0839 mở rộng hoạt động cho vay trong lĩnh vực nông nghiệp tại nhtm cp ngoại thương việt nam chi nhánh tỉnh đồng tháp luận văn thạc sĩ tcnh lê thiên kim t

Nghiên cứu mở rộng cho vay nông nghiệp tại NH TMCP Ngoại thương Việt Nam, chi nhánh Đồng Tháp, luận văn thạc sĩ TCNH Lê Thiên Kim.

• Tác giả: Lê Thiên Kim
• Người hướng dẫn: TS. Tô Thiện Hiền
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Mở Rộng Hoạt Động Cho Vay Trong Lĩnh Vực Nông Nghiệp Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Ngoại Thương Việt Nam - Chi Nhánh Tỉnh Đồng Tháp
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TÓM TẮT
• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG NƯỚC NGOÀI
• DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ LÝ LUẬN MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP
• 1.1. KHÁI QUÁT VỀ LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP
• 1.1.1. Vai trò của nông nghiệp trong phát triển kinh tế - xã hội
• 1.1.2. Đặc điểm luân chuyển vốn và nhu cầu vốn trong sản xuất nông nghiệp
• 1.2. TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP
• 1.2.1. Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với lĩnh vực nông nghiệp
• 1.2.2. Đặc điểm tín dụng ngân hàng đối với lĩnh vực nông nghiệp
• 1.3. MỞ RỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP
• 1.3.1. Khái niệm mở rộng tín dụng đối với lĩnh vực sản xuất nông nghiệp
• 1.3.2. Sự cần thiết phải mở rộng tín dụng đối với lĩnh vực sản xuất nông nghiệp
• 1.3.3. Các chỉ tiêu đánh giá mở rộng tín dụng nông nghiệp
• 1.3.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến mở rộng tín dụng nông nghiệp
• 1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH TỈNH ĐỒNG THÁP
• 2.1. ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ, XÃ HỘI CỦA TỈNH ĐỒNG THÁP
• 2.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 2.1.2. Đặc điểm kinh tế, xã hội
• 2.1.3. Tình hình sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp
• 2.2. TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH TỈNH ĐỒNG THÁP
• 2.2.1. Tình hình huy động vốn và thị phần huy động vốn của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh tỉnh Đồng Tháp
• 2.2.2. Tình hình cho vay và thị phần tín dụng của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh tỉnh Đồng Tháp
• 2.2.3. So sánh tỷ trọng dư nợ trên tổng huy động của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh tỉnh Đồng Tháp
• 2.3. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG MỞ RỘNG CHO VAY TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH TỈNH ĐỒNG THÁP
• 2.3.1. Chính sách tín dụng đối với lĩnh vực nông nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh tỉnh Đồng Tháp
• 2.3.2. Phân tích thực trạng cho vay lĩnh vực nông nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh tỉnh Đồng Tháp theo các chỉ tiêu mở rộng
• 2.3.3. Đánh giá thực trạng cho vay lĩnh vực nông nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh tỉnh Đồng Tháp, hạn chế và nguyên nhân
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM MỞ RỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH TỈNH ĐỒNG THÁP
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG NÔNG NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH TỈNH ĐỒNG THÁP
• 3.1.1. Định hướng và mục tiêu phát triển nông nghiệp của tỉnh Đồng Tháp
• 3.1.2. Định hướng và mục tiêu tăng trưởng tín dụng nông nghiệp của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh tỉnh Đồng Tháp
• 3.2. GIẢI PHÁP MỞ RỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH TỈNH ĐỒNG THÁP
• 3.2.1. Tập trung triển khai các sản phẩm tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp
• 3.2.2. Mở rộng kênh phân phối
• 3.2.3. Mở rộng mạng lưới khách hàng
• 3.2.4. Xây dựng đội ngũ nhân viên bán hàng chuyên nghiệp, tận tụy
• 3.2.5. Tăng cường cung cấp thông tin cho khách hàng ở khu vực nông thôn
• 3.2.6. Thường xuyên bám sát và mạnh dạn triển khai các chủ trương, chính sách mới liên quan đến sản xuất nông nghiệp
• 3.2.7. Tích cực huy động nguồn vốn giá rẻ
• 3.2.8. Kiểm soát tốt rủi ro cho vay lĩnh vực nông nghiệp
• 3.3. KIẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ VIỆC MỞ RỘNG TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH TỈNH ĐỒNG THÁP
• 3.3.1. Kiến nghị đối với Hội sở Vietcombank
• 3.3.2. Kiến nghị đối với chính quyền địa phương, các tổ chức hội đoàn thể
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về mở rộng hoạt động cho vay nông nghiệp tại Vietcombank

Hoạt động cho vay nông nghiệp tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế nông thôn. Nhu cầu vốn cho sản xuất nông nghiệp ngày càng tăng, trong khi khả năng tiếp cận vốn của nông dân còn hạn chế. Việc mở rộng hoạt động cho vay không chỉ giúp nâng cao đời sống của người dân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế địa phương.

