cách có hiệu quả nhất; góp phần tích cực trong quá trình vận động liên tục không ngừng của nguồn vốn.

3.3. Giải pháp từ phía cơ quan quản lý nhà nước

Nhà nước cần hoàn thiện khung pháp lý về tín dụng nông nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho các ngân hàng trong việc cho vay hộ sản xuất. Đồng thời, cần tăng cường công tác khuyến nông, hỗ trợ người dân tiếp cận với khoa học kỹ thuật, và xây dựng hệ thống bảo hiểm nông nghiệp để giảm thiểu rủi ro cho người sản xuất. Việc tạo nguồn vốn với chi phí thấp cho HSX đã góp phần đẩy lùi nạn cho vay nặng lãi ở nông thôn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kết Quả Nghiên Cứu Về Cho Vay Thiệu Hóa

Nghiên cứu về cho vay hộ sản xuất Thiệu Hóa có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, giúp NHNo & PTNT Thiệu Hóa nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chính sách tín dụng phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, và hỗ trợ người dân tiếp cận với nguồn vốn vay một cách dễ dàng hơn. Khách hàng của NHNo & PTNT huyện Thiệu Hoá đa số là nông dân, các hộ gia đình sản xuất nhỏ lẻ, họ vay vốn để sản xuất, phát triển kinh tế gia đình.

4.1. Mô hình cho vay hiệu quả tại các địa phương khác

Nghiên cứu và áp dụng các mô hình cho vay hiệu quả từ các địa phương khác có điều kiện tương đồng, như mô hình cho vay theo chuỗi giá trị, mô hình cho vay liên kết giữa ngân hàng, doanh nghiệp, và người nông dân. Việc học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình thành công sẽ giúp Agribank Thiệu Hóa nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng.

4.2. Đề xuất chính sách hỗ trợ cho vay hộ sản xuất

Đề xuất các chính sách hỗ trợ cho vay hộ sản xuất, như chính sách ưu đãi lãi suất, chính sách bảo lãnh tín dụng, và chính sách hỗ trợ kỹ thuật cho người vay. Các chính sách này sẽ tạo động lực cho người dân mạnh dạn đầu tư vào sản xuất, và góp phần giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng. Nhà nước coi việc phát triển nông nghiệp là mục tiêu trước mắt và lâu dài. Vì kinh tế nông nghiệp nông thôn ổn định sẽ làm tiền đề cho công nghiệp và dịch vụ phát triển.

V. Kết Luận Triển Vọng Phát Triển Cho Vay Tại Thiệu Hóa

Nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng từ phía ngân hàng, hộ sản xuất, và các cơ quan quản lý nhà nước. Với những giải pháp đồng bộ và hiệu quả, NHNo & PTNT Thiệu Hóa có thể phát huy tối đa vai trò của mình trong việc hỗ trợ phát triển kinh tế nông thôn, góp phần xây dựng một Thiệu Hóa giàu mạnh và bền vững. Hiện nay, cùng với tiến trình đẩy mạnh thực hiện chủ trương công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn; xây dựng nông thôn mới thì nhu cầu vay vốn của hộ sản xuất ngày càng lớn.

5.1. Tóm tắt các giải pháp chính

Tóm tắt các giải pháp chính đã được đề xuất, bao gồm: cải thiện quy trình cho vay, nâng cao năng lực thẩm định tín dụng, tăng cường kiểm tra giám sát sau vay, hỗ trợ người vay trong quá trình sản xuất kinh doanh, và hoàn thiện khung pháp lý về tín dụng nông nghiệp.

5.2. Hướng phát triển cho vay hộ sản xuất trong tương lai

Định hướng phát triển cho vay hộ sản xuất trong tương lai, tập trung vào việc ứng dụng công nghệ số, phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp với nhu cầu của từng đối tượng khách hàng, và xây dựng mối quan hệ hợp tác chặt chẽ giữa ngân hàng, doanh nghiệp, và người nông dân. Việc phát triển kinh tế, làm giàu, xóa đói giảm nghèo luôn được các tổ chức này quan tâm.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế Việt Nam, nông nghiệp và nông thôn giữ vị trí chiến lược khi giải quyết việc làm cho hơn 70% dân số. Sự ra đời của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) đã tạo lập kênh cung ứng vốn quan trọng, thúc đẩy kinh tế nông thôn chuyển dịch theo hướng sản xuất hàng hóa. Thực hiện chủ trương công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chương trình xây dựng nông thôn mới, nhu cầu tiếp cận vốn tín dụng của các hộ sản xuất ngày càng gia tăng.

Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NHNo & PTNT) huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa thực hiện nhiệm vụ tài trợ vốn phục vụ mục tiêu xóa đói giảm nghèo và phát triển kinh tế nông nghiệp trên địa bàn. Khách hàng chủ yếu của chi nhánh là nông dân và các hộ sản xuất cá thể có quy mô nhỏ lẻ. Hoạt động cho vay đối với nhóm khách hàng này mang tính đặc thù cao: món vay phân tán, chi phí nghiệp vụ trên một đồng vốn lớn, địa bàn trải rộng trên 31 xã. Đồng thời, quá trình sản xuất phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên, thời tiết và dịch bệnh, tiềm ẩn nguy cơ rủi ro tín dụng. Thực tế hoạt động tại đơn vị cho thấy vốn đầu tư cho nông nghiệp chiếm tỷ trọng chi phối trong tổng dư nợ, nhưng công tác lập hồ sơ, thẩm định và quản lý thu hồi nợ sau giải ngân còn gặp khó khăn; nguồn vốn đưa đến người dân có thời điểm chưa kịp thời và tỷ lệ nợ quá hạn, nợ tiềm ẩn rủi ro vẫn phát sinh.

