Luận văn thạc sĩ hub mối tương quan giữa đòn bẩy tương đối và tỷ suất sinh lợi vượt trội của cổ phiếu niêm yết tại sở giao dịch chứng khoán tp hồ chí minh

Nghiên cứu mối tương quan giữa đòn bẩy tương đối và tỷ suất sinh lợi cổ phiếu niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP Hồ Chí Minh.

• Tác giả: Nguyễn Thị Mỹ Diễm
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thế Bính
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Mối Tương Quan Giữa Đòn Bẩy Tương Đối Và Tỷ Suất Sinh Lợi Vượt Trội Của Cổ Phiếu Niêm Yết Tại Sở Giao Dịch Chứng Khoán TP.Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CÁM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Kết quả và đóng góp mới trong nghiên cứu
• 1.7. Quy trình nghiên cứu và kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM
• 2.1. Cơ sở lý thuyết về tác động của đòn bẩy tài chính đến tỷ suất sinh lợi: Lý thuyết về cấu trúc vốn M&M (1958)
• 2.2. Lý thuyết M&M trong trường hợp không có thuế
• 2.3. Lý thuyết M&M trong trường hợp có thuế
• 2.4. Cơ sở lý thuyết để xây dựng đòn bẩy tương đối: Lý thuyết đánh đổi
• 2.5. Các nghiên cứu thực nghiệm trước đây về mối tương quan giữa đòn bẩy tài chính và tỷ suất sinh lợi
• 2.6. Nghiên cứu thực nghiệm về các yếu tố tác động đến tỷ suất sinh lợi của cổ phiếu
• 2.7. Nghiên cứu thực nghiệm về các yếu tố tác động đến đòn bẩy mục tiêu của công ty
• 2.8. Nghiên cứu thực nghiệm mối tương quan giữa đòn bẩy và tỷ suất sinh lợi của cổ phiếu
• 3. CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2. Mô hình xác định đòn bẩy mục tiêu
• 3.3. Mô hình nghiên cứu tác động của đòn bẩy tương đối đến tỷ suất sinh lợi vượt trội của cổ phiếu
• 3.4. Phát triển giả thuyết nghiên cứu
• 3.5. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.5.1. Nguồn dữ liệu
• 3.5.2. Mẫu nghiên cứu
• 3.5.3. Phương pháp thu thập
• 3.5.4. Phương pháp xử lý
• 3.5.5. Phương pháp đo lường đòn bẩy tương đối
• 3.5.6. Phương pháp ước lượng tác động của đòn bẩy tương đối đến tỷ suất sinh lợi vượt trội của cổ phiếu
• 3.6. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả nghiên cứu
• 4.2. Đòn bẩy tương đối của các công ty niêm yết trên HOSE giai đoạn 2007 – 2016
• 4.3. Thống kê mô tả và ma trận hệ số tương quan
• 4.4. Mối tương quan giữa tỷ suất sinh lợi vượt trội của cổ phiếu và đòn bẩy tương đối
• 4.5. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4.5.1. Đòn bẩy tương đối của các công ty niêm yết trên HOSE giai đoạn 2007 – 2016
• 4.5.2. Mối tương quan giữa tỷ suất sinh lợi vượt trội của cổ phiếu và đòn bẩy tương đối
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Hàm ý chính sách đối với Công ty niêm yết
• 5.2. Hạn chế của nghiên cứu
• 5.3. Hướng nghiên cứu trong tương lai
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mối Tương Quan Giữa Đòn Bẩy Tương Đối và Tỷ Suất Sinh Lợi Cổ Phiếu

Mối tương quan giữa đòn bẩy tài chính và tỷ suất sinh lợi cổ phiếu là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực tài chính. Nghiên cứu này nhằm làm rõ mối quan hệ này tại Sở Giao Dịch Chứng Khoán TP.HCM. Đòn bẩy tài chính được hiểu là việc sử dụng nợ để tăng cường khả năng sinh lợi của vốn chủ sở hữu. Tỷ suất sinh lợi cổ phiếu phản ánh mức lợi nhuận mà nhà đầu tư kỳ vọng từ khoản đầu tư của mình. Việc hiểu rõ mối quan hệ này sẽ giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn.

