Mối Quan Hệ Giữa Tỷ Giá Thực và Cân Bằng Tài Khoản Vãng Lai của Các Thị Trường Mới Nổi Khu Vực ...

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh mối quan hệ giữa tỷ giá thực và cân bằng tài khoản vãng lai của các thị trường mới nổi khu vực, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Hoàng Thị Kim Yến
• Người hướng dẫn: GS. Trần Ngọc Thơ
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Mối Quan Hệ Giữa Tỷ Giá Thực Và Cân Bằng Tài Khoản Vãng Lai Của Các Thị Trường Mới Nổi Khu Vực Châu Á Thái Bình Dương
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Bố cục bài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 2.1. Lý thuyết liên quan đến mối quan hệ giữa tài khoản vãng lai và tỷ giá thực
• 2.2. Lý thuyết về tài khoản vãng lai, tỷ giá thực, tổng sản phẩm quốc nội
• 2.2.1. Tài khoản vãng lai
• 2.2.2. Tỷ giá thực
• 2.2.3. Tổng sản phẩm quốc nội
• 2.3. Các nghiên cứu thực nghiệm về mối quan hệ giữa tài khoản vãng lai và tỷ giá thực
• 3. CHƯƠNG 3: MÔ TẢ DỮ LIỆU VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô tả dữ liệu và nguồn số liệu
• 3.2. Mô tả biến và nguồn số liệu
• 3.3. Các phương pháp nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu sự kiện
• 3.5. Mô hình hiệu chỉnh sai số vector (VECM)
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Phân tích theo phương pháp nghiên cứu sự kiện
• 4.1.1. Sự đảo chiều thâm hụt của tài khoản vãng lai
• 4.1.2. Sự đảo chiều thặng dư của tài khoản vãng lai
• 4.1.3. Phân tích sự kiện ở cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008
• 4.1.4. Kiểm định t-statistic để đánh giá kiểm định kết quả nghiên cứu sự kiện
• 4.2. Phân tích theo mô hình VECM
• 4.2.1. Xác định một vector hiệu chỉnh sai số
• 4.2.2. Kiểm định nghiệm đơn vị
• 4.2.3. Xác định độ trễ tối ưu
• 4.2.4. Kiểm định đồng liên kết theo phương pháp Johansen
• 4.2.5. Kiểm định sự tự tương quan của phần dư
• 4.2.6. Kiểm định tính ổn định của mô hình
• 4.2.7. Kiểm định tính dừng của phần dư
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT Ý KIẾN
• 5.1. Kết luận nội dung nghiên cứu
• 5.2. Đóng góp mới của đề tài
• 5.3. Hạn chế của đề tài và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mối Quan Hệ Giữa Tỷ Giá Thực và Cân Bằng Tài Khoản Vãng Lai

Mối quan hệ giữa tỷ giá thực và cân bằng tài khoản vãng lai là một chủ đề quan trọng trong kinh tế học, đặc biệt là đối với các thị trường mới nổi ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương. Tỷ giá thực ảnh hưởng đến giá cả hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu, từ đó tác động đến cán cân thương mại và tài khoản vãng lai. Việc hiểu rõ mối quan hệ này giúp các nhà hoạch định chính sách có thể đưa ra các biện pháp hiệu quả nhằm duy trì sự ổn định kinh tế.

1.1. Định Nghĩa Tỷ Giá Thực và Tài Khoản Vãng Lai

Tỷ giá thực là tỷ giá hối đoái danh nghĩa điều chỉnh theo mức giá cả giữa hai quốc gia. Tài khoản vãng lai là thước đo các giao dịch kinh tế giữa một quốc gia và phần còn lại của thế giới. Sự biến động của tỷ giá thực có thể dẫn đến sự thay đổi trong cán cân thương mại, từ đó ảnh hưởng đến tài khoản vãng lai.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Cân Bằng Tài Khoản Vãng Lai

Cân bằng tài khoản vãng lai là yếu tố quan trọng trong việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô. Một tài khoản vãng lai thâm hụt kéo dài có thể dẫn đến khủng hoảng tài chính. Do đó, việc theo dõi và điều chỉnh tỷ giá thực là cần thiết để đảm bảo sự cân bằng này.

