Giải pháp nâng cao năng lực quản lý nhà nước về đầu tư FDI trong ngành dệt may

Bài viết đề xuất giải pháp nâng cao năng lực quản lý nhà nước đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài trong lĩnh vực dệt may, thúc đẩy phát triển bền vững.

• Người hướng dẫn: Thạc sĩ Từ Quang Phương
• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Quản lý nhà nước
• Đề tài: Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực quản lý nhà nước đối với hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài trong lĩnh vực dệt may
• Loại tài liệu: Luận văn

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI (FDI) - QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ FDI VÀ LĨNH VỰC DỆT - MAY
• 1.1. Những vấn đề chung về đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.2. Khái niệm
• 1.2.1. Về mặt kinh tế
• 1.2.2. Về mặt pháp lý
• 1.3. Hình thức đầu tư
• 1.3.1. Hợp tác kinh doanh trên cơ sở hợp đồng hợp tác kinh doanh
• 1.3.2. Doanh nghiệp liên doanh
• 1.3.3. Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài
• 1.4. Vị trí và vai trò của FDI
• 1.4.1. Tạo nguồn vốn bổ sung quan trọng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế
• 1.4.2. Chuyển giao công nghệ
• 1.4.3. FDI là công cụ kích thích cạnh tranh
• 1.5. Hạn chế của FDI đối với các nước nhận đầu tư
• 1.6. Quản lý nhà nước về đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.6.1. Khái niệm quản lý
• 1.6.2. Quản lý nhà nước về kinh tế trong nền kinh tế Việt Nam

Tóm tắt

I. Tổng quan về năng lực quản lý nhà nước trong đầu tư FDI lĩnh vực dệt may

Hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong lĩnh vực dệt may đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Ngành dệt may không chỉ tạo ra hàng triệu việc làm mà còn góp phần nâng cao thu nhập cho người lao động. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần có sự quản lý hiệu quả từ nhà nước. Năng lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực này cần được nâng cao để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế.

1.1. Định nghĩa và vai trò của FDI trong ngành dệt may

FDI là hình thức đầu tư mà các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào các doanh nghiệp trong nước. Ngành dệt may là một trong những lĩnh vực thu hút nhiều FDI nhất tại Việt Nam, nhờ vào nguồn lao động dồi dào và chi phí sản xuất thấp. FDI không chỉ mang lại vốn mà còn chuyển giao công nghệ và kinh nghiệm quản lý cho ngành dệt may.

1.2. Tình hình hiện tại của FDI trong lĩnh vực dệt may

Hiện nay, Việt Nam là một trong những nước xuất khẩu dệt may hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào FDI cũng đặt ra nhiều thách thức, như việc quản lý chất lượng sản phẩm và bảo vệ quyền lợi người lao động. Cần có các chính sách phù hợp để phát triển bền vững ngành dệt may.

II. Những thách thức trong quản lý nhà nước đối với FDI trong dệt may

Mặc dù có nhiều thành tựu, nhưng việc quản lý nhà nước đối với FDI trong lĩnh vực dệt may vẫn gặp nhiều khó khăn. Các thách thức này bao gồm việc thiếu hụt thông tin, sự không đồng bộ trong chính sách và quy định, cũng như việc giám sát và kiểm tra chất lượng sản phẩm. Những vấn đề này cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả quản lý.

2.1. Thiếu hụt thông tin và dữ liệu

Việc thiếu hụt thông tin về các dự án FDI trong ngành dệt may gây khó khăn cho việc quản lý và giám sát. Cần có hệ thống thông tin đầy đủ và chính xác để hỗ trợ các quyết định quản lý.

2.2. Sự không đồng bộ trong chính sách

Chính sách quản lý FDI trong lĩnh vực dệt may còn thiếu sự đồng bộ giữa các bộ ngành. Điều này dẫn đến khó khăn trong việc thực hiện và giám sát các dự án FDI, ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư.

III. Giải pháp nâng cao năng lực quản lý nhà nước đối với FDI trong dệt may

Để nâng cao năng lực quản lý nhà nước đối với hoạt động đầu tư FDI trong lĩnh vực dệt may, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Các giải pháp này bao gồm cải cách hành chính, tăng cường đào tạo nguồn nhân lực và xây dựng hệ thống giám sát hiệu quả.

3.1. Cải cách hành chính trong quản lý FDI

Cải cách hành chính là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý FDI. Cần đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm thiểu thời gian và chi phí cho các nhà đầu tư.

