Luận văn thạc sĩ về an toàn trong lắp dựng và tháo dỡ cần trục tháp tại công ty Ricons

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu cải thiện kết quả an toàn trong lắp dựng vận hành và tháo dỡ cần trục tháp tại công ty cổ phần tập, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Đỗ Quang Lâu
• Người hướng dẫn: TS. Trần Vũ Liệu
• Trường học: Trường Đại học Công đoàn
• Chuyên ngành: Quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp
• Đề tài: Nâng cao an toàn trong lắp dựng và tháo dỡ cần trục tháp tại Ricons
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Đóng góp của đề tài
• 1.6. Kết cấu luận văn
• 2. TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC AN TOÀN TRONG LẮP DỰNG, VẬN HÀNH VÀ THÁO DỠ CẦN TRỤC THÁP
• 2.1. Khái quát về Cần trục tháp
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển Cần trục tháp
• 2.3. Phân loại Cần trục tháp
• 2.4. Cấu tạo chính của Cần trục tháp
• 2.5. Sự cố liên quan đến việc sử dụng cần trục tháp tại Việt Nam
• 2.6. Tổng quan các yêu cầu pháp luật về sử dụng Cần trục tháp
• 2.7. Tổng quan các yêu cầu pháp luật về Cần trục tháp
• 2.8. Tổng quan yêu cầu pháp luật về công nhân lắp đặt, tháo dỡ và vận hành cần trục tháp
• 2.9. Tổng quan về yêu cầu pháp luật về ứng cứu sự cố khẩn cấp
• 2.10. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.10.1. Tổng quan các nghiên cứu nước ngoài liên quan đến đề tài
• 2.10.2. Tổng quan các nghiên cứu trong nước liên quan đến đề tài
• 2.11. Tổng quan về quản lý rủi ro
• 2.11.1. Một số khái niệm
• 2.11.2. Phương pháp xác định nguyên nhân và nhận diện mối nguy
• 2.11.3. Cơ sở để xác định tiêu chí đánh giá rủi ro
• 2.11.4. Các bước nhận diện mối nguy và đánh giá rủi ro
• 2.12. Tiểu kết chương 1
• 3. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC LẮP DỰNG, VẬN HÀNH VÀ THÁO DỠ CẦN TRỤC THÁP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG RICONS
• 3.1. Tổng quan về Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Ricons
• 3.2. Sự hình thành và phát triển
• 3.3. Sứ mệnh, tầm nhìn và giá trị cốt lõi
• 3.4. Giải thưởng, thành tựu
• 3.5. Cơ cấu tổ chức. Quy trình lắp đặt, tháo dỡ và vận hành cần trục tháp
• 3.5.1. Quy trình lắp đặt Cần trục tháp
• 3.5.2. Quy trình vận hành Cần trục tháp
• 3.5.3. Quy trình tháo dỡ Cần trục tháp
• 3.6. Đánh giá mức độ rủi ro từ các mối nguy
• 3.6.1. Đánh giá mức độ rủi ro từ các mối nguy trong lắp dựng
• 3.6.2. Đánh giá mức độ rủi ro từ các mối nguy trong vận hành
• 3.6.3. Đánh giá mức độ rủi ro từ các mối nguy trong tháo dỡ
• 3.7. Thực trạng về việc sử dụng cần trục tháp tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Xây dựng Ricons
• 3.7.1. Thực trạng về việc sử dụng cần trục tháp tại công ty
• 3.7.2. Thực trạng của nhân sự lắp đặt, tháo dỡ và vận hành cần trục tháp
• 3.7.3. Quy định về công tác quản lý hồ sơ cần trục tháp
• 3.8. Tiểu kết chương 2
• 4. ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ AN TOÀN TRONG THI CÔNG LẮP DỰNG, VẬN HÀNH VÀ THÁO DỠ CẦN TRỤC THÁP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG RICONS
• 4.1. Giải pháp kiểm soát rủi ro
• 4.1.1. Trong thi công lắp dựng cần trục tháp
• 4.1.2. Giải pháp kiểm soát rủi ro trong vận hành cần trục tháp
• 4.1.3. Giải pháp kiểm soát rủi ro trong tháo dỡ cần trục tháp
• 4.2. Giải pháp về kỹ thuật. Giải pháp phòng tránh ngã cao
• 4.3. Giải pháp an toàn điện. Giải pháp về công tác tổ chức
• 4.3.1. Biển cảnh báo giới hạn khu vực
• 4.3.2. Phân cấp trách nhiệm cụ thể đối với các đơn vị nhà thầu trong công tác quản lý an toàn vệ sinh lao động tại các dự án
• 4.3.3. Công tác huấn luyện an toàn vệ sinh lao động tại dự án
• 4.4. Giải pháp hành chính thông qua cơ chế thưởng, phạt
• 4.5. Giải pháp trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân. Ứng dụng giải pháp về công tác tổ chức trong công đoạn công nhân vận hành trèo lên cabin
• 4.6. Các giải pháp đề xuất
• 4.7. Kết quả thu được của giải pháp. Ưu, nhược điểm của các giải pháp và các bài học rút ra
• 4.8. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về công tác an toàn trong lắp dựng vận hành và tháo dỡ cần trục tháp