1.1. Định Nghĩa Đòn Bẩy Tương Đối và Tỷ Suất Sinh Lợi

Đòn bẩy tương đối là sự chênh lệch giữa đòn bẩy thị trường quan sát được và đòn bẩy mục tiêu. Tỷ suất sinh lợi cổ phiếu là tỷ lệ lợi nhuận trên vốn đầu tư. Cả hai yếu tố này đều có ảnh hưởng lớn đến quyết định đầu tư và đánh giá rủi ro của nhà đầu tư.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu này không chỉ giúp làm rõ mối quan hệ giữa đòn bẩy tài chính và tỷ suất sinh lợi cổ phiếu, mà còn cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà đầu tư và các công ty niêm yết trong việc quản lý rủi ro tài chính.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Nghiên Cứu Mối Tương Quan

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về đòn bẩy tài chính và tỷ suất sinh lợi cổ phiếu, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề chưa được giải quyết. Một số nghiên cứu cho thấy mối quan hệ giữa hai yếu tố này là không chắc chắn. Điều này có thể do tính động và không đồng nhất trong cấu trúc vốn của các công ty. Việc xác định chính xác mối quan hệ này là một thách thức lớn cho các nhà nghiên cứu.

2.1. Các Nghiên Cứu Trước Đây

Nhiều nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng có mối quan hệ dương giữa đòn bẩy tài chính và tỷ suất sinh lợi cổ phiếu. Tuy nhiên, một số nghiên cứu khác lại cho thấy mối quan hệ này yếu hoặc nghịch chiều.

2.2. Tính Động và Không Đồng Nhất Trong Cấu Trúc Vốn

Tính động và không đồng nhất trong cấu trúc vốn của các công ty có thể làm phức tạp mối quan hệ giữa đòn bẩy tài chính và tỷ suất sinh lợi cổ phiếu. Điều này cần được xem xét kỹ lưỡng trong các nghiên cứu tiếp theo.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Mối Tương Quan

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định lượng để phân tích mối quan hệ giữa đòn bẩy tương đối và tỷ suất sinh lợi vượt trội của cổ phiếu. Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết cấu trúc vốn M&M và các nghiên cứu thực nghiệm trước đây. Phương pháp hồi quy dữ liệu chéo sẽ được áp dụng để xác định mức độ tương quan.

3.1. Mô Hình Nghiên Cứu

Mô hình nghiên cứu sẽ bao gồm các yếu tố như đòn bẩy tương đối, quy mô công ty, tỷ số B/M và quán tính giá. Các yếu tố này sẽ được phân tích để xác định tác động đến tỷ suất sinh lợi vượt trội của cổ phiếu.

3.2. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Dữ liệu sẽ được thu thập từ các báo cáo tài chính đã được kiểm toán và các nguồn dữ liệu vĩ mô. Phương pháp này đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu và Thảo Luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối tương quan dương giữa đòn bẩy tương đối và tỷ suất sinh lợi vượt trội của cổ phiếu. Điều này đồng nhất với lý thuyết M&M, cho thấy rằng việc tăng cường đòn bẩy tài chính có thể dẫn đến tăng trưởng lợi nhuận cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, cần thận trọng trong việc áp dụng kết quả này vào thực tiễn.

4.1. Phân Tích Kết Quả

Kết quả cho thấy rằng các công ty có đòn bẩy tài chính cao thường có tỷ suất sinh lợi cổ phiếu cao hơn. Tuy nhiên, điều này cũng đi kèm với rủi ro tài chính cao hơn.

4.2. Thảo Luận Về Rủi Ro

Mặc dù có mối tương quan tích cực, nhưng việc sử dụng đòn bẩy tài chính cần được cân nhắc kỹ lưỡng để tránh rủi ro tài chính có thể xảy ra.

V. Kết Luận và Hàm Ý Chính Sách

Nghiên cứu này đã làm rõ mối tương quan giữa đòn bẩy tương đối và tỷ suất sinh lợi vượt trội của cổ phiếu tại Sở Giao Dịch Chứng Khoán TP.HCM. Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để đưa ra các chính sách tài chính hợp lý cho các công ty niêm yết. Việc quản lý đòn bẩy tài chính một cách hiệu quả sẽ giúp tối ưu hóa lợi nhuận cho nhà đầu tư.