3.2. Tăng cường đào tạo nguồn nhân lực

Đào tạo nguồn nhân lực có vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực quản lý. Cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý FDI cho cán bộ nhà nước và doanh nghiệp.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về FDI trong dệt may

Nghiên cứu cho thấy rằng việc quản lý hiệu quả FDI trong lĩnh vực dệt may không chỉ giúp tăng trưởng kinh tế mà còn bảo vệ quyền lợi người lao động. Các mô hình quản lý thành công từ các nước khác có thể được áp dụng tại Việt Nam để cải thiện tình hình hiện tại.

4.1. Mô hình quản lý FDI thành công từ nước ngoài

Nhiều quốc gia đã áp dụng các mô hình quản lý FDI hiệu quả, giúp tăng cường sự phát triển bền vững trong ngành dệt may. Việt Nam có thể học hỏi từ những kinh nghiệm này để cải thiện quản lý FDI.

4.2. Kết quả nghiên cứu về tác động của FDI

Nghiên cứu cho thấy rằng FDI có tác động tích cực đến sự phát triển của ngành dệt may, nhưng cũng cần có các biện pháp để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và xã hội.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho FDI trong dệt may

Kết luận, việc nâng cao năng lực quản lý nhà nước đối với hoạt động đầu tư FDI trong lĩnh vực dệt may là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững. Cần có các chính sách đồng bộ và hiệu quả để thu hút FDI và bảo vệ quyền lợi người lao động.

5.1. Tương lai của FDI trong ngành dệt may

FDI trong ngành dệt may sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, cần có sự điều chỉnh trong chính sách để đảm bảo sự phát triển bền vững.

5.2. Đề xuất chính sách cho FDI trong dệt may

Cần xây dựng các chính sách khuyến khích đầu tư, đồng thời bảo vệ quyền lợi người lao động và môi trường. Các chính sách này cần được thực hiện đồng bộ và hiệu quả để đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành Dệt - may giữ vị trí then chốt trong nền kinh tế quốc dân Việt Nam nhờ khả năng đảm bảo nhu cầu tiêu dùng nội địa, mở rộng thương mại quốc tế và tạo việc làm cho hàng vạn lao động. Kể từ khi Luật Đầu tư nước ngoài năm 1987 được ban hành, kim ngạch xuất khẩu của ngành đã ghi nhận bước tăng trưởng vượt bậc từ 140,4 triệu USD năm 1989 lên 1.350 triệu USD năm 1998 và đạt 1.892 triệu USD vào năm 2000, đóng góp khoảng 13,5% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn quốc và chiếm tới 41% giá trị xuất khẩu của toàn ngành công nghiệp chế tác. Tính đến tháng 4 năm 2001, toàn ngành đã thu hút 269 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với tổng vốn đăng ký đạt 2.151,66 triệu USD.

Tuy nhiên, bên cạnh những đóng góp to lớn về nguồn vốn và giải quyết việc làm, hoạt động FDI trong lĩnh vực dệt may nảy sinh nhiều hạn chế phức tạp: hiện tượng chuyển giá trốn thuế, nguy cơ nhập khẩu công nghệ lạc hậu, tình trạng mất cân đối liên kết giữa khâu dệt nhuộm và may mặc, cùng tỷ lệ dự án giải thể trước thời hạn lên tới hơn 18%. Vấn đề đặt ra là hiệu lực và năng lực quản lý nhà nước về FDI còn bộc lộ nhiều bất cập, chồng chéo và thiếu tính quy hoạch dài hạn.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá toàn diện thực trạng thu hút và quản lý FDI trong ngành dệt may giai đoạn 1988 - 2001, từ đó xác lập hệ thống giải pháp nâng cao năng lực quản lý nhà nước. Về mặt thực tiễn, công trình cung cấp luận cứ khoa học giúp các cơ quan quản lý hoàn thiện cơ chế phân cấp cấp phép, kiểm soát chuyển giá, đồng thời nâng cao tỷ lệ giải ngân vốn thực hiện trên vốn đăng ký vượt mức 35% trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết lợi thế so sánh và lý thuyết vòng đời sản phẩm quốc tế để luận giải xu hướng dịch chuyển sản xuất công nghiệp toàn cầu. Quá trình dịch chuyển này diễn ra theo hiệu ứng làn sóng cơ cấu, khi các quốc gia phát triển và các nền kinh tế mới công nghiệp hóa (NICs) chuyển giao những công đoạn thâm dụng lao động sang các nước đang phát triển nhằm tối ưu hóa chi phí nhân công. Trong ngành may mặc, suất đầu tư ban đầu tương đối thấp, chỉ dao động từ 0,6 đến 0,65 triệu USD cho công suất 1 triệu sản phẩm mỗi năm, tạo điều kiện thuận lợi cho các nước giàu tài nguyên lao động nhanh chóng gia nhập chuỗi cung ứng.