1.1. Vai trò của ngân hàng trong phát triển nông nghiệp

Ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho nông dân, giúp họ đầu tư vào sản xuất và nâng cao năng suất. Chính sách cho vay nông nghiệp của Vietcombank đã tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận nguồn vốn, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

1.2. Tình hình cho vay nông nghiệp tại Vietcombank

Trong giai đoạn 2014-2017, Vietcombank đã có những bước tiến đáng kể trong hoạt động cho vay nông nghiệp. Số lượng khách hàng và dư nợ tăng trưởng ổn định, tuy nhiên vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua để nâng cao hiệu quả cho vay.

II. Thách thức trong hoạt động cho vay nông nghiệp tại Vietcombank

Mặc dù có nhiều tiềm năng, hoạt động cho vay nông nghiệp tại Vietcombank vẫn gặp phải một số thách thức lớn. Các yếu tố như rủi ro tín dụng, quy trình vay vốn phức tạp và sự thiếu hụt thông tin về khách hàng là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Rủi ro tín dụng trong cho vay nông nghiệp

Rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến quyết định cho vay của ngân hàng. Các khoản vay nông nghiệp thường có tỷ lệ nợ xấu cao hơn so với các lĩnh vực khác, điều này đòi hỏi ngân hàng phải có các biện pháp kiểm soát rủi ro hiệu quả.

2.2. Quy trình vay vốn phức tạp

Quy trình vay vốn tại Vietcombank có thể gây khó khăn cho nông dân, đặc biệt là những người chưa có kinh nghiệm. Việc đơn giản hóa quy trình này sẽ giúp tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho nông dân.

III. Giải pháp mở rộng hoạt động cho vay nông nghiệp tại Vietcombank

Để mở rộng hoạt động cho vay nông nghiệp, Vietcombank cần áp dụng một số giải pháp cụ thể. Những giải pháp này không chỉ giúp tăng cường khả năng tiếp cận vốn mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay.

3.1. Tăng cường đào tạo nhân viên

Đào tạo nhân viên về các sản phẩm tín dụng nông nghiệp sẽ giúp họ tư vấn tốt hơn cho khách hàng. Việc này không chỉ nâng cao chất lượng dịch vụ mà còn tạo niềm tin cho nông dân khi tiếp cận vốn.

3.2. Đơn giản hóa quy trình vay vốn

Việc đơn giản hóa quy trình vay vốn sẽ giúp nông dân dễ dàng hơn trong việc tiếp cận nguồn vốn. Ngân hàng cần xem xét lại các thủ tục và yêu cầu để phù hợp hơn với thực tế của nông dân.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng việc mở rộng cho vay nông nghiệp tại Vietcombank đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Số lượng khách hàng và dư nợ tăng trưởng ổn định, đồng thời tỷ lệ nợ xấu cũng được kiểm soát tốt.

4.1. Kết quả đạt được từ hoạt động cho vay

Hoạt động cho vay nông nghiệp đã giúp nhiều nông dân cải thiện đời sống và nâng cao năng suất sản xuất. Các chỉ tiêu như doanh số cho vay và tỷ lệ nợ xấu đều có sự cải thiện rõ rệt.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn cho thấy rằng việc lắng nghe và đáp ứng nhu cầu của khách hàng là rất quan trọng. Ngân hàng cần thường xuyên thu thập phản hồi từ khách hàng để cải thiện dịch vụ.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho vay nông nghiệp

Hoạt động cho vay nông nghiệp tại Vietcombank cần tiếp tục được mở rộng và cải thiện. Định hướng tương lai sẽ tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng mạng lưới khách hàng.

5.1. Định hướng phát triển tín dụng nông nghiệp

Vietcombank cần xác định rõ định hướng phát triển tín dụng nông nghiệp, từ đó xây dựng các chính sách phù hợp để thu hút khách hàng.

5.2. Tăng cường hợp tác với các tổ chức địa phương

Hợp tác với các tổ chức địa phương sẽ giúp ngân hàng hiểu rõ hơn về nhu cầu của nông dân và từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nông nghiệp giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong cơ cấu kinh tế - xã hội Việt Nam, đóng vai trò nền tảng bảo đảm an ninh lương thực quốc gia và tạo sinh kế cho đại bộ phận dân cư nông thôn. Tại tỉnh Đồng Tháp, đất nông nghiệp chiếm hơn 75% tổng diện tích tự nhiên, với hơn 80% dân số sinh sống tại khu vực nông thôn. Nhằm gia tăng chuỗi giá trị và phát triển bền vững, địa phương đã triển khai quyết liệt Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp đến năm 2020, tầm nhìn 2030, tập trung vào 5 ngành hàng chủ lực gồm lúa gạo, cá tra, hoa kiểng, xoài và vịt. Quá trình chuyển dịch này đòi hỏi nguồn vốn tín dụng trung và dài hạn rất lớn từ hệ thống ngân hàng thương mại.