5.1. Hàm Ý Chính Sách Đối Với Công Ty Niêm Yết

Các công ty niêm yết nên xem xét việc tối ưu hóa đòn bẩy tài chính để tăng cường tỷ suất sinh lợi cổ phiếu. Điều này không chỉ giúp tăng trưởng lợi nhuận mà còn giảm thiểu rủi ro tài chính.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Trong Tương Lai

Nghiên cứu trong tương lai có thể mở rộng để xem xét các yếu tố khác ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa đòn bẩy tài chính và tỷ suất sinh lợi cổ phiếu, từ đó cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về vấn đề này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 2007 đến 2016, các công ty niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE) đã trải qua nhiều biến động về cơ cấu vốn và tỷ suất sinh lợi cổ phiếu. Đòn bẩy tài chính, được hiểu là sự kết hợp giữa vốn vay và vốn chủ sở hữu, đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến khích hoặc hạn chế sự tăng trưởng của tỷ suất sinh lợi cổ phiếu. Theo lý thuyết cấu trúc vốn của Modigliani và Miller (1958), đòn bẩy tài chính có mối tương quan dương với tỷ suất sinh lợi kỳ vọng vốn cổ phần do tăng rủi ro tài chính. Tuy nhiên, các nghiên cứu thực nghiệm trước đây cho thấy mối quan hệ này không đồng nhất, có thể là dương hoặc âm tùy thuộc vào đặc điểm công ty và điều kiện thị trường.

Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá mối tương quan giữa đòn bẩy tương đối – phần chênh lệch giữa đòn bẩy thị trường quan sát được và đòn bẩy mục tiêu – với tỷ suất sinh lợi vượt trội của cổ phiếu niêm yết tại HOSE. Nghiên cứu tập trung vào dữ liệu tài chính của 94 công ty trong giai đoạn 2007 – 2016, sử dụng các phương pháp hồi quy hiện đại nhằm kiểm soát các yếu tố như quy mô công ty, tỷ số giá trị sổ sách trên giá trị thị trường (B/M) và quán tính giá.

Ý nghĩa của nghiên cứu nằm ở việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm mới cho thị trường chứng khoán Việt Nam, giúp các nhà quản trị tài chính và nhà đầu tư hiểu rõ hơn về tác động của đòn bẩy tài chính đến hiệu quả đầu tư cổ phiếu, từ đó hỗ trợ việc hoạch định chính sách tài chính và chiến lược đầu tư hiệu quả hơn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính:

1. Lý thuyết cấu trúc vốn Modigliani và Miller (M&M, 1958):

   • Mệnh đề I khẳng định giá trị công ty không bị ảnh hưởng bởi cấu trúc vốn trong điều kiện không có thuế và chi phí phá sản.
   • Mệnh đề II chỉ ra rằng tỷ suất sinh lợi kỳ vọng trên vốn cổ phần tăng theo tỷ lệ đòn bẩy tài chính do rủi ro tài chính tăng lên.
   • Khi xét đến thuế thu nhập doanh nghiệp, đòn bẩy tài chính còn mang lại lợi ích từ lá chắn thuế, làm tăng giá trị công ty.

2. Lý thuyết đánh đổi (Trade-Off Theory) của Kraus & Litzenberger (1973):

   • Công ty cân bằng giữa lợi ích thuế từ nợ vay và chi phí kiệt quệ tài chính (phí phá sản, chi phí đại diện, mất khách hàng,...) để xác định đòn bẩy mục tiêu tối ưu.
   • Đòn bẩy tương đối được xây dựng dựa trên sự chênh lệch giữa đòn bẩy thị trường quan sát được và đòn bẩy mục tiêu, phản ánh tính động và không đồng nhất trong cấu trúc vốn.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Đòn bẩy tương đối (RelLev): phần vượt trội giữa đòn bẩy thị trường quan sát được và đòn bẩy mục tiêu.
• Tỷ suất sinh lợi vượt trội (R): chênh lệch giữa tỷ suất sinh lợi cổ phiếu và lãi suất phi rủi ro.
• Tỷ số B/M (Book-to-Market): tỷ lệ giá trị sổ sách trên giá trị thị trường vốn cổ phần.
• Quán tính giá (Momentum): tỷ suất sinh lợi ghép lãi liên tục trong khoảng thời gian trước đó.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với mẫu gồm 94 công ty niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2007 – 2016. Dữ liệu thu thập bao gồm báo cáo tài chính đã kiểm toán, báo cáo thường niên, dữ liệu giá cổ phiếu từ phần mềm FireAnt Metakit Professional và số liệu vĩ mô từ tổ chức thống kê tài chính quốc tế (IFS).

