Luận văn: Mở rộng cho vay DNNVV tại Ngân hàng Agribank Việt Nam

Luận văn thạc sĩ: Giải pháp mở rộng cho vay DNNVV tại Ngân hàng Nông nghiệp Việt Nam. Phân tích thực trạng và đề xuất cải thiện hiệu quả.

• Tác giả: Phạm Xuân Hải
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Đăng Khâm
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Tài chính Ngân hàng
• Đề tài: Mở rộng cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Vai trò và tầm quan trọng của cho vay DNNVV tại Agribank

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) được xem là xương sống của nền kinh tế Việt Nam. Theo thống kê, khối doanh nghiệp này đóng góp trên 40% GDP, tạo ra khoảng 50% việc làm cho người lao động và chiếm hơn 96% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động. Nhận thức rõ vai trò này, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank) đã xác định việc mở rộng cho vay DNNVV là một định hướng chiến lược. Hoạt động này không chỉ mang lại lợi nhuận cho ngân hàng mà còn góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh, ổn định kinh tế xã hội. Agribank, với mạng lưới rộng khắp cả nước, có lợi thế vượt trội trong việc tiếp cận và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt là các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Việc cung cấp nguồn vốn kịp thời giúp các DNNVV có cơ hội đầu tư công nghệ, mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế, việc mở rộng cho vay DNNVV tại Agribank càng trở nên cấp thiết. Nó không chỉ là hoạt động kinh doanh đơn thuần mà còn là nhiệm vụ chính trị, xã hội, thể hiện vai trò chủ lực của một ngân hàng thương mại nhà nước. Bằng việc đưa ra các gói tín dụng ưu đãi Agribank và đơn giản hóa thủ tục, ngân hàng đang từng bước tháo gỡ khó khăn về vốn, tạo đòn bẩy cho sự phát triển bền vững của cộng đồng doanh nghiệp.

1.1. Khái quát về đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa

DNNVV tại Việt Nam có những đặc điểm riêng biệt. Quy mô vốn nhỏ, số lượng lao động hạn chế và bộ máy quản lý gọn nhẹ giúp các doanh nghiệp này linh hoạt trong hoạt động. Tuy nhiên, chính quy mô nhỏ cũng tạo ra những hạn chế. Theo Nghị định số 56/2009/NĐ-CP, DNNVV được xác định dựa trên tổng nguồn vốn hoặc số lao động. Phần lớn các doanh nghiệp này có chu kỳ sản xuất ngắn, khả năng thu hồi vốn nhanh nhưng lại yếu về trình độ công nghệ và năng lực quản trị. Một đặc điểm nổi bật là sự thiếu tách bạch giữa tài sản doanh nghiệp và tài sản chủ sở hữu, dẫn đến khó khăn trong việc đánh giá tài chính. Đa số DNNVV cũng hạn chế trong việc tiếp cận thông tin thị trường và thiếu chiến lược kinh doanh dài hạn. Những đặc điểm này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đáp ứng điều kiện vay vốn Agribank cho doanh nghiệp.

1.2. Vai trò chủ lực của Agribank trong việc hỗ trợ vốn

Là ngân hàng thương mại nhà nước hàng đầu, Agribank giữ vai trò chủ đạo trong việc cung cấp tín dụng cho nền kinh tế, đặc biệt là khu vực nông nghiệp và nông thôn. Chính sách tín dụng Agribank luôn ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Với mạng lưới hơn 2.300 chi nhánh và phòng giao dịch, Agribank có khả năng tiếp cận sâu rộng đến các doanh nghiệp ở mọi địa phương. Ngân hàng không chỉ cung cấp các sản phẩm vay khách hàng doanh nghiệp đa dạng, từ vay vốn lưu động đến vay đầu tư trung dài hạn, mà còn đóng vai trò tư vấn, đồng hành cùng doanh nghiệp. Việc cung cấp vốn của Agribank giúp giải quyết bài toán thiếu vốn kinh niên của DNNVV, thúc đẩy các hoạt động vay vốn sản xuất kinh doanh, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế của Chính phủ.

II. Top thách thức cản trở mở rộng cho vay DNNVV tại Agribank

Mặc dù việc mở rộng cho vay DNNVV tại Agribank là một mục tiêu chiến lược, quá trình triển khai vẫn đối mặt với nhiều thách thức đáng kể. Các rào cản này xuất phát từ cả yếu tố chủ quan của ngân hàng và yếu tố khách quan từ phía doanh nghiệp cũng như môi trường kinh doanh. Về phía DNNVV, năng lực quản trị tài chính yếu kém, thiếu minh bạch trong sổ sách kế toán và hạn chế về tài sản đảm bảo là những trở ngại lớn nhất. Nhiều doanh nghiệp không xây dựng được phương án kinh doanh khả thi, gây khó khăn cho quá trình thẩm định của ngân hàng. Về phía Agribank, quy trình, thủ tục vay vốn doanh nghiệp dù đã được cải thiện nhưng đôi khi vẫn còn phức tạp, tốn thời gian. Thêm vào đó, việc đánh giá rủi ro tín dụng đối với nhóm khách hàng DNNVV luôn là một bài toán khó do thông tin thiếu tin cậy. Môi trường pháp lý và sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng thương mại khác cũng tạo ra áp lực không nhỏ, đòi hỏi Agribank phải liên tục đổi mới chính sách tín dụng Agribank để giữ chân và thu hút khách hàng. Việc cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng tín dụng và đảm bảo an toàn vốn là thách thức lớn nhất trong hoạt động này.

