Báo cáo thực tập 2015 về cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Agribank chi nhánh 10, ĐH Công nghệ TPHCM

Trong bối cảnh kinh tế thị trường cạnh tranh, nhu cầu vốn của Doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNNVV) ngày càng tăng cao… 92 trang · Đại học Công Nghệ TP.HCM · 2015.

• Tác giả: Nguyễn Đào Thi Phương
• Người hướng dẫn: TS. Phan Mỹ Hạnh
• Trường học: Đại học Công Nghệ TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Mở Rộng Hoạt Động Cho Vay Đối Với Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn – Chi Nhánh 10
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Các hoạt động của ngân hàng thương mại
• 1.1.2.1. Hoạt động huy động vốn
• 1.1.2.2. Hoạt động cấp tín dụng
• 1.1.2.3. Hoạt động dịch vụ, thanh toán, ngân quỹ
• 1.2. Hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Khái niệm hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.2.2. Đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.2.3. Nguyên tắc vay vốn
• 1.2.4. Điều kiện vay vốn
• 1.2.5. Đối tượng cho vay
• 1.2.6. Thời hạn cho vay
• 1.2.7. Các phương thức cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.2.7.1. Cho vay từng lần
• 1.2.7.2. Cho vay theo hạn mức tín dụng
• 1.2.7.3. Cho vay theo dự án đầu tư
• 1.2.7.4. Cho vay theo hạn mức tín dụng dự phòng
• 1.2.7.5. Cho vay thông qua nghiệp vụ phát hành thẻ tín dụng
• 1.2.7.6. Cho vay theo hạn mức thấu chi
• 1.2.7.7. Cho vay hợp vốn
• 1.2.8. Quy trình cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.3. Hiệu quả cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng thương mại
• 1.3.1. Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả cho vay
• 1.3.1.1. Tỷ lệ tăng trưởng dư nợ
• 1.3.1.2. Tỷ lệ thu lãi
• 1.3.1.3. Tỷ lệ dư nợ trên tổng nguồn vốn
• 1.3.1.4. Tỷ lệ dư nợ trên vốn huy động
• 1.3.1.5. Tỷ lệ nợ xấu
• 1.3.1.6. Tỷ lệ nợ quá hạn
• 1.3.1.7. Hệ số thu nợ
• 1.3.1.8. Vòng vay vốn tín dụng
• 1.3.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay
• 1.3.2.1. Nhân tố chủ quan
• 1.3.2.1.1. Chính sách cho vay của ngân hàng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.3.2.1.2. Quy trình và thủ tục cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.3.2.1.3. Năng lực thẩm định của đội ngũ nhân viên tín dụng
• 1.3.2.1.4. Vấn đề từ khách hàng
• 1.3.2.2. Nhân tố khách quan
• 1.3.2.2.1. Các nhân tố thuộc về doanh nghiệp
• 1.3.2.2.2. Các nhân tố thuộc về lĩnh vực kinh doanh
• 1.3.2.2.3. Các nhân tố thuộc về Nhà Nước và cơ quan chức năng
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG AGRIBANK – CHI NHÁNH 10
• 2.1. Khái quát về ngân hàng Agribank – chi nhánh 10
• 2.1.1. Lịch sử phát triển và quá trình hình thành của ngân hàng Agribank – chi nhánh 10
• 2.1.2. Cơ cấu và chức năng của các phòng
• 2.1.2.1. Cơ cấu tổ chức
• 2.1.2.2. Mô hình quản lí và chức năng của các phòng ban Ngân hàng Agribank – chi nhánh
• 2.1.2.2.1. Mô hình quản lý
• 2.1.2.2.2. Chức năng và nhiệm vụ các phòng ban
• 2.1.3. Các hoạt động chính của ngân hàng Agribank chi nhánh 10
• 2.1.4. Kết quả hoạt động kinh doanh trong giai đoạn 2012 – 2014
• 2.2. Thực trạng cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng Agribank – chi nhánh 10 trong giai đoạn 2012 – 2014
• 2.2.1. Số lượng các doanh nghiệp vừa và nhỏ vay vốn tại ngân hàng Agribank – chi nhánh 10
• 2.2.2. Thực trạng cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng Agribank – chi nhánh 10 giai đoạn 2012 – 2014
• 2.2.2.1. Tổng doanh số cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 2.2.2.2. Doanh số cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ theo thời hạn tín dụng
• 2.2.2.3. Doanh số cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ theo phương thức vay
• 2.2.2.4. Doanh số thu nợ đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ theo thời hạn tín dụng
• 2.2.2.5. Tổng dư nợ cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 2.2.2.6. Dư nợ cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ theo thành phần kinh tế
• 2.2.2.7. Dư nợ cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ theo thời hạn cho vay
• 2.2.2.8. Dư nợ cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ theo loại tiền
• 2.2.2.9. Dư nợ cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ theo ngành kinh tế
• 2.2.2.10. Tình hình nợ xấu đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 2.3. Đánh giá hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng Agribank – chi nhánh 10 giai đoạn 2012 – 2014
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP MỞ RỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG AGRIBANK – CHI NHÁNH 10
• 3.1. Đinh hướng cho vay đối vơi doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng Agribank – chi nhánh 10
• 3.2. Giải pháp mở rộng cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng Agribank – chi nhánh 10
• 3.2.1. Áp dụng chính sách lãi suất linh hoạt và phù hợp
• 3.2.2. Xây dựng chính sách khách hàng hợp lí
• 3.2.3. Đơn giản hóa thủ tục hành chính và pháp lí
• 3.2.4. Đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn đội ngũ cán bộ nhân viên
• 3.2.5. Đẩy mạnh công tác tự huy động vốn
• 3.2.6. Nâng cao công tác thẩm định tài sản bảo đảm, dự án đầu tư của khách hàng
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị đối với Ngân hàng Agribank – chi nhánh 10
• 3.3.2. Kiến nghị đối với Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hoạt Động Cho Vay DNNVV Agribank Giới Thiệu Chung

Trong bối cảnh kinh tế thị trường cạnh tranh, nhu cầu vốn của Doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNNVV) ngày càng tăng cao để mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm. Hệ thống ngân hàng, đặc biệt là Agribank, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho các DNNVV. Agribank, một trong những ngân hàng thương mại hàng đầu tại Việt Nam, chú trọng vào hoạt động tín dụng, đặc biệt là cho vay DNNVV. Hoạt động cho vay này không chỉ hỗ trợ sự phát triển của các DNNVV mà còn góp phần vào tăng trưởng kinh tế quốc gia.

