Xây Dựng Mô Hình Truyền Thông Về Biến Đổi Khí Hậu Trong Các Trường Trung Học Cơ Sở Tại Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu mô hình truyền thông về biến đổi khí hậu tại các trường trung học cơ sở ở Hà Nội, nâng cao nhận thức cộng đồng.

• Tác giả: Trần Bích Vân
• Người hướng dẫn: Gs. Tskh Nguyễn Đức Ngữ
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Biến đổi khí hậu
• Đề tài: Xây dựng mô hình truyền thông về biến đổi khí hậu trong các trường trung học cơ sở tại Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn luận văn
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Vấn đề nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
• 1.5. Dự kiến đóng góp của luận văn
• 1.6. Nội dung nghiên cứu
• 1.7. Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Truyền thông về BĐKH trên thế giới hiện nay
• 1.2. Các nghiên cứu ở nƣớc ngoài
• 1.2.1. Tại Canada
• 1.2.2. Tại Hoa Kỳ
• 1.2.3. Tại Thụy Điển
• 1.2.4. Tại Phần Lan
• 1.2.5. Tại New Zealand
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tác động của BĐKH đến tính dễ bị tổn thƣơng của trẻ em
• 2.2. Sự cần thiết phải truyền thông về BĐKH cho học sinh các trƣờng THCS
• 2.3. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phƣơng pháp tiếp cận nghiên cứu
• 2.3.2. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG VÀ KIỂM NGHIỆM MÔ HÌNH TRUYỀN THÔNG VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRONG TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 3.1. Cơ sở thực tiễn
• 3.2. Thực trạng vấn đề truyền thông về biến đổi khí hậu trong các trƣờng THCS
• 3.3. Hoạt động ngoài giờ lên lớp trong các trƣờng THCS hiện nay
• 3.4. Xây dựng mô hình truyền thông BĐKH trong trƣờng THCS
• 3.5. Các nguyên tắc chỉ đạo về việc xây dựng mô hình truyền thông BĐKH trong trƣờng THCS
• 3.6. Những kiến thức về biến đổi khí hậu cần truyền thông trong các trƣờng THCS
• 3.7. Phƣơng thức truyền thông về BĐKH dựa trên các hoạt động ngoài giờ lên lớp trong các trƣờng THCS
• 3.8. Xây dựng mô hình truyền thông về BĐKH trong các trƣờng THCS
• 3.9. Kiểm nghiệm mô hình
• 3.10. Nội dung kiểm nghiệm
• 3.11. Kết quả kiểm nghiệm mô hình
• 3.12. So sánh nhận thức của học sinh trƣờng THCS Mỗ Lao và học sinh trƣờng THCS Trung Hòa trƣớc và sau kiểm nghiệm mô hình
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mô Hình Truyền Thông Biến Đổi Khí Hậu Tại Hà Nội

Mô hình truyền thông về biến đổi khí hậu trong các trường trung học cơ sở tại Hà Nội đang trở thành một vấn đề cấp thiết. Với sự gia tăng nhận thức về biến đổi khí hậu, việc xây dựng một mô hình truyền thông hiệu quả là cần thiết để nâng cao nhận thức cho học sinh. Mô hình này không chỉ giúp học sinh hiểu rõ hơn về biến đổi khí hậu mà còn khuyến khích hành động tích cực trong việc bảo vệ môi trường.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Truyền Thông Về Biến Đổi Khí Hậu

Truyền thông về biến đổi khí hậu đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức của học sinh. Việc hiểu biết về biến đổi khí hậu giúp học sinh nhận thức được những tác động của nó đến cuộc sống hàng ngày và môi trường xung quanh.

1.2. Các Đối Tượng Tham Gia Trong Mô Hình Truyền Thông

Mô hình truyền thông này không chỉ dành cho học sinh mà còn bao gồm giáo viên và phụ huynh. Sự tham gia của tất cả các bên liên quan sẽ tạo ra một môi trường học tập tích cực và hiệu quả hơn.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Truyền Thông Biến Đổi Khí Hậu

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc truyền thông về biến đổi khí hậu, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hụt thông tin chính xác và kịp thời về biến đổi khí hậu. Điều này dẫn đến sự hiểu lầm và thiếu nhận thức trong cộng đồng học sinh.

2.1. Thiếu Thông Tin Chính Xác

Nhiều học sinh vẫn chưa có đủ thông tin về biến đổi khí hậu và các tác động của nó. Việc thiếu thông tin chính xác có thể dẫn đến những hiểu lầm nghiêm trọng về vấn đề này.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Thay Đổi Nhận Thức

Thay đổi nhận thức của học sinh về biến đổi khí hậu là một thách thức lớn. Cần có những phương pháp truyền thông sáng tạo và hiệu quả để thu hút sự chú ý của học sinh.