2.1. Hạn chế về năng lực tài chính và tài sản đảm bảo của DN

Đây là rào cản cố hữu của phần lớn DNNVV. Do quy mô nhỏ, nguồn vốn tự có của các doanh nghiệp này thường rất mỏng, tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu cao. Báo cáo tài chính thường không được kiểm toán, thiếu minh bạch, gây khó khăn cho cán bộ tín dụng trong việc đánh giá sức khỏe tài chính thực sự. Một vấn đề nghiêm trọng khác là thiếu tài sản đảm bảo. Nhiều DNNVV hoạt động trên đất thuê, nhà xưởng đi mượn, máy móc thiết bị đã cũ, không đủ giá trị pháp lý để thế chấp. Điều này khiến doanh nghiệp không đáp ứng được một trong những điều kiện vay vốn Agribank cho doanh nghiệp cơ bản nhất, từ đó hạn chế khả năng tiếp cận các gói tín dụng ưu đãi Agribank.

2.2. Quy trình và thủ tục vay vốn doanh nghiệp còn phức tạp

Mặc dù Agribank đã nỗ lực cải cách, thủ tục vay vốn doanh nghiệp vẫn được cho là một trong những trở ngại. Luận văn của Phạm Xuân Hải (2015) cũng chỉ ra rằng các quy định chặt chẽ của ngân hàng nhằm đảm bảo an toàn tín dụng đôi khi lại tạo ra rào cản cho khách hàng. Các DNNVV, với đội ngũ nhân sự mỏng, thường không có chuyên viên tài chính chuyên trách để chuẩn bị một bộ hồ sơ vay vốn hoàn chỉnh theo yêu cầu. Việc yêu cầu nhiều loại giấy tờ, dự án kinh doanh chi tiết, và thời gian thẩm định kéo dài có thể làm doanh nghiệp bỏ lỡ cơ hội kinh doanh. Đơn giản hóa quy trình nhưng vẫn kiểm soát được rủi ro là một bài toán cần Agribank giải quyết triệt để.

III. Giải pháp tối ưu chính sách tín dụng Agribank cho DNNVV

Để vượt qua các thách thức và thúc đẩy mở rộng cho vay DNNVV tại Agribank, việc hoàn thiện và tối ưu hóa chính sách tín dụng là yêu cầu tiên quyết. Một chính sách tín dụng Agribank hiệu quả cần được xây dựng dựa trên sự linh hoạt và thấu hiểu đặc thù của khối DNNVV. Thay vì áp dụng một khuôn khổ cứng nhắc, ngân hàng cần đa dạng hóa các sản phẩm vay khách hàng doanh nghiệp. Cần thiết kế các sản phẩm chuyên biệt cho từng ngành nghề, từng quy mô doanh nghiệp, chẳng hạn như gói vay cho doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp xuất khẩu, hay doanh nghiệp trong chuỗi giá trị nông sản. Yếu tố quan trọng là điều chỉnh chính sách về tài sản đảm bảo. Agribank có thể xem xét các hình thức bảo đảm linh hoạt hơn như bảo lãnh của bên thứ ba, thế chấp bằng quyền đòi nợ, hoặc cho vay tín chấp dựa trên dòng tiền và lịch sử tín dụng tốt. Việc xây dựng một cơ chế lãi suất cho vay DNNVV Agribank cạnh tranh và minh bạch cũng là yếu tố then chốt. Lãi suất cần được điều chỉnh linh hoạt theo mức độ rủi ro và xếp hạng tín dụng của khách hàng, đồng thời có các chương trình ưu đãi cho các lĩnh vực ưu tiên. Điều này sẽ giúp Agribank tăng sức cạnh tranh và thu hút thêm nhiều khách hàng tiềm năng.

3.1. Đa dạng hóa các sản phẩm và gói tín dụng ưu đãi Agribank

Sự đa dạng hóa sản phẩm là chìa khóa để đáp ứng nhu cầu vốn muôn hình vạn trạng của DNNVV. Agribank cần phát triển thêm các gói tín dụng ưu đãi Agribank không chỉ tập trung vào vay vốn sản xuất kinh doanh truyền thống. Các sản phẩm mới có thể bao gồm: cho vay tài trợ chuỗi cung ứng, cho vay bao thanh toán, cho vay thấu chi tài khoản doanh nghiệp, và các gói vay đầu tư trung dài hạn với lãi suất ưu đãi cho các dự án xanh, dự án công nghệ cao. Việc cá nhân hóa sản phẩm, cho phép doanh nghiệp lựa chọn kỳ hạn trả nợ, phương thức trả lãi linh hoạt sẽ làm tăng sự hài lòng và gắn kết của khách hàng. Đồng thời, việc công bố rõ ràng, minh bạch các điều kiện vay vốn Agribank cho doanh nghiệp đối với từng gói sản phẩm sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng lựa chọn hơn.

3.2. Xây dựng chính sách lãi suất và hạn mức tín dụng DNNVV linh hoạt

Lãi suất và hạn mức là hai yếu tố doanh nghiệp quan tâm hàng đầu. Agribank cần xây dựng một chính sách lãi suất cho vay DNNVV Agribank cạnh tranh so với thị trường. Chính sách này nên có sự phân cấp rõ ràng: doanh nghiệp có lịch sử tín dụng tốt, tài chính minh bạch sẽ được hưởng lãi suất thấp hơn. Ngoài ra, việc áp dụng các chương trình lãi suất ưu đãi theo thời kỳ hoặc cho các ngành được Chính phủ khuyến khích sẽ là một công cụ marketing hiệu quả. Về hạn mức tín dụng DNNVV, ngân hàng nên xem xét cấp hạn mức dựa trên cả các chỉ số tài chính và phi tài chính như uy tín của chủ doanh nghiệp, tiềm năng của ngành hàng, và chất lượng của phương án kinh doanh. Cấp hạn mức tín dụng dự phòng cũng là một giải pháp hay, giúp doanh nghiệp chủ động nguồn vốn khi có nhu cầu đột xuất.