Song song đó, nghiên cứu dựa trên lý thuyết quản lý kinh tế vĩ mô của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Khung lý thuyết này khẳng định vai trò của Nhà nước trong việc thiết lập hành lang pháp lý, định hướng dòng vốn vào các phân ngành chiến lược, khắc phục các khuyết tật thị trường và điều hòa lợi ích giữa nhà đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp bản địa và người lao động. Ba khái niệm trung tâm được chuẩn hóa xuyên suốt gồm: Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), Quản lý nhà nước về đầu tư quốc tế, và Chuỗi liên kết giá trị sợi - dệt - nhuộm - may.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng tổng thể 269 dự án FDI trong ngành công nghiệp Dệt - may được cấp phép từ năm 1988 đến ngày 11 tháng 4 năm 2001, bao gồm 100 dự án dệt với tổng vốn đăng ký 1.691,27 triệu USD và 169 dự án may mặc. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ kết hợp phân nhóm theo loại hình tổ chức (doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, liên doanh, hợp đồng hợp tác kinh doanh) và địa bàn địa lý tại 13 tỉnh, thành phố trọng điểm.

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập chính thống từ Vụ Quản lý Dự án Đầu tư nước ngoài thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Tổng cục Hải quan, Bộ Thương mại và báo cáo quyết toán tài chính của các doanh nghiệp. Tác giả áp dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích hồi quy tương quan và mô hình toán kinh tế nhằm định lượng hóa dòng dịch chuyển vốn và đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh. Phương pháp phân tích thể chế so sánh qua 4 giai đoạn tiến hóa của bộ máy quản lý nhà nước (1988-1989, 1989-1993, 1993-1995, 1995-2001) được lựa chọn nhằm phát hiện chính xác các rào cản hành chính và nguyên nhân dẫn đến sự trì trệ trong giải ngân dự án.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu thu hút FDI có sự thiên lệch lớn về hình thức sở hữu và phân bố lãnh thổ. Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài chiếm ưu thế áp đảo với 72 dự án trong ngành dệt (vốn đăng ký hơn 1,5 tỷ USD), trong khi hình thức liên doanh chỉ chiếm 26 dự án (10,6% vốn đăng ký) và hợp đồng hợp tác kinh doanh chỉ có 2 dự án (chiếm 0,06% vốn). Về mặt địa bàn, 93% số dự án và 98% tổng vốn đầu tư tập trung tại các tỉnh phía Nam. Tỉnh Đồng Nai dẫn đầu cả nước với 21 dự án dệt đạt quy mô vốn 1.114 triệu USD, chiếm tới 73,0% tổng vốn đầu tư toàn ngành.

Thứ hai, hiệu suất giải ngân vốn thực tế còn rất thấp và tỷ lệ giải thể cao. Trong số 82 dự án dệt còn hiệu lực hoạt động, tổng vốn thực hiện mới chỉ đạt 597 triệu USD, tương đương 35% tổng vốn đăng ký. Đáng chú ý, toàn ngành dệt may ghi nhận 49 dự án bị giải thể trước thời hạn với tổng vốn thiệt hại 219,344 triệu USD, riêng ngành dệt chiếm 18 dự án (tỷ lệ giải thể 18%) và ngành may ghi nhận 32 dự án đổ vỡ do năng lực tài chính yếu kém của đối tác ngoại và xung đột nội bộ.

Thứ ba, FDI đóng góp quyết định vào tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu và giải quyết việc làm. Kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may tăng liên tục từ 211 triệu USD năm 1992 (chiếm 8,1% tổng kim ngạch xuất khẩu quốc gia) lên 1.765 triệu USD năm 1999 (chiếm 15,31% tổng kim ngạch xuất khẩu), giữ vững vị thế mặt hàng xuất khẩu chủ lực thứ hai của Việt Nam. Toàn ngành thu hút trên 50 vạn lao động công nghiệp (chiếm 22,7% lao động công nghiệp toàn quốc), trong đó lao động nữ chiếm tỷ lệ trên 80%.

Thứ tư, tình trạng gian lận chuyển giá và thiếu đồng bộ công nghệ diễn ra nghiêm trọng. Trong 41 doanh nghiệp dệt đã đi vào hoạt động có phát sinh doanh thu đạt 1.136,3 triệu USD, có tới 19 doanh nghiệp liên tục báo cáo thua lỗ kéo dài nhằm né tránh thuế lợi tức, đẩy đối tác Việt Nam vào nguy cơ mất vốn liên doanh.

