Đánh giá hiện trạng môi trường nước kênh mương thủy lợi Tiên Lãng và giải pháp

Báo cáo đánh giá hiện trạng môi trường nước kênh mương Tiên Lãng. Phân tích nguyên nhân ô nhiễm và đề xuất giải pháp bảo vệ nguồn nước hiệu quả.

• Tác giả: Phạm Thị Quyên
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Dung
• Trường học: Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng
• Chuyên ngành: Kỹ thuật Môi trường
• Đề tài: Đánh giá hiện trạng môi trường nước một số kênh mương hệ thống thủy lợi Tiên Lãng và đề xuất giải pháp bảo vệ nguồn nước
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hải Phòng

Tóm tắt

I. Hiện Trạng Môi Trường Nước Kênh Mương Tiên Lãng

Hệ thống kênh mương Tiên Lãng đóng vai trò quan trọng trong quản lý tài nguyên nước và phát triển nông nghiệp tại huyện Tiên Lãng, Hải Phòng. Tuy nhiên, môi trường nước kênh mương hiện nay đang phải đối mặt với những thách thức lớn liên quan đến ô nhiễm và suy thoái. Các kênh trạc I, II và kênh Phương Đôi là những vị trí quan trắc chính cho thấy chất lượng nước đã có những diễn biến đáng lo ngại qua giai đoạn 2021-2023. Ô nhiễm nguồn nước từ các hoạt động sinh hoạt, công nghiệp và nông nghiệp đã ảnh hưởng trực tiếp đến các chỉ tiêu chất lượng nước.

1.1. Các Chỉ Tiêu Chất Lượng Nước Kênh Mương

Đánh giá chất lượng nước dựa trên các chỉ tiêu quan trọng như hàm lượng BOD, COD, DO, NH3-N và chỉ số WQI. Dữ liệu từ năm 2021 đến 2023 cho thấy nồng độ các chất ô nhiễm có xu hướng tăng lên. Các kênh trạc I tại Dương Áo và Quang Phòng ghi nhận chỉ số WQI thấp, phản ánh suy giảm chất lượng nước đáng kể.

1.2. Nguyên Nhân Ô Nhiễm Chính

Các nguyên nhân chính gây ô nhiễm môi trường nước bao gồm xả thải từ hoạt động sinh hoạt, nước thải từ các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, và phân bón từ hoạt động nông nghiệp. Áp lực từ dân cư tăng dần và hệ thống xử lý nước thải chưa đầy đủ là các yếu tố chính.

II. Đánh Giá Tình Hình Các Kênh Thủy Lợi Tiên Lãng

Hệ thống thủy lợi Tiên Lãng gồm nhiều kênh trạc khác nhau, mỗi kênh có đặc điểm riêng và tình trạng ô nhiễm khác nhau. Kênh trạc I (Dương Áo và Quang Phòng), kênh Phương Đôi, và kênh trạc II (cầu Ông Đến) là những kênh chính được theo dõi. Kết quả quan trắc chất lượng nước hệ thống kênh cho thấy có sự tương quan giữa hoạt động kinh tế xã hội và mức độ ô nhiễm. Mục đích sử dụng nước từ các kênh này là cho sinh hoạt, tưới tiêu và dự trữ nước cho các hoạt động nông nghiệp.

2.1. Kênh Trạc I Dương Áo

Kênh Trạc I tại Dương Áo ghi nhận chỉ số WQI năm 2021-2023 dao động từ mức trung bình đến kém. Nồng độ COD và BOD vượt giới hạn cho phép, chỉ ra mức độ ô nhiễm hữu cơ cao. Quản lý chất lượng nước tại vị trí này cần được tăng cường ngay.

2.2. Kênh Trạc II Cầu Ông Đến

Kênh trạc II có chỉ tiêu chất lượng nước tương đối tốt hơn các kênh khác nhưng vẫn có các chỉ số NH3-N và PO4 cao. Điều này phản ánh tác động từ nông nghiệp và cần giải pháp bảo vệ nguồn nước hiệu quả.

III. Nguyên Nhân Và Tác Động Của Ô Nhiễm

Ô nhiễm môi trường nước ở các kênh mương Tiên Lãng là kết quả tích lũy từ nhiều yếu tố. Sự phát triển không kiểm soát của các hoạt động kinh tế, quản lý tài nguyên nước yếu kém, cùng với hạ tầng xử lý nước thải không đầy đủ tạo nên những thách thức lớn. Tác động xấu đến chất lượng nước gây ảnh hưởng đến nông nghiệp, sức khỏe con người và đa dạng sinh học. Cần có sự hiểu biết sâu sắc về nguyên nhân ô nhiễm nguồn nước để xây dựng giải pháp bền vững.

