Chương 1: Tổng quan mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng của ngân hàng thương mại. Chương 2: Thực trạng mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam chi nhánh Gia Định. Chương 3: Giải pháp mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam chi nhánh Gia Định. xi CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY TIÊU DÙNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.
Hoạt động cho vay tiêu dùng của ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm cho vay tiêu dùng Theo Bùi Diệu Anh (2016), “ Tín dụng tiêu dùng là các khoản vốn ngân hàng tài trợ cho nhu cầu chi tiêu của cá nhân và hộ gia đình. Đây là một nguồn tài chính quan trọng giúp người dân trang trải nhu cầu trong cuộc sống như nhà ở, đồ dùng gia đình, phương tiện đi lại, tiện nghi sinh hoạt… Bên cạnh đó, những chi tiêu cho nhu cầu giáo dục, y tế và du lịch… cũng được tài trở bởi tín dụng tiêu dùng.” Theo Lý Hoàng Ánh - Lê Thị Mận (2013), “Tín dụng tiêu dùng là hình thức tín dụng tài trợ cho nhu cầu sinh hoạt của dân cư (cá nhân và hộ gia đình) với các chi phí về vật chất như: nhà ở, phương tiện đi lại, đồ dùng cá nhân hoặc các dịch vụ: giáo dục, y tế, du lịch, văn hóa, nghệ thuật.” Cho vay tiêu dùng là hình thức cho vay mà ngân hàng tài trợ một khoản tiền cho khách hàng (cá nhân, hộ gia đình hoặc doanh nghiệp vừa và nhỏ) trong một thời gian nhất định với các thỏa thuận ký kết giữa hai bên (về số tiền, thời gian phát hành và lãi suất phải trả) để giúp khách hàng trang trải cho hàng hoá hoặc dịch vụ trước khi họ có đủ khả năng kinh tế để tận hưởng một cuộc sống cao hơn. Ngày nay, các ngân hàng không chỉ dành sự chú trọng đối với khách hàng doanh nghiệp mà họ còn dành sự quan tâm đối với khách hàng cá nhân và hộ gia đình.
Điều đó làm cho các sản phẩm tín dụng ngày càng đa dạng và phong phú hơn. Cho vay tín dụng rất cần thiết vì nó làm gia tăng nhu cầu mua sắm các sản phẩm cá nhân như xe cộ, đồ điện tử, nhà cửa, giáo dục…khi khả năng tài chính của người vay chưa thể chi trả. Có thể nói, đây là một sản phẩm rất có ích đối với nền kinh tế. Vậy cho vay tiêu dùng là hình thức tài trợ cho nhu cầu tiêu dùng của cá nhân và hộ gia đình.
Hình thức tài trợ này giúp người tiêu dùng có thể sử dụng hàng hoá và dịch vụ mà họ mong muốn trước khi họ có đủ khả năng chi trả và tạo điều kiện cho họ hưởng thụ cuộc sống tốt hơn với mục đích: mua nhà, sửa nhà, xây nhà, mua sắm vật dụng cần thiết tron gia đình , mua xe hơi, du học và du lịch…. Đặc điểm cho vay tiêu dùng Nhìn chung, cho vay tiêu dùng vì mục đích cá nhân phục vụ nhu cầu hằng ngày chứ không phải vì những mục tiêu lợi nhuận và nó có nguồn chi trả độc lập so với việc sử dụng tiền vay. Vay tiêu dụng có đặc điểm như sau: 1. Về lãi suất Lãi suất của các khoản vay tiêu dùng thông thường sẽ cao hơn so với các khoản vay với mục đích kinh doanh, sản xuất và các ngành dịch vụ.
Cho vay tiêu dùng thường nhạy cảm theo chu kỳ tăng lên khi nền kinh tế mở rộng và giảm xuống khi nền kinh tế suy thoái. Nhìn chung, người đi vay chỉ quan tâm đến khoản tiền họ phải trả hằng tháng hơn là mức lãi suất ghi trong hợp đồng. Bởi vì đây là khoản vay có tính rủi ro cao nên gói vay tiêu dùng thường có chi phí và lãi suất cao hơn các khoản vay khác (trừ khoản vay để mua bất động sản). Các chi phí khác bao gồm: Mở rộng hệ thống mạng lưới, phát triển chiến lược quảng cáo, marketing để tuyên truyền rộng rãi với khách hàng trên các khu vực, địa bàn khác.