Cần trục tháp, hay còn gọi là cẩu tháp, là thiết bị quan trọng trong ngành xây dựng, đặc biệt là trong thi công các công trình cao tầng. Việc lắp dựng cần trục tháp đòi hỏi sự chú ý đặc biệt đến an toàn lao động nhằm giảm thiểu rủi ro và tai nạn. Theo thống kê, lĩnh vực xây dựng chiếm khoảng 40% tổng số vụ tai nạn lao động hàng năm, cho thấy sự cần thiết phải nâng cao quy trình an toàn trong việc sử dụng thiết bị này. Các yếu tố như điều kiện thi công, sự chuẩn bị kỹ lưỡng và việc tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn là rất quan trọng. Đặc biệt, việc kiểm tra thiết bị trước khi sử dụng và trong suốt quá trình thi công là cần thiết để đảm bảo an toàn cho công nhân và người dân xung quanh.

1.1 Khái quát về Cần trục tháp

Cần trục tháp là loại thiết bị có khả năng nâng hạ vật liệu với tầm với lớn, thường được sử dụng trong các công trình xây dựng cao tầng. Việc sử dụng cần trục tháp giúp tăng hiệu quả thi công, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Các sự cố liên quan đến tháo dỡ cần trục tháp có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng, do đó việc tuân thủ các quy định về an toàn lao động là rất quan trọng. Cần trục tháp cần được lắp đặt và vận hành bởi những người có chuyên môn, đồng thời phải có các biện pháp phòng ngừa tai nạn hiệu quả.

1.2 Quy trình lắp đặt và tháo dỡ

Quy trình lắp dựng cần trục tháp bao gồm nhiều bước quan trọng, từ việc chuẩn bị mặt bằng đến lắp đặt các bộ phận của cần trục. Mỗi bước đều cần được thực hiện theo đúng quy trình an toàn để giảm thiểu rủi ro. Việc tháo dỡ cần trục tháp cũng không kém phần quan trọng, yêu cầu sự cẩn trọng và kỹ lưỡng để đảm bảo an toàn cho công nhân và khu vực xung quanh. Các biện pháp như đào tạo an toàn cho công nhân và kiểm tra thiết bị trước khi thực hiện công việc là rất cần thiết.

1.3 Đánh giá rủi ro trong quá trình thi công

Đánh giá rủi ro là một phần không thể thiếu trong công tác quản lý an toàn tại công trường. Việc xác định các mối nguy tiềm ẩn và đánh giá mức độ rủi ro giúp các nhà quản lý có thể đưa ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Các yếu tố như nguy cơ tai nạn, thiết bị không đạt tiêu chuẩn, và thời tiết xấu đều cần được xem xét kỹ lưỡng. Việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa tai nạn và đào tạo an toàn cho công nhân là rất quan trọng để đảm bảo an toàn trong quá trình thi công.

II. Thực trạng công tác an toàn tại Ricons

Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Xây dựng Ricons đã có những nỗ lực đáng kể trong việc nâng cao an toàn lao động trong quá trình lắp dựng, vận hành và tháo dỡ cần trục tháp. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Thực tế cho thấy, số vụ tai nạn lao động trong ngành xây dựng vẫn ở mức cao, đặc biệt là trong các công trình sử dụng cần trục tháp. Việc quản lý an toàn tại Ricons cần được cải thiện hơn nữa thông qua việc áp dụng các tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt và thường xuyên tổ chức các khóa đào tạo an toàn cho công nhân.

2.1 Đánh giá thực trạng an toàn

Thực trạng công tác an toàn tại Ricons cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Mặc dù công ty đã có những quy định rõ ràng về quy trình an toàn, nhưng việc thực hiện vẫn chưa đạt yêu cầu. Nhiều công nhân chưa được đào tạo đầy đủ về an toàn lao động, dẫn đến việc không tuân thủ các quy định. Việc kiểm tra thiết bị cũng chưa được thực hiện thường xuyên, gây ra nguy cơ tiềm ẩn cho công nhân và người dân xung quanh.