Thảo luận kết quả

Khi tổng hợp bức tranh đầu tư qua các bảng số liệu chuỗi thời gian từ 1988 đến 2001 và biểu đồ cơ cấu đối tác, có thể thấy nguồn vốn chủ yếu đến từ các nền kinh tế châu Á: Đài Loan đứng đầu với 28 dự án đạt 768,72 triệu USD (chiếm 50% tổng vốn hoạt động ngành dệt), theo sau là Hàn Quốc với 30 dự án đạt 682,152 triệu USD và Hồng Kông với 41,781 triệu USD.

Nguyên nhân căn bản của các tồn tại nêu trên xuất phát từ sự thiếu đồng bộ trong chiến lược quy hoạch chuỗi giá trị. Ngành dệt trong nước chưa đáp ứng được nhu cầu nguyên phụ liệu chất lượng cao cho ngành may, buộc các xí nghiệp may gia công phải nhập khẩu hầu hết vải và chỉ từ nước ngoài. Thêm vào đó, việc quy định tỷ lệ nội tiêu dưới 20% đã hạn chế khả năng tiêu thụ tại chỗ của doanh nghiệp FDI. So với các nghiên cứu kinh tế về Thái Lan hay Đài Loan ở cùng giai đoạn phát triển, hiệu quả tiếp nhận chuyển giao công nghệ tại Việt Nam còn thấp do bộ máy quản lý chưa có cơ chế kiểm tra định mức kinh tế kỹ thuật độc lập. Kết quả này khẳng định yêu cầu cấp thiết phải chuyển từ cơ chế can thiệp hành chính sang điều tiết gián tiếp bằng đòn bẩy kinh tế và tiêu chuẩn kỹ thuật.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện khung pháp lý và đa dạng hóa hình thức tổ chức doanh nghiệp. Quốc hội và Bộ Kế hoạch và Đầu tư cần sớm ban hành quy chế cho phép thành lập công ty cổ phần có vốn đầu tư nước ngoài và triển khai thí điểm cổ phần hóa các doanh nghiệp FDI dệt may hoạt động hiệu quả trong lộ trình 2002 - 2005; đồng thời nới lỏng tỷ lệ tiêu thụ sản phẩm nội địa vượt mức trần 20% đối với các sản phẩm thay thế hàng nhập khẩu.

Thứ hai, quy hoạch đồng bộ vùng nguyên liệu và tổ hợp công nghiệp dệt nhuộm khép kín. Bộ Công nghiệp chủ trì phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xây dựng các vùng chuyên canh cây bông vải và vùng nguyên liệu xơ nhân tạo, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa nguồn nguyên liệu phục vụ may xuất khẩu lên trên 50% vào năm 2010 nhằm giảm thiểu phụ thuộc vào thị trường nước ngoài.

Thứ ba, đẩy mạnh phân cấp quản lý và cải cách thủ tục hành chính. Thực hiện ủy quyền triệt để cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Ban Quản lý các Khu công nghiệp, Khu chế xuất trong việc tiếp nhận, thẩm định và cấp phép các dự án dệt may có quy mô vốn dưới 40 triệu USD; chuẩn hóa quy trình cấp chứng nhận quyền sử dụng đất và giấy phép xây dựng với thời gian giải quyết tối đa không quá 30 ngày làm việc.

Thứ tư, tăng cường công tác thanh tra tài chính, hậu kiểm công nghệ và chống chuyển giá. Bộ Tài chính phối hợp chặt chẽ với Tổng cục Hải quan và Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường thiết lập cơ sở dữ liệu định giá máy móc nhập khẩu, tiến hành kiểm toán bắt buộc đối với các doanh nghiệp báo lỗ liên tiếp trên 3 năm nhưng vẫn mở rộng quy mô, nhằm bảo vệ nguồn thu ngân sách nhà nước và bảo vệ quyền lợi đối tác liên doanh trong nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách: Cán bộ chuyên trách tại Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Công Thương, Sở Kế hoạch và Đầu tư các địa phương có thể vận dụng luận văn để tham mưu hoàn thiện chính sách ưu đãi thuế, xây dựng tiêu chí sàng lọc dự án và nâng cao hiệu lực phân cấp quản lý FDI theo Nghị định 10/1998/NĐ-CP và Luật Đầu tư.

Nhóm lãnh đạo doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng: Lãnh đạo Tổng công ty Dệt may Việt Nam và các doanh nghiệp trong ngành có thể khai thác các bài học kinh nghiệm trong đàm phán hợp đồng liên doanh, nhận diện rủi ro liên quan đến thẩm định giá công nghệ và chủ động thiết lập liên kết chuỗi cung ứng dệt nhuộm may.