1.1. Vai Trò Của Agribank Và DNNVV Trong Nền Kinh Tế

Agribank là một trong những ngân hàng chủ lực trong hệ thống ngân hàng Việt Nam, có mạng lưới rộng khắp cả nước. DNNVV đóng góp đáng kể vào GDP, tạo việc làm và thúc đẩy đổi mới. Mối quan hệ giữa Agribank và DNNVV là mối quan hệ cộng sinh, hỗ trợ lẫn nhau để cùng phát triển. Theo nghiên cứu, DNNVV chiếm phần lớn số lượng doanh nghiệp tại Việt Nam, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Tín Dụng DNNVV Agribank Trong Giai Đoạn Hiện Nay

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, tín dụng DNNVV Agribank trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Nó giúp các DNNVV nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và ứng dụng công nghệ mới. Đồng thời, tín dụng Agribank cũng góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy phát triển bền vững. Việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi từ Agribank là một yếu tố quan trọng để DNNVV vượt qua khó khăn và phát triển.

II. Thực Trạng và Thách Thức Mở Rộng Cho Vay DNNVV Tại Agribank

Mặc dù Agribank đã có nhiều nỗ lực trong việc mở rộng hoạt động cho vay DNNVV, vẫn còn tồn tại nhiều thách thức. Các thủ tục vay vốn phức tạp, tài sản thế chấp hạn chế, và thông tin tài chính không minh bạch là những rào cản lớn đối với DNNVV khi tiếp cận nguồn vốn. Ngoài ra, rủi ro tín dụng cao cũng là một vấn đề đáng lo ngại đối với Agribank. Việc đánh giá chính xác khả năng trả nợ của DNNVV là yếu tố then chốt để giảm thiểu rủi ro.

2.1. Rào Cản Tiếp Cận Vốn Của DNNVV Và Chính Sách Cho Vay Agribank

Nhiều DNNVV gặp khó khăn trong việc đáp ứng các điều kiện vay vốn Agribank DNNVV do thiếu tài sản thế chấp, lịch sử tín dụng không tốt, hoặc không có khả năng chứng minh dòng tiền ổn định. Chính sách cho vay Agribank cho DNNVV cần được điều chỉnh để phù hợp hơn với đặc điểm của các doanh nghiệp này, đồng thời giảm thiểu các thủ tục hành chính rườm rà. Cần xem xét nới lỏng các yêu cầu về tài sản đảm bảo, tăng cường cho vay tín chấp dựa trên uy tín và tiềm năng phát triển của doanh nghiệp.

2.2. Rủi Ro Tín Dụng DNNVV Và Giải Pháp Quản Lý Tại Agribank

Rủi ro tín dụng DNNVV là một trong những thách thức lớn đối với Agribank. Để giảm thiểu rủi ro, Agribank cần nâng cao năng lực thẩm định tín dụng, tăng cường giám sát và quản lý nợ xấu, đồng thời xây dựng các biện pháp phòng ngừa rủi ro hiệu quả. Cần có hệ thống đánh giá tín dụng chính xác, minh bạch, dựa trên các tiêu chí khách quan và có thể kiểm chứng. Bên cạnh đó, việc đa dạng hóa danh mục cho vay và phân tán rủi ro cũng là một giải pháp quan trọng.

III. Giải Pháp Mở Rộng Cho Vay DNNVV Phương Pháp Hiệu Quả tại Agribank

Để mở rộng hoạt động cho vay DNNVV một cách hiệu quả, Agribank cần áp dụng các giải pháp đồng bộ. Các giải pháp này bao gồm việc đơn giản hóa thủ tục vay vốn, đa dạng hóa sản phẩm tín dụng, tăng cường hợp tác với các tổ chức bảo lãnh tín dụng, và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ tín dụng. Đồng thời, Agribank cần tận dụng lợi thế về mạng lưới rộng khắp để tiếp cận và phục vụ tốt hơn các DNNVV.

3.1. Đơn Giản Hóa Thủ Tục Vay Vốn Agribank DNNVV Hướng Dẫn Chi Tiết

Việc đơn giản hóa thủ tục vay vốn Agribank DNNVV là một yếu tố quan trọng để thu hút khách hàng. Agribank cần rà soát và loại bỏ các thủ tục hành chính rườm rà, giảm thiểu thời gian xét duyệt hồ sơ, và cung cấp thông tin rõ ràng, minh bạch về các điều kiện vay vốn Agribank DNNVV. Có thể áp dụng công nghệ thông tin để số hóa quy trình vay vốn, giúp khách hàng dễ dàng tiếp cận và nộp hồ sơ trực tuyến.

3.2. Phát Triển Sản Phẩm Cho Vay Agribank Cho DNNVV Gói Ưu Đãi Hấp Dẫn

Agribank cần phát triển các sản phẩm cho vay Agribank cho DNNVV đa dạng, phù hợp với nhu cầu và đặc điểm của từng loại hình doanh nghiệp. Các sản phẩm này có thể bao gồm cho vay ngắn hạn, trung hạn, dài hạn, cho vay theo dự án, cho vay lưu động, và cho vay tín chấp. Cần có các gói vay ưu đãi Agribank DNNVV với lãi suất cạnh tranh và điều kiện linh hoạt để thu hút khách hàng. Việc kết hợp với các chương trình hỗ trợ của nhà nước cũng là một lợi thế.

IV. Tối Ưu Lãi Suất và Chính Sách Khách Hàng Bí Quyết Cho Vay DNNVV Agribank

Chính sách lãi suất linh hoạt và chính sách khách hàng hợp lý là yếu tố then chốt để thu hút và giữ chân khách hàng DNNVV. Agribank cần điều chỉnh lãi suất phù hợp với tình hình thị trường và khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Đồng thời, cần xây dựng chính sách khách hàng ưu đãi, tạo mối quan hệ lâu dài và tin cậy với DNNVV.

4.1. Lãi Suất Cho Vay Agribank DNNVV Điều Chỉnh Linh Hoạt Theo Thị Trường

Việc điều chỉnh lãi suất cho vay Agribank DNNVV linh hoạt theo thị trường là rất quan trọng. Agribank cần theo dõi sát sao biến động lãi suất trên thị trường và điều chỉnh lãi suất cho vay phù hợp để đảm bảo cạnh tranh và thu hút khách hàng. Cần có các chương trình ưu đãi lãi suất cho các DNNVV có tình hình tài chính tốt và tiềm năng phát triển.