2.2 Nguyên nhân gây ra tai nạn

Nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn lao động tại Ricons chủ yếu do thiếu sót trong công tác quản lý an toàn và đào tạo an toàn cho công nhân. Nhiều công nhân không nắm rõ quy trình lắp dựng và tháo dỡ cần trục tháp, dẫn đến việc thực hiện không đúng cách. Ngoài ra, việc thiếu các biện pháp phòng ngừa tai nạn cũng là một yếu tố quan trọng. Công ty cần có những biện pháp mạnh mẽ hơn để giảm thiểu rủi ro và đảm bảo an toàn cho tất cả mọi người.

2.3 Giải pháp nâng cao an toàn

Để nâng cao hiệu quả an toàn lao động, Ricons cần thực hiện một số giải pháp như tăng cường đào tạo an toàn cho công nhân, thực hiện các cuộc kiểm tra thiết bị định kỳ và xây dựng một quy trình quản lý an toàn chặt chẽ hơn. Việc áp dụng các tiêu chuẩn an toàn quốc tế cũng sẽ giúp công ty cải thiện tình hình an toàn lao động. Hơn nữa, việc khuyến khích công nhân tham gia vào các hoạt động phòng ngừa tai nạn sẽ tạo ra một môi trường làm việc an toàn hơn.

III. Đề xuất giải pháp nâng cao an toàn

Để nâng cao hiệu quả an toàn lao động trong lắp dựng, vận hành và tháo dỡ cần trục tháp tại Ricons, cần có những giải pháp cụ thể và khả thi. Việc xây dựng một hệ thống quản lý an toàn hiệu quả sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và tai nạn lao động. Các giải pháp như đào tạo an toàn, kiểm tra thiết bị và phòng ngừa tai nạn cần được thực hiện đồng bộ và liên tục.

3.1 Giải pháp đào tạo

Đào tạo là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong việc nâng cao an toàn lao động. Ricons cần tổ chức các khóa đào tạo an toàn định kỳ cho công nhân, giúp họ nắm rõ quy trình lắp dựng, vận hành và tháo dỡ cần trục tháp. Việc này không chỉ giúp công nhân hiểu rõ hơn về công việc của mình mà còn nâng cao ý thức về an toàn lao động.

3.2 Giải pháp kiểm tra thiết bị

Việc kiểm tra thiết bị định kỳ là rất cần thiết để đảm bảo an toàn trong quá trình thi công. Ricons cần xây dựng một quy trình kiểm tra thiết bị chặt chẽ, đảm bảo rằng tất cả các thiết bị đều đạt tiêu chuẩn an toàn trước khi đưa vào sử dụng. Điều này sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ tai nạn do thiết bị không đạt yêu cầu.

3.3 Giải pháp phòng ngừa tai nạn

Các biện pháp phòng ngừa tai nạn cần được thực hiện đồng bộ và liên tục. Ricons cần xây dựng một hệ thống cảnh báo và phản ứng nhanh khi có sự cố xảy ra. Việc này không chỉ giúp bảo vệ công nhân mà còn đảm bảo an toàn cho người dân xung quanh. Hơn nữa, việc khuyến khích công nhân tham gia vào các hoạt động phòng ngừa tai nạn sẽ tạo ra một môi trường làm việc an toàn hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của ngành xây dựng tại Việt Nam, công tác an toàn lao động trong thi công các công trình cao tầng ngày càng trở nên cấp thiết. Theo thống kê, trung bình mỗi năm cả nước xảy ra khoảng 6.000 vụ tai nạn lao động, trong đó lĩnh vực xây dựng chiếm tới 40% tổng số vụ tai nạn. Năm 2019, xây dựng chiếm 17,12% số vụ tai nạn và 17,8% số người chết; năm 2020, con số này tăng lên 23,24% và 28,71% tương ứng. Đặc biệt, các sự cố liên quan đến cần trục tháp – thiết bị thi công quan trọng trong các công trình cao tầng – đã gây ra nhiều tai nạn nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng người lao động và an toàn cộng đồng.

Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả an toàn trong lắp dựng, vận hành và tháo dỡ cần trục tháp tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Xây dựng Ricons – một trong những doanh nghiệp xây dựng hàng đầu Việt Nam với hơn 1.400 kỹ sư và hơn 10.000 công nhân, tham gia nhiều dự án lớn. Nghiên cứu nhằm đánh giá các rủi ro, nguyên nhân tai nạn và đề xuất các biện pháp quản lý an toàn phù hợp, góp phần giảm thiểu tai nạn lao động trong lĩnh vực này.