Nhóm nhà đầu tư quốc tế và các tổ chức tư vấn kinh tế: Các tổ chức tài chính, nhà đầu tư nước ngoài nắm bắt được hệ thống thể chế, xu hướng phân bổ địa bàn và các ưu đãi hiện hành tại các khu công nghiệp trọng điểm phía Nam (Đồng Nai, Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh) để hoạch định chiến lược đầu tư dài hạn.

Nhóm nghiên cứu học thuật và giảng viên kinh tế: Giảng viên, nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế quốc tế và Quản trị công sử dụng công trình như một tài liệu tham khảo với hệ thống dữ liệu thực chứng chuẩn xác về lịch sử phát triển công nghiệp và quản lý vốn nước ngoài tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Quy mô vốn bình quân của một dự án FDI ngành dệt may trong giai đoạn nghiên cứu là bao nhiêu? Quy mô vốn bình quân của một dự án FDI ngành dệt đạt 16,91 triệu USD, cao hơn mức bình quân chung của các dự án FDI tại Việt Nam thời kỳ này (khoảng 15 triệu USD/dự án). Ngược lại, đối với ngành may mặc, quy mô vốn bình quân thấp hơn rất nhiều, suất đầu tư chỉ cần khoảng 0,6 đến 0,65 triệu USD cho mỗi triệu sản phẩm hàng năm.

Đâu là nguyên nhân chính khiến 49 dự án FDI dệt may bị giải thể trước thời hạn? Nguyên nhân chủ yếu do đối tác nước ngoài suy giảm năng lực tài chính dưới tác động của cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997, việc khảo sát thị trường thiếu thực tế, phát sinh mâu thuẫn nội bộ không thể dung hòa giữa hai bên liên doanh và một số dự án nhập khẩu thiết bị lạc hậu dẫn đến thua lỗ kéo dài.

Hiện tượng chuyển giá trong các doanh nghiệp dệt may FDI diễn ra bằng những thủ đoạn nào? Các nhà đầu tư nước ngoài thường thông đồng nâng khống giá nguyên vật liệu, phụ liệu nhập khẩu và định giá máy móc cũ ở mức cao, đồng thời bán sản phẩm đầu ra cho công ty mẹ ở nước ngoài với giá thấp hơn giá thành. Thủ đoạn này tạo ra chi phí sản xuất cao giả tạo, khiến doanh nghiệp báo lỗ để trốn thuế thu nhập.

Việc phân cấp quản lý đầu tư từ năm 1997 mang lại hiệu quả gì cho ngành dệt may? Chính sách phân cấp cho các địa phương cấp phép và quản lý các dự án có quy mô vốn lên đến 40 triệu USD đã giúp giảm bớt tình trạng ách tắc hồ sơ tại các cơ quan trung ương, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính, đẩy nhanh tiến độ bàn giao đất và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đi vào sản xuất.

Xu hướng dịch chuyển ngành dệt may vào Việt Nam tuân theo quy luật nào? Ngành dệt may Việt Nam phát triển theo xu thế chuyển dịch làn sóng cơ cấu trong khu vực. Khi chi phí lao động tại các quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan tăng cao, chuỗi sản xuất thâm dụng lao động được chuyển giao sang Việt Nam nhằm khai thác lợi thế nguồn nhân công dồi dào, tạo bước đệm công nghiệp hóa đất nước.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với vốn FDI trong ngành Dệt - may theo quy luật kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
• Đánh giá xác thực bức tranh thu hút 269 dự án với tổng vốn hơn 2,15 tỷ USD, khẳng định vai trò trụ cột của ngành khi đóng góp 15,31% kim ngạch xuất khẩu và tạo việc làm cho hơn 50 vạn lao động.
• Chỉ rõ các nút thắt nội tại gồm tỷ lệ giải ngân vốn thực hiện chỉ đạt 35%, nguy cơ gian lận chuyển giá và sự đứt gãy giữa khâu sản xuất vải với khâu may xuất khẩu.
• Xây dựng hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá về thể chế, hoàn thiện quy hoạch vùng nguyên liệu tập trung và đẩy mạnh phân cấp quản lý hành chính gắn với hậu kiểm minh bạch.
• Đề xuất lộ trình triển khai cụ thể đến năm 2010, đóng vai trò cẩm nang định hướng cho các nhà quản lý, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu trong việc nâng cao hiệu lực thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế chất lượng cao.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only. Lêi nãi ®Çu Ngµnh DÖt - May cã mét vÞ trÝ quan träng trong nÒn kinh tÕ quèc d©n nh»m ®¶m b¶o hµng ho¸ cho nhu cÇu tiªu dïng trong n­íc, më réng th­¬ng m¹i quèc tÕ, thu hót nhiÒu lao ®éng (®Æc biÖt lµ lao ®éng n÷), n©ng cao thu nhËp cho x· héi, t¹o ra ­u thÕ c¹nh tranh cho c¸c s¶n phÈm xuÊt khÈu vµ còng lµ ngµnh cã thêi gian thu håi vèn nhanh. Tõ khi n­íc ta chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc cïng víi ®­êng lèi më cöa vµ héi nhËp vµo céng ®ång thÕ giíi, viÖc huy ®éng vèn ®Çu t­ cña c¸c doanh nghiÖp thuéc mäi thµnh phÇn kinh tÕ trong vµ ngoµi n­íc tham gia s¶n xuÊt ®· ®­îc §¶ng vµ Nhµ n­íc ta khuyÕn khÝch ®éng viªn, ®Æc biÖt trong lÜnh vùc s¶n xuÊt hµng DÖt - May. Bëi vËy ®· gãp phÇn tÝch cùc ®Èy nhanh tèc ®é ph¸t triÓn cña ngµnh DÖt - May vµ nÒn kinh tÕ ®Êt n­íc.