4.2. Xây Dựng Chính Sách Khách Hàng Hợp Lý Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Agribank

Agribank cần xây dựng chính sách khách hàng hợp lý, tạo mối quan hệ lâu dài và tin cậy với DNNVV. Chính sách này cần bao gồm các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, tư vấn tài chính, và cung cấp các dịch vụ tiện ích khác. Việc lắng nghe ý kiến của khách hàng và cải thiện chất lượng dịch vụ cũng là yếu tố quan trọng.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Hiệu Quả Cho Vay DNNVV Bài Học Kinh Nghiệm

Việc đánh giá hiệu quả của hoạt động cho vay DNNVV là rất quan trọng để Agribank có thể rút ra bài học kinh nghiệm và cải thiện hoạt động. Các chỉ số như tỷ lệ tăng trưởng dư nợ, tỷ lệ nợ xấu, và hiệu quả sử dụng vốn vay cần được theo dõi và phân tích thường xuyên. Đồng thời, Agribank cần học hỏi kinh nghiệm từ các ngân hàng khác và các tổ chức tài chính quốc tế.

5.1. Chỉ Số Đánh Giá Hiệu Quả Cho Vay DNNVV Phân Tích Chi Tiết

Các chỉ số đánh giá hiệu quả cho vay DNNVV bao gồm tỷ lệ tăng trưởng dư nợ, tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ thu lãi, và hiệu quả sử dụng vốn vay. Agribank cần theo dõi và phân tích các chỉ số này thường xuyên để đánh giá hiệu quả hoạt động và đưa ra các biện pháp điều chỉnh kịp thời. Cần có hệ thống báo cáo và phân tích dữ liệu chính xác, minh bạch để hỗ trợ quá trình ra quyết định.

5.2. Bài Học Kinh Nghiệm Và Giải Pháp Mở Rộng Cho Vay DNNVV Agribank

Từ kinh nghiệm thực tiễn, Agribank có thể rút ra nhiều bài học quan trọng về quản lý rủi ro, thẩm định tín dụng, và xây dựng mối quan hệ với khách hàng. Các bài học này cần được áp dụng để cải thiện hoạt động và đưa ra các giải pháp mở rộng cho vay DNNVV Agribank hiệu quả hơn. Cần có cơ chế chia sẻ thông tin và kinh nghiệm giữa các chi nhánh để nâng cao năng lực toàn hệ thống.

VI. Kết Luận và Tương Lai Phát Triển Bền Vững Tín Dụng DNNVV Agribank

Việc mở rộng hoạt động cho vay DNNVV là một nhiệm vụ quan trọng của Agribank trong giai đoạn hiện nay. Để đạt được mục tiêu này, Agribank cần áp dụng các giải pháp đồng bộ, từ đơn giản hóa thủ tục vay vốn, đa dạng hóa sản phẩm tín dụng, đến nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ tín dụng. Đồng thời, Agribank cần chú trọng đến việc quản lý rủi ro và xây dựng mối quan hệ lâu dài với khách hàng.

6.1. Định Hướng Phát Triển Tín Dụng DNNVV Agribank Tầm Nhìn Dài Hạn

Định hướng phát triển tín dụng DNNVV Agribank trong tương lai là tập trung vào phát triển bền vững, tăng cường hỗ trợ các doanh nghiệp có tiềm năng phát triển và đóng góp vào kinh tế xã hội. Cần có chiến lược dài hạn, phù hợp với tình hình thị trường và định hướng phát triển kinh tế của đất nước.

6.2. Cam Kết Của Agribank Hỗ Trợ Toàn Diện Phát Triển DNNVV

Agribank cam kết hỗ trợ toàn diện phát triển DNNVV thông qua các chương trình tín dụng ưu đãi, tư vấn tài chính, và cung cấp các dịch vụ tiện ích khác. Agribank sẽ tiếp tục đồng hành cùng DNNVV trên con đường phát triển, góp phần vào sự thịnh vượng của đất nước.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) giữ vai trò động lực quan trọng nhờ khả năng đáp ứng linh hoạt các nhu cầu tiêu dùng và sản xuất của xã hội. Tuy nhiên, nhóm doanh nghiệp này thường xuyên gặp khó khăn về quy mô vốn, trình độ công nghệ và năng lực quản lý. Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), hàng rào thuế quan dần được gỡ bỏ khiến các DNVVN không còn nhận được sự bảo hộ thương mại như trước, dẫn đến áp lực cạnh tranh gay gắt và nhu cầu bổ sung vốn kinh doanh ngày càng cấp bách.

Về phía hệ thống tài chính, các ngân hàng thương mại đóng vai trò trung gian điều tiết vốn chủ đạo trong nền kinh tế. Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) là một trong những định chế tài chính thương mại hàng đầu, trong đó hoạt động tín dụng là hoạt động kinh doanh cốt lõi mang lại nguồn thu nhập chính. Tuy nhiên, sau giai đoạn khủng hoảng tài chính toàn cầu và suy thoái kinh tế kéo dài, hoạt động ngân hàng tại Việt Nam chịu tác động tiêu cực, buộc các tổ chức tín dụng phải tái cơ cấu, siết chặt quản trị rủi ro và đối mặt với sự sụt giảm nhu cầu vay vốn. Xuất phát từ thực tế đó, tác giả lựa chọn nghiên cứu đề tài nhằm tìm kiếm giải pháp thúc đẩy tín dụng cho phân khúc DNVVN tại một đơn vị cơ sở cụ thể.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể qua ba nhiệm vụ chính:

1. Đánh giá tổng quan về hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Agribank – Chi nhánh 10 trong giai đoạn 2012 – 2014.
2. Phân tích thực trạng hoạt động cho vay đối với khối doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng Agribank – Chi nhánh 10 giai đoạn 2012 – 2014.
3. Đề xuất định hướng và hệ thống giải pháp, kiến nghị nhằm mở rộng hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Agribank – Chi nhánh 10 trong thời gian tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Tình hình dư nợ, doanh số cho vay, doanh số thu nợ và các chỉ tiêu tài chính, nghiệp vụ liên quan trực tiếp đến hoạt động cấp tín dụng cho DNVVN tại Agribank Chi nhánh 10.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng Agribank – Chi nhánh 10 (địa chỉ trụ sở tại số 326 Nguyễn Chí Thanh, Phường 5, Quận 10, TP. Hồ Chí Minh).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp phục vụ phân tích thực trạng được thu thập trong giai đoạn 3 năm (2012 – 2014); thời gian thực tập và khảo sát nghiệp vụ diễn ra từ ngày 02/03/2015 đến ngày 17/05/2015 tại Phòng Kế hoạch – Kinh doanh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập hệ thống cơ sở lý luận dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và lý thuyết nghiệp vụ ngân hàng thương mại:

• Khái niệm ngân hàng thương mại và hoạt động ngân hàng được viện dẫn theo Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 và Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, kết hợp so sánh với định nghĩa tại Mỹ và Đạo luật Ngân hàng của Pháp năm 1941. Hoạt động của ngân hàng thương mại được phân loại thành ba nhóm nghiệp vụ chính theo Nghị định số 49/2000/NĐ-CP: huy động vốn (Điều 3), cấp tín dụng (Điều 20, khoản 8 Luật Các tổ chức tín dụng năm 1997; hoạt động cho vay thường chiếm tới 70% tổng tài sản ngân hàng) và dịch vụ thanh toán, ngân quỹ (Điều 13).
• Khái niệm hoạt động cho vay đối với DNVVN được xác định trên cơ sở Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN ngày 31/12/2001 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng.
• Tiêu chí nhận diện DNVVN căn cứ theo Nghị định số 90/2001/NĐ-CP của Chính phủ, quy định mức vốn kinh doanh không vượt quá 10 tỷ đồng và số lao động trung bình hằng năm không quá 300 người.
• Khung đánh giá rủi ro tín dụng áp dụng các yếu tố cơ bản trong quy trình cho vay trích dẫn từ công trình của tác giả Peter Rose (tạp chí ICB, Canadian Banker, 1983), tập trung vào 4 khía cạnh kiểm soát: Tính cách (Character), Năng lực (Capacity), Tài sản thế chấp (Collateral) và Kiểm soát (Control).
• Hệ thống công thức đánh giá hiệu quả cho vay gồm 8 chỉ tiêu cụ thể:
  1. Tỷ lệ tăng trưởng dư nợ (%) = [(Dư nợ năm nay - Dư nợ năm trước) / Dư nợ năm trước] × 100%
  2. Tỷ lệ thu lãi (%) = (Tổng lãi đã thu trong năm / Tổng lãi phải thu trong năm) × 100%
  3. Tỷ lệ dư nợ trên tổng nguồn vốn
  4. Tỷ lệ dư nợ trên vốn huy động
  5. Tỷ lệ nợ xấu (%) = (Tổng nợ xấu / Tổng dư nợ) × 100%
  6. Tỷ lệ nợ quá hạn (%) = (Nợ quá hạn / Tổng dư nợ) × 100%
  7. Hệ số thu nợ (%) = (Doanh số thu nợ / Doanh số cho vay) × 100%
  8. Vòng quay vốn tín dụng (vòng) = Doanh số thu nợ / Dư nợ bình quân; trong đó Dư nợ bình quân = (Dư nợ đầu kỳ + Dư nợ cuối kỳ) / 2.

Phương pháp nghiên cứu: Tác giả kết hợp phương pháp phân tích, tổng hợp lý luận với các phương pháp thống kê mô tả, so sánh tuyệt đối và tương đối, đối chiếu số liệu theo chuỗi thời gian 2012 – 2014. Bên cạnh đó, nghiên cứu sử dụng phương pháp điều tra, phỏng vấn thực tế đội ngũ cán bộ tại đơn vị thực tập.

Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ các báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo tín dụng giai đoạn 2012 – 2014 của Agribank Chi nhánh 10, hệ thống luật, nghị định, quyết định của Ngân hàng Nhà nước cùng sách báo, tạp chí chuyên ngành tài chính - ngân hàng. Dữ liệu sơ cấp được ghi nhận trực tiếp thông qua quan sát hoạt động nghiệp vụ tại Phòng Kế hoạch – Kinh doanh của chi nhánh.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ của ngân hàng thương mại

Chương này chuẩn hóa hệ thống lý thuyết về tín dụng ngân hàng dành cho DNVVN. Tác giả làm rõ các đặc trưng của DNVVN: tính năng động, khả năng xoay chuyển mặt hàng nhanh nhưng vốn hạn chế, phụ thuộc lớn vào nguồn tín dụng ngân hàng khi các kênh phi chính thức không đủ đáp ứng. Văn bản phân tích hai nguyên tắc vay vốn cốt lõi (sử dụng vốn đúng mục đích thỏa thuận và hoàn trả nợ gốc, lãi đúng hạn) cùng các điều kiện cấp tín dụng (năng lực pháp lý dân sự theo Điều 94 Bộ luật Dân sự, năng lực tài chính, tính hợp pháp của phương án sản xuất kinh doanh, tài sản bảo đảm).

Về mặt kỹ thuật nghiệp vụ, chương 1 trình bày chi tiết 7 phương thức cho vay:

• Cho vay từng lần: Áp dụng với nhu cầu không thường xuyên; khách hàng phải có vốn tự có tham gia tối thiểu 10% tổng nhu cầu vốn; giải ngân một hoặc nhiều lần bằng VND.
• Cho vay theo hạn mức tín dụng: Áp dụng cho khách hàng có chu kỳ kinh doanh ổn định; mức cho vay tối đa bằng dư nợ thực tế của hợp đồng trước; vốn tự có tham gia tối thiểu 10%.
• Cho vay theo dự án đầu tư: Cho vay trung và dài hạn bằng VND hoặc ngoại tệ; tỷ lệ vốn tự có tham gia tối thiểu đạt 15%.
• Cho vay theo hạn mức tín dụng dự phòng: Thu phí cam kết dự phòng; tỷ lệ vốn tự có tối thiểu 10% đối với ngắn hạn và 20% đối với trung - dài hạn.
• Cho vay hợp vốn: Áp dụng quy chế đồng tài trợ của Ngân hàng Nhà nước; vốn tự có tối thiểu 10% cho khoản vay ngắn hạn và 20% cho dài hạn.
• Cho vay theo hạn mức thấu chi: Thời hạn tối đa 12 tháng, thu nợ tự động trên tài khoản tiền gửi; lãi suất phạt quá hạn bằng 150% lãi suất trong hạn.
• Cho vay phát hành và sử dụng thẻ tín dụng: Thời hạn tối đa 12 tháng, mức cho vay đạt 80% hạn mức chi tiêu thẻ (quy định mức 100.000 VND với thẻ vàng, 50.000 VND với thẻ chuẩn, 30.000 VND với thẻ nội địa); thanh toán tối thiểu 20% số tiền chi tiêu hàng tháng; lãi suất phạt quá hạn bằng 150% lãi suất trong hạn.