II. Vấn Đề Mất Cân Bằng Tài Khoản Vãng Lai Ở Các Thị Trường Mới Nổi

Các thị trường mới nổi thường phải đối mặt với tình trạng mất cân bằng tài khoản vãng lai. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự biến động của tỷ giá thực và các yếu tố kinh tế vĩ mô khác. Việc thâm hụt tài khoản vãng lai có thể gây ra những tác động tiêu cực đến nền kinh tế, bao gồm sự giảm sút trong đầu tư nước ngoài và tăng trưởng kinh tế.

2.1. Nguyên Nhân Gây Mất Cân Bằng

Mất cân bằng tài khoản vãng lai có thể do nhiều nguyên nhân, bao gồm lạm phát cao, tăng trưởng kinh tế chậm, và sự biến động của tỷ giá thực. Những yếu tố này làm giảm khả năng cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu và tăng cường nhập khẩu.

2.2. Tác Động Của Mất Cân Bằng Đến Kinh Tế

Mất cân bằng tài khoản vãng lai có thể dẫn đến khủng hoảng tài chính, làm giảm lòng tin của nhà đầu tư và gây ra sự bất ổn trong nền kinh tế. Điều này có thể ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ và tài khóa của chính phủ.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Tỷ Giá Thực và Tài Khoản Vãng Lai

Để nghiên cứu mối quan hệ giữa tỷ giá thực và cân bằng tài khoản vãng lai, các nhà nghiên cứu thường sử dụng các phương pháp phân tích định lượng. Một trong những phương pháp phổ biến là mô hình hiệu chỉnh sai số vector (VECM), cho phép đánh giá tác động của tỷ giá thực đến tài khoản vãng lai trong ngắn hạn và dài hạn.

3.1. Mô Hình Hiệu Chỉnh Sai Số Vector VECM

Mô hình VECM giúp phân tích mối quan hệ dài hạn giữa tỷ giá thực và tài khoản vãng lai. Mô hình này cho phép xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sự điều chỉnh tài khoản vãng lai theo thời gian.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu Thực Nghiệm

Phân tích dữ liệu thực nghiệm từ các quốc gia trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương cho thấy sự biến động của tỷ giá thực có tác động đáng kể đến tài khoản vãng lai. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự điều chỉnh tỷ giá thực có thể giúp cải thiện cán cân thương mại và tài khoản vãng lai.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu Về Tỷ Giá Thực

Nghiên cứu về mối quan hệ giữa tỷ giá thực và cân bằng tài khoản vãng lai không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc xây dựng chính sách kinh tế. Các chính phủ có thể sử dụng thông tin này để điều chỉnh chính sách tiền tệ và tài khóa nhằm duy trì sự ổn định kinh tế.

4.1. Chính Sách Tiền Tệ và Tỷ Giá

Chính sách tiền tệ linh hoạt có thể giúp điều chỉnh tỷ giá thực một cách hiệu quả, từ đó cải thiện tài khoản vãng lai. Việc điều chỉnh này cần được thực hiện một cách thận trọng để tránh gây ra những tác động tiêu cực đến nền kinh tế.

4.2. Kinh Nghiệm Từ Các Quốc Gia Khác

Nghiên cứu từ các quốc gia khác cho thấy rằng việc áp dụng chính sách tỷ giá linh hoạt có thể giúp cải thiện tình hình tài khoản vãng lai. Các quốc gia như Indonesia và Thái Lan đã áp dụng thành công các biện pháp này để duy trì sự ổn định kinh tế.

V. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Mối quan hệ giữa tỷ giá thực và cân bằng tài khoản vãng lai là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng, đặc biệt đối với các thị trường mới nổi. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc điều chỉnh tỷ giá thực có thể giúp cải thiện tình hình tài khoản vãng lai. Hướng nghiên cứu tương lai có thể tập trung vào việc phân tích sâu hơn các yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ này.