Phạm vi nghiên cứu tập trung tại các công trường của Ricons tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2018-2021. Mục tiêu cụ thể là đánh giá thực trạng công tác an toàn trong quá trình lắp dựng, vận hành và tháo dỡ cần trục tháp, từ đó đề xuất các giải pháp kỹ thuật, tổ chức và quản lý nhằm nâng cao hiệu quả an toàn lao động, giảm thiểu rủi ro tai nạn, đảm bảo tiến độ và chất lượng thi công.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý an toàn lao động, trong đó nổi bật là:

• Lý thuyết quản lý rủi ro: Đánh giá rủi ro dựa trên tần suất xảy ra mối nguy và mức độ hậu quả thương tật, áp dụng ma trận rủi ro để phân loại mức độ nguy hiểm và xác định biện pháp kiểm soát phù hợp.

• Mô hình sơ đồ xương cá (Fish Bone Diagram): Phân tích nguyên nhân gốc rễ của các sự cố an toàn trong quá trình lắp dựng, vận hành và tháo dỡ cần trục tháp, tập trung vào các nhóm nguyên nhân như con người, máy móc thiết bị, môi trường, chính sách và quy trình.

• Phương pháp 5W (5 Why): Kỹ thuật đặt câu hỏi liên tiếp để tìm ra nguyên nhân căn bản của các vấn đề an toàn, giúp xây dựng các giải pháp phòng ngừa hiệu quả.

Các khái niệm chính được sử dụng bao gồm: mối nguy hiểm, rủi ro, đánh giá rủi ro, kiểm soát rủi ro, và các tiêu chí đánh giá tần suất, hậu quả và khả năng nhận biết mối nguy.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập dữ liệu từ báo cáo an toàn lao động của Công ty Ricons, hồ sơ kiểm định cần trục tháp, biên bản xử phạt an toàn, phỏng vấn trực tiếp cán bộ kỹ thuật và công nhân vận hành, khảo sát thực tế tại các công trường.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp định lượng đánh giá mức độ rủi ro dựa trên ma trận rủi ro, kết hợp phân tích định tính qua sơ đồ xương cá và phương pháp 5W để xác định nguyên nhân và đề xuất giải pháp.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khảo sát hơn 100 công nhân và kỹ thuật viên tham gia lắp dựng, vận hành và tháo dỡ cần trục tháp tại 5 dự án lớn của Ricons trong giai đoạn 2018-2021, chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong 12 tháng, từ tháng 1/2021 đến tháng 12/2021, bao gồm các giai đoạn thu thập dữ liệu, phân tích, đề xuất giải pháp và hoàn thiện luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ rủi ro cao trong quá trình lắp dựng cần trục tháp: Qua đánh giá, tần suất rủi ro trong lắp dựng chiếm khoảng 35% tổng số rủi ro được ghi nhận, với mức độ rủi ro trung bình là 18 (theo thang điểm 1-25), chủ yếu do thiếu kiểm tra kỹ thuật móng và chân đế, cũng như chưa tuân thủ nghiêm ngặt quy trình lắp đặt.

2. Rủi ro trong vận hành cần trục tháp chiếm tỷ lệ lớn nhất (khoảng 45%): Các sự cố thường liên quan đến vận hành quá tải, sai sót trong điều khiển, và thiếu thiết bị cảnh báo an toàn. Mức độ rủi ro trung bình là 20, cao hơn so với lắp dựng và tháo dỡ.

3. Tháo dỡ cần trục tháp có mức độ rủi ro thấp hơn (khoảng 20%) nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng: Mức độ rủi ro trung bình là 15, nguyên nhân chủ yếu do thiếu nhân lực có kinh nghiệm và quy trình tháo dỡ chưa được chuẩn hóa đầy đủ.

4. Tỷ lệ tuân thủ các quy định an toàn còn thấp: Chỉ khoảng 60% công nhân được huấn luyện đầy đủ về an toàn vận hành cần trục tháp, và 55% thiết bị bảo hộ cá nhân được sử dụng đúng quy định.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các rủi ro được xác định qua sơ đồ xương cá tập trung vào yếu tố con người (thiếu kỹ năng, ý thức an toàn), máy móc thiết bị (bảo trì chưa đầy đủ, thiết bị cảnh báo chưa đồng bộ), và tổ chức quản lý (quy trình chưa chặt chẽ, thiếu giám sát thường xuyên). So với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả này tương đồng với các báo cáo về tai nạn cần trục tháp tại Hàn Quốc và Trung Quốc, nơi cũng ghi nhận yếu tố con người và quản lý là nguyên nhân chủ yếu.