3.1. Nguồn Thải Từ Sinh Hoạt

Nước thải sinh hoạt từ các làng trang, hộ gia đình không được xử lý hoàn toàn trước khi xả vào kênh mương. Hệ thống cấp nước sinh hoạt chưa phổ biến khiến người dân phải sử dụng nước từ kênh trực tiếp, vừa làm ô nhiễm vừa gây nguy hại sức khỏe.

3.2. Áp Lực Từ Hoạt Động Nông Nghiệp

Sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật vượt mức khuyến cáo là nguyên nhân chính gây tăng nồng độ NH3-N và PO4 trong nước. Ô nhiễm hữu cơ từ chăn nuôi cũng là một vấn đề đáng chú ý ở địa phương này.

IV. Giải Pháp Bảo Vệ Và Cải Thiện Môi Trường Nước

Để bảo vệ nguồn nước và cải thiện chất lượng nước kênh mương, cần có một cách tiếp cận tổng hợp gồm ba lĩnh vực chính. Giải pháp quản lý môi trường bao gồm tăng cường giáo dục bảo vệ nước, xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung và phân tán. Giải pháp kỹ thuật liên quan đến nâng cấp hệ thống thủy lợi, lắp đặt các công trình xử lý nước hiện đại. Quản lý vận hành hệ thống thủy lợi hiệu quả sẽ giúp duy trì chất lượng nước ổn định.

4.1. Giải Pháp Quản Lý Và Vận Hành

Thiết lập hệ thống quản lý tài nguyên nước bao gồm giám sát định kỳ chất lượng nước, lập bản đồ dùng đất để kiểm soát hoạt động kinh tế xã hội. Tăng cường quản lý môi trường nước thông qua xây dựng các quy định pháp lý, đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục cộng đồng.