5.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ giá thực có tác động đáng kể đến tài khoản vãng lai. Việc điều chỉnh tỷ giá thực có thể giúp cải thiện cán cân thương mại và tài khoản vãng lai trong dài hạn.

5.2. Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích tác động của các yếu tố bên ngoài như chính sách thương mại và đầu tư nước ngoài đến mối quan hệ giữa tỷ giá thực và tài khoản vãng lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM  Hoàng Thị Kim Yến MỐI QUAN HỆ GIỮA TỶ GIÁ THỰC VÀ CÂN BẰNG TÀI KHOẢN VÃNG LAI CỦA CÁC THỊ TRƢỜNG MỚI NỔI KHU VỰC CHÂU Á THÁI BÌNH DƢƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.Hồ Chí Minh – Năm 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM  Hoàng Thị Kim Yến MỐI QUAN HỆ GIỮA TỶ GIÁ THỰC VÀ CÂN BẰNG TÀI KHOẢN VÃNG LAI CỦA CÁC THỊ TRƢỜNG MỚI NỔI KHU VỰC CHÂU Á THÁI BÌNH DƢƠNG Chuyên ngành: Tài chính- Ngân hàng Mã số : 8340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS. Trần Ngọc Thơ TP.Hồ Chí Minh – Năm 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu tại Trƣờng Đại Học Kinh Tế Thành phố Hồ Chí Minh, tôi đã nhận đƣợc rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ của gia đình, Quý Thầy Cô và bạn bè. Tôi xin cam đoan luận văn tốt nghiệp với đề tài “ MỐI QUAN HỆ GIỮA TỶ GIÁ THỰC VÀ CÂN BẰNG TÀI KHOẢN VÃNG LAI CỦA CÁC THỊ TRƢỜNG MỚI NỔI KHU VỰC CHÂU Á THÁI BÌNH DƢƠNG” là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi và đƣợc sự hƣớng dẫn khoa học của GS.TS Trần Ngọc Thơ, tôi không sao chép các công trình nghiên cứu của bất cứ ai. Các thông tin thứ cấp sử dụng trong luận văn có nguồn gốc và đƣợc trích dẫn rõ ràng. Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính xác thực của luận văn này. Mặc dù đã có rất nhiều cố gắng để thực hiện đề tài này, song khó tránh phải những thiếu sót nhất định. Do đó, tôi rất mong nhận đƣợc sự góp ý của Quý Cô để bài luận văn đƣợc hoàn chỉnh hơn. Tôi xin chân thành cám ơn. Cuối cùng, tôi xin chúc tất cả các Thầy, Cô, gia đình, bạn bè luôn dồi dào sức khỏe, hạnh phúc và thành công trong cuộc sống. Tác giả luận văn Hoàng Thị Kim Yến LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ MỞ ĐẦU . GIỚI THIỆU CHUNG . Lý do chọn đề tài . Mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu . Đối tƣợng và phạm vị nghiên cứu . Phƣơng pháp nghiên cứu . Bố cục bài nghiên cứu . CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM . Lý thuyết liên quan đến mối quan hệ giữa tài khoản vãng lai và tỷ giá thực 5 2. Lý thuyết về tài khoản vãng lai, tỷ giá thực, tổng sản phẩm quốc nội 6 2. Các nghiên cứu thực nghiệm về mối quan hệ giữa tài khoản vãng lai và tỷ giá thực . MÔ TẢ DỮ LIỆU VÀ CÁC PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 14 3. Mô tả dữ liệu và nguồn số liệu . Mô tả biến và nguồn số liệu . Các phƣơng pháp nghiên cứu . Phƣơng pháp nghiên cứu sự kiện . Mô hình hiệu chỉnh sai số vector (VECM) . PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . Phân tích theo phƣơng pháp nghiên cứu sự kiện. Sự đảo chiều thâm hụt của tài khoản vãng lai. Sự đảo chiều thặng dƣ của tài khoản vãng lai . Phân tích sự kiện ở cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 . Kiểm định t-statistic để đánh giá kiểm định kết quả nghiên cứu sự kiện 28 4. Phân tích theo mô hình VECM . 