Lời mở đầu Phần 2: Tổng quan nghiên cứu Phần 3: Số liệu sử dụng và phương pháp nghiên cứu Phần 4: Kết quả nghiên cứu Phần 5: Kết luận’’ 2 PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Tổng quan về các đề tài, công trình nghiên cứu trước - Khóa luận tốt nghiệp của Trần Thu Uyên (2018) ‘‘Hoàn thiện công tác phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động cho vay tại ngân hàng TMCP Á Châu – CN Thăng Long”. Khóa luận đã hệ thống hóa tổng quan về hoạt động tín dụng tại NHTM, nghiên cứu sự liên kết giữa công tác PTTCDN và hoạt động tín dụng. Trên cơ sở phân tích thực trạng tại đơn vị nghiên cứu, khóa luận đã đưa ra các giải pháp và kiến nghị cụ thể nhằm hoàn chỉnh công tác PTTCDN phục vụ hoạt động tín dụng.
Tuy nhiên, phạm vi nghiên cứu của khóa luận chỉ tập trung tại một chi nhánh của NHTM, chưa nói đến các vấn đề tổng thể của cả ngân hàng TMCP Á Châu so với các ngân hàng khác trong cùng ngành. Bên cạnh đó, các giải pháp đưa ra khá chung chung, chưa gắn với thực tế mô hình tại NHTM nên không thể ứng dụng cụ thể. - Khóa luận tốt nghiệp của Đỗ Thị Vân Trang về ‘‘Hoàn thiện công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín – chi nhánh Thủ Đô”, (2018). Đề tài này đã phân tích chuyên sâu các nhân tố ảnh hưởng đến việc PTTCDN phục vụ hoạt động tín dụng tại NHTM.
Bên cạnh đó, đề tài đưa ra các giải pháp nhằm đổi mới công tác PTTCDN để hỗ trợ hoạt động tín dụng giúp mang lại lợi nhuận tối đa cho ngân hàng. Tuy nhiên, đề tài này chưa giải quyết được triệt để một số vấn đề như: cấu trúc của quy trình PTTCDN cụ thể tại NHTM gồm những thành phần nào, vai trò của PTTCDN tới hoạt động tín dụng. - Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thị Huyền Trang về “Hoàn thiện công tác PTTCDN trong hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Á Châu chi nhánh Hà Nội”. Khóa luận đã trình bày những nội dung cụ thể về quy trình PTTCDN đồng thời đóng góp những ý tưởng khoa học để xây dựng hệ thống định chế tài chính hỗ trợ công tác PTTCDN trong hoạt động tín dụng tại NHTM.
Bên cạnh đó cũng khẳng định nỗ lực của ngân hàng và chỉ ra những bất cập của chi nhánh Hà Nội nói riêng và toàn ACB nói chung. Nhưng, khóa luận đưa ra nhiều giải pháp cấp ngành mà chưa xây dựng mô hình khoa học để hiện thực hóa các giải pháp. - Khóa luận tốt nghiệp ‘‘Giải pháp hoàn thiện công tác phân tích tài chính 3 doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng tại Ngân hàng Ngoại thương Hà Nội” do tác giả Nguyễn Hoài Phương thực hiện năm 2006. Nội dung của đề tài chú trọng vào công tác PTTCDN trong hoạt động tín dung thực tế tại Ngân hàng Ngoại thương Hà Nội.
Luận văn cũng đưa ra các luận cứ chứng minh công tác PTTCDN là rất cần thiết cho hoạt động tín dụng tại NHTM nhằm hạn chế rủi ro. Phạm vi nghiên cứu đã mở rộng hơn để có thể hỗ trợ cho nhà quản trị ngân hàng nhiều hơn trong việc đưa ra các quyết định quản lí. Khóa luận đã đưa ra nhiều chính sách tài chính nhằm hỗ trợ xây dựng một hệ thống PTTCDN nội bộ tại NHTM. Tuy nhiên, số liệu nghiên cứu tập trung trong năm 2006 không còn phù hợp với các chính sách và bối cảnh kinh tế hiện tại và trọng tâm của các khuyến nghị chỉ nhằm vào chính sách kinh tế vĩ mô của nhà nước.