IV. Bí quyết nâng cao năng lực thẩm định và hỗ trợ DNNVV

Bên cạnh chính sách tốt, yếu tố con người và quy trình nghiệp vụ đóng vai trò quyết định đến hiệu quả mở rộng cho vay DNNVV tại Agribank. Việc nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng là nhiệm vụ cốt lõi để giảm thiểu rủi ro và tăng tốc độ giải ngân vốn cho doanh nghiệp. Điều này đòi hỏi Agribank phải đầu tư mạnh mẽ vào đào tạo đội ngũ cán bộ tín dụng. Cán bộ không chỉ vững về nghiệp vụ mà còn phải am hiểu sâu sắc về ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh của DNNVV. Họ cần được trang bị kỹ năng phân tích rủi ro phi tài chính, đánh giá tiềm năng dự án thay vì chỉ dựa vào tài sản đảm bảo. Ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng hệ thống chấm điểm tín dụng (credit scoring) tự động cho DNNVV sẽ giúp chuẩn hóa quy trình, giảm thiểu yếu tố chủ quan và rút ngắn thời gian thẩm định. Ngoài ra, Agribank cần tăng cường vai trò tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Thay vì chỉ là bên cho vay, ngân hàng có thể trở thành một đối tác tài chính, tư vấn cho doanh nghiệp về quản trị dòng tiền, lập kế hoạch kinh doanh, và các giải pháp tài chính tối ưu. Sự đồng hành này sẽ xây dựng lòng tin và mối quan hệ bền chặt, lâu dài.

4.1. Hoàn thiện hệ thống thông tin và quy trình thẩm định tín dụng

Một hệ thống thông tin tín dụng khách hàng mạnh là nền tảng cho quyết định cho vay chính xác. Agribank cần nâng cấp hệ thống thông tin nội bộ, kết nối hiệu quả với Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC) và các nguồn dữ liệu khác. Việc xây dựng một quy trình thẩm định chuẩn hóa nhưng linh hoạt là cần thiết. Quy trình này cần chú trọng vào việc phân tích dòng tiền, hiệu quả của phương án kinh doanh, năng lực quản trị của ban lãnh đạo, và vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường. Việc rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và giải ngân vốn cho doanh nghiệp là một lợi thế cạnh tranh quan trọng, giúp Agribank đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn của khách hàng.

4.2. Tăng cường đào tạo cán bộ và vai trò tư vấn cho doanh nghiệp

Con người là yếu tố trung tâm. Agribank cần tổ chức các khóa đào tạo thường xuyên để nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ tín dụng. Nội dung đào tạo không chỉ bao gồm nghiệp vụ ngân hàng mà còn cả kiến thức về kinh tế vĩ mô, đặc thù các ngành công nghiệp, và kỹ năng mềm như giao tiếp, đàm phán. Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh vai trò tư vấn sẽ giúp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa một cách toàn diện. Cán bộ tín dụng có thể tư vấn cho khách hàng về cách hoàn thiện hồ sơ, xây dựng phương án kinh doanh thuyết phục, và quản lý tài chính hiệu quả. Mối quan hệ đối tác tin cậy này sẽ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro và giúp doanh nghiệp phát triển bền vững.

V. Đánh giá thực trạng và kết quả mở rộng cho vay DNNVV

Phân tích thực trạng hoạt động tín dụng là cơ sở để đánh giá hiệu quả của chiến lược mở rộng cho vay DNNVV tại Agribank. Dựa trên các số liệu được đề cập trong luận văn của Phạm Xuân Hải (giai đoạn 2011-2014), có thể thấy Agribank đã đạt được những kết quả đáng khích lệ. Dư nợ cho vay đối với khối DNNVV đã có sự tăng trưởng ổn định qua các năm, cho thấy nỗ lực của ngân hàng trong việc tiếp cận phân khúc khách hàng này. Tỷ trọng dư nợ DNNVV trong tổng dư nợ cũng tăng lên, thể hiện sự chuyển dịch cơ cấu tín dụng theo đúng định hướng. Số lượng khách hàng DNNVV thiết lập quan hệ tín dụng với Agribank ngày càng gia tăng, khẳng định vị thế và uy tín của ngân hàng. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu, hoạt động cho vay vẫn còn một số hạn chế. Quy mô cho vay bình quân trên một doanh nghiệp còn khiêm tốn. Việc giải ngân vốn cho doanh nghiệp đôi khi còn chậm. Chất lượng tín dụng ở một số phân khúc vẫn còn là vấn đề cần quan tâm. Những đánh giá này giúp Agribank nhận diện rõ điểm mạnh cần phát huy và điểm yếu cần khắc phục trong thời gian tới.

5.1. Phân tích tăng trưởng dư nợ và số lượng khách hàng DNNVV

Số liệu cho thấy cả dư nợ và số lượng khách hàng DNNVV tại Agribank đều tăng trưởng dương. Dư nợ cho vay DNNVV năm 2013 tăng so với năm 2012, và tiếp tục tăng trong những tháng đầu năm 2014. Cụ thể, dư nợ DNNVV tăng từ 204.680 tỷ đồng năm 2012 lên 238.770 tỷ đồng năm 2013. Sự tăng trưởng này phản ánh đúng nỗ lực của ngân hàng trong việc triển khai các gói tín dụng ưu đãi Agribank và tiếp thị sản phẩm đến cộng đồng doanh nghiệp. Việc gia tăng số lượng khách hàng cho thấy mạng lưới rộng lớn của Agribank đã phát huy hiệu quả, giúp ngân hàng tiếp cận được nhiều doanh nghiệp tiềm năng hơn so với các đối thủ cạnh tranh.

5.2. Đánh giá cơ cấu cho vay theo ngành kinh tế và thời hạn

Về cơ cấu, dư nợ cho vay tại Agribank vẫn tập trung chủ yếu vào lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp và các ngành liên quan, phù hợp với định vị thương hiệu của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn. Tuy nhiên, đã có sự dịch chuyển tích cực sang các ngành thương mại, dịch vụ, công nghiệp và xây dựng. Về thời hạn, các khoản vay vốn lưu động (ngắn hạn) vẫn chiếm tỷ trọng lớn. Điều này phản ánh nhu cầu vốn chủ yếu của DNNVV là để phục vụ sản xuất kinh doanh hàng ngày. Tuy nhiên, nhu cầu vay đầu tư trung dài hạn để mở rộng nhà xưởng, đổi mới công nghệ đang ngày càng tăng và đây là một lĩnh vực mà Agribank cần tập trung đẩy mạnh hơn nữa để hỗ trợ doanh nghiệp phát triển theo chiều sâu.