Chương này cũng quy định quy trình cho vay 8 bước chặt chẽ: (1) Lập hồ sơ đề nghị vay vốn (hồ sơ pháp lý, kinh tế, vay vốn); (2) Kiểm tra hồ sơ và mục đích vay vốn; (3) Thẩm định và lập báo cáo thẩm định (tư cách khách hàng, năng lực tài chính, tài sản bảo đảm, dự án đầu tư); (4) Quyết định cho vay; (5) Giải ngân; (6) Kiểm tra, giám sát khoản vay (gửi thông báo trước 5 ngày làm việc trước khi đến hạn; kiểm tra định kỳ sau giải ngân chậm nhất 15 ngày); (7) Thu nợ và lãi; (8) Thanh lý hợp đồng tín dụng và giải chấp tài sản bảo đảm. Cuối chương, tác giả phân loại các nhân tố ảnh hưởng thành nhóm chủ quan (chính sách cho vay, quy trình thủ tục, trình độ cán bộ tín dụng, chiến lược khách hàng) và nhóm khách quan (tính minh bạch kế toán của doanh nghiệp, biến động kinh tế vĩ mô, môi trường pháp lý và chính trị).

Chương 2: Thực trạng về hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng Agribank – Chi nhánh 10

Chương 2 mô tả quá trình thành lập của Agribank Chi nhánh 10 theo Quyết định số 280/QĐ-HĐQT-TCCB ngày 12/07/2001 và Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 314630 ngày 18/07/2001 do Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội cấp, chính thức khai trương ngày 24/10/2001. Chi nhánh mở rộng mạng lưới với Phòng giao dịch Nguyễn Chí Thanh tại Quận 11 (năm 2003), triển khai hệ thống ATM (năm 2005) và thành lập Phòng giao dịch Minh Khai - chi nhánh cấp 2 tại Quận 3 (năm 2008). Cơ cấu tổ chức gồm Ban Giám đốc quản lý trực tiếp 5 phòng chức năng: Kế hoạch – Kinh doanh, Kinh doanh Ngoại hối, Kế toán – Ngân quỹ, Hành chánh Nhân sự, Kiểm tra Kiểm soát Nội bộ và phòng giao dịch trực thuộc.

Kết quả kinh doanh tổng hợp giai đoạn 2012 – 2014 được phản ánh qua các chỉ tiêu cốt lõi:

Chỉ tiêu	Năm 2012	Năm 2013	Năm 2014	Chênh lệch 2013/2012	Chênh lệch 2014/2013
Tổng tài sản (tỷ đồng)	2.380	2.341	1.915	-1,64%	-18,19%
Nguồn vốn huy động (tỷ đồng)	845	843	972	-0,24%	+15,30%
Dư nợ cho vay (tỷ đồng)	2.343	2.062	1.403	-11,99%	-32,96%

Phân tích số liệu cho thấy quy mô tài sản của chi nhánh thu hẹp liên tục, từ mức 2.380 tỷ đồng năm 2012 giảm 39 tỷ đồng (-1,64%) xuống 2.341 tỷ đồng năm 2013 và tiếp tục giảm 426 tỷ đồng (-18,19%) xuống 1.915 tỷ đồng vào năm 2014. Điểm tích cực là nguồn vốn huy động năm 2014 tăng trưởng đạt 972 tỷ đồng, tăng 129 tỷ đồng (+15,30%) so với mức 843 tỷ đồng năm 2013, giúp chi nhánh gia tăng tính chủ động về thanh khoản. Ngược lại, dư nợ cho vay sụt giảm mạnh từ 2.343 tỷ đồng năm 2012 xuống 2.062 tỷ đồng năm 2013 (-11,99%), sau đó giảm thêm 659 tỷ đồng (-32,96%) xuống còn 1.403 tỷ đồng vào năm 2014. Tác giả chỉ ra nguyên nhân sụt giảm dư nợ là do việc thực hiện chính sách thắt chặt tiền tệ của Chính phủ, chính sách ưu tiên thu hồi nợ xấu của Agribank Chi nhánh 10 và mặt bằng lãi suất cho vay còn cao khiến doanh nghiệp hạn chế vay mới.

Nội dung chương 2 triển khai hệ thống 12 bảng và 17 biểu đồ thống kê chuyên sâu về hoạt động cho vay DNVVN:

• Thống kê số lượng DNVVN tiếp cận nguồn vốn tại Agribank Chi nhánh 10 qua 3 năm.
• Phân tích tổng doanh số cho vay và doanh số thu nợ đối với DNVVN theo thời hạn tín dụng (ngắn hạn, trung và dài hạn) và theo từng phương thức vay vốn.
• Phân tích cơ cấu tổng dư nợ cho vay DNVVN theo 4 tiêu chí: thành phần kinh tế (doanh nghiệp nhà nước, công ty cổ phần, công ty TNHH, doanh nghiệp tư nhân), thời hạn cho vay, loại tiền tệ (VND và ngoại tệ) và ngành nghề kinh tế.
• Đánh giá chất lượng tín dụng thông qua biến động quy mô nợ xấu và tỷ lệ nợ xấu DNVVN trong giai đoạn 2012 – 2014.

Chương 3: Giải pháp mở rộng cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng Agribank – Chi nhánh 10

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, chương 3 đề xuất định hướng mở rộng tín dụng an toàn, tập trung vào 6 nhóm giải pháp thực hiện tại đơn vị:

1. Áp dụng chính sách lãi suất linh hoạt và phù hợp: Điều chỉnh biểu lãi suất cho vay cạnh tranh với các ngân hàng thương mại trên địa bàn, áp dụng lãi suất ưu đãi cho khách hàng có lịch sử tín dụng tốt.
2. Xây dựng chính sách khách hàng hợp lý: Thực hiện phân loại đối tượng DNVVN theo năng lực tài chính và khả năng sinh lời để áp dụng hạn mức và điều kiện tín dụng tương ứng.
3. Đơn giản hóa thủ tục hành chính và pháp lý: Rút ngắn thời gian xét duyệt hồ sơ, giảm bớt các giấy tờ chồng chéo nhưng vẫn bảo đảm nguyên tắc an toàn vốn.
4. Đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn đội ngũ cán bộ nhân viên: Tập trung bồi dưỡng kỹ năng thẩm định tài chính, khả năng phân tích phương án kinh doanh và đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ tín dụng.
5. Đẩy mạnh công tác tự huy động vốn: Khai thác nguồn tiền gửi dân cư và tổ chức kinh tế thông qua các sản phẩm tiền gửi bậc thang, tiền gửi tích lũy để tạo nguồn vốn cho vay trung và dài hạn.
6. Nâng cao công tác thẩm định tài sản bảo đảm và dự án đầu tư: Khảo sát thực tế giá trị chuyển nhượng của tài sản thế chấp, thẩm định độc lập tính khả thi của dòng tiền dự án.