Các công trình nghiên cứu trên phần nào đã làm rõ các cơ sở lý luận về công tác PTTCDN phục vụ hoạt động tín dụng tại NHTM. Các tác giả đều đưa ra các ý kiến cho rằng cần nhanh chóng nâng cao chất lượng khâu PTTCDN trong hoạt động tín dụng tại NHTM nhằm giảm thiếu tối đa rủi ro tín dụng mà các khoản vay mang tới cho ngân hàng. Những đóng góp mới của khóa luận tốt nghiệp - Về mặt học thuật: Nghiên cứu và hệ thống hóa các vấn đề nền tảng về công tác PTTCDN dưới góc độ kinh tế học. Khóa luận làm rõ các khái niệm PTTCDN cụ thể tại NHTM và chỉ ra tính đặc thù cũng như vai trò của công tác này đối với hoạt động tín dụng của NHTM.
- Về phạm vi nghiên cứu: Các công trình nghiên cứu trước đây hầu như chỉ tập trung vào phân tích công tác PTTCDN tại một chi nhánh hay phòng giao dịch của ngân hàng thương mại. Vì vậy, các đề tài chưa ra được những đánh giá chung về hiệu quả của công tác đó tới toàn hệ thống ngân hàng thương mại nói riêng và những tác động lên toàn ngành ngân hàng nói chung. Đây sẽ là một khoảng trống để khóa luận tiếp tục nghiên cứu. Do đó, những nghiên cứu của khóa luận sẽ không trùng lặp với các công trình khoa học trước đó.
- Về nội dung nghiên cứu: 4 + Khóa luận đã đưa ra một ví dụ cụ thể trong khi khảo sát thực tế tại ngân hàng thương mại để minh họa thực trạng công tác PTTCDN tại Ngân hàng TMCP Á Châu. Các công trình nghiên cứu trước không đề cập đến các căn cứ pháp lí mà ngân hàng áp dụng để thực hiện công tác PTTCDN phục vụ hoạt động tín dụng mà chỉ đưa ra những quy trình chung. Đây là một nội dung mới mà khóa luận sẽ đóng góp cho đề tài này. + Nghiên cứu toàn diện các thành tựu, hạn chế và nguyên nhân xét trên các góc độ: quy trình, phương pháp, nội dung chính và một số nội dung khác.
+ Bổ sung thêm các quan điểm, đưa ra giải pháp, kiến nghị phù hợp với bối cảnh kinh tế tại thời điểm nghiên cứu. Như vậy, do còn nhiều khoảng trống để có thể đi sâu nghiên cứu, khóa luận sẽ tiếp tục thực hiện nghiên cứu vấn đề “Hoàn thiện công tác phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng tại ngân hàng thương mại.” nhằm khắc phục các hạn chế trong công tác PTTCDN tại đơn vị thực tập. Tổng quan nền tảng lý thuyết: Những vấn đề chung về phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng tại Ngân hàng thương mại 2. Sự cần thiết của hoạt động phân tích tài chính doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại PTTCDN tại NHTM sẽ giúp cho ngân hàng đánh giá được thực trạng và sức mạnh tài chính, khả năng sinh lời và triển vọng của doanh nghiệp trong tương lai để đưa ra quyết định tài trợ một cách hiệu quả, đảm bảo cho ngân hàng thu được cả gốc và lãi đúng hạn, giảm thiểu rủi ro tín dụng, tránh gây thất thoát vốn cho ngân hàng.