Xuất phát từ thực tiễn trên, đề tài khóa luận xác định các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về tín dụng và chất lượng cho vay đối với hộ sản xuất của ngân hàng thương mại.
2. Phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh và đánh giá chất lượng cho vay hộ sản xuất tại NHNo & PTNT huyện Thiệu Hóa giai đoạn 2010 - 2012.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng cho vay đối với hộ sản xuất tại chi nhánh trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là chất lượng cho vay đối với hộ sản xuất của ngân hàng thương mại. Phạm vi nghiên cứu về không gian tập trung tại NHNo & PTNT huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa; phạm vi về thời gian bao gồm chuỗi số liệu hoạt động thực tế từ năm 2010 đến năm 2012.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận vận dụng hệ thống khái niệm, cơ sở pháp lý và quy định chuyên ngành ngân hàng:

• Khái niệm cho vay căn cứ theo Khoản 1, Điều 3, Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về quy chế cho vay của tổ chức tín dụng.
• Phân loại hộ sản xuất dựa trên cơ sở pháp lý: Hộ sản xuất loại 1 bao gồm hộ cá thể làm kinh tế gia đình theo Nghị định số 29/CP ngày 29/3/1998, hộ nhận thầu khoán và hộ chuyên sản xuất nông, lâm, ngư, diêm nghiệp mang tính tự cấp tự túc; Hộ sản xuất loại 2 gồm hộ kinh doanh cá thể theo Nghị định số 66/HĐBT ngày 02/3/1992, các hợp tác xã và doanh nghiệp thành lập theo Luật Doanh nghiệp năm 2005 (được Quốc hội thông qua ngày 29/11/2005). Địa bàn Thiệu Hóa tập trung chủ yếu vào đối tượng hộ sản xuất loại 1.
• Quy định phân loại nợ căn cứ Điều 6, Quyết định số 636/QĐ-HĐQT-XLRR ngày 22/06/2007 của Hội đồng quản trị NHNo & PTNT Việt Nam, chia nợ thành 5 nhóm: Nhóm 1 (Nợ đủ tiêu chuẩn), Nhóm 2 (Nợ cần chú ý), Nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn), Nhóm 4 (Nợ nghi ngờ), Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn). Nợ xấu (Non-performing Loan) được xác định là tổng dư nợ thuộc các nhóm 3, 4 và 5.
• Quy định hồ sơ vay vốn riêng lẻ áp dụng theo Quyết định số 72-NHNo của NHNo & PTNT Việt Nam; định hướng điều hành tín dụng đặt trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 24/2/2011 của Chính phủ về kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô.

Hệ thống chỉ tiêu đánh giá chất lượng cho vay được tác giả sử dụng gồm: doanh số cho vay và doanh số cho vay bình quân trên một hộ sản xuất; tổng dư nợ cho vay theo kỳ hạn (ngắn hạn, trung và dài hạn); tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ; vòng quay vốn tín dụng (tính bằng Doanh số thu nợ bình quân chia cho Dư nợ bình quân); và hiệu suất sử dụng vốn.

Các phương pháp nghiên cứu được áp dụng gồm:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập, tổng hợp các văn bản pháp luật, chính sách của Nhà nước, tài liệu chuyên ngành và các quy chế nội bộ của hệ thống Agribank.
• Phương pháp quan sát và phỏng vấn: Thực hiện trực tiếp trong thời gian thực tập tại đơn vị; quan sát các khâu nghiệp vụ tiếp nhận hồ sơ, thẩm định, giải ngân và trao đổi chuyên môn với cán bộ tín dụng, kế toán.
• Phương pháp phân tích, tổng hợp số liệu: Sử dụng dữ liệu thứ cấp từ các bảng cân đối tài khoản, báo cáo tài chính, báo cáo tổng kết tình hình cho vay hộ sản xuất của chi nhánh giai đoạn 2010 - 2012 để tính toán tỷ trọng, tốc độ tăng trưởng và so sánh đối chiếu qua các năm.

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Cơ sở lý luận về chất lượng cho vay đối với hộ sản xuất của ngân hàng thương mại

Chương này trình bày toàn diện khung lý thuyết về hoạt động cấp tín dụng cho hộ sản xuất. Tác giả xác định đối tượng cấp vốn bao gồm: chi phí giống cây trồng, vật nuôi, vật tư nông nghiệp, phân bón, thức ăn chăn nuôi; chi phí nuôi trồng và đánh bắt thủy hải sản; tiêu thụ, chế biến nông sản; mua sắm máy móc thiết bị phục vụ cơ giới hóa nông nghiệp (máy cày, máy bừa, máy gặt, máy sấy, phương tiện bảo quản sau thu hoạch); cho vay xây sửa nhà ở, sinh hoạt và phát triển hạ tầng nông thôn.

Đặc điểm cho vay hộ sản xuất gắn liền với chu kỳ sinh trưởng tự nhiên của cây trồng, vật nuôi; phụ thuộc chặt chẽ vào thời vụ và điều kiện thiên nhiên; quy mô món vay nhỏ lẻ dẫn đến chi phí nghiệp vụ và chi phí dự phòng rủi ro trên một đồng vốn cao. Các hình thức tín dụng được hệ thống hóa gồm: cho vay trực tiếp từng lần, cho vay theo hạn mức, cho vay luân chuyển, cho vay trả góp và cho vay gián tiếp qua các tổ, nhóm đoàn thể (Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh).