Vấn đề đặt ra là hoạt động cấp tín dụng nông nghiệp trước đây chủ yếu tập trung vào các ngân hàng chuyên doanh như Agribank, trong khi các ngân hàng thương mại cổ phần có vốn nhà nước như Vietcombank vốn có thế mạnh truyền thống về kinh doanh ngoại tệ, thanh toán quốc tế và tài trợ thương mại. Việc thâm nhập và mở rộng dòng vốn tín dụng vào nông nghiệp tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh tỉnh Đồng Tháp (Vietcombank Đồng Tháp) gặp không ít rào cản về khẩu vị rủi ro, chính sách sản phẩm và mạng lưới tiếp cận.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích thực trạng mở rộng tín dụng nông nghiệp tại Vietcombank Đồng Tháp giai đoạn 2014 - 2017, chỉ rõ nguyên nhân của các hạn chế và đề xuất hệ thống giải pháp khả thi cho giai đoạn 2018 - 2022. Đề tài mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ khoa học giúp ngân hàng vừa mở rộng quy mô tín dụng đạt tốc độ tăng trưởng trên 20%/năm, vừa kiểm soát tỷ lệ nợ xấu ở ngưỡng an toàn dưới mức trung bình toàn ngành.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng đồng bộ lý thuyết trung gian tài chính và lý thuyết quản trị rủi ro tín dụng để xây dựng khung phân tích mở rộng tín dụng nông nghiệp. Theo lý thuyết trung gian tài chính, ngân hàng thương mại đóng vai trò khơi thông dòng vốn nhàn rỗi trong xã hội để tài trợ cho các chủ thể thiếu vốn, giúp tối ưu hóa chi phí giao dịch và giảm thiểu tình trạng bất cân xứng thông tin trên thị trường nông thôn. Bên cạnh đó, lý thuyết quản trị rủi ro nhấn mạnh tính đặc thù của sản xuất nông nghiệp vốn chịu sự tác động kép từ rủi ro tự nhiên (thời tiết, dịch bệnh) và rủi ro thị trường (chu kỳ sinh trưởng, biến động giá tiêu thụ "được mùa mất giá").

Khái niệm mở rộng tín dụng nông nghiệp trong nghiên cứu được tiếp cận toàn diện theo hai chiều:

1. Mở rộng theo chiều rộng (chỉ tiêu định lượng): Gia tăng quy mô số lượng khách hàng vay vốn, tốc độ tăng trưởng doanh số giải ngân, dư nợ tín dụng nông nghiệp và tỷ trọng dư nợ nông nghiệp trên tổng dư nợ chi nhánh.
2. Mở rộng theo chiều sâu (chỉ tiêu định tính): Nâng cao chất lượng tín dụng, kiểm soát tỷ lệ nợ xấu, gia tăng tỷ suất sinh lời, hoàn thiện quy trình thẩm định và mở rộng độ phủ của sản phẩm theo chuỗi giá trị nông sản.

Khung khổ pháp lý của nghiên cứu gắn liền với việc thực thi Nghị định số 41/2010/NĐ-CP và Nghị định số 55/2015/NĐ-CP của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chuẩn xác được trích xuất từ Báo cáo tài chính, Bảng cân đối kế toán của Vietcombank Đồng Tháp, Báo cáo tổng kết của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Đồng Tháp và Niên giám thống kê tỉnh Đồng Tháp trong chuỗi thời gian 4 năm liên tục từ 2014 đến 2017.

Về cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu toàn bộ đối với 23 chi nhánh tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp nhằm xác lập thị phần tín dụng tổng thể; đồng thời khảo sát toàn diện hồ sơ cấp tín dụng nông nghiệp tại 01 trụ sở chính và 03 phòng giao dịch trực thuộc của Vietcombank Đồng Tháp (gồm Phòng giao dịch Sa Đéc, Lấp Vò và Hồng Ngự).

Phương pháp phân tích dữ liệu bao gồm thống kê mô tả, so sánh tuyệt đối, so sánh tương đối, phân tích tỷ trọng cơ cấu và phương pháp diễn dịch, quy nạp kinh tế. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm bóc tách chính xác các biến động thực tế của nguồn vốn huy động và dư nợ, đồng thời đối chiếu sự tương quan giữa chiến lược mở rộng tín dụng của Vietcombank Đồng Tháp với diễn biến phát triển kinh tế địa phương một cách khách quan nhất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, công tác huy động vốn của Vietcombank Đồng Tháp duy trì đà tăng trưởng vững chắc, tạo nền tảng nguồn vốn dồi dào cho hoạt động tín dụng. Tổng nguồn vốn huy động của chi nhánh tăng từ 886 tỷ đồng năm 2014 lên 1.012 tỷ đồng năm 2015, liên tục mở rộng với mức tăng ròng từ 183 đến 482 tỷ đồng mỗi năm. Tỷ trọng huy động của chi nhánh so với toàn bộ các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp tăng từ mức 6,96% năm 2014 lên 9,27% vào năm 2016 và duy trì ở mức 8,16% năm 2017. Cơ cấu huy động cho thấy tiền gửi tiết kiệm dân cư chiếm ưu thế áp đảo với hơn 753 tỷ đồng ngay từ năm 2014, trong đó tiền gửi kỳ hạn dưới 12 tháng chiếm tỷ trọng chủ đạo.