Nh÷ng thµnh tùu ®¹t ®­îc cã sù ®ãng gãp quan träng cña c«ng t¸c qu¶n lý Nhµ n­íc vÒ ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi nãi chung vµ vÒ ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi trong lÜnh vùc s¶n xuÊt hµng DÖt - May nãi riªng. Tuy nhiªn qua thêi gian thùc hiÖn, tõ thùc tÕ n¶y sinh do ®ã cßn nhiÒu tån t¹i cÇn ph¶i kh¾c phôc ®Ó n©ng cao h¬n hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi trong lÜnh vùc DÖt - May. §©y còng lµ lý do em chän ®Ò tµi: "Mét sè gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao n¨ng lùc qu¶n lý Nhµ n­íc ®èi víi ho¹t ®éng ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi trong lÜnh vùc DÖt- may". §Ó hoµn thµnh ®­îc chuyªn ®Ò nµy em xin ch©n thµnh c¸m ¬n sù gióp ®ì tËn t×nh cña thÇy gi¸o, Th¹c sÜ Tõ Quang Ph­¬ng cïng sù gióp ®ì cña c« NguyÔn Thuý H­¬ng, chuyªn viªn chÝnh vµ c¸c c« chó trong Vô Qu¶n lý dù ¸n ®Çu t­ n­íc ngoµi - Bé KÕ ho¹ch vµ §Çu t­.

§Ò tµi ®Ò cËp ®Õn mét vÊn ®Ò lín vµ phøc t¹p trong khi tr×nh ®é vµ thêi gian cßn h¹n chÕ, chuyªn ®Ò kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt. V× vËy, em rÊt mong nhËn ®­îc sù ®ãng gãp ý kiÕn cña c¸c thÇy c«, c¸c c«, chó vµ c¸c b¹n. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only.

Ch­¬ng I Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn chung vÒ ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi (FDI) - Qu¶n lý Nhµ n­íc vÒ FDI vµ lÜnh vùc DÖt - May I. Nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi. Kh¸i niÖm: Cïng víi viÖc më réng vµ ®a d¹ng ho¸ c¸c quan hÖ hîp t¸c kinh tÕ quèc tÕ, ho¹t ®éng ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi lµ mét bé phËn quan träng trong toµn bé chÝnh s¸ch kinh tÕ ®èi ngo¹i cña Nhµ n­íc ta. KÓ tõ khi LuËt§Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ®­îc ban hµnh vµ thùc hiÖn tõ n¨m 1987, ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ®· ®­îc thõa nhËn nh­ lµ mét gi¶i ph¸p quan träng gãp phÇn ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ ®Êt n­íc.

VËy, ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ®­îc hiÓu nh­ thÕ nµo! a) VÒ mÆt kinh tÕ: §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi lµ mét h×nh thøc ®Çu t­ quèc tÕ ®­îc ®Æc tr­ng bëi qu¸ tr×nh di chuyÓn t­ b¶n (vèn) tõ n­íc nµy sang n­íc kh¸c. Nh×n chung ë c¸c n­íc, ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ®­îc hiÓu lµ mét ho¹t ®éng kinh doanh, mét d¹ng quan hÖ kinh tÕ cã nh©n tè n­íc ngoµi. Nh©n tè n­íc ngoµi kh«ng chØ lµ sù kh¸c biÖt vÒ quèc tÞch, hoÆc vÒ l·nh thæ c­ tró th­êng xuyªn cña c¸c bªn tham gia vµo quan hÖ ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi, mµ cßn thÓ hiÖn ë viÖc di chuyÓn t­ b¶n b¾t buéc ph¶i v­ît qua biªn giíi quèc gia. ViÖc di chuyÓn t­ b¶n nµy nh»m môc ®Ých kinh doanh t¹i c¸c n­íc nhËn ®Çu t­ vµ viÖc kinh doanh ®ã do chÝnh c¸c chñ ®Çu t­ thùc hiÖn hoÆc kÕt hîp víi chñ ®Çu t­ cña n­íc nhËn ®Çu t­ thùc hiÖn.