29 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Xác định một vector hiệu chỉnh sai số . Kiểm định nghiệm đơn vị . Xác định độ trễ tối ƣu. Kiểm định đồng liên kết theo phƣơng pháp Johansen . Kiểm định sự tự tƣơng quan của phần dƣ . Kiểm định tính ổn định của mô hình. Kiểm định tính dừng của phần dƣ . KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT Ý KIẾN . Kết luận nội dung nghiên cứu . Đóng góp mới của đề tài. Hạn chế của đề tài và đề xuất hƣớng nghiên cứu tiếp theo . 38 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT Nghĩa Tiếng Anh Nghĩa Tiếng Việt Từ viết tắt ADB Asian Devepopment Bank Ngân hàng Phát triển châu Á CA Current account Tài khoản vãng lai EMEs Emerging-market economies Các thị trƣờng kinh tế mới nổi FED Federal Reserve System Hệ thống dự trữ liên bang GDP Gross domestic product Tổng sản phẩm quốc nội NEER Norminal effective Exchange Tỷ giá hiệu quả danh nghĩa rate QE Quantitative easing Chƣơng trình “Nới lỏng định lƣợng” của Mỹ OECD Organization for Economic Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh Cooperation and Development tế RER Real exchange rate Tỷ giá hối đoái thực REER Real effective exchange rate Tỷ giá thực hiệu quả VAR Vector autoregressive model Mô hình vector tự hồi quy VECM Vector error correction model Mô hình hiệu chỉnh sai số vector VND Viet Nam dong Đồng Việt Nam USD United States dollar Đồng đô-la Mỹ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 4.1 Các giai đoạn đảo chiều thâm hụt tài khoản vãng lai ở thị trƣờng các nƣớc mới nổi Châu Á Thái Bình Dƣơng Bảng 4.2 Các giai đoạn đảo chiều thặng dƣ tài khoản vãng lai ở thị trƣờng các nƣớc mới nổi Châu Á Thái Bình Dƣơng Bảng 4.3 Bảng Kết quả kiểm định t-statistic Bảng 4.4 Độ trễ tối ƣu của các nƣớc Bảng 4.5 Bảng kết quả VECM (CA/GDP, log(RE) và z-stats trong [ ]) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Hình 2. Phản ứng của cán cân thƣơng mại theo hiệu ứng đƣờng cong J LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 MỞ ĐẦU Luận văn nghiên cứu ảnh hƣởng của việc điều chỉnh tỷ giá thực tác động đến tài khoản vãng lai để cho tài khoản này luôn cân bằng ở các thị trƣờng kinh tế mới nổi. Trong nền kinh tế của các thị trƣờng mới nổi, việc tài khoản vãng lai đạt đƣợc trạng thái cân bằng là rất quan trọng quan trọng và từ đây giúp duy trì ổn định về tài chính và kinh tế vĩ mô cho các nƣớc này. Bằng chứng từ phân tích nghiên cứu sự kiện cho 16 nƣớc của các thị trƣờng mới nổi khu vực Châu Á Thái Bình Dƣơng trong giai đoạn 1985-2015 cho thấy việc điều chỉnh tỷ giá thực đã góp phần đáng kể cho việc giảm sự mất cân bằng tài khoản vãng lai. Việc lựa chọn chế độ tỷ giá thực linh hoạt cố đinh để điều chỉnh sự mất cân bằng tài khoản vãng lai dễ dàng và ít tốn kém chi phí hơn. Ứng dụng mô hình hiệu chỉnh sai số vector VECM trong phân tích dữ liệu theo từng quý của tỷ giá hối đoái thực, số dƣ tài khoản vãng lai và tổng sản phẩm quốc nội đã hỗ trợ những phát hiện của nghiên cứu sự kiện trong ngắn hạn và dài hạn. Kết quả của ứng dụng mô hình cho thấy thay đổi của tỷ giá thực thật sự tác động đến sự điều chỉnh tài khoản vãng lai, cũng nhƣ mối quan hệ cân bằng trong dài hạn của tỷ giá thực và tài khoản vãng lai. Từ khóa: VECM, phân tích sự kiện, tỷ giá thực, tài khoản vãng lai, tổng sản phẩm quốc nội. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 CHƢƠNG 1. GIỚI THIỆU CHUNG 1. Lý do chọn đề tài Sự mất cân bằng tài khoản vãng lai với quy mô lớn của các nƣớc trên toàn cầu thƣờng đƣợc xem là yếu tố góp phần quan trọng vào khủng hoảng tài chính thế giới và suy thoái kinh tế trong thời gian gần đây. Sự thiếu điều chỉnh tỷ giá đối với sự mất cân bằng này có một phần vai trò trách nhiệm. Cán cân vãng lai là chỉ số quan trọng phản ánh môi trƣờng kinh tế vĩ mô của một quốc gia, cụ thể là tình hình của khu vực kinh tế đối ngoại. Với một nƣớc có tình trạng cán cân vãng lai thâm hụt lớn và kéo dài, những biến động của khu vực kinh tế đối ngoại sẽ tạo ra những tác động nhất định đối với khu vực tài chính tiền tệ. Theo kinh nghiệm quốc tế cũng nhƣ lý thuyết kinh tế, khi thâm hụt tài khoản vãng lai lớn và kéo dài mà không có các biện pháp cần thiết (nhƣ tăng lãi suất, cắt giảm chi tiêu chính phủ) thì nền kinh tế có thể sẽ gặp phải nguy cơ khủng hoảng tiền tệ. Thâm hụt tài khoản vãng lai không phải là một vấn đề mới, nghiên cứu của Edwards và Levy Yeyati (2003), đƣa ra kết quả rằng những nền kinh tế với tỷ giá cố định có khuynh hƣớng chịu bất ổn tăng trƣởng cao hơn, điều này hàm ý rằng các nền kinh tế với tỷ giá hối đoái linh hoạt thì sẽ có mức độ bất ổn tăng trƣởng thấp hơn. Tuy nhiên, khi những nƣớc có chế độ tỷ giá cố định tích lũy đƣợc lƣợng dự trữ ngoại hối lớn, có khả năng giảm bất ổn tăng trƣởng. Obstfeld và Rogoff (2010) cung cấp một nghiên cứu gần đây cho thấy mối quan hệ giữa mất cân bằng và khủng hoảng tài chính thế giới, và lập luận rằng chúng có liên quan. García-Herrero và Koivu (2007) cho rằng tỷ giá danh nghĩa linh hoạt hơn sẽ giúp cho sự điều chỉnh cân bằng thƣơng mại. Các vấn đề liên quan đến thâm hụt tài khoản vãng lai có những hàm ý quan trọng đối với chính sách dài hạn có tính sống còn đối với quốc gia. Thâm hụt tài khoản vãng lai dai dẳng gây nhiều bất lợi cho nền kinh tế bởi liên quan đến việc chuyển giao tài sản ra bên ngoài và gánh nặng nợ áp đặt cho thế hệ tƣơng lai. Ngoài ra, để cân bằng tài khoản vãng lãi thì tỷ giá hối đoái có thể LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 đóng vai trò nhƣ là một công cụ có hiệu lực khi có thể tác động tƣơng đối đến giá cả hàng hóa trong nƣớc và hàng hóa nƣớc ngoài. Trong khi đó, từ sau cuộc khủng khoảng 2008-2009, các nền kinh tế mới nổi đang có hoạt động tồi tệ nhất, tăng trƣởng chậm, thoái vốn …, và điều đáng lo ngại là tình trạng này có nguy cơ lan sang các nƣớc phát triển khác. Vì vậy, phân tích mối quan hệ giữa tài khoản vãng lai và tỷ giá hối đoái, đặc biệt là tỷ giá hối đoái thực, tác động điều chỉnh tại các thị trƣờng mới nổi, cụ thể là các nƣớc thuộc khu vực Châu Á Thái Bình Dƣơng, có thể tìm kiếm đƣợc giải pháp cân bằng tài khoản vãng lai, góp phần vào tăng trƣởng kinh tế, ổn định tài chính thế giới.