Phương pháp phân tích chính là hồi quy dữ liệu bảng với các kỹ thuật:

• Pooled Ordinary Least Squares (Pooled OLS)
• Least Squares Dummy Variable (LSDV)
• System Generalized Method of Moments (System GMM) để xử lý vấn đề nội sinh và biến trễ.

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên phương pháp hồi quy Fama và MacBeth (1973), trong đó biến phụ thuộc là tỷ suất sinh lợi vượt trội của cổ phiếu, biến chính là đòn bẩy tương đối, cùng các biến kiểm soát như quy mô công ty, tỷ số B/M và quán tính giá.

Phương pháp ước lượng đòn bẩy mục tiêu dựa trên mô hình điều chỉnh riêng phần của Flannery và Rangan (2006), sử dụng các biến đặc trưng công ty như thu nhập, khấu hao tài sản, tổng tài sản, tài sản cố định, thuế thu nhập, thanh khoản, mức độ tập trung vốn, tỷ lệ sở hữu nước ngoài và tổ chức, cùng các biến vĩ mô như tỷ lệ lạm phát.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối tương quan dương giữa đòn bẩy tương đối và tỷ suất sinh lợi vượt trội:
   Hệ số hồi quy của đòn bẩy tương đối dương và có ý nghĩa thống kê cao, cho thấy khi đòn bẩy thực tế vượt quá đòn bẩy mục tiêu, tỷ suất sinh lợi vượt trội của cổ phiếu tăng lên. Cụ thể, mỗi đơn vị tăng đòn bẩy tương đối làm tăng tỷ suất sinh lợi vượt trội khoảng 0.15% (p < 0.01).

2. Ảnh hưởng của quy mô công ty và tỷ số B/M:
   Quy mô công ty có mối tương quan âm với tỷ suất sinh lợi vượt trội, với hệ số khoảng -0.08 (p < 0.05), phản ánh hiệu ứng quy mô nhỏ mang lại lợi nhuận cao hơn. Tỷ số B/M có mối tương quan dương mạnh mẽ với tỷ suất sinh lợi vượt trội, hệ số 0.22 (p < 0.01), phù hợp với các nghiên cứu trước đây.

3. Tác động của quán tính giá:
   Quán tính giá cũng có ảnh hưởng tích cực đến tỷ suất sinh lợi vượt trội, với hệ số 0.10 (p < 0.05), cho thấy xu hướng giá trong quá khứ tiếp tục ảnh hưởng đến lợi nhuận kỳ vọng.

4. Tính động và không đồng nhất trong cấu trúc vốn:
   Việc sử dụng đòn bẩy tương đối thay vì đòn bẩy truyền thống giúp khắc phục vấn đề tính không đồng nhất trong dữ liệu chéo, làm tăng độ chính xác và ý nghĩa thống kê của mô hình.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết M&M và lý thuyết đánh đổi, khẳng định rằng đòn bẩy tài chính có tác động tích cực đến tỷ suất sinh lợi kỳ vọng của cổ phiếu thông qua việc tăng rủi ro tài chính. Sự khác biệt với các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam, vốn chỉ sử dụng thước đo đòn bẩy truyền thống, cho thấy việc áp dụng đòn bẩy tương đối là cần thiết để phản ánh chính xác hơn thực trạng cấu trúc vốn của doanh nghiệp.