Nh­ vËy cã hai ®Æc tr­ng c¬ b¶n cña ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi. - Cã sù di chuyÓn t­ b¶n trong ph¹m vi quèc tÕ. - Ng­êi bá vèn ®Çu t­ vµ ng­êi sö dông vèn lµ mét chñ thÓ. b) VÒ mÆt ph¸p lý: Kh¸i niÖm ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ®· trë thµnh mét kh¸i niÖm phæ biÕn trong LuËtvÒ ®Çu t­ cña c¸c n­íc.

Tuy nhiªn dï ë n­íc nµo, d­íi gãc ®é nµo th× ®Çu t­ trùc tiÕp còng ®­îc hiÓu lµ ho¹t ®éng kinh doanh quèc tÕ dùa trªn c¬ së qu¸ tr×nh di chuyÓn t­ b¶n gi÷a c¸c quèc gia, chñ yÕu do ph¸p nh©n vµ chñ ®Çu 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only. t­ tham gia trùc tiÕp vµo qu¸ tr×nh ®Çu t­. ë ViÖt Nam, v¨n b¶n ph¸p LuËt®Çu tiªn vÒ ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi lµ ®iÒu lÖ vÒ ®Çu t­ n­íc ngoµi (ban hµnh kÌm theo NghÞ ®Þnh sè 115/CP ngµy 18/4/1977). MÆc dï ®iÒu lÖ nµy kh«ng ghi cô thÓ vÒ ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi song trong t­ t­ëng cña c¸c quy ph¹m vÉn chñ yÕu lµ ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi.

§Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi lµ viÖc c¸c tæ chøc kinh tÕ, c¸ nh©n n­íc ngoµi ®­a vµo ViÖt Nam vèn b»ng tiÒn n­íc ngoµi hoÆc bÊt k× tµi s¶n nµo ®Ó tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng ®Çu t­ theo quy ®Þnh cña LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam (§iÒu 2 LuËt §Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam n¨m 2000). H×nh thøc ®Çu t­: Trong thùc tiÔn, ®Çu t­ trùc tiÕp ®­îc thùc hiÖn d­íi c¸c d¹ng sau: a. Hîp t¸c kinh doanh trªn c¬ së hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh: §©y lµ lo¹i h×nh ®Çu t­ trong ®ã c¸c bªn tham gia hîp ®ång ký kÕt tho¶ thuËn ®Ó tiÕn hµnh mét hoÆc nhiÒu ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh ë n­íc nhËn ®Çu t­, trªn c¬ së quy ®Þnh râ tr¸ch nhiÖm, ®èi t­îng, néi dung kinh doanh, nghÜa vô vµ ph©n chia kÕt qu¶ kinh doanh cho c¸c bªn tham gia. Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh do ®¹i diÖn cã thÈm quyÒn cña c¸c bªn hîp doanh ký.

Thêi h¹n cã hiÖu lùc cña hîp ®ång do c¸c bªn tho¶ thuËn vµ ®­îc c¬ quan cã thÈm quyÒn cña n­íc nhËn ®Çu t­ chuÈn y. Doanh nghiÖp liªn doanh: Lµ doanh nghiÖp do c¸c bªn n­íc ngoµi vµ n­íc chñ nhµ cïng gãp vèn, cïng kinh doanh, cïng h­ëng lîi vµ chia sÎ rñi ro theo tû lÖ gãp vèn. Doanh nghiÖp liªn doanh ®­îc thµnh lËp theo h×nh thøc c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, cã t­ c¸ch ph¸p nh©n theo LuËtph¸p n­íc nhËn ®Çu t­. Mçi bªn liªn doanh chÞu tr¸ch nhiÖm ®èi víi bªn kia, víi doanh nghiÖp liªn doanh trong ph¹m vi phÇn vèn gãp cña m×nh trong vèn ph¸p ®Þnh.