Việc áp dụng ma trận rủi ro giúp phân loại mức độ nguy hiểm và ưu tiên các biện pháp kiểm soát phù hợp, từ loại trừ, cách ly, kỹ thuật, tổ chức đến phương tiện bảo vệ cá nhân. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ rủi ro theo từng giai đoạn (lắp dựng, vận hành, tháo dỡ) và bảng so sánh mức độ tuân thủ quy định an toàn.

Kết quả nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức, đào tạo chuyên sâu và hoàn thiện quy trình quản lý an toàn trong thi công cần trục tháp, góp phần giảm thiểu tai nạn lao động và nâng cao hiệu quả thi công.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và huấn luyện an toàn cho công nhân và kỹ thuật viên: Triển khai các khóa đào tạo định kỳ, tập trung vào kỹ năng vận hành, nhận diện rủi ro và xử lý tình huống khẩn cấp. Mục tiêu đạt 100% nhân sự vận hành cần trục tháp được cấp chứng chỉ an toàn trong vòng 6 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban An toàn lao động và phòng Đào tạo.

2. Hoàn thiện và chuẩn hóa quy trình lắp dựng, vận hành và tháo dỡ cần trục tháp: Xây dựng bộ quy trình chi tiết, có kiểm soát chặt chẽ và giám sát thực hiện tại công trường. Áp dụng trong vòng 3 tháng và đánh giá hiệu quả sau 6 tháng. Chủ thể thực hiện: Phòng Quản lý kỹ thuật và Ban chỉ huy công trường.

3. Đầu tư trang thiết bị an toàn kỹ thuật hiện đại: Lắp đặt hệ thống cảnh báo va chạm, giới hạn tải trọng tự động và thiết bị chống rơi ngã cho cần trục tháp. Thực hiện trong vòng 12 tháng, ưu tiên các công trình có quy mô lớn. Chủ thể thực hiện: Phòng Đầu tư và quản lý thiết bị.

4. Tăng cường công tác giám sát và kiểm tra an toàn định kỳ: Thiết lập lịch kiểm tra hàng tuần, hàng tháng và xử lý nghiêm các vi phạm an toàn. Mục tiêu giảm 30% số vụ vi phạm trong năm đầu tiên. Chủ thể thực hiện: Ban An toàn lao động và Ban chỉ huy công trường.

5. Xây dựng phương án ứng cứu sự cố khẩn cấp chuyên biệt cho cần trục tháp: Tổ chức diễn tập định kỳ, trang bị đầy đủ phương tiện sơ cứu và cứu hộ. Thực hiện ngay trong 3 tháng tới. Chủ thể thực hiện: Ban An toàn lao động và phòng Pháp chế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý dự án xây dựng: Giúp hiểu rõ các rủi ro liên quan đến cần trục tháp và áp dụng các giải pháp quản lý an toàn hiệu quả, từ đó nâng cao chất lượng và tiến độ thi công.

2. Kỹ sư và công nhân vận hành cần trục tháp: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về kỹ thuật vận hành an toàn, nhận diện mối nguy và xử lý sự cố, giúp giảm thiểu tai nạn lao động.

3. Chuyên gia an toàn lao động và tư vấn kỹ thuật: Là tài liệu tham khảo để xây dựng các chương trình đào tạo, quy trình kiểm tra và đánh giá rủi ro trong lĩnh vực thi công xây dựng.

4. Các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức kiểm định: Hỗ trợ trong việc hoàn thiện các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật và chính sách quản lý an toàn lao động liên quan đến cần trục tháp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần trục tháp lại tiềm ẩn nhiều rủi ro trong xây dựng?
   Cần trục tháp vận hành ở độ cao lớn, nâng vật nặng với tầm vươn rộng, dễ bị ảnh hưởng bởi điều kiện thời tiết và sai sót con người. Ví dụ, vận hành quá tải hoặc lắp đặt không đúng kỹ thuật có thể gây sập cần trục, dẫn đến tai nạn nghiêm trọng.

2. Các yếu tố chính gây ra tai nạn liên quan đến cần trục tháp là gì?
   Bao gồm yếu tố con người (thiếu kỹ năng, ý thức an toàn), thiết bị (bảo trì kém, thiết bị cảnh báo thiếu), và tổ chức quản lý (quy trình không chuẩn, giám sát yếu). Nghiên cứu cho thấy yếu tố con người chiếm tỷ lệ lớn nhất trong các sự cố.

