BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH ------------- NGUYỄN CÔNG ANH MỐI QUAN HỆ GIỮA QUẢN TRỊ VỐN LUÂN CHUYỂN VÀ KHẢ NĂNG SINH LỢI CỦA CÁC CÔNG TY CỔ PHẦN PHI TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NĂM 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH ------------- NGUYỄN CÔNG ANH MỐI QUAN HỆ GIỮA QUẢN TRỊ VỐN LUÂN CHUYỂN VÀ KHẢ NĂNG SINH LỢI CỦA CÁC CÔNG TY CỔ PHẦN PHI TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 60.12 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN THỊ UYÊN UYÊN TP. HỒ CHÍ MINH NĂM 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ kinh tế “MỐI QUAN HỆ GIỮA QUẢN TRỊ VỐN LUÂN CHUYỂN VÀ KHẢ NĂNG SINH LỢI CỦA CÁC CÔNG TY CỔ PHẦN PHI TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM” là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi.
Các số liệu trong luận văn là số liệu trung thực. Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2012 NGUYỄN CÔNG ANH Học viên cao học khóa 18 Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính – Ngân hàng Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC TRANG BÌA PHỤ Trang LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ Tóm tắt .1 Chƣơng 1: Giới thiệu lý do và mục tiêu nghiên cứu. Lý do nghiên cứu.
Mục tiêu nghiên cứu.3 Chƣơng 2: Các nghiên cứu thực nghiệm trên thế giới về mối quan hệ giữa quản trị vốn luân chuyển với khả năng sinh lợi của công ty .1 Các nghiên cứu trên thế giới về mối quan hệ giữa quản trị vốn luân chuyển và khả năng sinh lợi của công ty .2 Những kết quả nghiên cứu về mối quan hệ giữa quản lý vốn luân chuyển và khả năng sinh lợi của công ty .1 Vốn luân chuyển và quản trị vốn luân chuyển .2 Tầm quan trọng của quản trị vốn luân chuyển .1 Tính thanh khoản .2 Khả năng thanh toán và nguy cơ phá sản .3 Tính hiệu quả .4 Khả năng sinh lợi .5 Giá trị kinh tế gia tăng (EVA) .3 Quản trị tiền mặt .1 Sơ lược về quản trị tiền mặt .2 Các mô hình quản trị tiền mặt .3 Mô hình mới về quản trị tiền mặt: Mô hình LOC .16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.4 Quản trị khoản phải thu: .1 Ưu nhược điểm của bán hàng tín dụng và khoản phải thu .2 Chính sách tín dụng và chính sách thu hồi nợ .5 Quản trị hàng tồn kho .1 Sơ lược quản trị hàng tồn kho .2 Các kỹ thuật quản lý hàng tồn kho .6 Quản lý khoản phải trả .7 Một cách tiếp cận tổng hợp đối với quản lý vốn luân chuyển: Chu kỳ chuyển thành tiền mặt .8 Cách tiếp cận linh hoạt, điều độ và bảo thủ trong quản trị vốn luân chuyển .27 Kết luận chương 2 .28 Chƣơng 3: Phƣơng pháp nghiên cứu về mối quan hệ giữa quản trị vốn luân chuyển và khả năng sinh lợi .1 Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong bài nghiên cứu về mối quan hệ giữa quản trị vốn luân chuyển và khả năng sinh lợi của các công ty ở Mỹ .2 Phương pháp nghiên cứu về mối quan hệ giữa quản trị vốn luân chuyển và khả năng sinh lợi của các công ty cổ phần phi tài chính ở Việt Nam .1 Thu thập dữ liệu .2 Các nhân tố tác động đến khả năng sinh lợi .3 Các giả thuyết về mối quan hệ giữa quản trị vốn luân chuyển và khả năng sinh lợi: .4 Các mô hình được sử dụng trong nghiên cứu về mối quan hệ giữa quản trị vốn luân chuyển và khả năng sinh lợi: .5 Các phân tích được sử dụng để tìm ra mối quan hệ giữa quản trị vốn luân chuyển và khả năng sinh lợi.1 Mô tả thống kê .2 Phân tích định lượng: .6 Phương pháp lấy mẫu và quy trình thực hiện các mô hình .1 Phương pháp lấy mẫu .34 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Quy trình thực hiện các mô hình .35 Kết luận chương 3 .37 Chƣơng 4: Mối quan hệ giữa quản trị vốn luân chuyển và khả năng sinh lợi của các công ty cổ phần phi tài chính ở Việt Nam. Thực trạng quản trị vốn luân chuyển của các công ty cổ phần ở Việt Nam. Mô tả thống kê. Phân tích định lượng .1 Phân tích tương quan Spearman .2 Phân tích hồi quy .53 Kết luận chương 4 .54 Chƣơng 5: Kết luận và khuyến nghị .1 Kết luận cho bài nghiên cứu .58 Tài liệu tham khảo .96 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nội dung AP Accounts Payables (Kỳ trả tiền bình quân) AR Accounts Receivables (Kỳ thu tiền bình quân) CCC Cash Conversion Cycle (Chu kỳ chuyển thành tiền mặt) DR Debt Ratio (Tỷ lệ nợ) EOQ The Basic Economic Order Quantity Model (Mô hình lượng đặt hàng kinh tế cơ bản) FATA Fixed Financial Asset Ratio (Tài sản tài chính/tổng tài sản) GROSSPR Gross Operating Profit (Tỷ lệ lãi gộp/tài sản hoạt động kinh doanh) INV Inventory (Chu kỳ chuyển đổi hàng tồn kho) LOS Firm Size (Quy mô công ty) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ Trang CÁC HÌNH Hình 2.1: Phạm vi của quản lý tiền mặt .2 : Chu kỳ dòng tiền .3: Chu kỳ hoạt động và chu kỳ chuyển thành tiền mặt.