Trong hoạt động cho vay của NHTM thì cho vay với doanh nghiệp chiếm tỷ trọng lớn nhất, vì vậy việc phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp một cách kỹ lưỡng là vô cùng quan trọng. Do đó, phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp có ảnh hưởng rất lớn tới quyết định cho vay của ngân hàng nên công tác này cần được làm một cách nghiêm túc, không chiếu lệ. Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp tại NHTM “Phân tích tài chính doanh nghiệp là một quá trình kiểm tra, xem xét các số 5 liệu về tài chính hiện hành và trong quá khứ của doanh nghiệp nhằm mục đích đánh giá thực trạng tài chính, dự tính các rủi ro và tiềm năng tương lai của một doanh nghiệp, trên cơ sở đó giúp cho nhà phân tích ra các quyết định tài chính có liên quan tới lợi ích của họ trong doanh nghiệp đó”. Vai trò của phân tích tài chính doanh nghiệp tại NHTM - PTTCDN là cơ sở quyết định cho vay của NHTM, căn cứ cho việc xếp hạng tín dụng DN vay vốn, đo lường các rủi ro tín dụng có thể xảy ra: Việc PTTCDN giúp ngân hàng có cái nhìn tổng quát hơn quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của DN từ việc đánh giá cơ cấu vốn hiện có, hiệu quả của việc thực hiện chính sách tài chính trong quá khứ, khả năng sinh lời của hoạt động kinh doanh cho đến khả năng thanh toán cho các chủ nợ, phát hiện các rủi ro tiềm ẩn.
Từ việc đánh giá năng lực tài chính của DN sẽ xem xét được khả năng hoàn trả nợ vay cho ngân hàng tránh để ngân hàng rơi vào tình trạng mất vốn, nợ khó đòi hay nợ xấu. - Là cơ sở để NHTM đánh giá, kiểm tra và giám sát vốn vay: NHTM sẽ dựa trên những thông tin tài chính và phi tài chính của DN đế tiến hành phân tích và điều tra xem các khoản vay có được sử dụng đúng mục đích như trên phương án vay vốn hay không. - Là cơ sở áp dụng chính sách tín dụng như chính sách lãi suất, chính sách tài sản đảm bảo tiền vay,. Mỗi doanh nghiệp có các đặc thù riêng, nhờ có PTTCDN, ngân hàng sẽ thiết kế các khoản vay phù hợp với DN trên các tiêu chí như mức cấp tín dụng, lãi suất, tài sản đảm bảo.
Các thông tin được sử dụng để phân tích tài chính doanh nghiệp Nguồn thông tin do chính doanh nghiệp cung cấp hoặc các thông tin bên ngoài DN là những mắt xích quan trọng góp phần giúp cho các ngân hàng có được những đánh giá chính xác và đúng đắn về tình hình tài chính của DN đó. Nguồn thông tin bên ngoài Ngân hàng thu thập những thông tin chung xung quanh DN như những thông tin liên quan đến trạng thái nền kinh tế, cơ hội kinh doanh, chính sách thuế và lãi suất. 6 Bên cạnh đó là nguồn thông tin về ngành nghề mà DN đang thực hiện sản xuất kinh doanh như thông tin về vị trí của ngành trong nền kinh tế, cơ cấu ngành, tình trạng công nghệ, thị phần và các thông tin liên quan đến pháp lý như các thông tin mà DN phải báo cáo cho các cơ quan quản lí của nhà nước: tình hình quản lý, kiểm toán, kế hoạch sử dụng kết quả hoạt động kinh doanh. Nguồn thông tin bên trong doanh nghiệp Thông tin từ báo cáo tài chính của chính DN là một nguồn thông tin đóng vai trò rất quan trọng trong công tác PTTCDNvì nó phản ánh số liệu các năm qua của DN, là cơ sở để ngân hàng dự đoán tình hình khách hàng trong thời gian tới.
Ngân hàng sử dụng các báo cáo này để ước tính nhu cầu vốn, nhu cầu tài trợ, khả năng tài trợ, các thiệt hại có thể xảy ra nếu khách hàng không thể trả đủ. - Bảng cân đối kế toán là một BCTC mô tả tình trạng tài chính của một DN tại một thời điểm nhất định nào đó.