VI. Định hướng tương lai cho hoạt động cho vay DNNVV tại Agribank

Trong tương lai, để tiếp tục dẫn đầu trong lĩnh vực này, hoạt động mở rộng cho vay DNNVV tại Agribank cần có những định hướng rõ ràng và mang tính đột phá. Trước hết, Agribank cần tiếp tục coi DNNVV là phân khúc khách hàng chiến lược, trọng tâm. Ngân hàng cần xây dựng một chiến lược tổng thể và dài hạn, không chỉ tập trung vào tăng trưởng dư nợ mà còn phải chú trọng nâng cao chất lượng dịch vụ và quản trị rủi ro. Số hóa là xu hướng tất yếu. Agribank cần đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ, phát triển nền tảng ngân hàng số cho khách hàng doanh nghiệp, cho phép thực hiện các giao dịch và nộp hồ sơ vay vốn online. Điều này sẽ giúp đơn giản hóa thủ tục vay vốn doanh nghiệp và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Bên cạnh đó, việc tăng cường hợp tác với các hiệp hội DNNVV, các quỹ bảo lãnh tín dụng, và các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp là rất quan trọng. Mối liên kết này sẽ giúp Agribank có thêm kênh thông tin để thẩm định khách hàng và tạo ra một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện, giúp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa không chỉ về vốn mà còn về kiến thức quản trị và kết nối thị trường.

6.1. Kiến nghị đối với Nhà nước và Ngân hàng Nhà nước

Để tạo điều kiện thuận lợi cho việc mở rộng cho vay DNNVV, cần có sự hỗ trợ từ các cơ quan quản lý. Kiến nghị Chính phủ tiếp tục hoàn thiện môi trường pháp lý cho hoạt động của DNNVV, đặc biệt là các quy định về đăng ký giao dịch bảo đảm, xử lý tài sản đảm bảo. Ngân hàng Nhà nước cần có những chính sách tiền tệ linh hoạt, duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý để hỗ trợ doanh nghiệp. Đồng thời, cần sớm hoàn thiện và phát triển các quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNVV một cách thực chất và hiệu quả hơn, tạo ra một cơ chế chia sẻ rủi ro giữa nhà nước, ngân hàng và doanh nghiệp. Những chính sách vĩ mô này sẽ là nền tảng vững chắc cho hoạt động tín dụng của Agribank.

6.2. Xu hướng phát triển sản phẩm dịch vụ và công nghệ số

Tương lai của hoạt động ngân hàng gắn liền với công nghệ. Agribank cần tập trung phát triển các sản phẩm vay khách hàng doanh nghiệp trên nền tảng số. Việc ứng dụng Big Data và AI vào phân tích hành vi khách hàng và chấm điểm tín dụng sẽ giúp các quyết định cho vay nhanh chóng và chính xác hơn. Các dịch vụ như Mobile Banking cho doanh nghiệp, quy trình giải ngân vốn cho doanh nghiệp tự động, và các giải pháp thanh toán tích hợp sẽ là lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Bằng cách đón đầu xu hướng công nghệ, Agribank không chỉ củng cố vị thế của mình mà còn đóng góp tích cực vào quá trình chuyển đổi số của cộng đồng DNNVV, thúc đẩy một nền kinh tế năng động và hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa đóng vai trò nòng cốt đối với sự phát triển kinh tế Việt Nam, chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp đăng ký, đóng góp trên 40% GDP hàng năm và thu hút khoảng 50% đến 56% lực lượng lao động toàn xã hội. Mặc dù sở hữu tiềm năng to lớn, nhóm doanh nghiệp này đối mặt với nhiều rào cản nghiêm trọng trong việc tiếp cận nguồn vốn phục vụ sản xuất kinh doanh, khi có tới 80% doanh nghiệp sở hữu quy mô vốn điều lệ dưới 7 tỷ đồng và khoảng 90% phụ thuộc hoàn toàn vào kênh tín dụng ngân hàng. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm được đặt ra là làm thế nào để các tổ chức tín dụng, đặc biệt là ngân hàng thương mại nhà nước, có thể vừa mở rộng quy mô cấp tín dụng cho khối doanh nghiệp nhỏ và vừa, vừa kiểm soát hiệu quả rủi ro danh mục.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Tài chính Ngân hàng của tác giả Phạm Xuân Hải tập trung giải quyết mục tiêu hệ thống hóa cơ sở lý luận về mở rộng cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời phân tích, đánh giá toàn diện thực trạng hoạt động này tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam. Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát toàn bộ hệ thống mạng lưới của ngân hàng trên quy mô toàn quốc, với phạm vi thời gian dữ liệu từ năm 2011 đến hết quý 1 năm 2014.

Ý nghĩa của đề tài được lượng hóa rõ nét thông qua việc cung cấp luận cứ thực tiễn giúp nâng tỷ trọng dư nợ khách hàng doanh nghiệp quy mô nhỏ từ mức 38,55% năm 2011 lên trên 47% tổng dư nợ toàn hệ thống, tạo động lực thúc đẩy tài chính toàn diện và gia tăng hiệu quả phân bổ vốn an toàn cho nền kinh tế nông nghiệp - nông thôn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết trung gian tài chính và lý thuyết bất đối xứng thông tin trong kinh tế học tiền tệ. Trung gian tài chính giải thích vai trò của ngân hàng thương mại trong việc chuyển đổi kỳ hạn, giảm thiểu chi phí giao dịch và phân tán rủi ro khi cung ứng vốn từ người tiết kiệm sang người đầu tư. Lý thuyết bất đối xứng thông tin chỉ rõ hiện tượng lựa chọn đối nghịch và rủi ro đạo đức, lý giải nguyên nhân các ngân hàng thường ngần ngại cấp vốn cho khối doanh nghiệp nhỏ do thiếu minh bạch về báo cáo tài chính.