4.2. Giải Pháp Kỹ Thuật Và Công Nghệ

Xây dựng các công trình xử lý nước thải tập trung cho các khu dân cư, cải tiến quản lý tài nguyên nước bằng công nghệ lọc nước hiện đại. Nâng cấp hệ thống thủy lợi Tiên Lãng để tăng khả năng tự làm sạch và bảo vệ nguồn nước tự nhiên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bà GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TR¯âNG Đ¾I HâC QUÀN LÝ VÀ CÔNG NGHà HÀI PHÒNG ------------------------------- KHÓA LUÀN TÞT NGHIàP NGÀNH: Kþ THUÀT MÔI TR¯âNG CHUYÊN NGÀNH: QUÀN LÝ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TR¯âNG N¯àC Sinh viên: Ph¿m Thá Quyên Giáo viên h°áng d¿n: TS.Nguyßn Thá Kim Dung HÀI PHÒNG – 2024 Bà GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TR¯âNG Đ¾I HâC QUÀN LÝ VÀ CÔNG NGHà HÀI PHÒNG --------------------------------- ĐÁNH GIÁ HIàN TR¾NG MÔI TR¯âNG N¯àC MÞT SÞ KÊNH M¯¡NG Hà THÞNG THĂY LþI TIÊN LÃNG VÀ ĐÀ XUÂT GIÀI PHÁP BÀO Và NGUàN N¯àC KHÓA LUÀN TÞT NGHIàP Đ¾I HâC Hà CHÍNH QUY NGÀNH: Kþ THUÀT MÔI TR¯âNG CHUYÊN NGÀNH: QUÀN LÝ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TR¯âNG N¯àC Sinh viên: Ph¿m Thá Quyên Giáo viên h°áng d¿n: TS.Nguyßn Thá Kim Dung HÀI PHÒNG – 2024 Bà GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TR¯âNG Đ¾I HâC QUÀN LÝ VÀ CÔNG NGHà HÀI PHÒNG --------------------------------- NHIàM VĀ ĐÀ TÀI TÞT NGHIàP Sinh viên: Ph¿m Thị Quyên MSV:2113301011 Láp: MTL2501 Ngành: Kĩ thuật Môi trưßng Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên và môi trưßng nước Tên đÁ tài: Đánh giá hiện tr¿ng môi trưßng nước mát số kênh mương hệ thống thăy lÿi Tiên Lãng và đề xuất giải pháp bảo vệ nguồn nước 1 CÁN BÞ H¯àNG D¾N ĐÀ TÀI TÞT NGHIàP Ng°ãi h°áng d¿n 1: Hã và tên : Nguyễn Thị Kim Dung Hãc hàm, hãc vá : Tiến Sĩ C¢ quan công tác : Trưßng Đ¿i học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng Ng°ãi h°áng d¿n 2: Nßi dung h°áng d¿n: Toàn bá khóa luận Đề tài tốt nghiệp đưÿc giao ngày & tháng & năm 2024 Yêu cầu phải hoàn thành xong trước ngày & tháng & năm 2024 Đã nhận nhiệm vā đề tài tốt nghiệp Đã giao nhiệm vā đề tài tốt nghiệp Sinh viên Giảng viên hướng dẫn TS.Nguyễn Thị Kim Dung Hải Phòng, Ngày … tháng … năm 2024 XÁC NHÀN CĂA KHOA 2 CÞNG HÒA Xà HÞI CHĂ NGHĨA VIàT NAM Đßc lÁp - Tự do - H¿nh phúc PHI¾U NHÀN XÉT CĂA GIÀNG VIÊN H¯àNG D¾N TÞT NGHIàP Họ và tên giảng viên:TS.Nguyễn Thị Kim Dung Đơn vị công tác : Trưßng Đ¿i học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng Họ và tên sinh viên:Ph¿m Thị Quyên Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên và môi trưßng nước Đề tài tốt nghiệp : Đánh giá hiện tr¿ng môi trưßng nước mát số kênh mương hệ thống thăy lÿi Tiên Lãng và đề xuất giải pháp bảo vệ nguồn nước 1. Tinh thÅn thái đß căa sinh viên trong quá trình làm đÁ tài tßt nghiáp. Đánh giá chÃt l°ÿng căa đá án/khóa luÁn (so vái nßi dung yêu cÅu đã đÁ ra trong nhiám vā Đ.N trên các mặt lý luÁn, thực tißn, tính toán sß liáu&) &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& 3. Ý ki¿n căa giÁng viên h°áng d¿n tßt nghiáp Đưÿc bảo vệ Không đưÿc bảo vệ Điểm hướng dẫn Hải Phòng, ngày ….

năm 2024 Giảng viên hướng dẫn TS.Nguyßn Thá Kim Dung 3 CÞNG HÒA XÃ HÞI CHĂ NGHĨA VIàT NAM Đßc lÁp - Tự do - H¿nh phúc PHI¾U NHÀN XÉT CĂA GIÀNG VIÊN CHÂM PHÀN BIàN Họ và tên giảng viên:. Đơn vị công tác: Trưßng Đ¿i học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng Họ và tên sinh viên: Ph¿m Thị Quyên Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên và môi trưßng nước Đề tài tốt nghiệp 1. PhÅn nhÁn xét căa giáo viên chÃm phÁn bián. Những mặt còn h¿n ch¿.

Ý ki¿n căa giÁng viênchÃm phÁn bián Đưÿc bảo vệ Không đưÿc bảo vệ Điểm phản biện Hải Phòng, ngày … tháng … năm Giảng viên chấm phản biện 4 MĀC LĀC Mä ĐÄU. 1 CH¯¡NG 1: TâNG QUAN. Tổng quan về nước mặt. Hiện tr¿ng nguồn nước mặt Hải Phòng.

Tổng quan về các kênh trên địa bàn huyện Tiên lãng. Điều kiện tự nhiên huyện Tiên Lãng. Đặc điểm căa hệ thống kênh thăy lÿi Tiên Lãng. Hiện tr¿ng môi trưßng nước mát số kênh huyện Tiên Lãng.

Kênh trāc I huyện Tiên Lãng. Kênh trāc II(cầu Ông Đến) - kênh Phương Đôi huyện Tiên Lãng .Sử dāng dùng sinh ho¿t. Chất lưÿng nước các kênh phāc vā thăy lÿi. Các chỉ tiêu đánh giá chất lưÿng nước.

Nguyên nhân ô nhiễm nguồn nước mặt kênh mương huyện Tiên lãng. 16 CH¯¡NG 2: ĐÞI T¯þNG, PH¾M VI VÀ PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CĄU. Đối tưÿng nghiên cứu. Ph¿m vi nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Vị trí lấy mẫu. Phương pháp lấy mẫu. Phương pháp đánh giá chất lưÿng nước dựa chỉ số WQI.