Thứ hai, dư nợ tín dụng chung và tín dụng nông nghiệp bứt phá mạnh mẽ. Toàn địa bàn tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2014 - 2017 ghi nhận mức tăng trưởng dư nợ 14.968 tỷ đồng từ mức nền 21.082 tỷ đồng năm 2014, với tốc độ tăng trưởng bình quân 19,67%/năm. Trong đó, khối ngân hàng thương mại nhà nước đóng góp 12.298 tỷ đồng (chiếm 82,16% tổng mức tăng thêm toàn tỉnh). Riêng Vietcombank Đồng Tháp đạt bước tăng trưởng vượt bậc: năm 2015 tăng trưởng dư nợ đạt 54,09% (tăng 1.124 tỷ đồng), năm 2016 tăng 18,86% (tăng 604 tỷ đồng) và năm 2017 tăng 26,09% (tăng 993 tỷ đồng). Tổng dư nợ tăng thêm của chi nhánh giai đoạn này đạt 2.721 tỷ đồng, chiếm 22,13% mức tăng của toàn khối ngân hàng thương mại nhà nước trên địa bàn, nâng thị phần dư nợ của chi nhánh từ 9,70% năm 2014 lên 13,19% vào năm 2017.

Thứ ba, chất lượng tín dụng được duy trì ở mức tốt, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ luôn được kiểm soát chặt chẽ dưới ngưỡng an toàn theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Mặc dù vậy, tín dụng nông nghiệp của chi nhánh phần lớn mới chỉ khai thác sâu ở phân khúc doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu lúa gạo và thủy sản, tỷ trọng cho vay trực tiếp tới các hộ gia đình, trang trại sản xuất ban đầu còn chiếm tỷ lệ khiêm tốn.

Thảo luận kết quả

Khi mô tả dữ liệu qua bảng phân loại huy động vốn và biểu đồ so sánh cơ cấu dư nợ theo ngành kinh tế, có thể thấy rõ sự dịch chuyển tích cực của dòng vốn ngân hàng thương mại vào khu vực kinh tế thực. Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu thủy sản của tỉnh Đồng Tháp đạt bình quân 34,5%/năm trong giai đoạn 2014 - 2017 chính là động lực thúc đẩy dư nợ giải ngân cho các nhà máy chế biến cá tra và vùng nuôi chuyên canh.

Nguyên nhân thành công của Vietcombank Đồng Tháp bắt nguồn từ việc chi nhánh đã chủ động tái định vị mạng lưới hoạt động, thành lập các phòng giao dịch tại các địa bàn nông nghiệp trọng điểm như Sa Đéc, Lấp Vò, Hồng Ngự. Đồng thời, chi nhánh chuẩn hóa chất lượng nhân sự khi nâng chuẩn tuyển dụng cán bộ tín dụng lên 100% trình độ đại học chính quy từ sau năm 2011, thường xuyên đào tạo nghiệp vụ thẩm định chuyên sâu.

Tuy nhiên, so với ngân hàng dẫn đầu thị phần nông nghiệp là Agribank (chiếm trên 70% dư nợ nông nghiệp nông thôn toàn tỉnh), sự hiện diện của Vietcombank Đồng Tháp trong khu vực sản xuất cá thể còn nhiều khoảng trống. Nguyên nhân là do quy trình tín dụng của ngân hàng thương mại cổ phần đòi hỏi hồ sơ pháp lý chặt chẽ, trong khi nông dân thường thiếu tài sản bảo đảm chuẩn quy chuẩn hoặc chỉ có đất nông nghiệp định giá thấp. Tính thời vụ và rủi ro thị trường nông sản biến động mạnh cũng khiến các cán bộ tín dụng e ngại khi thẩm định các khoản vay không có tài sản bảo đảm đầy đủ.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm đẩy mạnh hoạt động mở rộng cho vay nông nghiệp trong giai đoạn 2018 - 2022, Vietcombank Đồng Tháp cần triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp chiến lược sau:

Thứ nhất, xây dựng gói sản phẩm tín dụng theo chuỗi liên kết giá trị 5 ngành hàng chủ lực của tỉnh Đồng Tháp (lúa gạo, cá tra, hoa kiểng, xoài, vịt). Chi nhánh cần ký kết thỏa thuận hợp tác 3 bên giữa ngân hàng - doanh nghiệp đầu mối bao tiêu - hợp tác xã/nông dân, giải ngân vốn trực tiếp vào chi phí vật tư đầu vào và thu nợ thông qua nguồn tiền bán sản phẩm cho nhà máy. Mục tiêu đặt ra là gia tăng tỷ trọng dư nợ cho vay theo chuỗi liên kết thêm 15% - 20% mỗi năm trong giai đoạn 2018 - 2022.