Mô hình nghiên cứu phân định rõ các khái niệm cốt lõi theo khung pháp lý Việt Nam, điển hình là Nghị định 56/2009/NĐ-CP, quy định doanh nghiệp nhỏ và vừa có quy mô vốn không vượt quá 100 tỷ đồng hoặc số lao động thường xuyên không quá 300 người. Khái niệm mở rộng cho vay được chuẩn hóa qua bốn trụ cột: gia tăng quy mô dư nợ và doanh số cho vay, đa dạng hóa đối tượng khách hàng theo ngành và thành phần kinh tế, mở rộng mạng lưới phân phối dịch vụ tín dụng, và phát triển các gói sản phẩm tài trợ linh hoạt.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu khai thác nguồn dữ liệu thứ cấp chuẩn xác từ báo cáo tài chính kiểm toán, báo cáo thường niên của Ban Tín dụng Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam, kết hợp cùng các ấn bản thống kê của Ngân hàng Nhà nước và Tổng cục Thống kê trong giai đoạn 2011 đến quý 1 năm 2014.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ dữ liệu hoạt động tín dụng thu thập từ 934 chi nhánh trực thuộc, bao gồm 73 chi nhánh loại 1, 85 chi nhánh loại 2, 776 chi nhánh loại 3 và 1.372 phòng giao dịch trên toàn quốc. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng nhằm đảm bảo tính bao quát, phản ánh chân thực bức tranh tín dụng của một định chế có mạng lưới lớn nhất Việt Nam.

Tác giả lựa chọn phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh tương đối và tuyệt đối, cùng phương pháp phân tích cơ cấu tài chính. Việc lựa chọn các phương pháp này cho phép nhận diện rõ nét xu hướng tăng trưởng, sự dịch chuyển tỷ trọng giữa các phân khúc khách hàng và mức độ tập trung vốn qua các thời kỳ, tạo tiền đề vững chắc cho việc đánh giá hiệu quả kinh doanh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực tế cho thấy hoạt động mở rộng cho vay đối với khối doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam đạt được những bước tăng trưởng ấn tượng về quy mô:

• Tăng trưởng vượt bậc về dư nợ: Dư nợ cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tăng liên tục từ mức 170.959 tỷ đồng năm 2011 lên 204.680 tỷ đồng năm 2012, đạt 238.770 tỷ đồng năm 2013 và chạm mốc 254.626 tỷ đồng vào cuối quý 1 năm 2014. Tỷ trọng dư nợ phân khúc này trong tổng dư nợ toàn ngân hàng tăng tương ứng từ 38,55% năm 2011 lên 43,00% năm 2012, đạt 45,00% năm 2013 và xác lập mức 47,10% vào ba tháng đầu năm 2014.
• Doanh số giải ngân và mở rộng tệp khách hàng: Doanh số cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tăng từ 236.836 tỷ đồng năm 2011 lên 274.355 tỷ đồng năm 2013, chiếm 53,5% tổng doanh số giải ngân toàn hệ thống. Số lượng doanh nghiệp có quan hệ tín dụng tăng từ 22.802 đơn vị năm 2011 lên 23.563 đơn vị vào quý 1 năm 2014, khẳng định vị thế khách hàng mục tiêu của phân khúc này.
• Chuyển dịch cơ cấu theo kỳ hạn và ngành nghề: Dư nợ ngắn hạn luôn chiếm tỷ trọng áp đảo từ 62% đến 66,45% tổng dư nợ, trong khi dư nợ trung và dài hạn dao động ở mức 33,55% đến 38%. Về cơ cấu ngành, dư nợ tập trung chủ yếu vào nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản với tỷ trọng từ 68% đến 72,56%, ngành thương mại dịch vụ tăng từ 15,7% lên 20,3%, trong khi ngành công nghiệp và xây dựng giảm mạnh từ 16,3% xuống 7,14%.

Thảo luận kết quả

Diễn biến tăng trưởng dư nợ phản ánh nỗ lực tái cơ cấu danh mục tài sản sinh lời của ngân hàng theo định hướng lành mạnh hóa tín dụng, chuyển dịch dòng vốn từ các tập đoàn nhà nước sang khu vực kinh tế tư nhân năng động. Khi trực quan hóa qua biểu đồ đường và bảng thống kê cơ cấu, xu hướng gia tăng tỷ trọng dư nợ doanh nghiệp nhỏ và vừa diễn ra đồng pha với đà phục hồi kinh tế vĩ mô và chính sách hạ trần lãi suất tái cấp vốn xuống 6,5% theo chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước.

So với các nghiên cứu cùng thời kỳ tại khối ngân hàng thương mại cổ phần, mô hình tăng trưởng tín dụng của ngân hàng mang tính đặc thù sâu sắc do gắn liền với địa bàn nông nghiệp và nông thôn. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra hạn chế lớn: khoảng cách giữa số lượng doanh nghiệp mở tài khoản (đạt trên 52.700 doanh nghiệp) và số doanh nghiệp thực tế tiếp cận được vốn vay (khoảng 23.500 doanh nghiệp) còn rất lớn. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc quy trình thẩm định còn nặng về tài sản thế chấp, thủ tục hồ sơ phức tạp và năng lực quản trị của bản thân doanh nghiệp còn nhiều yếu kém.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, luận văn đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm đẩy mạnh mở rộng quy mô tín dụng an toàn:

• Đổi mới chính sách tín dụng và sản phẩm: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam cần xây dựng các gói tín dụng đặc thù theo chuỗi giá trị nông nghiệp, triển khai hình thức cho vay tín chấp dựa trên dòng tiền thanh toán và quản lý hóa đơn điện tử, hướng tới mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng dư nợ phân khúc này từ 15% đến 18% mỗi năm trong giai đoạn 2015–2020.
• Nâng cấp hệ thống thông tin và rút ngắn thời gian phê duyệt: Hoàn thiện nền tảng ngân hàng lõi kết hợp ứng dụng phần mềm IPCAS II và tích hợp dữ liệu từ Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia. Mục tiêu cắt giảm thời gian thẩm định, xét duyệt khoản vay từ mức 7–10 ngày xuống còn 3–5 ngày làm việc đối với các hồ sơ vay vốn ngắn hạn.
• Cơ cấu lại nguồn vốn huy động trung và dài hạn: Tăng cường phát hành các công cụ nợ dài hạn như trái phiếu kỳ hạn 3–5 năm và chứng chỉ tiền gửi nhằm nâng tỷ trọng vốn trung dài hạn, tạo dư địa nâng tỷ lệ cho vay đầu tư dự án trung và dài hạn cho doanh nghiệp nhỏ lên mức 40% tổng dư nợ phân khúc.
• Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tín dụng: Tổ chức định kỳ các khóa đào tạo chuyên sâu về phân tích tài chính doanh nghiệp, kỹ năng thẩm định dự án công nghệ cao và đạo đức nghề nghiệp cho hơn 34.000 cán bộ nhân viên trên toàn hệ thống.
• Kiến nghị với cơ quan quản lý: Đề xuất Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước hoàn thiện khung pháp lý về quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ, tạo cơ chế chia sẻ rủi ro giữa nhà nước và ngân hàng thương mại.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban lãnh đạo và cán bộ quản lý tín dụng tại các ngân hàng thương mại: Tài liệu cung cấp góc nhìn thực tiễn về chiến lược mở rộng quy mô tín dụng bán lẻ, mô hình quản lý mạng lưới hơn 2.300 điểm giao dịch và phương thức tái cấu trúc danh mục khách hàng an toàn.
• Chủ doanh nghiệp và nhà quản trị tài chính tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa: Nắm bắt các tiêu chí, điều kiện thẩm định khắt khe của ngân hàng thương mại lớn, từ đó chuẩn hóa hệ thống báo cáo tài chính và xây dựng phương án kinh doanh khả thi nhằm tăng cơ hội tiếp cận vốn vay.
• Chuyên viên hoạch định chính sách tại các cơ quan quản lý nhà nước: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực tế phục vụ quá trình hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp, quy định về tỷ lệ an toàn vốn và cơ chế trích lập dự phòng rủi ro tín dụng.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp nghiên cứu định lượng kết hợp định tính, khung phân tích cơ cấu dư nợ và bài học kinh nghiệm xử lý nợ xấu trong giai đoạn kinh tế biến động.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao mở rộng cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa là mục tiêu chiến lược của ngân hàng?

Doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm tới 97% tổng số doanh nghiệp cả nước, có nhu cầu vốn rất lớn nhưng phân tán. Mở rộng cho vay phân khúc này giúp ngân hàng phân tán rủi ro tín dụng, tránh phụ thuộc vào các tập đoàn lớn, đa dạng hóa nguồn thu từ dịch vụ và nâng tỷ trọng dư nợ phân khúc lên trên 47%.

Trở ngại lớn nhất khiến doanh nghiệp nhỏ khó tiếp cận nguồn vốn ngân hàng là gì?

Khoảng 80% doanh nghiệp nhỏ có quy mô vốn dưới 7 tỷ đồng, thiếu tài sản bảo đảm hợp pháp và hệ thống sổ sách kế toán chưa minh bạch. Sự bất đối xứng thông tin này khiến các cán bộ tín dụng gặp khó khăn trong việc đánh giá chính xác năng lực tài chính và khả năng trả nợ thực tế.

Cơ cấu dư nợ theo ngành của ngân hàng có điểm gì khác biệt so với thị trường?

Khác với các ngân hàng cổ phần tập trung vào bất động sản và thương mại đô thị, ngân hàng dành tới 68% đến 72,56% tổng dư nợ cho lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản, khẳng định vai trò trụ cột trong việc phát triển kinh tế nông thôn theo định hướng của Chính phủ.

Luận văn sử dụng phương pháp nào để phân tích dữ liệu tín dụng?

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian và phân tích tỷ trọng cơ cấu trên mẫu tổng thể gồm 934 chi nhánh và 1.372 phòng giao dịch, giúp phản ánh toàn diện biến động doanh số giải ngân và tốc độ tăng trưởng dư nợ qua các năm.

Giải pháp then chốt nào giúp ngân hàng cân bằng giữa tăng trưởng tín dụng và an toàn vốn?

Giải pháp then chốt là hiện đại hóa công tác thẩm định qua hệ thống công nghệ IPCAS II, kết nối cơ sở dữ liệu xếp hạng tín dụng nội bộ và kiểm soát dòng tiền luân chuyển qua tài khoản thanh toán, giúp giảm thời gian duyệt vay xuống 3–5 ngày mà vẫn kiểm soát chặt chẽ nợ xấu.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện lý luận về mở rộng tín dụng đối với khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nền kinh tế thị trường.
• Làm rõ bước tiến vượt bậc của ngân hàng khi nâng dư nợ phân khúc này từ 170.959 tỷ đồng lên 254.626 tỷ đồng, chiếm 47,10% tổng dư nợ.
• Nhận diện chính xác các nút thắt về cơ chế tài sản bảo đảm, chất lượng thông tin kế toán và sự mất cân đối kỳ hạn vay vốn.
• Đề xuất hệ thống giải pháp khả thi với lộ trình thực hiện cụ thể nhằm duy trì đà tăng trưởng tín dụng bền vững 15–18% mỗi năm.
• Tạo nền tảng tài liệu học thuật và thực tiễn sâu sắc, thúc đẩy các nhà nghiên cứu và nhà quản trị tiếp tục hoàn thiện mô hình tài trợ vốn cho doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý thuyết về cho vay và mở rộng cho vay của ngân hàng thƣơng mại đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Chương 2: Thực trạng hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam. Chương 3: Giải pháp mở rộng cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam. 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.