25 CH¯¡NG 3: ĐÁNH GIÁ CHÂT L¯þNG N¯àC CÁC KÊNH THĂY LþI TIÊN LÃNG VÀ Đ XUÂT BIàN PHÁP BÀO Và NGUàN N¯àC 27 3. Đánh giá chất lưÿng nước các Kênh thăy lÿi Tiên Lãng qua kết quả quan trắc 3 năm 2021 – 2022 – 2023. Chất lưÿng nước kênh trāc 1 ( Dương Áo ) giai đo¿n 2021-2023. Chất lưÿng nước kênh trāc 1 (Quang Phāc) giai đo¿n 2021-2023.

Chất lưÿng nước kênh trāc Phương đôi giai đo¿n 2021-2023. Chất lưÿng nước kênh trāc II giai đo¿n 2021-2023. Đánh giá Diễn biến chất lưÿng nước các kênh Thăy Lÿi Tiên Lãng giai đo¿n năm 2021 -2023. Đánh giá chất lưÿng nước các Kênh hệ thống thăy lÿi Tiên Lãng theo chỉ số WQI.

Đánh giá chất lưÿng nước kênh trāc 1 ( Dương Áo ) giai đo¿n 2021-2023 theo chỉ số WQI. Đánh giá chất lưÿng nước kênh trāc 1 (Quang Phāc) giai đo¿n 2021-2023 theo chỉ số WQI. Đánh giá chất lưÿng nước kênh Phương đôi giai đo¿n 2021-2023. Đánh giá chất lưÿng nước kênh trāc 2 (cầu Ông đến) giai đo¿n 2021- 2023.

Đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trưßng nước hệ thống kênh thăy lÿi Tiên Lãng. Giải pháp quản lý, vận hành hệ thống thăy lÿi. Giải pháp quản lý môi trưßng. Giải pháp kỹ thuật.

55 K¾T LUÀN VÀ KI¾N NGHà. 57 TÀI LIàU THAM KHÀO. 59 ii DANH MĀC HÌNH Hình 1.1: Sơ đồ hệ thống thăy lÿi Tiên Lãng .2 : Hình ảnh các công nhân đang thu gom rác trên tuyến kênh trāc 1 .1: Bản đồ vị trí lấy mẫu nước mặt các kênh thăy lÿi Tiên Lãng .2: Vị trí lấy mẫu số 1 t¿i kênh trāc I(Dương Áo).3: Vị trí lấy mẫu số 2 t¿i kênh trāc II(Quang Phāc).4: Vị trí lấy mẫu số 3 t¿i kênh Phương Đôi .5: Vị trí lấy mẫu số 1 t¿i kênh trāc II(cầu Ông Đến) .1: Diễn biến nồng đá chất rắn lơ lửng trên hệ thống kênh thăy lÿi Tiên Lãng giai đo¿n 2021-2023.2: Diễn biến nồng đá Oxy hòa tan(DO) trên hệ thống kênh thăy lÿi Tiên Lãng giai đo¿n 2021-2023.3: Diễn biến nồng đá COD trên hệ thống kênh thăy lÿi Tiên Lãng giai đo¿n 2021-2023 .4: Diễn biến nồng đá Amoni(�㕁�㔻4+)trên hệ thống kênh thăy lÿi Tiên Lãng giai đo¿n 2021-2023.5: Diễn biến nồng đá Nitrat –Ntrên hệ thống kênh thăy lÿi Tiên Lãng giai đo¿n 2021-2023 .6: Diễn biến nồng đá Nitrit –N trên hệ thống kênh thăy lÿi Tiên Lãng giai đo¿n 2021-2023 .7: Diễn biến thông số tổng Coliform trên hệ thống kênh thăy lÿi Tiên Lãng giai đo¿n 2021-2023.8: Diễn biến nồng đá Sắt trên hệ thống kênh thăy lÿi Tiên Lãng giai đo¿n 2021-2023.9: Diễn biến nồng đá Mangan trên hệ thống kênh thăy lÿi Tiên Lãng giai đo¿n 2021-2023 .10: Diễn biến nồng đá Clorua trên hệ thống kênh thăy lÿi Tiên Lãng giai đo¿n 2021-2023. 44 iii DANH MĀC BÀNG Bảng 2.