Thứ hai, đa dạng hóa kênh phân phối và tối ưu hóa thủ tục giải ngân nông thôn. Ban lãnh đạo chi nhánh cần tiếp tục mở rộng mạng lưới giao dịch vệ tinh tại các huyện có quy mô nông nghiệp lớn như Tháp Mười, Tam Nông, Lai Vung; ứng dụng công nghệ số trong việc tiếp nhận hồ sơ vay vốn trực tuyến, rút ngắn thời gian phê duyệt và giải ngân cho hộ sản xuất nông nghiệp xuống dưới 48 giờ làm việc.

Thứ ba, chủ động khai thác nguồn vốn giá rẻ nhằm giảm mặt bằng lãi suất cho vay. Phòng Khách hàng cần tích cực đẩy mạnh thu hút tiền gửi thanh toán (CASA) từ các tổ chức kinh tế và khai thác tối đa nguồn vốn tái cấp vốn theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP, từ đó xây dựng biểu lãi suất ưu đãi cho vay nông nghiệp thấp hơn lãi suất thị trường thông thường từ 0,5% đến 1,0%/năm.

Thứ tư, hoàn thiện hệ thống cảnh báo sớm và quy trình quản trị rủi ro chuyên biệt cho lĩnh vực nông nghiệp. Phòng Quản lý nợ cần phối hợp với Phòng Khách hàng ban hành cẩm nang phân tích mùa vụ và kỹ thuật nuôi trồng, theo dõi sát lịch thu hoạch và diễn biến giá cả nông sản thế giới, giữ tỷ lệ nợ xấu lĩnh vực nông nghiệp ổn định dưới 1,5%.

Về phía kiến nghị: Hội sở Vietcombank cần phân cấp hạn mức phê duyệt tín dụng nông nghiệp linh hoạt hơn cho chi nhánh cấp 1; đồng thời, Ủy ban nhân dân tỉnh và các Hội đoàn thể (Hội Nông dân, Hội Phụ nữ) tại Đồng Tháp cần tích cực hỗ trợ xác nhận nguồn gốc đất đai và bảo lãnh tín chấp cho các tổ hợp tác vay vốn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị tham khảo thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Ban điều hành và cán bộ quản lý tín dụng tại các ngân hàng thương mại cổ phần: Giúp nắm bắt phương pháp xây dựng chiến lược thâm nhập thị trường nông nghiệp nông thôn ngoài các phân khúc khách hàng truyền thống, cân đối bài toán giữa tăng trưởng quy mô dư nợ và quản trị rủi ro tín dụng mùa vụ.
2. Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước cấp tỉnh: Cung cấp bức tranh thực tế về sự chuyển dịch thị phần tín dụng của 23 tổ chức tín dụng trên địa bàn, đánh giá hiệu quả thực thi chính sách tiền tệ theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP để điều chỉnh các cơ chế hỗ trợ tài chính vi mô phù hợp.
3. Học viên cao học, giảng viên và sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về cấu trúc một công trình nghiên cứu định tính phân tích hiệu quả tín dụng cấp chi nhánh, áp dụng hệ thống chỉ tiêu phân tích theo chiều rộng và chiều sâu.
4. Doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ trang trại nông nghiệp tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long: Giúp các chủ thể kinh tế nông thôn hiểu rõ tiêu chuẩn thẩm định, điều kiện cấp tín dụng và yêu cầu minh bạch dòng tiền của hệ thống ngân hàng thương mại lớn để chuẩn bị hồ sơ vay vốn thuận lợi.

Câu hỏi thường gặp

1. Mở rộng tín dụng nông nghiệp theo chiều rộng và chiều sâu khác nhau như thế nào?
Mở rộng theo chiều rộng tập trung vào các chỉ tiêu định lượng quy mô như gia tăng số lượng khách hàng vay vốn, doanh số giải ngân và thị phần dư nợ trên địa bàn. Trong khi đó, mở rộng theo chiều sâu chú trọng vào chỉ tiêu định tính gồm nâng cao chất lượng tín dụng, giảm tỷ lệ nợ xấu, tối ưu hóa lợi nhuận ròng và đa dạng hóa cấu trúc sản phẩm cho vay.

2. Tại sao Vietcombank Đồng Tháp quyết định đẩy mạnh cho vay nông nghiệp dù đây không phải mảng truyền thống?
Đồng Tháp có hơn 75% diện tích đất nông nghiệp và hơn 80% dân số sống ở nông thôn với nhu cầu vốn tái cơ cấu nông nghiệp rất lớn. Việc tham gia phân khúc này giúp Vietcombank khai thác hiệu quả nguồn vốn huy động tăng thêm hàng trăm tỷ đồng mỗi năm, đa dạng hóa danh mục đầu tư và gia tăng thị phần tín dụng tại Đồng bằng sông Cửu Long.

3. Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp tỉnh Đồng Tháp tạo ra cơ hội gì cho các ngân hàng thương mại?
Đề án tập trung phát triển 5 ngành hàng chủ lực (lúa gạo, cá tra, hoa kiểng, xoài, vịt) thúc đẩy hình thành các chuỗi liên kết sản xuất quy mô lớn. Điều này tạo cơ hội cho các tổ chức tín dụng trên địa bàn giải ngân hơn 14.968 tỷ đồng vốn tăng thêm trong giai đoạn 2014 - 2017 cho các dự án ứng dụng công nghệ cao và nhà máy chế biến xuất khẩu.

4. Đâu là rủi ro lớn nhất mà ngân hàng đối mặt khi cấp tín dụng trong lĩnh vực nông nghiệp?
Rủi ro lớn nhất xuất phát từ tính bấp bênh của điều kiện tự nhiên (dịch bệnh, lũ lụt, biến đổi khí hậu) kết hợp với sự biến động giá nông sản trên thị trường tiêu thụ. Các yếu tố khách quan này trực tiếp làm suy giảm khả năng trả nợ của người nông dân nếu ngân hàng không xây dựng tốt quy trình giám sát dòng tiền thu hoạch.

5. Ngân hàng có thể tháo gỡ rào cản thiếu tài sản thế chấp của người nông dân bằng cách nào?
Ngân hàng có thể chuyển trọng tâm thẩm định từ tài sản bảo đảm sang quản lý dòng tiền bằng mô hình cho vay theo chuỗi giá trị khép kín. Bằng cách ký kết hợp đồng 3 bên với doanh nghiệp thu mua xuất khẩu và áp dụng cơ chế tín chấp qua các tổ chức hội đoàn thể theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP, ngân hàng vừa tài trợ vốn kịp thời vừa kiểm soát nguồn thu hồi nợ.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về mở rộng tín dụng nông nghiệp của ngân hàng thương mại theo cả hai chiều rộng và chiều sâu.
• Phân tích chi tiết chuỗi dữ liệu giai đoạn 2014 - 2017 cho thấy Vietcombank Đồng Tháp đạt mức tăng trưởng dư nợ ấn tượng từ 18,86% đến 54,09%/năm, nâng thị phần tín dụng chi nhánh lên 13,19% toàn tỉnh.
• Đóng góp khoa học cốt lõi của công trình là chỉ rõ những điểm nghẽn về chính sách sản phẩm, mạng lưới phân phối và đưa ra bộ giải pháp phát triển tín dụng gắn chặt với chuỗi liên kết 5 ngành hàng chủ lực tại địa phương.
• Lộ trình thực hiện các giải pháp được xác lập đồng bộ cho giai đoạn 2018 - 2022, hướng đến mục tiêu vừa gia tăng quy mô dư nợ chuỗi giá trị nông sản 15% - 20%/năm, vừa bảo đảm an toàn nguồn vốn với nợ xấu dưới 1,5%.
• Nghiên cứu là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cao, mời quý độc giả, các nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý ngân hàng đón đọc toàn văn công trình để ứng dụng vào công tác hoạch định kinh doanh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, nội dung của đề tài gồm 3 chương: Chƣơng 1: Tổng quan về lý luận mở rộng hoạt động cho vay trong lĩnh vực nông nghiệp Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động cho vay trong lĩnh vực nông nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh tỉnh Đồng Tháp Chƣơng 3: Giải pháp và kiến nghị nhằm mở rộng cho vay trong lĩnh vực nông nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh tỉnh Đồng Tháp 1 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ LÝ LUẬN MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP 1. KHÁI QUÁT LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP 1. Vai trò của nông nghiệp trong phát triển kinh tế - xã hội * Khái niệm sản xuất nông nghiệp Nông nghiệp là một trong những ngành sản xuất vật chất quan trọng của nền kinh tế quốc dân. Hoạt động nông nghiệp không chỉ gắn liền với các yếu tố kinh tế, xã hội, mà còn gắn với các yếu tố tự nhiên như đất, nước, thời tiết, khí hậu (gọi chung là môi trường sinh thái).

Nông nghiệp theo nghĩa hẹp là ngành sản xuất của cải vật chất mà con người phải dựa vào quy luật sinh trưởng của cây trồng, vật nuôi tạo ra sản phẩm như lương thực, thực phẩm…để thỏa mãn nhu cầu của mình. Nông nghiệp theo nghĩa rộng bao gồm cả lâm nghiệp và thủy sản. * Vai trò của nông nghiệp trong việc phát triển kinh tế - xã hội Nông nghiệp có vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển kinh tế của một đất nước, đặc biệt là đối với một nước đi lên từ nông nghiệp như nước ta và xem nông nghiệp là ngành kinh tế then chốt. Đặc biệt, trong giai đoạn kinh tế còn nhiều khó khăn, các ngành kinh tế khác như thương mại, dịch vụ, bất động sản đang phát triển chậm lại sau cuộc khủng hoảng kinh tế, nông nghiệp là càng khẳng định vai trò hết sức quan trọng đối với kinh tế xã hội nước ta hiện nay, thể hiện: - Nông nghiệp cung cấp nguồn lương thực – thực phẩm cho xã hội Có thể nói nông nghiệp cung cấp nguồn lương thực – thực phẩm thiết yếu để phục vụ cho nhu cầu cơ bản của con người là nhu cầu ăn uống, là điều kiện giúp con người sống, tồn tại và phát triển.