3. Làm thế nào để đánh giá mức độ rủi ro trong quá trình thi công cần trục tháp?
   Sử dụng ma trận rủi ro dựa trên tần suất xảy ra mối nguy và mức độ hậu quả thương tật, kết hợp với khả năng nhận biết mối nguy để phân loại mức độ rủi ro và ưu tiên biện pháp kiểm soát.

4. Giải pháp kỹ thuật nào hiệu quả để nâng cao an toàn cần trục tháp?
   Lắp đặt thiết bị chống va chạm, giới hạn tải trọng tự động, hệ thống cảnh báo và thiết bị chống rơi ngã giúp giảm thiểu rủi ro kỹ thuật và bảo vệ người lao động.

5. Vai trò của đào tạo và huấn luyện trong công tác an toàn cần trục tháp như thế nào?
   Đào tạo giúp nâng cao nhận thức, kỹ năng vận hành và xử lý tình huống khẩn cấp, giảm thiểu sai sót con người – nguyên nhân chính gây tai nạn. Ví dụ, công nhân được huấn luyện bài bản có tỷ lệ vi phạm an toàn thấp hơn 40% so với nhóm chưa đào tạo.

Kết luận

• Đánh giá thực trạng cho thấy rủi ro an toàn trong lắp dựng, vận hành và tháo dỡ cần trục tháp tại Ricons còn ở mức cao, đặc biệt trong vận hành với mức độ rủi ro trung bình 20/25.
• Nguyên nhân chủ yếu là do yếu tố con người, thiết bị chưa đồng bộ và quản lý chưa chặt chẽ.
• Luận văn đề xuất các giải pháp toàn diện về đào tạo, quy trình, kỹ thuật và giám sát nhằm giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả an toàn.
• Kế hoạch thực hiện các giải pháp được đề xuất trong vòng 3-12 tháng, với mục tiêu giảm 30% số vụ vi phạm và tai nạn trong năm đầu tiên.
• Khuyến nghị các doanh nghiệp xây dựng và cơ quan quản lý nhà nước áp dụng mô hình quản lý rủi ro và các biện pháp đề xuất để đảm bảo an toàn lao động trong thi công cần trục tháp.

Các đơn vị liên quan cần phối hợp triển khai đào tạo, hoàn thiện quy trình và đầu tư thiết bị an toàn ngay từ giai đoạn đầu của dự án để bảo vệ người lao động và nâng cao hiệu quả thi công.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về công tác an toàn trong lắp dựng, vận hành và tháo dỡ cần trục tháp trong và ngoài nước. Chương 2: Thực trạng công tác lắp dựng, vận hành và tháo dỡ cần trục tháp tại công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Xây dựng Ricons. Chương 3: Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả an toàn trong thi công lắp dựng, vận hành và tháo dỡ cần trục tháp tại công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Xây dựng Ricons. Luan van 6 Chƣơng 1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC AN TOÀN TRONG LẮP DỰNG, VẬN HÀNH VÀ THÁO DỠ CẦN TRỤC THÁP 1.

Khái quát về Cần trục tháp Cần trục tháp hay còn gọi là cẩu tháp, đây là loại cần trục có bộ phận thân tháp lắp ráp từ các đoạn tháp rời tăng dần theo chiều cao của công trình, có tầm với rất lớn có thể đến 60 m. Thường được dùng trong xây dựng cao ốc và các công trình xây dựng lớn. Trong những năm gần đây, cùng với sự gia tăng xây dựng các công trình cao tầng tại Việt Nam, cần trục tháp đã được sử dụng ngày càng nhiều trong việc thi công các công trình cao tầng. Cần trục tháp đáp ứng yêu cầu vận chuyển khối lượng lớn vật liệu, thiết bị với chiều cao và tầm vươn rộng, giúp đẩy nhanh tiến độ thi công.

Vấn đề khó khăn mà thi công nhà cao tầng cần phải giải quyết là: cao trình và khối lượng vận chuyển thẳng đứng lớn, lưu lượng dày đặc; quy cách, số lượng vật liệu xây dựng và thiết bị lớn, công nhân lên xuống nhiều, lưu lượng đi lại cao; thời gian thi công gấp, mặt bằng công tác phức tạp, nặng nề,. Theo đó, điều kiện để các loại cần trục tháp được sử dụng phải được lựa chọn chủng loại với sức nâng, tầm với, đối trọng cân bằng, cách xử lý móng, đài móng, ray, các liên kết phù hợp với địa điểm xây dựng, diện tích mặt bằng công trường. Vì vậy để thi công nhà cao tầng được thuận lợi, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị trên công trường và khu vực xung quanh và đạt hiệu quả kinh tế cao, phải giải quyết tốt những khó khăn trên. Một trong những vấn đề mấu chốt là lựa chọn máy móc và công cụ thi công chính xác, thích hợp và sử dụng chúng một cách hợp lý, trong đó cần cẩu tháp là quan trọng nhất, quyết định tới tiến độ thi công công trình.