Các chi phí khác như: chi phí quản lý, chi phí văn phòng phẩm, chi phí điện nước, hỗ trợ và phụ cấp chi phí điện thoại và đi lại cho nhân viên, chi phí công chứng hồ sơ,…. Bởi vì cho vay tiêu dùng có đối tượng là cá nhân, số lượng đông nên cần sự hỗ trợ từ nhiều từ phía nhân sự của ngân hàng. Dẫn đến sự đòi hỏi cao về nguồn nhân lực để có thể phục vụ khách hàng một cách tốt nhất, nhanh chóng nhất từ khâu tiếp nhận hồ sơ, thẩm định, cho vay, giải ngân và thu nợ. Về đảm bảo tiền vay Các khoản vay tiêu dùng đều không sử dụng tiền vay cho hoạt động kinh doanh, sản xuất, mua bán mà nguồn trả nợ từ thu nhập của khách hàng nên nguồn thu này đối với ngân hàng rất khó kiểm soát.
Vì vậy, đây là khoản vay thường có rủi ro cao hơn so với các khoản vay còn lại. Để hạn chế rủi ro, ngân hàng đều yêu cầu người đi vay phải có tài sản đảm bảo. Về thẩm định tín dụng Khi muốn được xét duyệt chấp nhận khoản vay, khách hàng phải xuất trình các thông tin cá nhân như nghề nghiệp, kỹ năng, thu nhập và các giấy tờ liên quan khác để chứng minh họ có đủ điều kiện được cấp tín dụng và có khả năng chi trả tiền nợ hằng tháng. Tiêu chí quan trọng để ngân hàng quyết định cho vay là khách hàng phải có việc làm ổn định và trình độ học vấn.
Tuy nhiên, phía ngân hàng rất khó có thể xác minh về những thông tin khách hàng cung cấp có đáng tin cậy và cố định hay không. Đây là yếu tố làm tăng rủi ro trong cho vay tiêu dùng. Số lượng món vay nhiều nhưng lượng tiền cho từng món vay nhỏ Khi muốn đáp ứng mục đích tiêu dùng của bản thân, khách hàng thường sẽ có phần tiết kiệm của họ dành cho loại hàng hóa họ cần mua. Phần vay ngân hàng đa phần chỉ chiếm một phần trăm rất nhỏ để bù đắp phần thiếu hụt tạm thời (trừ các khoản vay dành cho bất động sản hoặc ô tô).
Tuy nhiên, nó chiếm tối đa 80% tổng giá trị sản phẩm và được chia phần tiền trả trong thời gian dài hạn từ 180 tháng đến 240 tháng. Nguyên nhân dẫn đến số lượng khoản vay dành cho tiêu dùng chiếm số lượng lớn là do chủ thể đi vay là cá nhân thuộc đủ mọi thành phần trong xã hội nếu đáp ứng đầy đủ những yêu cầu được cấp tín dụng của ngân hàng và các tổ chức tín dụng khác. Đồng thời, nhu cầu tiêu dùng là không thể thiếu, cộng với thu nhập của người dân cũng tăng cao do điều kiện kinh tế phát triển, số lượng món vay dành cho tiêu dùng cũng không ngừng tăng cao để nâng cao chất lượng cuộc sống và tinh thần của người dân. Các loại hình cho vay tiêu dùng 1.