Khái niệm chất lượng cho vay được xem xét dưới ba giác độ: phía ngân hàng (đảm bảo an toàn vốn, đúng mục đích, thu hồi đủ gốc và lãi đúng hạn, chi phí thấp, có lợi nhuận); phía khách hàng (đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn, kỳ hạn và lãi suất hợp lý, thủ tục thuận tiện, mang lại hiệu quả sinh lời); phía nền kinh tế (thúc đẩy sản xuất, tạo việc làm, chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi và đẩy lùi tín dụng đen). Tác giả phân tích các yếu tố ảnh hưởng gồm: nhóm chủ quan từ ngân hàng (chính sách tín dụng, công nghệ thông tin, quy trình tác nghiệp, trình độ cán bộ); nhóm từ khách hàng (uy tín, cơ cấu vốn tự có, mức biến động thu nhập, phương án sản xuất); và nhóm khách quan từ môi trường tự nhiên, kinh tế vĩ mô và môi trường pháp lý.

Chương II: Thực trạng chất lượng cho vay hộ sản xuất tại NHNo & PTNT huyện Thiệu Hóa

Chi nhánh NHNo & PTNT huyện Thiệu Hóa tiền thân là Phòng thu Thiệu Hóa thuộc Chi nhánh Ngân hàng Quốc gia tỉnh Thanh Hóa (thành lập theo Sắc lệnh số 15/SL ngày 06/05/1951). Sau khi huyện Thiệu Hóa được tái lập, chi nhánh thành lập theo Quyết định số 475/NHNo-02 ngày 12/9/1997 của Tổng giám đốc NHNo & PTNT Việt Nam, đi vào hoạt động từ ngày 01/01/1998, đặt trụ sở tại tiểu khu 12, thị trấn Vạn Hà. Cơ cấu tổ chức gồm Ban Giám đốc (1 Giám đốc, 2 Phó Giám đốc) và 3 phòng chức năng: Kế hoạch và kinh doanh, Kế toán - ngân quỹ, Hành chính.

Bảng tổng hợp tình hình hoạt động kinh doanh chung của chi nhánh giai đoạn 2010 - 2012:

Chỉ tiêu	Năm 2010	Năm 2011	Năm 2012
Tổng nguồn vốn huy động (triệu đồng)	269.529	274.616	351.372
- Tiền gửi tổ chức kinh tế	20.611	16.542	59.617
- Tiền gửi dân cư	248.918	258.074	291.775
Trong đó: Tiền gửi kỳ hạn < 12 tháng	177.677	219.770	292.490
Tổng dư nợ cho vay (triệu đồng)	241.578	312.217	322.479
- Dư nợ ngắn hạn	183.841	199.240	-
- Dư nợ trung hạn và trung hạn ủy thác	57.737	112.977	-
Kết quả kinh doanh (triệu đồng)
- Thu nhập từ lãi và tương tự	37.065	58.626	61.850
- Tổng chi phí hoạt động	29.073	42.555	49.073
- Lợi nhuận trước thuế	7.992	16.071	12.618
- Lãi suất bình quân đầu vào	9%	10%	8%
- Lãi suất bình quân đầu ra	17%	17%	14%
- Tỷ lệ nợ xấu chung trên tổng dư nợ	0,70%	0,28%	0,03%

Nguồn vốn huy động tăng trưởng qua các năm, đặc biệt năm 2012 tăng 27,95% so với năm 2011. Tỷ trọng tiền gửi dân cư chiếm ưu thế, trong đó tiền gửi ngắn hạn dưới 12 tháng tăng từ 65,92% (2010) lên 80,03% (2011) và đạt 83,24% (2012). Dư nợ cho vay năm 2011 tăng 29,29% so với năm 2010; năm 2012 tăng 3,29% do chi nhánh chủ động chuyển hướng ưu tiên kiểm soát rủi ro và tăng tỷ trọng tín dụng ngắn hạn theo Nghị quyết 11 của Chính phủ. Lợi nhuận trước thuế năm 2012 đạt 12.618 triệu đồng, tăng 126% so với năm 2010.

Quy trình cho vay hộ sản xuất được thiết lập qua hai kênh: trực tiếp tại trụ sở chính và gián tiếp thông qua sổ đăng ký xin vay vốn tại địa phương (chia theo xã và tổ vay vốn). Quy trình kiểm soát tín dụng được thực hiện qua 3 bước: kiểm tra trước khi cho vay (thẩm định tính khả thi của phương án); kiểm tra trong khi cho vay (tính hợp lệ của hồ sơ, đối chiếu đúng đối tượng nhận tiền); kiểm tra sau khi cho vay (chậm nhất sau 10 ngày kể từ khi giải ngân và định kỳ tối thiểu 1 lần/tháng). Trước ngày nợ đến hạn 10 ngày, cán bộ tín dụng gửi thông báo và đôn đốc khách hàng trả nợ.