Đồng thời, tác giả đưa ra các kiến nghị đối với nội bộ Agribank Chi nhánh 10 về việc tăng cường kiểm soát quy trình nghiệp vụ và kiến nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý, ban hành các cơ chế tái cấp vốn hỗ trợ DNVVN tiếp cận tín dụng thương mại.

Kết quả và đóng góp

Văn bản khóa luận đã cung cấp chuỗi số liệu tài chính chi tiết về hoạt động kinh doanh của Agribank Chi nhánh 10 giai đoạn 2012 – 2014:

• Chỉ ra mức tăng trưởng nguồn vốn huy động đạt 15,30% vào năm 2014 (đạt 972 tỷ đồng), phản ánh năng lực tự cân đối vốn của chi nhánh được cải thiện.
• Xác thực xu hướng thu hẹp quy mô cấp tín dụng với dư nợ cho vay giảm từ 2.343 tỷ đồng (năm 2012) xuống 2.062 tỷ đồng (năm 2013) và còn 1.403 tỷ đồng (năm 2014), tương ứng tỷ lệ giảm lần lượt là 11,99% và 32,96%.
• Hệ thống hóa đầy đủ cấu trúc nghiệp vụ cấp tín dụng tại Agribank Chi nhánh 10 thông qua bộ chỉ tiêu 8 công thức tài chính, 7 phương thức cấp tín dụng và quy trình vận hành 8 bước từ khâu tiếp nhận hồ sơ đến giải chấp tài sản.

Đóng góp của nghiên cứu thể hiện ở việc kết nối khung lý luận tín dụng của hệ thống ngân hàng thương mại Nhà nước với bối cảnh kinh tế thực tế hậu khủng hoảng. Tác giả phân tích rõ ràng mối quan hệ giữa chính sách thắt chặt tiền tệ của Nhà nước, mặt bằng lãi suất và chiến lược ưu tiên thu hồi nợ nội bộ dẫn đến sự sụt giảm tổng dư nợ tại chi nhánh. Đồng thời, công trình đề xuất hệ thống 6 nhóm giải pháp nghiệp vụ có tính ứng dụng trực tiếp cho đơn vị thực tập.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có những giới hạn nhất định xuất phát từ phạm vi nghiên cứu:

• Dữ liệu thực nghiệm mới giới hạn trong mốc thời gian 3 năm (2012 – 2014) và tập trung duy nhất tại Agribank Chi nhánh 10, chưa đối chiếu số liệu diện rộng với toàn bộ hệ thống Agribank tại khu vực TP. Hồ Chí Minh.
• Nguồn thông tin chủ yếu dựa trên báo cáo tài chính thứ cấp và khảo sát nội bộ từ phía ngân hàng, chưa tiến hành điều tra khảo sát định lượng trực tiếp từ góc độ các DNVVN trên địa bàn.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng chuỗi dữ liệu sang các năm sau 2014 để theo dõi chu kỳ phục hồi tín dụng, đồng thời xây dựng mô hình so sánh hoạt động cấp tín dụng cho DNVVN giữa khối ngân hàng thương mại Nhà nước và khối ngân hàng thương mại cổ phần trên cùng địa bàn đô thị.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận là tài liệu học thuật hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng và Kế toán doanh nghiệp cần tài liệu tham khảo về cấu trúc một đề tài thực tập tốt nghiệp chuyên sâu về tín dụng doanh nghiệp.
• Cán bộ nghiệp vụ tín dụng mới tiếp cận công việc tại các chi nhánh ngân hàng thương mại, nhờ tài liệu mô tả chi tiết quy trình thẩm định 8 bước, các tiêu chí đánh giá theo mô hình Peter Rose và các điều kiện ràng buộc cụ thể của từng phương thức cho vay.
• Người làm nghiên cứu ứng dụng quan tâm đến phương pháp phân loại và bóc tách dư nợ theo thành phần kinh tế, thời hạn vay, loại tiền tệ và ngành kinh tế tại một chi nhánh ngân hàng cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

1. Kết quả hoạt động kinh doanh của Agribank Chi nhánh 10 biến động như thế nào trong giai đoạn 2012 – 2014?

Trong giai đoạn 2012 – 2014, tổng tài sản của chi nhánh giảm liên tục từ 2.380 tỷ đồng (2012) xuống 2.341 tỷ đồng (2013, giảm 1,64%) và 1.915 tỷ đồng (2014, giảm 18,19%). Dư nợ cho vay giảm mạnh từ 2.343 tỷ đồng (2012) xuống 2.062 tỷ đồng (2013, giảm 11,99%) và 1.403 tỷ đồng (2014, giảm 32,96%). Ngược lại, nguồn vốn huy động có sự tăng trưởng tích cực trong năm 2014, đạt 972 tỷ đồng, tăng 129 tỷ đồng (tương ứng 15,30%) so với năm 2013.

2. Khóa luận hệ thống hóa bao nhiêu phương thức cho vay và tỷ lệ vốn tự có tối thiểu được quy định ra sao?

Khóa luận hệ thống hóa 7 phương thức cho vay đối với DNVVN: cho vay từng lần, cho vay theo hạn mức tín dụng, cho vay theo dự án đầu tư, cho vay theo hạn mức tín dụng dự phòng, cho vay hợp vốn, cho vay theo hạn mức thấu chi và cho vay qua thẻ tín dụng. Mức tham gia vốn tự có tối thiểu được quy định: 10% đối với cho vay từng lần, hạn mức tín dụng và tín dụng dự phòng ngắn hạn; 15% đối với cho vay theo dự án đầu tư; và 20% đối với tín dụng dự phòng hoặc vay hợp vốn trung - dài hạn.

3. Quy trình cho vay tại Agribank Chi nhánh 10 gồm mấy bước và công tác giám sát khoản vay diễn ra vào những thời điểm nào?

Quy trình cho vay gồm 8 bước tuần tự: (1) Lập hồ sơ đề nghị vay vốn; (2) Kiểm tra hồ sơ và mục đích vay vốn; (3) Thẩm định và lập báo cáo thẩm định; (4) Quyết định cho vay; (5) Giải ngân; (6) Kiểm tra, giám sát khoản vay; (7) Thu nợ và lãi; (8) Thanh lý hợp đồng tín dụng và giải chấp tài sản. Trong đó, ngân hàng tiến hành gửi thông báo nợ đến hạn trước 5 ngày làm việc và thực hiện kiểm tra thẩm định sau khi cho vay chậm nhất 15 ngày kể từ ngày khách hàng nhận tiền giải ngân.