Căn cứ vào mục đích vay vốn Cho vay tiêu dùng cư trú là các khoản vay để phục vụ các nhu cầu về xây dựng, mua sắm hoặc cải tạo nhà ở cá nhân, hộ gia đình. Cho vay tiêu dùng phi cư trú là các khoản vay để phục vụ các nhu cầu cải thiện đời sống như mua sắm phương tiện, đồ dùng, giải trí, du lịch, học tập,… 3 1. Căn cứ vào phương thức hoàn trả Cho vay tiêu dùng trả góp là hình thức cho vay tiêu dùng mà người đi vay sẽ trả gốc và lãi cho ngân hàng nhiều lần, theo kỳ hạn nhất định trong thời hạn cho vay. Phương thức này thường được áp dụng đối với các khoản vay có giá trị lớn hoặc thu nhập từng định kỳ của khách hàng không đủ để có thể thanh toán hết một lần số nợ vay.
Cho vay tiêu dùng phi trả góp là khoản vay được cấp cho khoản vay có giá trị nhỏ và thời gian ngắn, khách hàng chỉ thanh toán một lần duy nhất cho ngân hàng khi đến hạn. Cho vay tiêu dùng tuần hoàn là hình thức vay mà khách hàng sử dụng thẻ tín dụng hoặc phát hành loại séc cho phép thấu chi dựa trên tài khoản vãng lai với thời gian được thỏa thuận trước, căn cứ vào nhu cầu chi tiêu hoặc thu nhập kiếm được từng thời kỳ. Khách hàng được vay với một hạn mức tín dụng nhất định và được trả nợ nhiều kỳ một cách tuần hoàn. Căn cứ vào nguồn gốc khoản nợ Cho vay tiêu dùng gián tiếp là phương thức tín dụng mà ngân hàng tiến hành mua các món nợ do các công ty bán lẻ đã bán chịu hàng hóa hay dịch vụ cho người tiêu dùng.
Quy trình cho vay tiêu dùng gián tiếp 3 NGÂN HÀNG CÔNG TY BÁN 5 2 4 1 NGƯỜI VAY Nguồn: Giáo trình Nghiệp vụ ngân hàng hiện đại, PGS.TS Lý Hoàng Ánh – PGS.TS Lê Thị Mận (2013) 4 1. Ký hợp đồng vay (Ngân hàng và khách hàng). Người vay trả trước một phần tiền cho công ty bán lẻ. Ngân hàng trả phần tiền còn thiếu cho công ty bán lẻ.
Công ty bán lẻ giao tài sản cho người vay. Người vay thanh toán tiền vay cho Ngân hàng. Cho vay tiêu dùng trực tiếp là khoản vay tiêu dùng mà ngân hàng và khách hàng trực tiếp thực hiện hoạt động cho vay và thu nợ. Cho vay tiêu dùng trực tiếp là hình thức cho vay linh hoạt hơn cho vay tiêu dùng gián tiếp.
Bởi vì, khách hàng và ngân hàng sẽ trực tiếp làm việc với nhau nên khi phát sinh các vấn đề ngoài ý muốn sẽ được giải quyết kịp thời và thỏa đáng, đtôi lại quyền lợi tốt nhất cho cả đôi bên. Quy trình cho vay tiêu dùng trực tiếp 1 4 NGÂN HÀNG CÔNG TY BÁN 5 6 2 3 NGƯỜI VAY Nguồn: Giáo trình Nghiệp vụ ngân hàng hiện đại, PGS.TS Lý Hoàng Ánh – PGS.TS Lê Thị Mận (2013). Hợp đồng mua bán nợ (Ngân hàng và công ty bán lẻ). Hợp đồng mua bán chịu hàng hóa (Công ty bán lẻ và người vay).
Công ty bán lẻ giao tài sản cho người vay. Công ty bán lẻ giao toàn bộ chứng từ bán chịu cho ngân hàng. Ngân hàng thanh toán tiền cho công ty bán lẻ. Người vay trả tiền trả góp cho ngân hàng.
Khi người vay không trả nợ có hai cách thỏa ước: Công ty bán lẻ cam kết trả toàn bộ cho ngân hàng. Công ty bán lẻ cam kết trả một phần cho ngân hàng. Vai trò của cho vay tiêu dùng 1. Đối với ngân hàng thương mại Các sản phẩm cho vay tiêu dùng thường đa dạng và phong phú.
Vì vậy, ngân hàng có thể phân tán rủi ro và tăng thu nhập.