25 CÁC BẢNG BIỂU Bảng 4.1: Mô tả thống kê .2: Phân tích tương quan Spearman .3: Kết quả hồi quy mô hình 1 .4: Kết quả hồi quy mô hình 2 .5: Kết quả hồi quy mô hình 3 .6: Kết quả hồi quy mô hình 4. 53 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 Tóm tắt Nhiều nghiên cứu được thực hiện ở các quốc gia khác nhau đã phát hiện ra rằng quản trị vốn luân chuyển có ảnh hưởng không nhỏ đến tính thanh khoản cũng như khả năng sinh lợi của các công ty. Trong bài nghiên cứu này, tác giả đã chọn một mẫu gồm 90 công ty cổ phần được niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam, chủ yếu là trên sàn HOSE trong giai đoạn 2006-2011 để nghiên cứu sự ảnh hưởng của các biến số khác nhau trong quản trị vốn luân chuyển như kỳ thu tiền bình quân, thời gian chuyển đổi hàng tồn kho, kỳ thanh toán bình quân, chu kỳ chuyển đổi tiền mặt đến khả năng sinh lợi của các công ty cổ phần ở Việt Nam. Tỷ lệ nợ, quy mô công ty và tỷ lệ tài sản tài chính được sử dụng làm các biến điều khiển; phân tích tương quan Spearman và phân tích hồi quy được sử dụng để phân tích mối quan hệ giữa quản trị vốn luân chuyển và khả năng sinh lợi của các công ty.
Kết quả phân tích cho thấy quản trị vốn luân chuyển và khả năng sinh lợi của công ty có mối quan hệ với nhau. Nhà quản lý công ty có thể tạo ra lợi nhuận cho công ty của họ bằng cách giảm chu kỳ chuyển đổi tiền mặt mà không làm ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của công ty. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 CHƢƠNG 1 GIỚI THIỆU LÝ DO NGHIÊN CỨU VÀ MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1.1 Lý do nghiên cứu Nền kinh tế phát triển đem lại nhiều cơ hội cho các công ty trong việc mở rộng thị trường, đổi mới cơ chế quản lý và nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh, nhưng cũng đem lại nhiều thách thức trong quản trị công ty, buộc các công ty phải cơ cấu lại hoạt động sản xuất kinh doanh, chuyển dịch đầu tư và điều chỉnh các hoạt động sản xuất kinh doanh cho phù hợp. Trong quá trình này, vấn đề quản trị tài chính doanh nghiệp nói chung và quản trị vốn luân chuyển – liên quan đến quản trị tài sản ngắn hạn nói riêng là một vấn đề lớn mà các doanh nghiệp rất cần phải quan tâm và chú trọng.
Vốn luân chuyển là giá trị của toàn bộ tài sản ngắn hạn, là những tài sản gắn liền với chu kỳ kinh doanh của các công ty mà trong mỗi chu kỳ kinh doanh, chúng có thể chuyển hoá qua tất cả các hình thức: tồn tại từ tiền mặt đến hàng tồn kho, khoản phải thu và trở về hình thái cơ bản ban đầu là tiền mặt. Với sự chuyển hoá như vậy, các hoạt động quản trị vốn luân chuyển chiếm gần như phần lớn thời gian và tâm trí của các nhà quản trị tài chính. Nhiệm vụ đáp ứng đầy đủ nhu cầu vốn luân chuyển là yếu tố thúc đẩy sự chuyển hoá nhanh chóng giữa các hình thái tồn tại cơ bản của tài sản ngắn hạn để liên tục sản sinh ra tiền. Quản trị vốn luân chuyển đã ra đời truớc khi quản trị tài chính hình thành như một môn khoa học.
Quản trị vốn luân chuyển duy trì quan hệ giữa từng bộ phận cấu thành cũng như tổng thể của vốn luân chuyển một cách hợp lý và tìm ra các nguồn vốn phù hợp để tài trợ cho vốn luân chuyển. Như vậy, quản trị vốn luân chuyển tác động trực tiếp lên khả năng sinh lợi và rủi ro của doanh nghiệp. Quản trị vốn luân chuyển có vai trò rất quan trọng nhưng không phải nhà quản lý doanh nghiệp nào cũng hiểu được tầm quan trọng đó. Từ không hiểu rõ về bản chất vốn luân chuyển mà trong thực tế không ít các công ty cổ phần ở Việt Nam đã có những quan niệm sai lầm về quản trị vốn luân chuyển dẫn đến những quyết định không đúng đắn làm giảm khả năng sinh lợi cho doanh nghiệp mình.
Việc xác định LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 được mức dự trữ hợp lý mà công ty nên duy trì đối với từng loại tài sản cũng như toàn bộ tài sản ngắn hạn là bao nhiêu; đồng thời công ty nên sử dụng nguồn nào để tài trợ cho tài sản ngắn hạn là những vấn đề tưởng chừng đơn giản nhưng thực tế lại không đơn giản vì các nhà quản lý cần phải hiểu được một cách thấu đáo từng thành phần trong vốn luân chuyển tác động như thế nào đến khả năng sinh lợi công ty để thì mới có thể đưa ra các chính sách phù hợp. Do đó, các câu hỏi nghiên cứu cần đặt ra là: Có tồn tại mối quan hệ giữa hiệu quả quản trị vốn luân chuyển và khả năng sinh lợi của các công ty cổ phần ở Việt Nam hay không? Mức độ tác động của mối quan hệ này? Giải pháp nào cho doanh nghiệp quản trị vốn luân chuyển có hiệu quả?