4. Nguyên nhân chính khiến dư nợ cho vay tại chi nhánh giảm sâu trong năm 2014 là gì?

Dư nợ cho vay năm 2014 giảm 32,96% do sự kết hợp của ba nguyên nhân được văn bản nêu rõ: thực hiện chủ trương thắt chặt tiền tệ của Chính phủ; chi nhánh chủ động thực hiện chính sách tập trung đôn đốc thu hồi nợ nhằm hạn chế rủi ro; và mặt bằng lãi suất cho vay trên thị trường còn ở mức khá cao làm giảm nhu cầu vay vốn của khách hàng doanh nghiệp.

5. Những giải pháp nào được đề xuất để mở rộng cho vay DNVVN tại Agribank Chi nhánh 10?

Tác giả đề xuất 6 nhóm giải pháp cụ thể: áp dụng chính sách lãi suất linh hoạt và cạnh tranh; xây dựng chính sách phân loại khách hàng hợp lý; đơn giản hóa thủ tục hành chính và pháp lý; đào tạo nâng cao trình độ thẩm định cho cán bộ tín dụng; đẩy mạnh công tác tự huy động vốn; và nâng cao chất lượng thẩm định giá trị tài sản bảo đảm cùng tính khả thi của dự án đầu tư.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Đào Thi Phương phản ánh toàn diện thực trạng hoạt động cấp tín dụng cho khối doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh 10 giai đoạn 2012 – 2014. Nghiên cứu đã làm rõ nguyên nhân của sự sụt giảm dư nợ tín dụng dưới tác động của chính sách tiền tệ thắt chặt và định hướng ưu tiên thu hồi nợ của đơn vị. Trên cơ sở kết hợp lý thuyết ngân hàng thương mại với dữ liệu thực tế tại phòng ban thực tập, công trình đã đề xuất 6 nhóm giải pháp nghiệp vụ nhằm gia tăng tính chủ động nguồn vốn và mở rộng quy mô cho vay an toàn đối với phân khúc DNVVN.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI ****** 1.1 Tổng quan về NHTM 1.1 Khái niệm NHTM Về định nghĩa NH TM, đã có nhiều quan điểm cũng như định nghĩa khác nhau nhưng nhìn chung đều xem xét NH TM là một tổ chức trung gian tài chính có vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân và hoạt động theo định chế trung gian mang tính chất tổng hợp. Hiện nay, ở mỗi quốc gia có những định nghĩa khác nhau về NH TM. Ở Mỹ: NH TM là công ty kinh doanh tiền tệ, chuyên cung cấp dịch vụ tài chính và hoạt động trong ngành công nghiệp dịch vụ tài chính. Đạo luật NH của Pháp (1941) cũng đã định nghĩa: "NH TM là những xí nghiệp hay cơ sở mà nghề nghiệp thường xuyên là nhận tiền bạc của công chúng dưới hình thức ký thác, hoặc dưới các hình thức khác và sử dụng tài nguyên đó cho chính họ trong các nghiệp vụ về chiết khấu, tín dụng và tài chính".

Ở Việt Nam, theo luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 định nghĩa: “NH TM là loại hình NH được thực hiện tất cả các hoạt động NH và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận”. Định nghĩa hoạt động NH theo luật NH NN: “Hoạt động NH là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ NH với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền này để cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán”.2 Các hoạt động của NHTM 1.1 Hoạt động huy động vốn Ngoài nguồn vốn của bản thân mình, các NH TM tiến hành huy động các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế dưới các hình thức khác nhau nhằm đáp ứng nhu cầu vốn của KH. Theo điều 3, mục 1 chương II của nghị định số 49/2000/NĐ – CP, NH TM được huy động vốn dưới các hình thức sau:  Nhận tiền gửi của các tổ chức, cá nhân và các tổ chức tín dụng khác dưới các hình thức tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn và các loại tiền gửi khác.  Phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và giấy tờ có giá khác để huy động vốn của tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước khi được Thống đốc NH NN chấp thuận.

 Vay vốn của các tổ chức tín dụng khác hoạt động tại Việt Nam và của tổ chức tíndụng nước ngoài.  Vay vốn ngắn hạn của NH NN.  Các hình thức huy động vốn khác theo quy định của NH NN.2 Hoạt động cấp tín dụng Theo điều 20, khoản 8 Luật tổ chức tín dụng năm 1997, hoạt động tín dụng là việc tổ chức tín dụng sử dụng nguồn vốn tự có, nguồn vốn tín dụng để cấp tín dụng. Hoạt động tín dụng vừa đem lại nguồn thu chủ yếu cho NH nhưng đồng thời cũng chứa đựng nhiều rủi ro tiềm ẩn.

NH TM được cấp tín dụng cho tổ chức, cá nhân dưới các hình thức cho vay, chiết khấu thương phiếu, giấy tờ có giá khác, bảo lãnh, cho thuê và các hình thức khác theo qui định của NH NN như bao thanh toán tài trợ nhập khẩu, tài trợ xuất khẩu, cho vay thấu chi, cho vay theo hạn mức tín dụng và hạn mức tín dụng dự phòng,… Trong các hoạt động cấp tín dụng cho vay là hoạt động quan trọng và chiếm tỉ trọng lớn nhất. 5 Thông thường, khoản mục tín dụng chiếm 70% tổng tài sản. Vì thế mọi chiến lược của doanh nghiệp như cho vay, dữ trữ, đầu tư đều bị ảnh hưởng bởi sự điều chỉnh tỷ trọng tín dụng. Để giảm thiểu rủi ro và đảm bảo khả năng thanh toán cho bản thân các NH TM thường thiên về tín dụng ngắn hạn.3 Hoạt động dịch vụ, thanh toán, ngân quỹ Theo điều 13, mục 3 chương II của nghị định số 49/2000/NĐ – CP qui định các hoạt động của NH TM như sau:  Cung ứng các phương tiện thanh toán.

 Thực hiện các dịch vụ thanh toán trong nước cho khách hàng.  Thực hiện dịch vụ thu hộ và chi hộ.  Thực hiện các dịch vụ thanh toán khác theo quy định của NH NN.  Thực hiện dịch vụ thanh toán quốc tế khi được NH NN cho phép.