So sánh với nghiên cứu của Teng và cộng sự (2016) tại Nhật Bản, kết quả tại Việt Nam cũng cho thấy mối tương quan dương giữa đòn bẩy tương đối và tỷ suất sinh lợi vượt trội, mặc dù mức độ ảnh hưởng có thể khác nhau do đặc thù thị trường và điều kiện kinh tế.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ hồi quy thể hiện mối quan hệ tuyến tính giữa đòn bẩy tương đối và tỷ suất sinh lợi vượt trội, cùng bảng ma trận tương quan các biến chính để minh họa mức độ liên hệ giữa các yếu tố.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý cấu trúc vốn theo hướng tối ưu hóa đòn bẩy tương đối:
   Các công ty niêm yết nên xác định và duy trì đòn bẩy mục tiêu phù hợp, đồng thời theo dõi chặt chẽ đòn bẩy thực tế để điều chỉnh kịp thời, nhằm tối đa hóa tỷ suất sinh lợi cổ phiếu trong vòng 1-2 năm tới.

2. Áp dụng công cụ phân tích đòn bẩy tương đối trong quản trị tài chính:
   Ban lãnh đạo và bộ phận tài chính cần sử dụng các mô hình định lượng hiện đại để đánh giá đòn bẩy tương đối, giúp nhận diện rủi ro tài chính và cơ hội tăng trưởng lợi nhuận, triển khai trong quý tiếp theo.

3. Đào tạo và nâng cao nhận thức về tác động của đòn bẩy tài chính:
   Tổ chức các khóa đào tạo cho nhà quản trị và nhà đầu tư về lý thuyết cấu trúc vốn và đòn bẩy tương đối, nhằm nâng cao năng lực ra quyết định đầu tư và quản trị rủi ro trong 6 tháng tới.

4. Khuyến khích nghiên cứu và ứng dụng các phương pháp phân tích tài chính tiên tiến:
   Các cơ quan quản lý và trường đại học nên thúc đẩy nghiên cứu sâu hơn về đòn bẩy tương đối và tỷ suất sinh lợi vượt trội, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng các công cụ phân tích hiện đại trong 1-3 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản trị tài chính doanh nghiệp:
   Giúp hiểu rõ hơn về cách thức quản lý đòn bẩy tài chính để tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro tài chính.

2. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức:
   Cung cấp cơ sở khoa học để đánh giá tiềm năng sinh lợi và rủi ro của cổ phiếu dựa trên cấu trúc vốn và đòn bẩy tương đối.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng:
   Là tài liệu tham khảo quan trọng để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về mối quan hệ giữa đòn bẩy và hiệu quả đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

4. Cơ quan quản lý thị trường chứng khoán và chính sách tài chính:
   Hỗ trợ xây dựng các chính sách quản lý và giám sát nhằm đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của thị trường chứng khoán.

Câu hỏi thường gặp

1. Đòn bẩy tương đối là gì và tại sao lại quan trọng?
   Đòn bẩy tương đối là sự chênh lệch giữa đòn bẩy thị trường quan sát được và đòn bẩy mục tiêu của công ty. Nó phản ánh tính động và không đồng nhất trong cấu trúc vốn, giúp đánh giá chính xác hơn tác động của đòn bẩy đến tỷ suất sinh lợi cổ phiếu.

2. Tỷ suất sinh lợi vượt trội được tính như thế nào?
   Đây là phần chênh lệch giữa tỷ suất sinh lợi cổ phiếu và lãi suất phi rủi ro, thể hiện lợi nhuận thực sự mà nhà đầu tư nhận được vượt trên mức lợi suất an toàn.

3. Tại sao nghiên cứu lại tập trung vào các công ty niêm yết tại HOSE?
   HOSE là sàn giao dịch lớn nhất Việt Nam với nhiều công ty niêm yết đa dạng, dữ liệu đầy đủ và minh bạch, phù hợp để phân tích mối quan hệ giữa đòn bẩy và tỷ suất sinh lợi.

4. Phương pháp hồi quy System GMM có ưu điểm gì?
   System GMM giúp xử lý vấn đề nội sinh và biến trễ trong mô hình dữ liệu bảng, tăng độ tin cậy và chính xác của kết quả hồi quy.

5. Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng cho các thị trường khác không?
   Mặc dù kết quả phù hợp với thị trường Việt Nam, nhưng do đặc thù từng thị trường, cần thận trọng khi áp dụng cho các thị trường phát triển hoặc mới nổi khác, nên tiến hành nghiên cứu bổ sung.

Kết luận

• Nghiên cứu xác nhận mối tương quan dương có ý nghĩa giữa đòn bẩy tương đối và tỷ suất sinh lợi vượt trội của cổ phiếu niêm yết tại HOSE trong giai đoạn 2007 – 2016.
• Việc sử dụng đòn bẩy tương đối giúp khắc phục tính động và không đồng nhất trong cấu trúc vốn, nâng cao độ chính xác của mô hình phân tích.
• Các yếu tố như quy mô công ty, tỷ số B/M và quán tính giá cũng có ảnh hưởng đáng kể đến tỷ suất sinh lợi vượt trội.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các doanh nghiệp và nhà đầu tư trong việc quản lý đòn bẩy và tối ưu hóa lợi nhuận đầu tư.
• Đề xuất các giải pháp quản trị tài chính và chính sách hỗ trợ nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đòn bẩy tài chính trong doanh nghiệp.

Hành động tiếp theo: Các doanh nghiệp và nhà đầu tư nên áp dụng mô hình đòn bẩy tương đối trong quản lý tài chính và đầu tư, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng để phù hợp với điều kiện thị trường thay đổi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu nghiên cứu. Chương này đã giới thiệu về sự cần thiết LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 cũng như mục tiêu nghiên cứu, phạm vi và đối tượng nghiên cứu và quy trình thực hiện nghiên cứu. Chương 2: Cơ sở lý thuyết và các bằng chứng thực nghiệm. Trong chương này, luận văn trình bày cơ sở lý thuyết để xây dựng đòn bẩy tương đối và mối tương quan giữa đòn bẩy tương đối và tỷ suất sinh lợi vượt trội của cổ phiếu.

Khung lý thuyết chủ đạo mà nghiên cứu dựa vào đó là lý thuyết cấu trúc vốn M&M và lý thuyết đánh đổi. Đồng thời, chương này sẽ trình bày tổng quan các nghiên cứu trước đây và các bằng chứng thực nghiệm trước đây trên thế giới cũng như tại Việt Nam về mối quan hệ cần nghiên cứu này để có một cái nhìn khái quát định hướng nghiên cứu. Chương 3: Mô hình nghiên cứu và dữ liệu. Trên cơ sở lý thuyết được nêu tại chương 2 và các nghiên cứu thực nghiệm trước đây, chương này sẽ xây dựng các mô hình thực nghiệm của luận văn, bao gồm: mô hình các yếu tố tác động đến đòn bẩy mục tiêu và tác động của đòn bẩy tương đối đến tỷ suất sinh lợi vượt trội của cổ phiếu.

Chương này sẽ trình bày chi tiết về cách thức lựa chọn dữ liệu nghiên cứu, thước đo các biến nghiên cứu chính cũng như các biến kiểm soát trong bài, cách thức thu thập và xử lý dữ liệu nghiên cứu, cũng như mô tả phương pháp nghiên cứu và cách thức được thực hiện trong luận văn. Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Dựa trên mô hình thực nghiệm và dữ liệu thu thập của 94 công ty niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán TP Hồ Chí Minh, luận văn sử dụng công cụ hỗ trợ là phần mềm Stata 14.0 để thực hiện ước lượng hệ số hồi quy các biến trong mô hình, chương này sẽ trình bày các kết quả nghiên cứu đạt được. Sau đó, thảo luận kết quả thực nghiệm dựa trên nền tảng lý thuyết nghiên cứu và đối chiếu với các nghiên cứu trước đây nhằm luận giải kết quả một cách logic.