Số liệu cụ thể về hoạt động cho vay hộ sản xuất và chất lượng tín dụng:

Chỉ tiêu cho vay hộ sản xuất	Năm 2010	Năm 2011	Năm 2012
Doanh số cho vay HSX (triệu đồng)	353.223	-	-
Doanh số thu nợ HSX (triệu đồng)	285.996	362.217	405.390
Tỷ lệ DSTN / DSCV đối với HSX	80,97%	97,95%	84,82%
Tổng dư nợ HSX (triệu đồng)	286.272	290.240	362.483
- Dư nợ ngắn hạn	199.240	166.404	189.965
- Dư nợ trung và dài hạn	112.977	123.836	172.519
Số lượng hộ vay vốn (hộ)	11.009	9.247	9.523
Dư nợ qua tổ vay vốn (triệu đồng)	179.402	171.911	170.924
Số lượng tổ vay vốn (tổ)	222	304	304
Số lượng tổ viên (người)	5.881	10.593	-
Vòng quay vốn tín dụng HSX (vòng)	0,999	1,248	1,118

Tỷ trọng dư nợ hộ sản xuất luôn chiếm trên 90% tổng dư nợ của chi nhánh. Cơ cấu kỳ hạn ghi nhận sự chuyển dịch: dư nợ trung và dài hạn từ mức 30,4% (năm 2010) tăng lên 42,67% (năm 2011) và đạt 47,59% (năm 2012 với 172.519 triệu đồng). Mô hình tổ vay vốn phát triển tại toàn bộ 31 xã, trong đó tổ nông dân chiếm trên 60%, tổ phụ nữ chiếm 20%.

Tình hình phân loại nợ trong cho vay hộ sản xuất:

Phân loại nợ HSX (triệu đồng)	Năm 2010	Năm 2011	Năm 2012
Nợ nhóm 2 (Cần chú ý)	65	818	1.418
Nợ nhóm 3 (Dưới tiêu chuẩn)	269	104	20
Nợ nhóm 4 (Nghi ngờ)	1.250	0	4
Nợ nhóm 5 (Có khả năng mất vốn)	75	770	750
Tổng nợ xấu (Nhóm 3 + 4 + 5)	1.594	874	774
Tỷ lệ nợ xấu HSX trên tổng dư nợ HSX	0,56%	0,30%	0,21%

Tỷ lệ nợ xấu cho vay hộ sản xuất được duy trì ở mức thấp, giảm từ 0,56% năm 2010 xuống 0,21% năm 2012 (thấp hơn tỷ lệ nợ xấu bình quân toàn hệ thống Agribank là 3,5%). Tuy nhiên, số liệu chỉ ra hai vấn đề cần lưu ý: nợ nhóm 2 tăng liên tục từ 65 triệu đồng lên 1.418 triệu đồng (tăng gần 22 lần sau 2 năm), tiềm ẩn rủi ro chuyển thành nợ xấu; nợ nhóm 5 chiếm tỷ trọng lớn trong nợ xấu (770 triệu đồng năm 2011 và 750 triệu đồng năm 2012).

Tác giả chỉ ra các hạn chế: Thẩm định phương án kinh doanh còn mang tính hình thức; độ tuổi bình quân cán bộ cao dẫn đến tâm lý ỷ lại, ngại đổi mới; bộ phận kế toán có thời điểm quá tải, trình độ tin học hạn chế; tín dụng dồn vào các tháng cuối năm gây áp lực cân đối nguồn; thủ tục hồ sơ còn phức tạp so với trình độ nông dân. Nguyên nhân xuất phát từ tác động của thiên tai, dịch bệnh (cúm H5N1, dịch lở mồm long móng); quy trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của chính quyền địa phương còn chậm; và nguồn nhân lực ngân hàng mỏng so với địa bàn quản lý.

Chương III: Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất tại NHNo & PTNT huyện Thiệu Hóa

Tác giả nêu rõ định hướng phát triển của chi nhánh giai đoạn 2013 - 2016:

• Tăng trưởng nguồn vốn huy động đạt từ 22% đến 24%/năm.
• Tăng trưởng dư nợ tín dụng từ 17% đến 18%/năm.
• Kiểm soát và khống chế tỷ lệ nợ xấu dưới 1% tổng dư nợ.
• Giữ vững thị trường mục tiêu là nông nghiệp nông thôn; ưu tiên hộ sản xuất hàng hóa, kinh tế trang trại, làng nghề truyền thống, các mô hình thâm canh tăng vụ, xây dựng cánh đồng thu nhập 50 triệu đồng/ha/năm và hộ có thu nhập 50 triệu đồng/năm.

Hệ thống giải pháp được đề xuất gồm:

1. Giải pháp từ phía ngân hàng:

• Nguồn vốn: Theo sát thị trường để điều chỉnh linh hoạt lãi suất; phát triển sản phẩm dịch vụ thanh toán để huy động vốn vãng lai giá rẻ; thực hiện giao khoán chỉ tiêu huy động tiền gửi dân cư đến từng cán bộ gắn với khen thưởng.
• Tín dụng và thẩm định: Chuẩn hóa quy trình thẩm định, cắt giảm giấy tờ không cần thiết; tổ chức tập huấn nâng cao nghiệp vụ, kiến thức pháp luật và tin học cho cán bộ tín dụng và kế toán.
• Kiểm soát và xử lý rủi ro: Thực hiện nghiêm túc quy trình kiểm tra sau giải ngân (trong vòng 10 ngày); triển khai hiệu quả "Đề án tự kiểm tra kiểm toán nội bộ năm 2012" và phát huy vai trò Tổ hậu kiểm; theo dõi chặt chẽ nợ nhóm 2 và đôn đốc xử lý nợ nhóm 5, nợ tồn đọng 238; thông báo thu nợ trước hạn 10 ngày.
• Mạng lưới tổ vay vốn: Tiếp tục củng cố mô hình tổ vay vốn tại 31 xã, nâng cao trách nhiệm của ban quản lý tổ trong kiểm tra, đôn đốc tổ viên sử dụng vốn đúng mục đích.