Tuy nhiên, khi sử dụng cần trục tháp, đặc biệt là khi xây dựng các cao ốc trong khu dân cư tại khu vực nội thành, do điều kiện thi công chật hẹp và các đơn vị thi công thường sử dụng cần trục tháp không đúng quy định nên Luan van 7 vươn qua các công trình lân cận hoặc vươn ra ngoài đường, gây ra những hiểm họa khôn lường. Quá trình hình thành và phát triển Cần trục tháp Cần cẩu tháp lần đầu tiên xuất hiện vào đầu những năm 1900. Nhiều thành phố trên khắp thế giới đã sử dụng cần cẩu tháp để đưa vật liệu lên các tòa nhà mà không chiếm quá nhiều không gian. Nhưng một vấn đề với cần cẩu tháp là chúng cần được bắt vít xuống đất và được bảo đảm để chúng không bị lật, điều đó có nghĩa là ta không thể di chuyển chúng trong suốt quá trình xây dựng dự án.

Năm 1949, một công ty có tên Liebherr đã đưa ra giải pháp cho vấn đề này. Họ đã phát minh ra cần cẩu tháp di động đầu tiên, đúng như tên gọi của nó, một cần cẩu mà các công ty xây dựng có thể di chuyển xung quanh trong khi vẫn được hưởng những lợi ích của cần cẩu tháp. Hans Liebherr đã giúp phát triển cần cẩu tháp di động vào cuối những năm 1940 với sự giúp đỡ của đội ngũ kỹ sư thiết kế. Họ làm việc ở miền Nam nước Đức và cuối cùng bắt đầu bán một cần cẩu tháp di động có tên là TK-10 cho các công ty xây dựng làm việc để xây dựng lại nước Đức sau Thế chiến II.

Có rất nhiều người trong ngành công nghiệp cần trục ban đầu hoài nghi về sản phẩm Liebherr. Một trong những lợi ích lớn nhất của việc sử dụng cần cẩu tháp so với các loại cần cẩu khác là bởi vì nó đã được gắn chặt vào mặt đất, nó có thể nâng được các vật nặng hơn các cần cẩu khác. Nhưng chỉ trong vài tháng, Liebherr đã có thể thuyết phục mọi người rằng cần cẩu tháp di động của mình sẽ hoạt động và nó đã bán rất chạy khi lần đầu tiên được đưa vào sản xuất hàng loạt. Cho tới ngày nay, chúng ngày càng trở nên phổ biến hơn trên các công trình, cả ở Đức và các nơi khác trên thế giới.

Phân loại Cần trục tháp Dựa trên đặc điểm làm việc của thân tháp thì cần trục tháp được chia làm hai loại: - Cần trục tháp có thân tháp quay Luan van 8 - Cần trục tháp có thân tháp không quay đầu tháp quay Dựa vào dạng cần, chia hai loại: - Cần trục tháp có cần nâng hạ. - Cần trục tháp có cần đặt nằm ngang. Dựa vào khả năng di chuyển: - Cần trục tháp đặt cố định. - Cần trục tháp di chuyển trên ray.

Dựa vào khả năng thay đổi độ cao, có các loại sau: - Cần trục tháp tự nâng, tăng dần độ cao bằng cách nối dài thêm thân tháp. - Cần trục tháp tự leo, cần trục leo dần lên cao theo sự phát triển độ cao của công trình. - Cần trục tháp không thay đổi được độ cao. Hiện nay, ở Việt Nam các đơn vị sử dụng cần trục tháp thường hay phân biệt chính ở dạng cần trục tháp có thân tháp quay và thân tháp không quay.

Cần trục tháp có thân tháp quay Cần trục tháp có thân tháp quay, là loại cần trục tháp đặt rời khỏi công trình, mà không neo thân tháp vào công trình, do tháp phải quay. Đồng thời cơ cấu mâm quay cũng phải hạ thấp xuống dưới chân tháp. Loại này có thể đứng cố định một chỗ khi cẩu lắp, nhưng cũng có thể di chuyển trên mặt đất xung quanh công trình bằng cơ cấu bánh xích hay bánh lốp hoặc di chuyển tịnh trên ray tịnh tiến dọc theo công trình đế cần trục tháp di chuyển thì kém ổn định hơn đứng cố định một chỗ. Do không neo vào công trình nên loại cần trục tháp này kém ổn định.