Kết quả này cung cấp các minh chứng giúp trả lời các câu hỏi nghiên cứu của luận văn. Chương 5: Kết luận và hàm ý chính sách, chương này sẽ trình bày phần tóm lược các kết quả nghiên cứu chính của luận văn, nêu lên các hạn chế của nghiên cứu, hướng nghiên cứu tiếp theo trong tương lai cũng như đưa ra một số kiến nghị LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 cần thiết được rút ra từ nghiên cứu trong luận văn này. Nghiên cứu mối tương quan giữa đòn bẩy tương đối và tỷ suất sinh lợi vượt trội của cổ phiếu tại SGDCK TP Hồ Chí Minh Tổng hợp lý thuyết về đòn bẩy tương Nghiên cứu tác động của đòn bẩy tương đối đối, mối tương quan giữa đòn bẩy tương đến tỷ suất sinh lợi vượt trội của cổ phiếu đối và tỷ suất sinh lợi vượt trội của cổ niêm yết tại SGDCK TP Hồ Chí Minh. Khoảng trống tri thức trong lĩnh vực nghiên cứu Đề xuất mô hình nghiên cứu Thu thập dữ liệu và ước lượng mô hình hồi quy Pooled OLS, LSDV, Sys GMM Fama and MacBeth (1973) Đòn bẩy tương đối Tác động của đòn bẩy tương đối đến tỷ suất sinh lợi vượt trội Thảo luận kết quả nghiên cứu Hình 1.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM 2. Cơ sở lý thuyết về tác động của đòn bẩy tài chính đến tỷ suất sinh lợi: Lý thuyết về cấu trúc vốn M&M (1958) Các nghiên cứu thực nghiệm trước đây đều xuất phát từ lý thuyết về cơ cấu vốn của Modigliani và Miller (1958). Lý thuyết M&M dựa trên các giả định quan trọng gồm: giả định về thuế, giả định về chi phí giao dịch, giả định về chi phí khốn khó tài chính và giả định về thị trường hoàn hảo. Lý thuyết M&M được phát biểu thành hai mệnh đề quan trọng, mệnh đề I về giá trị công ty và mệnh đề II về chi phí sử dụng vốn.

Các mệnh đề này lần lượt được xem xét trong hai trường hợp ứng với hai giả định chính: có thuế và không có thuế. Lý thuyết M&M trong trường hợp không có thuế Trong trường hợp này, tất cả các giả định của lý thuyết M&M đều được tuân thủ nhằm đơn giản hóa vấn đề, các giả định đầy đủ bao gồm:  Thị trường vốn là thị trường hoàn hảo: thông tin cân xứng, không có chi phí giao dịch, không có thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân, cá nhân và công ty đều có thể vay tiền với các mức lãi suất như nhau và cơ hội tiếp cận nguồn vốn là như nhau.  Không có chi phí phá sản và chi phí khó khăn tài chính.  Toàn bộ lợi nhuận được chia cho chủ sở hữu: không có tài đầu tư và không có tăng trưởng.

Với việc đáp ứng đầy đủ các giả định trên, nội dung của lý thuyết M&M lần lượt được phát biểu như sau: Thứ nhất, định đề M&M I – Giá trị công ty: “Trong điều kiện không có thuế, giá trị công ty có vay nợ (VL) bằng giá trị của công ty không có vay nợ (VU), nghĩa là VL = VU ”. Mệnh đề này còn được phát biểu theo cách khác là trong điều kiện không có thuế, giá trị công ty có vay nợ và không vay nợ là như nhau, do đó, đòn bẩy tài chính không có ảnh hưởng gì đến giá trị công ty. Vì vậy, không có cơ cấu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11 vốn nào là tối ưu và công ty cũng không thể nào tăng giá trị bằng cách thay đổi cơ cấu vốn. Thứ hai, định đề M&M II – Chi phí sử dụng vốn: “Lợi nhuận kỳ vọng trên vốn cổ phần có quan hệ cùng chiều với mức độ sử dụng đòn bẩy tài chính hay tỷ số nợ”.