2. Giải pháp từ phía hộ sản xuất:

• Nâng cao tính toán kinh tế, chủ động bổ sung vốn tự có tham gia vào dự án; áp dụng kỹ thuật thâm canh để nâng cao năng suất; tuân thủ cam kết trả nợ gốc và lãi đúng thỏa thuận.

3. Giải pháp bổ trợ và kiến nghị:

• Đối với chính quyền địa phương: Đẩy nhanh công tác đo đạc, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để người dân có tài sản bảo đảm hợp pháp; tăng cường các chương trình khuyến nông, khuyến lâm và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật.
• Đối với Ngân hàng Nhà nước và Agribank cấp trên: Hoàn thiện cơ chế khoán tài chính, hỗ trợ kinh phí đào tạo cán bộ cơ sở và nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin phục vụ quản lý tín dụng.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận lượng hóa các kết quả cụ thể về hoạt động cho vay hộ sản xuất tại chi nhánh:

• Quy mô vốn và dư nợ: Tổng nguồn vốn huy động tăng từ 269.529 triệu đồng năm 2010 lên 351.372 triệu đồng năm 2012. Tổng dư nợ cho vay hộ sản xuất tăng từ 286.272 triệu đồng lên 362.483 triệu đồng, chiếm trên 90% tổng dư nợ toàn chi nhánh.
• Dịch chuyển cơ cấu tín dụng: Tỷ trọng cho vay trung và dài hạn đối với hộ sản xuất tăng từ 30,4% (112.977 triệu đồng năm 2010) lên 47,59% (172.519 triệu đồng năm 2012), phản ánh sự chuyển dịch sang tài trợ chiều sâu cho sản xuất nông nghiệp.
• Kiểm soát chất lượng nợ: Doanh số thu nợ trên doanh số cho vay hộ sản xuất đạt mức cao (năm 2010 đạt 80,97%, năm 2011 đạt 97,95%, năm 2012 đạt 84,82%). Tỷ lệ nợ xấu cho vay hộ sản xuất được duy trì ở mức thấp, giảm từ 0,56% (năm 2010) xuống 0,21% (năm 2012).
• Hiệu quả kinh tế - xã hội: Chi nhánh duy trì phục vụ vốn cho 9.523 hộ vay trong năm 2012, củng cố 304 tổ vay vốn phủ kín 31 xã, đóng góp vào tốc độ tăng trưởng kinh tế địa phương đạt trên 12,5%/năm và hỗ trợ đẩy lùi nạn cho vay nặng lãi tại khu vực nông thôn.

Về mặt đóng góp, khóa luận cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm chi tiết về tín dụng nông nghiệp cấp huyện trong giai đoạn 2010 - 2012. Nghiên cứu đã chỉ ra sự gia tăng của nợ nhóm 2 và sự tồn đọng của nợ nhóm 5, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp gắn với Đề án kiểm soát nội bộ và mô hình liên kết tổ vay vốn tại địa phương.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận bộc lộ một số hạn chế gắn liền với phạm vi văn bản:

• Dữ liệu nghiên cứu dừng lại ở giai đoạn 2010 - 2012, chưa phản ánh được biến động của chất lượng tín dụng trong các chu kỳ tái cơ cấu ngân hàng những năm sau đó.
• Phương pháp phân tích chủ yếu dựa trên thống kê mô tả, so sánh tỷ trọng và số tuyệt đối, chưa áp dụng các mô hình kinh tế lượng để đo lường mức độ tác động của từng yếu tố đến xác suất phát sinh nợ xấu của hộ sản xuất.
• Phạm vi khảo sát giới hạn tại một chi nhánh huyện thuần nông (Thiệu Hóa), do đó một số giải pháp mang tính đặc thù địa phương, chưa bao quát được các mô hình nông nghiệp đô thị hoặc chuỗi liên kết nông sản quy mô lớn.

Hướng nghiên cứu tiếp theo bao gồm: đánh giá chất lượng cho vay hộ sản xuất theo chuỗi giá trị nông nghiệp gắn với các doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm; ứng dụng mô hình xác suất vỡ nợ để chấm điểm tín dụng vi mô cho hộ gia đình; và nghiên cứu tác động của bảo hiểm nông nghiệp đến chất lượng tín dụng ngân hàng trước rủi ro thiên tai, dịch bệnh.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo cho sinh viên, học viên các ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế phát triển và Kinh tế nông nghiệp khi thực hiện các đề tài về tín dụng vi mô, chất lượng cho vay nông nghiệp nông thôn. Tài liệu cung cấp cơ sở thực tế cho cán bộ tín dụng tại các chi nhánh Agribank và các quỹ tín dụng nhân dân trong việc tổ chức, quản lý quy trình cho vay thông qua tổ vay vốn và kinh nghiệm phối hợp với các tổ chức hội đoàn thể cấp xã. Đồng thời, phương pháp phân loại nợ theo Quyết định số 636/QĐ-HĐQT-XLRR và cách thức tính toán các chỉ tiêu vòng quay vốn tín dụng, tỷ lệ nợ nhóm 2 là các nội dung thực tiễn phục vụ cho công tác kiểm tra, kiểm soát rủi ro tín dụng tại cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

1. Hộ sản xuất vay vốn tại Agribank Thiệu Hóa được phân loại theo những căn cứ pháp lý nào? Văn bản phân loại hộ sản xuất thành hai nhóm: Hộ sản xuất loại 1 theo Nghị định số 29/CP ngày 29/3/1998 (hộ cá thể làm kinh tế gia đình, hộ nhận thầu khoán, hộ chuyên sản xuất nông lâm ngư diêm nghiệp mang tính tự cấp tự túc); Hộ sản xuất loại 2 theo Nghị định số 66/HĐBT ngày 02/3/1992, hợp tác xã và doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp năm 2005. Khách hàng của chi nhánh chủ yếu là hộ sản xuất loại 1, chiếm trên 90% số hộ có quan hệ tín dụng.