Để tăng tính ổn định cho loại cần trục này, thì đối trọng của chúng thường phải được bố trí thấp xuống, hạ thấp trọng tâm máy khi hoạt động. Cấu tạo cơ bản của loại này gồm: Dưới cùng là đế cần trục, có thể đứng cố định một chỗ hay di chuyển song song mặt đất. Ngay trên là mâm quay đỡ toàn bộ phần quay trên mặt bằng, của cần trục. Trên mâm quay là bàn máy có đặt thân tháp dựng đứng ở một bên tâm cần trục trục đi qua tâm mâm quay , Luan van 9 và đối trọng ở bên còn lại qua tâm cần trục.

phía đỉnh tháp có tay cần gắn trụ tháp bằng khớp nối cần, cùng cabin buồng lái và pu-ly treo cần trên đỉnh cần. Tay cần được treo bởi cáp treo tay cần qua pu-ly treo cần và neo vào giá đối trọng. Tay cần luôn quay theo tháp mỗi khi thân tháp quay. Cũng bởi tính ổn định kém khi hoạt động nên chiều cao của thân tháp bị hạn chế trước bởi thiết kế chế tạo, mà không có thể thay đổi tùy ý theo chiều cao công trình như loại cần trục neo tháp vào công trình.

Tay cần và đặc biệt là trụ thân tháp được lắp sẵn khi chế tạo không có thể khuếch đại thêm các đốt khi hoạt động. Một số trong số các cần trục tháp loại này là cần trục tháp họ GTMR , thì các đốt thân tháp cũng như các đốt tay cần gập lại được xếp gọn trên bệ máy, được kéo bởi xe kéo, mỗi khi không hoạt động mà được vận chuyển trên đường giao thông. Một số khác thì thân tháp được cấu tạo là hệ ống lồng thụt thò dạng ống tele, Telescopic crane , đảm bảo nâng hạ chiều cao trụ thân tháp trong phạm vị nhất định được khống chế trong thiết kế chế tạo. Một số loại cần trục này có khả năng nâng hạ độ cao nâng bằng các quay nghiêng tay cần quanh khớp quay tay cần tay cần nghiêng , nhưng gặp một hạn chế là độ cao nâng gia tăng bởi góc nghiêng tay cần tỷ lệ nghịch với tầm với của cần trục.1: Cần trục tháp có thân tháp quay Nguồn: Tác giả Luan van 10 Cần trục tháp có thân tháp quay, do đặc điểm cấu tạo hạn chế về chiều cao tháp để tăng ổn định nên thường không thích hợp cho phục vụ nhà siêu cao tầng.

Chúng thường thích hợp cho thi công các công trình thấp tầng hay nhà nhiều tầng số tầng không lớn. Bù lại một số trong số chúng có khả năng di chuyển quanh công trình hay dọc theo công trình nên chúng thích hợp cho thi công các công trình có dạng chạy dài, nhà xưởng hoặc nhà phố, biệt thự. Cần trục tháp có thân tháp không quay Do thân tháp không quay nên cần trục tháp đầu quay thường được chế tạo với tay cần nằm ngang, khi đó phải dùng cơ cấu xe con di chuyền trên tay cần để thay đổi tầm với. Tuy nhiên, cũng vẫn có loại cần trục tháp đầu quay thay đổi tầm với cùng độ cao nâng bằng cách quay nghiêng cần một góc nghiêng cần so với phương nằm ngang, quanh khớp quay tay cần nối với thân tháp.

Do thân tháp được neo vào công trình, việc đảm bảo ổn định cho cần trục khi hoạt động tốt hơn cần trục tháp thân tháp quay. Vì thân tháp neo cố định vào công trình không thể quay được nên mâm quay cùng các phần quay được của cần trục phải đặt trên cao tại đỉnh thân tháp. Cấu tạo của phần quay của cần trục bao gồm: mâm quay có tâm trùng với tâm trụ tháp trục máy. Bên trên mâm quay là 2 tay cần đặt ở 2 phía đối diện của trục máy là tay cần đối trọng và tay cần chính nâng vật cẩu.

Trên đỉnh cao nhất nối dài của thân tháp phía trên mâm quay là pu-ly đỡ cáp treo cần chính. Cáp treo cần treo cần chính vắt qua pu-ly treo cần để neo vào đối trọng đặt trên cao tại đầu mút tay cần đối trọng. Buồng lái cabin được treo cùng phía với tay cần chính tại phần trên mâm quay. Luan van 11 Hình 1.