Đó là điều kiện tất yếu để đảm bảo ổn định xã hội, ổn định kinh tế. Sự phát triển của nông nghiệp có ý nghĩa quyết định đối với việc đáp ứng nhu cầu thiết yếu này. - Nông nghiệp cung cấp nguyên liệu đầu vào cho quá trình phát triển của một số ngành công nghiệp nhẹ Cụ thể, các ngành công nghiệp nhẹ như: công nghiệp chế biến lương thực, thực phẩm, chế biến hoa quả, công nghiệp dệt, giấy, đường…phải dựa vào nguyên liệu đầu vào chủ yếu từ nông nghiệp. Quy mô, tốc độ tăng trưởng của ngành nông 2 nghiệp sản xuất ra các nguồn nguyên liệu quyết định chi phí đầu vào từ đó quyết định quy mô, tốc độ tăng trưởng của các ngành công nghiệp này.

- Nông nghiệp cung cấp một phần vốn để thực hiện sự nghiệp CNH đất nước CNH đất nước là nhiệm vụ trung tâm trong cả thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Trong quá trình CNH chúng ta cần giải quyết rất nhiều vấn đề, yêu cầu đầu tiên là vấn đề về vốn. Với thế mạnh xuất khẩu nông sản, ngành nông nghiệp đã góp phần giải quyết một phần không nhỏ nhu cầu về vốn cho nền kinh tế. - Nông nghiệp là thị trường quan trọng của ngành công nghiệp và dịch vụ Ở những nước lạc hậu, nông nghiệp tập trung phần lớn lao động và dân cư, vì thế đây là thị trường quan trọng của công nghiệp và dịch vụ trong nước.

Nông nghiệp càng phát triển một mặt làm cho nhu cầu về hàng hóa tư liệu sản xuất (máy móc, thiết bị nông nghiệp, phân bón, thuốc trừ sâu…) tăng lên, kèm theo đó là những dịch vụ cho sản xuất nông nghiệp (vốn, thông tin tư vấn, giao thông vận tải,…) cùng ngày càng tăng; mặt khác, làm cho đời sống, mức thu nhập của người dân tăng lên đòi hỏi được đáp ứng nhu cầu về những sản phẩm công nghiệp phục vụ cuộc sống (tivi, tủ lạnh, xe máy…) và các dịch vụ văn hóa, y tế, giáo dục, thể thao,…cũng ngày càng tăng. - Phát triển nông nghiệp là cơ sở ổn định kinh tế, chính trị, xã hội Phát triển nông nghiệp một mặt đảm bảo nhu cầu lương thực, thực phẩm cho xã hội để góp phần ổn định kinh tế, xã hội; cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp nhẹ; thị trường của công nghiệp – dịch vụ…đây chính là những cơ sở để ổn định, phát triển nền kinh tế. Mặt khác phát triển nông nghiệp trực tiếp nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân vùng nông thôn, góp phần ổn định chính trị, xã hội. Hiện nay nông nghiệp nước ta còn chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân, là ngành có tỷ trọng lớn về lực lượng lao động, do đó kinh tế nông nghiệp đã, đang và sẽ còn là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc dân, có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ở nước ta.

Đặc điểm luân chuyển vốn và nhu cầu vốn trong sản xuất nông nghiệp 1. Khái niệm vốn trong sản xuất nông nghiệp - Vốn trong sản xuất nông nghiệp là toàn bộ giá trị đầu tư, mua hoặc thuê các yếu tố nguồn lực trong sản xuất nông nghiệp. Có thể hiểu đơn giản, vốn trong sản xuất nông nghiệp là giá trị bằng tiền hoặc tài sản dùng để có được ruộng đất, công nuôi trồng, hệ thống thủy nông, máy móc thiết bị, nông cụ, vật tư đầu vào (phân bón, thuốc trừ sâu, thức ăn gia súc…) để phục vụ quá trình phát triển của các đối tượng sản xuất là cây trồng, vật nuôi. - Vốn trong nông nghiệp bao gồm vốn tự có và vốn huy động từ bên ngoài.