2. Cơ cấu kỳ hạn dư nợ cho vay hộ sản xuất tại chi nhánh chuyển dịch như thế nào trong giai đoạn 2010 - 2012? Dư nợ ngắn hạn giảm dần tỷ trọng từ 69,6% năm 2010 (199.240 triệu đồng) xuống còn 52,41% năm 2012 (189.965 triệu đồng). Ngược lại, dư nợ trung và dài hạn tăng từ 112.977 triệu đồng (chiếm 30,4% dư nợ HSX năm 2010) lên 123.836 triệu đồng (chiếm 42,67% năm 2011) và đạt 172.519 triệu đồng (chiếm 47,59% năm 2012), phản ánh định hướng gia tăng đầu tư trung hạn cho các phương án sản xuất chiều sâu.

3. Số liệu nợ xấu trong cho vay hộ sản xuất phản ánh những nguy cơ rủi ro nào? Mặc dù tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ hộ sản xuất giảm từ 0,56% (1.594 triệu đồng năm 2010) xuống 0,30% (874 triệu đồng năm 2011) và 0,21% (774 triệu đồng năm 2012), cơ cấu nợ bộc lộ hai rủi ro: Nợ nhóm 2 (nợ cần chú ý) tăng vọt từ 65 triệu đồng năm 2010 lên 818 triệu đồng năm 2011 và đạt 1.418 triệu đồng năm 2012; đồng thời, nợ nhóm 5 chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng nợ xấu (770 triệu đồng năm 2011 và 750 triệu đồng năm 2012), là nhóm nợ có nguy cơ mất vốn cao và rất khó thu hồi.

4. Quy mô và vai trò của mô hình tổ vay vốn tại Agribank Thiệu Hóa được ghi nhận ra sao? Mô hình tổ vay vốn được triển khai tại toàn bộ 31 xã của huyện Thiệu Hóa. Năm 2010, toàn huyện có 222 tổ với 5.881 tổ viên, dư nợ đạt 179.402 triệu đồng (chiếm 62,67% dư nợ HSX). Đến năm 2011, số lượng tăng lên 304 tổ với 10.593 tổ viên, dư nợ đạt 171.911 triệu đồng (chiếm 59,23%). Năm 2012, dư nợ qua tổ đạt trên 170.924 triệu đồng (chiếm 47,15%). Trong cơ cấu tổ, Hội Nông dân quản lý trên 60% số tổ, Hội Phụ nữ quản lý 20%, phần còn lại thuộc Hội Cựu chiến binh và Hội Thanh niên xung phong.

5. Chi nhánh đặt ra các chỉ tiêu tăng trưởng cụ thể nào cho giai đoạn 2013 - 2016? Ban lãnh đạo chi nhánh xác định mục tiêu giai đoạn 2013 - 2016: tốc độ tăng trưởng nguồn vốn huy động đạt từ 22% đến 24%/năm; tăng trưởng dư nợ tín dụng đạt từ 17% đến 18%/năm; khống chế tỷ lệ nợ xấu ở mức dưới 1% tổng dư nợ; tập trung vốn cho các mô hình cánh đồng thu nhập 50 triệu đồng/ha/năm và hộ sản xuất có thu nhập 50 triệu đồng/năm.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về tín dụng hộ sản xuất và đánh giá chi tiết thực trạng chất lượng cho vay tại Chi nhánh NHNo & PTNT huyện Thiệu Hóa giai đoạn 2010 - 2012. Nghiên cứu chỉ ra vai trò cung ứng vốn của ngân hàng đối với sự phát triển kinh tế nông nghiệp địa phương, đồng thời phân tích cụ thể các chỉ tiêu về cơ cấu kỳ hạn, vòng quay vốn tín dụng và thực trạng gia tăng nợ nhóm 2. Hệ thống giải pháp được đề xuất bám sát định hướng giai đoạn 2013 - 2016 của đơn vị, cung cấp tài liệu tham khảo cho công tác quản trị rủi ro tín dụng hộ sản xuất tại các ngân hàng thương mại khu vực nông thôn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về chất lượng cho vay đối với hộ sản xuất của ngân hàng thương mại. Chương 2: Thực trạng chất lượng cho vay hộ sản xuất tại NHNo & PTNT huyện Thiệu Hoá. Chương 3: Một số giải pháp nâng cao chất lượng cho vay hộ sản xuất tại NHNo & PTNT huyện Thiệu Hoá 7 CHƢƠNG I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG CHO VAY ĐỐI VỚI HỘ SẢN XUẤT CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 Khái quát về cho vay đối với hộ sản xuất của NHTM 1.