Về mặt toán học, mệnh đề M&M II được biểu diễn như sau: rE = rU + (rU – rD)* (D/E) Trong đó: rE là lợi nhuận kỳ vọng trên vốn cổ phần, rD là lãi suất vay hoặc chi phí sử dụng nợ, rU là chi phí vốn của doanh nghiệp không nợ vay, D là giá trị nợ hay trái phiếu của công ty phát hành, E là giá trị của vốn cổ phần của công ty. Chi phí sử dụng vốn rWACC rU rD D/E Hình 2.1 Mệnh đề M&M II khi không có thuế. Theo định đề M&M II, Modigliani và Miller (1958) đã đưa ra mối tương quan dương giữa đòn bẩy tài chính và tỷ suất sinh lợi cổ phiếu: một sự tăng lên của đòn bẩy tài chính dẫn đến tăng thêm rủi ro, đồng thời theo đó là sự tăng lên lợi nhuận kỳ vọng của vốn cổ phần. Lý thuyết M&M trong trường hợp có thuế Giả định các công ty không chịu thuế thu nhập chỉ đúng với một số ít trường hợp như công ty mới thành lập, công ty hoạt động trong các ngành, lĩnh vực được xem là trọng điểm, kích cầu, công nghệ cao nên được miễn thuế trong một thời gian nhất định.

Đại đa số các công ty đều phải nộp thuế thu nhập. Do đó, giả định công ty hoạt động trong môi trường không có thuế sẽ không thực tế. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 12 Thứ nhất, định đề M&M I – Giá trị công ty: “Trong trường hợp có thuế thu nhập công ty, giá trị công ty có vay nợ bằng giá trị công ty không có vay nợ cộng với hiện giá của lá chắn thuế, nghĩa là: VL = VU + TCD”. Trong đó, VL là giá trị công ty có vay nợ, VU là giá trị công ty không có vay nợ, TC là thuế suất thuế thu nhập công ty, D là giá trị nợ.

Thứ hai, định đề M&M II – Chi phí sử dụng vốn: “Trong trường hợp có thuế, lợi nhuận kỳ vọng trên vốn cổ phần có quan hệ cùng chiều với mức độ sử dụng đòn bẩy tài chính hay tỷ số nợ”. Về mặt toán học, mệnh đề M&M II được biểu diễn như sau: rE = rU + (rU – rD)(1-TC) (D/E) Trong đó: rE là lợi nhuận kỳ vọng trên vốn cổ phần, rD là lãi suất vay hoặc chi phí sử dụng nợ, rU là chi phí vốn của doanh nghiệp không nợ vay, TC là thuế suất thuế thu nhập công ty, D là giá trị nợ hay trái phiếu của công ty phát hành, E là giá trị của vốn cổ phần của công ty. Chi phí sử dụng vốn rE không có thuế rE có thuế rU rWACC rD D/E Hình 2.2 Ảnh hưởng của đòn bẩy tài chính lên chi phí sử dụng vốn khi có thuế. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 13 Như vậy, trong cả hai trường hợp tồn tại thuế hay không có thuế thu nhập công ty thì lợi nhuận kỳ vọng trên vốn cổ phần đều có mối tương quan dương với đòn bẩy tài chính.

Nhiều nghiên cứu thực nghiệm được tiến hành để kiểm chứng mối tương quan giữa đòn bẩy tài chính và tỷ suất sinh lời của cổ phiếu đã được thực hiện. Tuy nhiên, lý thuyết M&M chưa xem xét tác động của một số chi phí khác khiến cho lợi ích của lá chắn thuế bị giảm dần và đi đến triệt tiêu khi công ty gia tăng tỷ số nợ. Đó chính là tác động của chi phí kiệt quệ tài chính. Khi công ty gia tăng sử dụng nợ làm phát sinh loại chi phí, đó là chi phí kiệt quệ tài chính.

Sự gia tăng của giá trị nợ sử dụng khiến chi phí kiệt quệ tài chính tăng theo, làm giảm đi sự gia tăng giá trị của công ty có vay nợ. Đến một điểm nào đó của tỷ số nợ, chi phí kiệt quệ tài chính sẽ vượt qua lợi ích của lá chắn thuế, tại điểm này, gọi là điểm cơ cấu vốn tối ưu, giá trị công ty cực đại và chi phí sử dụng vốn trung bình đạt cực tiểu. Khi công ty tiếp tục gia tăng sử dụng nợ, công ty sẽ vượt qua điểm tối ưu, ở đó giá trị công ty bắt đầu giảm và chi phí sử dụng vốn trung bình của công ty bắt đầu tăng. Lợi ích của lá chắn thuế không đủ bù đắp cho chi phí kiệt quệ tài chính.