Khái quát về ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm và đặc diểm của ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm ngân hàng thƣơng mại Ngân hàng thƣơng mại đã hình thành, tồn tại và phát triển gắn liền với sự phát triển của kinh tế hàng hoá. Sự phát triển của hệ thống ngân hàng thƣơng mại đã có tác động rất lớn và quan trọng đến quá trình phát triển của nền kinh tế hàng hoá, ngƣợc lại kinh tế hàng hoá phát triển mạnh mẽ đến giai đoạn cao của nó – kinh tế thị trƣờng – thì ngân hàng thƣơng mại cũng ngày càng đƣợc hoàn thiện và trở thành những tổ chức tài chính không thể thiếu đƣợc.

Theo Luật các Tổ chức tín dụng (công bố ngày 26/12/1997) và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật các Tổ chức tín dụng (có hiệu lực thi hành ngày 01/10/2004): Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng thực hiện hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thƣờng xuyên là nhận tiền gởi, sử dụng số tiền này để cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán, và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan. Theo Luật Ngân hàng nhà nƣớc: Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thƣờng xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền này để cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán. Nhƣ vậy, chúng ta có thể đƣa ra khái niệm chung nhất về Ngân hàng thƣơng mại: Ngân hàng là một doanh nghiệp đặc biệt kinh doanh về tiền tệ với hoạt động thƣờng xuyên là huy động vốn, cho vay, chiết khấu, bảo lãnh, cung cấp các dịch vụ tài chính và các hoạt động khác có liên quan. NHTM là tổ chức tài chính trung gian cung cấp danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất.

4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Đặc điểm ngân hàng thƣơng mại  Trung gian tài chính - Trung gian vốn đƣợc xem là chức năng quan trọng nhất của ngân hàng thƣơng mại. Khi thực hiện chức năng trung gian vốn, NHTM đóng vai trò là cầu nối giữa ngƣời thừa vốn và ngƣời có nhu cầu về vốn. Với chức năng này, ngân hàng thƣơng mại vừa đóng vai trò là ngƣời đi vay, vừa đóng vai trò là ngƣời cho vay và hƣởng lợi nhuận là khoản chênh lệch giữa lãi suất nhận gửi và lãi suất cho vay và góp phần tạo lợi ích cho tất cả các bên tham gia: ngƣời gửi tiền và ngƣời đi vay.

Cho vay luôn là hoạt động quan trọng nhất của ngân hàng thƣơng mại, nó mang đến lợi nhuận lớn nhất cho ngân hàng thƣơng mại. - Trung gian kỳ hạn : ngân hàng đƣợc huy động tƣơng đối ngắn hạn từ ngƣời tiết kiệm, và những ngƣời này thƣờng không chấp nhận gửi tiền của họ với kỳ hạn dài. Trong lúc đó, ngƣời đi vay đòi hỏi sử dụng nguồn vốn với kỳ hạn dài hơn. - Trung gian thông tin: tiến trình các ngân hàng sử dụng năng lực của họ để thu nhập và xử lý thông tin từ thị trƣờng tài chính thay cho ngƣời tiết kiệm thƣờng không có thì giờ lẫn nghiệp vụ để nắm bắt những thay đổi của thị trƣờng.

Nhằm thu thập thông tin đầy đủ về ngƣời vay, các ngân hàng phải tiêu tốn đáng kể thời gian, vốn và nghiệp vụ. - Trung gian thanh toán: NHTM đóng vai trò là thủ quỹ cho các doanh nghiệp và cá nhân, thực hiện các thanh toán theo yêu cầu của khách hàng nhƣ trích tiền từ tài khoản tiền gửi của họ để thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ hoặc nhập vào tài khoản tiền gửi của khách hàng tiền thu bán hàng và các khoản thu khác theo lệnh của họ. - Trung gian rủi ro : Các ngân hàng cấp phát những khoản vay cho những ngƣời đi vay tiềm tàng nhiều rủi ro và đồng thời phát hành những chứng chỉ tiền gửi tƣơng đối an toàn và lƣu hoạt để huy động quỹ cho vay từ những ngƣời tiết kiệm không chấp nhận rủi ro. Các khoản tiền gửi của khách hàng đƣợc bảo hiểm thanh toán, trong lúc đó 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] các ngân hàng phải trực tiếp thu thập và đánh giá thông tin về chiều hƣớng rủi ro của khách hàng để quyết định cho vay và chấp nhận rủi ro.

 Ngân hàng là một loại hình kinh doanh có điều kiện : Một trong những hoạt động chính của NHTM là huy động vốn, khi kinh doanh trong hoạt động này thì NHTM phải đảm bảo quyền lợi cho ngƣời gửi tiền. Bên cạnh đó các hoạt động khác của NHTM cũng ảnh hƣởng không nhỏ đến nền kinh tế, an ninh chính trị,… Do vậy, NHTM là một loại kinh doanh có điều kiện, đã có một số văn bản quy định rõ về: vốn, cấp phép hoat động, chứng chỉ hành nghề…Ví dụ : theo khoản 1 điều 2 trong luật bảo hiểm tiền gửi số 06/2012/QH13 có quy định rõ: “Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nƣớc ngoài đƣợc nhận tiền gửi của cá nhân phải tham gia bảo hiểm tiền gửi” ; theo nghị đính số: 141/2006/NĐ-CP ngày 22/11/2006 của Chính Phủ có quy định rõ mức vốn pháp định của các tổ chức tín dụng nói chung và của ngân hàng thƣơng mại nói riêng, trong đó vốn pháp định của ngân hàng thƣơng mại cổ phần: 1000 tỷ đồng (đến hết ngày 30/12/2010 là 3.000 tỷ đồng)  Đặc điểm về vốn và tài sản Nguồn vốn của NHTM là toàn bộ câc nguồn tiền tệ mà ngân hàng tạo lập, huy động đƣợc để cho vay, đầu tƣ và thực thi các dịch vụ ngân hàng. Nguồn vốn của NHTM bao gồm: Vốn chủ sở hữu, vốn huy động, vốn đi vay và một số vốn khác. Nguồn vốn tự có của NHTM chiếm tỷ trọng rất nhỏ trong tổng nguồn vốn của ngân hàng (khoảng 5 - 10%) nhƣng lại có tính chất quyết định đến sự hình thành và tồn tại của ngân hàng,nguồn vốn này mang tính ổn định cao (vì nó thuộc sở /hữu của NHTM và NHTM không có nghĩa vụ phải hoàn trả).