Vị trí lấy mẫu nước các kênh thăy lÿi Tiên lãng 2021 -2022 - 2023. Các mức VN_WQI và sự phù hÿp với māc đích sử dāng .1: Bảng chất lưÿng nước kênh trāc I (Dương Áo) giai đo¿n 2021-2023.2: Bảng chất lưÿng nước kênh trāc I (Quang Phāc) giai đo¿n 2021-2023.3: Bảng chất lưÿng nước kênh Phương đôi giai đo¿n 2021-2023 .4: Bảng chất lưÿng nước kênh trāc II (cầu Ông Đến) giai đo¿n 2021-2023. Kết quả tính toán giá trị WQI kênh trāc 1 ( Dương Áo ) giai đo¿n 2021-2023.6 Kết quả tính toán giá trị WQI kênh trāc 1 (Quang Phāc) giai đo¿n 2021-2023. Kết quả tính toán giá trị WQI kênh Phương Đôi giai đo¿n 2021-2023.

Kết quả tính toán giá trị WQI kênh trāc 2 (cầu Ông đến) giai đo¿n 2021-2023. 49 iv LâI CÀM ¡N Khóa luận tốt nghiệp là công việc hết sức cần thiết đối với mßi sinh viên, giúp cho sinh viên biết vận dāng các kiến thức đã học để giải quyết mát nhiệm vā đặt ra và là bước đệm ban đầu vận dāng kiến thức vào thực tiễn cuác sống, góp phần công sức căa mình vào công cuác xây dựng quê hương đất nước. Để hoàn thành bản khóa luận này em đã nhận đưÿc sự giúp đỡ tận tình căa các thầy cô giáo trong khoa Môi trưßng Trưßng Đ¿i học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng và các anh chị cán bá công ty TNHH MTV khai thác công trình thăy lÿi Tiên Lãng. Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo TS.

Nguyễn Thị Kim Dung đã hướng dẫn, chỉ bảo em nhiệt tình và t¿o mọi điều kiện giúp đỡ em hoàn thành bản khóa luận này. Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy, cô giáo, cán bá Khoa Môi trưßng - Trưßng Đ¿i học Quản Lý và Công Nghệ Hải Phòng đã tận tình giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập t¿i trưßng. Sau cùng em xin chân thành cám ơn gia đình, ngưßi thân và b¿n bè đã quan tâm giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập cũng như trong thßi gian hoàn thành khóa luận. Với trình đá năng lực và thßi gian có h¿n căa bản thân, mặc dù đã hết sức cố gắng song không tránh khỏi những thiếu sót.

Em rất mong nhận đưÿc những ý kiến đóng góp quý báu căa các thầy cô giáo và b¿n bè để bản khóa luận căa em đưÿc hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cám ơn ! Hải Phòng, ngày … tháng … năm 2024. Sinh viên Ph¿m Thá Quyên v Mä ĐÄU Nước là nguồn tài nguyên vô cùng quan trọng đối với con ngưßi. Vì vậy tài nguyên nước là nguồn tài nguyên không thể thay thế trên trái đất.

Nhưng nguồn tài nguyên nước không phải là nguồn tài nguyên vô tận vì vậy việc sử dāng và bảo vệ tài nguyên nước trá nên cấp thiết với bất kỳ quốc gia dân tác nào trên thế giới. Hiện nay rất nhiều sông hồ căa Việt Nam đang bị ô nhiễm đặc biệt là các hệ thông kênh mương thăy lÿi căa các huyện trong địa bàn thành phố Hải Phòng Mát trong số đó phải kể đến hệ thống thăy lÿi Tiên Lãng. Hệ thống thuỷ lÿi Tiên Lãng đưÿc bao bọc bái 3 con sông lớn là sông Văn Úc và sông Thái Bình và sông Mới cung cấp nước phāc vā sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thăy sản, công nghiệp, đßi sống dân sinh, kinh tế căa khu vực. Ngày nay, do sự phát triển kinh tế căa các nhà máy xí nghiệp mọc lên hàng lo¿t bên c¿nh các kênh mương, dẫn đến lưÿng nước thải mà hệ thống thăy lÿi Tiên Lãng phải tiếp nhận ngày càng gia tăng làm cho nguồn nước trá lên ô nhiễm, nhiều điểm căa dấu hiệu ô nhiễm nặng.