 Thực hiện dịch vụ thu và phát tiền mặt cho khách hàng.  Tổ chức hệ thống thanh toán nội bộ và tham gia hệ thống thanh toán liên NH trong nước. Việc tham gia các hệ thống thanh toán quốc tế phải được NHNN cho phép.2 Hoạt động cho vay đối với DNVVN tại NH TM 1.1 Khái niệm hoạt động cho vay đối với DNVVN Theo quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN ngày 31/12/2001 của Thống đốc NH NN về việc ban hành qui chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với KH: “Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao cho khách hàng sử dụng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thoả thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”. KH của NH TM là đa dạng vì thế tùy đối tượng mà khái niệm CV có thể hiểu theo nhiều khía cạnh khác nhau.

Hiện nay, DNVVN là đối tượng tiềm năng của các NH TM. DNVVN với tốc độ tăng nhanh chóng về số lượng, đồng thời có những đóng góp tích cực 6 trong sự phát triển kinh tế cũng như cải thiện thu nhập dân cư đã trở thành đối tượng khách hàng đầy hứa hẹn của các NH TM. Từ đó, khái niệm cho vay đối với DNVVN tại NH TM có thể hiểu: “Hình thức cho vay, theo đó NH TM giao cho các DNVVN một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và khoản thời gian nhất định theo thỏa thuận theo nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi”.2 Đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ  Năng động, linh hoạt, sáng tạo, tự do trong kinh doanh dễ dàng thích ứng với sự thay đổi của thị trường Đây là một ưu điểm quan trọng của DNVVN. Khi tình hình kinh tế thế giới đang có những chuyển biến phức tạp, khó lường trước được; cụ thể năm 2008 đã xảy ra cuộc khủng hoảng kinh tế và ngay sau đó là cuộc khủng hoảng nợ công Châu Âu đã ảnh hưởng rất lớn đến tình hình kinh tế của các doanh nghiệp lớn.

Nhưng đối với DNVVN chủ yếu hoạt động trong các lĩnh vực cung cấp hàng hóa và dịch vụ thiết yếu cho xã hội. Cùng với đó là những mặt hàng phong phú, đa dạng dễ đáp ứng nhu cầu nhỏ lẻ hay mang tính địa phương về cả lĩnh vực tiêu dùng và sản xuất kinh doanh của người dân cũng như các doanh nghiệp lớn giúp các DNVVN chiếm được thị trường. Mặt khác với số vốn ít, vòng vốn của các DNVVN thường ngắn, các phương án sản xuất kinh doanh không lâu dài từ đó tạo nên tính linh hoạt cho các DNVVN. Dẫn đến khi xảy ra sự thay đổi trong nhu cầu của thị trường các DNVVN có khả năng chuyển hướng kinh doanh, chuyển hướng mặt hàng tốt, thay đổi cơ cấu nhân lực linh động đã giảm thiểu sự ảnh hưởng của thị trường.

 Có qui mô, nguồn vốn hạn chế nên năng lực cạnh tranh thấp Theo NĐ 90/ NĐ – CP về tiêu chí phân biệt DNVVN đã qui định, các doanh nghiệp có vốn kinh doanh không quá 10 tỷ đồng, lao động trung bình hằng năm không quá 300 người. Như vậy chính sự hạn chế về qui mô và nhân lực đã khiến các DNVVN gặp khó khăn trong việc đổi mới công nghệ, đào tạo đội ngũ quản lí và nâng cao năng lực cạnh tranh với thị trường. Ngoài ra, các DNVVN thường phải phụ thuộc vào các doanh nghiệp mà nó cung cấp hàng hóa. 7  Nhu cầu nguồn vốn kinh doanh của doanh nghiệp vừa và nhỏ là rất lớn Từ hạn chế là qui mô nhỏ và nguốn vốn thấp khiến các DNVVN có nhu cầu về việc tiếp cận nguồn tài chính từ các NH.

Trong điều kiện Việt Nam tham gia vào tổ chức thương mại thế giới WTO, hàng rào thế quan từng bước được dở bỏ đồng nghĩa với việc hàng hóa của Việt Nam bình đẳng với hàng hóa của các nước khác trên thế giới. Đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp Việt Nam không còn được bảo hộ thương mại như trước đây đặc biệt là các DNVVN. Đứng trước tình hính khó khăn trên, các DNVVN phải thực hiện huy động vốn để mở rộng sản xuất kinh doanh. Các DNVVN ngoài việc huy động vốn từ gia đình, bạn bè thì hiện nay các doanh nghiệp đang tiếp cận nhiều hơn đến nguồn vốn đến từ các NH.

Đây là nguồn tài chính đủ đảm bảo và có tính chuyên nghiệp cho các DNVVN.3 Nguyên tắc vay vốn Khách hàng vay vốn của NH phải đảm bảo 2 nguyên tắc sau:  Sử dụng vốn vay đúng mục đích đã thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng  Hoàn trả nợ gốc và lãi vay đúng hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng tính dụng.4 Điều kiện vay vốn Khách hàng vay vốn tại NH phải có đủ các điều kiện sau đây:  Có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự và chịu trách nhiệm theo qui định của pháp luật  Đối với khách hàng vay vốn là tổ chức điều kiện này được thể hiện qua quyết định thành lập, giấy phép hoặc giấy đăng kí kinh doanh, các quyết định bổ nhiệm, chuẩn bị các chức danh lãnh đạo (tổng giám đốc, giám đốc, kế toán trưởng,…). Có trụ sở và văn phòng kinh doanh, có con dấu và tài khoản riêng, đang hoạt động bình thường, không bị phong tỏa tài sản, không bị liên đới trách nhiệm trong các quan hệ kinh tế, dân sự.  Đối với khách hàng vay vốn là thể nhân điều kiện này được chứng minh bằng hộ khẩu thường trú, chứng minh nhân dân. Thể nhân này không bị tiền án, tiền sự, không bị truy cứu trách nhiệm hình sự, trạng thái thần kinh bình thường,.

8  Người vay vốn có khả năng tài chính bảo đảm trả nợ trong thời hạn cam kết Đây là điều kiện quan trọng đối với bất kì khách hàng nào, kể cả pháp nhân và thể nhân. Khả năng tài chính của khách hàng được chứng minh qua nguồn thu nhập, qua năng lực tài chính hiện tại và tương lai.  Người vay vốn có mục đích sử dụng vốn hợp pháp Mục đích sử dụng vốn hợp pháp là điều kiện bắt buộc và có ảnh hưởng rất lớn đến khả năng trả nợ của khách hàng. Sử dụng vốn hợp pháp thể hiện sự tuân thủ pháp luật trong hoạt động kinh doanh, đồng thời thể hiện tính nguyên tắc trong tài trợ tín dụng của các tổ chức tín dụng.