Nguồn vốn huy động là nguồn vốn không thuộc sở hữu của NHTM,có tính biến động cao, không ổn định (cần phải dự trữ),chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguồn vốn của NHTM. Với cơ cấu vốn nhƣ trên, NHTM là một loại hình doanh nghiệp có tỷ trọng nợ cao, do vậy với đặc điểm này, để hoạt động thì các NHTM sẽ phải tự mình cân đối kỳ hạn của dòng vốn,mức lạm phát của thị trƣờng,… 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Vốn đi vay là nguồn vốn không thuộc sở hữu của ngân hàng; chiếm tỷ trọng không lớn (không quá lệ thuộc vào nguồn vốn này để kinh doanh); độ ổn định cao hơn nguồn vốn huy động; tuy nhiên với nguồn vốn này thì chi phí cao, lãi suất nhạy cảm với sự thay đổi của lãi suất thị trƣờng; thời hạn rất ngắn (ngày, tuần). Một số vốn khác là nguồn vốn không thuộc sở hữu của NHTM; quy mô nhỏ; chi phí ko cao, độ ổn định thấp. Tài sản của ngân hàng thƣơng mại bao gồm có tài sản bằng tiền mặt hay ngân quỹ, tài sản tín dụng và tài sản tài chính Tài sản bằng tiền hình thành từ nghiệp vụ ngân quỹ, là phần dự trữ của ngân hàng thƣơng mại.

Tiền mặt,vàng, ngoại tệ tại quỹ: tiền giấy, tiền kim loại, ngoại tệ, vàng có tại kho ngân hàng. Tiền gửi tại ngân hàng khác: dùng để mua bán chứng khoán, giao dịch ngoại tệ, trung gian thanh toán. Tiền gửi tại ngân hàng trung ƣơng ( chiếm 10-35% vốn huy động) : tiền gửi dự trữ bắt buộc theo quy định NHTW và tiền gửi thanh toán. Tài sản tín dụng hình thành từ nghiệp vụ cung cấp tín dụng cho vay.

Tài sản tín dụng bao gồm bốn khoản mục chủ yếu: tín dụng cá nhân, tín dụng thƣơng mại, tín dụng nhà nƣớc và tín dụng tiêu dùng Tài sản tài chính là tài sản đƣợc hình thành từ nghiệp vụ đầu tƣ. Đầu tƣ là việc ngân hàng bỏ vốn bằng các loại tài sản hữu hình hoặc vô hình để hình thành tài sản tiến hành các hoạt động đầu tƣ. Đầu tƣ có hai hình thức phổ biến là : liên doanh ( góp vốn đầu tƣ ) và đầu tƣ chứng khoán )  Sản phẩm dịch vụ Tính vô hình : Đây chính là đặc điểm chính để phân biệt sản phẩm dịch vụ ngân hàng với các sản phẩm của các ngành sản xuất vật chất khác trong nền kinh tế. Các sản phẩm ngân hàng không thể nhìn thấy đƣợc, cảm nhận đƣợc, nghe đƣợc trƣớc khi mua chúng nhƣ bất cứ các dịch vụ vẫn đƣợc cung cấp.

Tính không thể tách biệt: Quá trình cung cấp và tiêu dùng sản phẩm dịch vụ ngân hàng đƣợc diễn ra đồng thời, đặc biệt có sự tham gia trực tiếp của khách hàng vào 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] quá trình cung ứng sản phẩm dịch vụ. Đồng thời mỗi dịch vụ lại tuân theo một quy trình nhất định không thể cắt đƣợc thành các loại thành phẩm khác nhau nhƣ quy trình thẩm định, quy trình cho vay. Tính không ổn định : Chất lƣợng của các dịch vụ ngân hàng thƣờng không xác định, nó phụ thuộc vào ngƣời thực hiện dịch vụ, thời gian , địa điểm. Đồng thời, giữa các ngân hàng khác nhau thì chất lƣợng dịch vụ khác nhau tùy trình độ chuyên môn, nhận thức mà cung ứng dịch vụ với mức độ khác nhau,… Tính không lƣu trữ đƣợc: Các sản phẩm ngân hàng mang đặc tính vô hình, do vậy cũng không thể lƣu kho đƣợc.

Trong khi đó nhu cầu dịch vụ thƣờng biến động lớn có thời điểm nhu cầu tăng đột biến song các ngân hàng cũng không thể sản xuất sẵn rồi đem lƣu kho đƣợc.  Yếu tố lòng tin: Một đặc tính đặc thù của hoạt động ngân hàng là tình trạng tài chính của một ngân hàng phụ thuộc vào niềm tin của khách hàng gửi tiền vào giá trị tài sản của ngân hàng đó. Nếu khách gửi tiền tin rằng nhiều tài sản của ngân hàng đã giảm giá trị thì ai cũng cố rút tiền của mình ra và gửi tiền vào một ngân hàng khác.