Khái niệm về cho vay đối với hộ sản xuất 1.1 Khái niệm hộ sản xuất Hộ sản xuất là một đơn vị kinh tế tự chủ, các thành viên có tài sản chung cùng đóng góp công sức để trực tiếp hoạt động sản xuất kinh doanh, là chủ thể trong mọi hoạt động trong sản xuất kinh doanh do pháp luật quy định. Căn cứ vào vị trí và đặc điểm của HSX, người ta phân loại HSX như sau: – Hộ sản xuất loại 1 bao gồm: + Hộ cá thể tư nhân làm kinh tế hộ gia đình theo Nghị định 29 ngày 29/3/1998. + Hộ là thành viên nhận thầu khoán của các tổ chức kinh tế hợp tác, các doanh nghiệp nhà nước. + Hộ chuyên sản xuất thuộc các ngành nông, lâm, ngư, diêm nghiệp có tính tự cung, tự cấp do cá nhân làm chủ hộ; hộ tự chịu trách nhiệm về toàn bộ hoạt động của mình.

– Hộ sản xuất loại 2 bao gồm: + Hộ tư nhân thực hiện sản xuất kinh doanh theo Nghị định 66/HĐBT ngày 02/3/1992. + Hộ là hợp tác xã tổ chức theo điều lệ hợp tác xã do Nhà nước quy định. + Công ty cổ phần , công ty trách nhiệm hữu hạn , công ty hơ ̣p danh , doanh nghiê ̣p tư nhân… được tổ chức theo luật doanh nghiệp n ăm 2005 đươ ̣c Quốc hội thông qua ngày 29/11/2005 Theo cách phân loại trên, có thể thấy rõ hộ sản xuất loại một bao trùm lên các hoạt động trong lĩnh vực kinh tế nông nghiệp nông thôn. Đây cũng là thị trường chủ yếu trong chiến lược đầu tư của NHNo & PTNT Việt Nam.2 Khái niệm về cho vay đối với hộ sản xuất Theo khoản 01, Điều 03, Quyết định 1627/2001/QĐ–NHNN về việc ban hành quy chế cho vay thì: “Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao cho khách hàng sử dụng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và trong một thời gian nhất định theo thoả thuận, với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”.

Tín dụng hộ sản xuất của NHTM là quan hệ tín dụng giữa NHTM với các hộ sản xuất.2 Đối tƣợng của cho vay đối với hộ sản xuất Đối tượng cho vay đối với hộ sản xuất của NHNo & PTNT huyện Thiệu Hóa gồm:  Chi phí sản xuất cho trồng trọt chăn nuôi như: vật tư, cây giống, con giống, phân bón, thuốc trừ sâu, trừ cỏ, thuốc phòng, chữa bệnh, thức ăn chăn nuôi…; Chi phí nuôi trồng thủy sản như: cải tạo ruộng nuôi, lồng nuôi, con giống, thức ăn, thuốc phòng chữa bệnh; Đánh bắt hải sản như: đầu tư đóng mới, chi phí bơm tưới, tiêu nước làm thủy lợi nội đồng…  Tiêu thụ, chế biến và xuất khẩu nông, lâm, thủy hải sản.  Phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, ngành nghề và dịch vụ ở nông thôn.  Mua sắm công cụ, máy móc, thiết bị phục vụ cho phát triển nông nghiệp và nông thôn như: máy cày, máy bừa, máy bơm, máy gặt, máy tuốt lúa, máy xay sát, máy sấy, thiết bị chế biến, bình bơm thuốc trừ sâu…Mua sắm phương tiện vận chuyển hàng hóa trong nông nghiệp, xây dựng chuồng trại, nhà kho, sân phơi, các phương tiện bảo quản sau thu hoạch.  Cho vay sinh hoạt như: xây, sửa nhà ở, mua sắm đồ dung sinh hoạt, phương tiện đi lại…  Phát triển cơ sở hạ tầng như: điện đường giao thông nông thôn, cung cấp nước sạch, vệ sinh môi trường… 9 1.3 Đặc điểm cho vay đối với hộ sản xuất Từ những đặc điểm của kinh tế hộ sản xuất, có thể thấy, HSX mang những đặc thù riêng về quá trình hoạt động sản xuất, lệ thuộc nhiều vào thiên nhiên và mang tính chất thời vụ, vì thế không tránh được rủi ro rất lớn.Vì vậy, so với những loại hình cho vay khác của NH, cho vay đối với HSX mang những nét đặc thù cơ bản sau: Phụ thuộc vào các yếu tố tự nhiên: – Do công việc gắn liền với các điều kiện tự nhiên nên vụ mùa trong sản xuất nông nghiệp quyết định thời điểm cho vay và thu nợ.

– Chu kỳ sống tự nhiên của cây trồng, vật nuôi là yếu tố quyết định để tính toán thời hạn cho vay. Ngoài ra, chu kỳ ngắn hay dài phụ thuộc vào loại giống cây, con và quy trình sản xuất. – Yếu tố tự nhiên có ảnh hưởng lớn đến thu nhập và khả năng trả nợ của khách hàng. Chi phí tổ chức hoạt động cho vay cao, cụ thể là: – Hoạt động cho vay hộ sản xuất có chi phí nghiệp vụ bình quân trên một đồng vốn cho vay thường cao do quy mô món vay nhỏ.