+ Vốn tự có: là vốn đầu tư của các hộ nông dân, doanh nghiệp để phát triển sản xuất, mua sắm máy móc thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp, mua phân bón, giống mới.Vốn tự có có thể biểu hiện dưới các hình thái: tiền, đất đai, ao hồ, sức lao động và vật nuôi, cây trồng, cây giống, con giống…và các công cụ lao động sẵn có khác. Hiện nay, vốn đầu tư của các hộ nông dân, doanh nghiệp được tập trung vào mở rộng quy mô sản xuất hàng hoá theo mô hình trang trại với số vốn đầu tư tương đối lớn. Tiềm năng của nguồn vốn này là rất to lớn bởi vì nó phụ thuộc lớn vào thu nhập của các hộ nông dân. Khi năng lực sản xuất tăng, năng suất lao động tăng thì thu nhập của hộ nông dân cũng tăng.

Thu nhập của các hộ nông dân một phần phục vụ đời sống sinh hoạt hàng ngày, một phần tích luỹ. Mặt khác, đầu tư của các hộ nông dân phụ thuộc phần lớn vào tiết kiệm của họ nên khi năng lực sản xuất tăng thì đầu tư của hộ nông dân cũng tăng lên. + Vốn từ bên ngoài: bao gồm vốn đầu tư từ Ngân sách Nhà nước, vốn đầu tư thông qua hệ thống ngân hàng (vốn tín dụng ngân hàng) và vốn nước ngoài. Đặc điểm của vốn trong sản xuất nông nghiệp Xuất phát từ đặc điểm vốn có của sản xuất nông nghiệp mà vốn trong nông nghiệp cũng mang những đặc điểm chủ yếu sau: - Tính thời vụ: Hoạt động sản xuất nông nghiệp có sự không trùng lắp hoàn toàn giữa thời gian sản xuất và thời gian lao động, thể hiện ở chỗ, sức lao động, tư liệu sản xuất được sử dụng không đồng đều trong thời gian sản xuất, đồng thời giữa chi phí sản xuất ở mỗi khâu và thu nhập ở mỗi khâu cũng không có sự ăn khớp 4 nhau.

Vì vậy, tính thời vụ trong sản xuất nông nghiệp là điều không tránh khỏi. Do vậy, cần phải có phương thức nhằm khai thác được lượng vốn thừa và đáp ứng nhu cầu vốn vay hợp lý của người vay trong sản xuất nông nghiệp. Ví dụ: giá vật tư đầu vào sẽ lên xuống tùy theo mùa vụ của loại vật tư đầu vào đó. Do vậy sẽ ảnh hưởng đến chi phí đầu vào của người sản xuất và tác động trực tiếp đến nhu cầu vốn.

- Tính rủi ro: đầu tư vốn trong nông nghiệp chứa đựng nhiều rủi ro vì kết quả sản xuất nông nghiệp còn phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên; sản xuất mang tính chất manh mún, phân tán và nhỏ lẻ; đầu ra của sản phẩm nông nghiệp không ổn định. Cụ thể: + Tính phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên: Do đối tượng của sản xuất nông nghiệp là cây trồng, vật nuôi, là cơ thể sống, hoạt động sản xuất nông nghiệp chịu sự chi phối rất lớn của các qui luật sinh học và quy luật tự nhiên mà trình dộ dân trí còn thấp, tiến bộ khoa học kỹ thuật còn chưa đủ mạnh để chế ngự thiên tai và các vấn đề tự nhiên nên rủi ro trong hoạt động sản xuất nông nghiệp rất lớn. Hơn nữa, năng suất lao động nông nghiệp ở nước ta còn thấp, lợi nhuận trong ngành nông nghiệp chưa cao. + Tính chất manh mún, phân tán và nhỏ lẻ: Địa bàn sản xuất nông nghiệp rộng, phân tán, sản phẩm đa dạng, tính chuyên môn hoá thấp và diễn ra theo hình thức xen canh, mùa vụ, dễ gặp nhiều tình huống bất ngờ xảy ra.

+ Đầu ra của sản phẩm nông nghiệp không ổn định: Việc tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp thường khó khăn, giá cả lại thiếu ổn định gây khó khăn cho người sản xuất. - Tính chu kỳ: sản xuất nông nghiệp dựa trên quy luật sinh trưởng của cây trồng, vật nuôi nên quá trình sản xuất cũng gắn liền với quá trình sinh trưởng và phát triển. Kết thúc một giai đoạn sinh trưởng, phát triển, chu kỳ lại được lặp lại, đồng vốn lại tiếp tục xoay vòng để tiếp tục đầu tư và bắt đầu chu kỳ sản xuất mới. Tuy nhiên, mỗi với mỗi chu kỳ, chi phí sản xuất cũng sẽ thay đổi phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên, xã hội và kinh tế lúc đó.

Nhu cầu vốn trong sản xuất nông nghiệp Vốn trong nông nghiệp được sử dụng để hình thành nên tài sản cố định và tài sản lưu động phục vụ sản xuất nông nghiệp. - Tài sản cố định: là những tư liệu lao động có giá trị lớn, sử dụng trong một thời gian dài nhưng vẫn giữ nguyên hình thái ban đầu và giá trị của nó được chuyển dần sang giá trị sản phẩm sản xuất ra theo mức độ hao mòn.