Tû lÖ gãp vèn cña bªn n­íc ngoµi hoÆc c¸c bªn n­íc ngoµi do c¸c bªn liªn doanh tho¶ thuËn. Doanh nghiÖp 100% vèn n­íc ngoµi: Lµ doanh nghiÖp thuéc së h÷u cña nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi (tæ chøc hoÆc c¸ nh©n ng­êi n­íc ngoµi) do nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi thµnh lËp t¹i n­íc chñ nhµ, tù qu¶n lý vµ tù chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh. Doanh nghiÖp 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only. 100% vèn n­íc ngoµi ®­îc thµnh lËp theo h×nh thøc c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n cã t­ c¸ch ph¸p nh©n theo LuËtph¸p n­íc chñ nhµ.

Mét vµi d¹ng ®Æc biÖt cña h×nh thøc ®Çu t­ 100% vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi lµ: Hîp ®ång x©y dùng - chuyÓn giao - kinh doanh (BTO). Hîp ®ång x©y dùng - kinh doanh - chuyÓn giao (BOT). Hîp ®ång x©y dùng - chuyÓn giao (BT) - Hîp ®ång x©y dùng - chuyÓn giao - kinh doanh lµ v¨n b¶n ký kÕt gi÷a c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn cña ViÖt Nam vµ nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®Ó x©y dùng, kinh doanh c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng; sau khi x©y dùng xong, nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi chuyÓn giao c«ng tr×nh ®ã cho Nhµ n­íc ViÖt Nam, ChÝnh phñ ViÖt Nam giµnh cho nhµ ®Çu t­ quyÒn kinh doanh c«ng tr×nh ®ã trong mét thêi h¹n nhÊt ®Þnh ®Ó thu håi vèn ®Çu t­ vµ lîi nhuËn hîp lý. - Hîp ®ång x©y dùng - kinh doanh - chuyÓn giao lµ v¨n b¶n ký kÕt gi÷a c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn ViÖt Nam vµ nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®Ó x©y dùng, kinh doanh c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng trong mét thêi h¹n nhÊt ®Þnh; hÕt thêi h¹n, nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi chuyÓn giao kh«ng båi hoµn c«ng tr×nh ®ã cho Nhµ n­íc ViÖt Nam.

- Hîp ®ång x©y dùng - chuyÓn giao lµ v¨n b¶n ký kÕt gi÷a c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn cña ViÖt Nam vµ nhµ ®Çu t­ n­¬c ngoµi ®Ó x©y dùng c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng; sau khi x©y dùng xong nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi chuyÓn giao c«ng tr×nh ®ã cho Nhµ n­íc ViÖt Nam, ChÝnh phñ ViÖt Nam t¹o ®iÒu kiÖn cho nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi thùc hiÖn dù ¸n kh¸c ®Ó thu håi vèn ®Çu t­ vµ lîi nhuËn hîp lý 3. VÞ trÝ vµ vai trß cña FDI. §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi chiÕm vÞ trÝ ngµy cµng quan träng trong quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ. Quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ xuÊt hiÖn tõ khi con ng­êi biÕt thùc hiÖn hµnh vi trao ®æi hµng ho¸ gi÷a c¸c quèc gia.

Quy m« vµ ph¹m vi trao ®æi ngµy cµng më réng vµ h×nh thµnh nªn c¸c mèi quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ g¾n bã vµ phô thuéc vµo nhau gi÷a c¸c n­íc trªn thÕ giíi. §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi lµ mét ho¹t ®éng kinh tÕ ®èi ngo¹i ra ®êi muén h¬n c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ ®èi ngo¹i kh¸c, nh­ng ngay khi xuÊt hiÖn, vµo kho¶ng cuèi thÕ kû XIX, ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ®· cã vÞ trÝ ®¸ng kÓ trong quan hÖ 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only. §Õn nay ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ®· trë thµnh xu h­íng cña thêi ®¹i vµ lµ nh©n tè quyÕt ®Þnh b¶n chÊt c¸c quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ. C¬ së cho ho¹t ®éng FDI kh«ng chØ lµ lîi nhuËn cao nhÊt mµ cßn lµ sù ®a d¹ng ho¸ danh môc ®Çu t­, gi¶m thiÓu rñi ro, më réng thÞ tr­êng, kÕt hîp lîi thÕ so s¸nh vÒ c«ng nghÖ, qu¶n lý víi c¸c yÕu tè kh¸c.

Nh÷ng lîi thÕ kinh tÕ cña FDI ®èi víi n­íc nhËn ®Çu t­: 1. T¹o nguån vèn bæ sung quan träng vµ thóc ®Èy t¨ng tr­ëng kinh tÕ. Vèn ®Çu t­ cho ph¸t triÓn kinh tÕ bao gåm nguån vèn trong n­íc vµ vèn n­íc ngoµi.