– Địa bàn hoạt động của ngân hàng trải trên diện rộng, khách hàng đông nên việc mở rộng mạng lưới cho vay và thu nợ cũng là yếu tố làm tăng chi phí. – Với đặc điểm là cho vay hộ sản xuất nên chi phí dự phòng rủi ro tương đối lớn hơn so với các loại hình cho vay khác do rủi ro cao hơn.4 Vai trò của cho vay đối với hộ sản xuất – Đáp ứng được nhu cầu vốn sản xuất cần thiết để duy trì quá trình sản xuất liên tục, góp phần đầu tư phát triển kinh tế hộ sản xuất. Việc phân phối vốn tín dụng cho các HSX đã góp phần điều hoà vốn trong nền kinh tế, khắc phục tình trạng thiếu vốn tạm thời thường gặp, qua đó tạo điều kiện cho quá trình sản xuất không bị ngưng trệ. Không những thế, vốn tín dụng còn giúp các HSX mở rộng sản xuất, áp dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất, hạ giá thành sản phẩm… đó là điều kiện để HSX tăng cường sức cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường hiện nay.

10 – Đẩy nhanh quá trình tích tụ và tập trung vốn, tập trung sản xuất trong nông nghiệp – nông thôn; đây cầu nối giữa tiết kiệm và đầu tư, trên cơ sở quan tâm đến nguồn vốn cho vay HSX, ngân hàng sẽ thúc đẩy các HSX sử dụng vốn được cấp có hiệu quả, đúng mục đích, tăng vòng quay vốn, từ đó tiết kiệm vốn cho sản xuất và trong lưu thông; giúp các HSX biết cách tập trung vốn để sản xuất một cách có hiệu quả nhất; góp phần tích cực trong quá trình vận động liên tục không ngừng của nguồn vốn. – Giúp phát huy tối đa nội lực của các HSX, khai thác hết các tiềm năng về lao động, đất đai và các điều kiện của địa phương một cách hợp lý và có hiệu quả nhất. Giải quyết công ăn, việc làm, tăng thu nhập cho người lao động, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân, từ đó tạo điều kiện nâng cao dân trí, không những hạn chế những tiêu cực xã hội mà còn hình thành những thói quen tốt trong hoạt động kinh tế cho phù hợp với yêu cầu CNH – HĐH đất nước. – Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, tăng tính hàng hoá của sản phẩm nông nghiệp trong nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta.

Giúp hàng hóa sản xuất ra tiêu thụ dễ dàng trên thị trường, cạnh tranh được với các mặt hàng nông sản ngoại nhập. – Việc tạo nguồn vốn với chi phí thấp cho HSX đã góp phần đẩy lùi nạn cho vay nặng lãi ở nông thôn.5 Các hình thức cho vay đối với hộ sản xuất Hoạt động cho vay là hoạt động chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động tín dụng. Trong hoạt động cho vay, được chia thành nhiều hình thức khác nhau như cho vay thấu chi, cho vay trực tiếp, cho vay trả góp, cho vay theo hạn mức, cho vay luân chuyển, cho vay gián tiếp. Cho vay trực tiếp từng lần là hình thức cho vay tương đối phổ biến của ngân hàng đối với các khách hàng không có nhu cầu vay vốn thường xuyên, không có điều kiện để được cấp hạn mức thấu chi.

Một số khách hàng sử dụng vốn chủ sở hữu và tín dụng thương mại là chủ yếu, chỉ khi có nhu cầu thời vụ hay mở rộng sản xuất đặc biệt mới vay ngân hàng, tức là vốn từ ngân hàng chỉ tham gia vào một số giai đoạn nhất định của chu kỳ sản xuất kinh doanh. 11 Cho vay theo hạn mức là là nghiệp vụ tín dụng theo đó ngân hàng thỏa thuận cấp cho khách hàng hạn mức tín dụng. Hạn mức tín dụng có thể tính cho cả kỳ hoặc cuối kỳ. Đó là số dư tối đa tại thời điểm tính.

Hạn mức tín dụng được cấp trên cơ sở kế hoạch sản xuất kinh doanh, nhu cầu vốn và nhu cầu vay vốn của khách hàng. Cho vay luân chuyển là nghiệp vụ cho vay dựa trên luân chuyển của hàng hóa. Doanh nghiệp khi mua hàng có thể thiếu vốn. Ngân hàng có thế cho vay để mua hàng và sẽ thu nợ khi doanh nghiệp bán hàng.

Đầu năm hoặc quý, người vay phải làm đơn xin vay luân chuyển. Ngân hàng và khách hàng thỏa thuận với nhau về phương thức vay, hạn mức tín dụng, các nguồn cung cấp hàng hóa và khả năng tiêu thụ. Cho vay trả góp là hình thức tín dụng, theo đó ngân hàng cho phép khách hàng trả gốc làm nhiều lần trong thời hạn tín dụng đã thỏa thuận. Cho vay trả góp thường được áp dụng đối với các khoản vay trung và dài hạn, tài trợ cho tài sản cố định hoặc hàng lâu bền.

Số tiền trả mỗi lần được tính sao cho phù hợp với khả năng trả nợ (thường là từ khấu hao và thu nhập sau thuế của dự án, hoặc từ thu nhập hàng kỳ của người tiêu dùng). Cho vay gián tiếp là hình thức cho vay thông qua các tổ chức trung gian. Ngân hàng cho vay thông qua các tổ, đội, nhóm sản xuất, Hội Nông Dân, Hội Cựu chiến binh, Hội phụ nữ… Các tổ chức này thường liên kết với các thành viên theo một mục đích riêng, song chủ yếu đều tạo nên hỗ trợ lẫn nhau, bảo vệ quyền lợi cho mỗi thành viên. Vì vậy, việc phát triển kinh tế, làm giàu, xóa đói giảm nghèo luôn được các tổ chức này quan tâm.2 Chất lƣợng cho vay đối với hộ sản xuất của NHTM 1.