III. Phương Pháp Xây Dựng Mô Hình Truyền Thông Hiệu Quả

Để xây dựng một mô hình truyền thông hiệu quả về biến đổi khí hậu, cần áp dụng các phương pháp phù hợp với đặc điểm của học sinh trung học cơ sở. Các hoạt động ngoài giờ lên lớp có thể được tích hợp vào mô hình này để tạo ra sự hấp dẫn và hiệu quả.

3.1. Sử Dụng Hoạt Động Ngoài Giờ Lên Lớp

Các hoạt động ngoài giờ lên lớp như câu lạc bộ môi trường có thể giúp học sinh tham gia tích cực vào việc tìm hiểu về biến đổi khí hậu. Những hoạt động này không chỉ giúp nâng cao nhận thức mà còn khuyến khích hành động.

3.2. Tích Hợp Công Nghệ Thông Tin

Sử dụng công nghệ thông tin trong truyền thông về biến đổi khí hậu có thể tạo ra những trải nghiệm học tập thú vị cho học sinh. Các ứng dụng và trang web giáo dục có thể cung cấp thông tin hữu ích và dễ tiếp cận.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Mô Hình Truyền Thông

Mô hình truyền thông về biến đổi khí hậu đã được áp dụng thử nghiệm tại một số trường trung học cơ sở ở Hà Nội. Kết quả cho thấy sự thay đổi tích cực trong nhận thức của học sinh về vấn đề này.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Tại Trường THCS Mỗ Lao

Tại trường THCS Mỗ Lao, mô hình truyền thông đã giúp học sinh nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu. Các hoạt động thực tiễn đã tạo ra sự hứng thú và khuyến khích học sinh tham gia.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Mô Hình

Đánh giá hiệu quả của mô hình truyền thông cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong kiến thức và hành vi của học sinh liên quan đến biến đổi khí hậu.

V. Kết Luận Và Hướng Tương Lai Của Mô Hình Truyền Thông

Mô hình truyền thông về biến đổi khí hậu trong các trường trung học cơ sở tại Hà Nội đã chứng minh được tính khả thi và hiệu quả. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải tiến và mở rộng mô hình này để đạt được kết quả tốt hơn trong tương lai.

5.1. Đề Xuất Cải Tiến Mô Hình

Cần có những cải tiến trong nội dung và phương pháp truyền thông để phù hợp hơn với nhu cầu và đặc điểm của học sinh. Việc lắng nghe ý kiến của học sinh sẽ giúp cải thiện mô hình.

5.2. Hướng Tới Mô Hình Quốc Gia

Mô hình truyền thông này có thể được nhân rộng ra các tỉnh thành khác trong cả nước, góp phần nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu cho thế hệ trẻ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Biến đổi khí hậu đang là thách thức nghiêm trọng đối với tiến trình phát triển bền vững toàn cầu và Việt Nam. Báo cáo của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc cảnh báo nếu nhiệt độ Trái Đất tăng thêm 2°C, khoảng 22 triệu người dân Việt Nam có nguy cơ mất nhà ở và 45% diện tích đất nông nghiệp tại Đồng bằng sông Cửu Long sẽ chìm trong nước biển. Trong cấu trúc nhân khẩu học, học sinh và sinh viên chiếm khoảng 24% dân số cả nước. Đây là nhóm đối tượng chịu tác động nặng nề nhất từ các hình thái thời tiết cực đoan nhưng lại có ít năng lực tự ứng phó.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết sự thiếu hụt các mô hình truyền thông chuyên biệt về biến đổi khí hậu trong học đường. Hầu hết các hoạt động hiện nay chỉ dừng lại ở mức cổ động bề nổi, chưa phân khúc đối tượng và chưa được tích hợp bài bản vào chương trình sư phạm.

Mục tiêu cụ thể của luận văn tập trung vào hai nhiệm vụ chính:

1. Xây dựng mô hình truyền thông biến đổi khí hậu khả thi, phù hợp với đặc thù tâm sinh lý lứa tuổi và hoạt động giáo dục tại các trường trung học cơ sở.
2. Triển khai kiểm nghiệm thực chứng tại trường học cơ sở để đo lường mức độ thay đổi nhận thức, từ đó đề xuất phương án nhân rộng mô hình trên địa bàn Thủ đô và toàn quốc.

Phạm vi nghiên cứu được giới hạn tại khối học sinh trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Hà Nội, khảo sát thực tế tại 3 cơ sở giáo dục đại diện gồm trường Trung học cơ sở Ngô Sỹ Liên (quận Hoàn Kiếm), Trung học cơ sở Trung Hòa (quận Cầu Giấy) và Trung học cơ sở Mỗ Lao (quận Hà Đông) trong khung thời gian 12 tháng, từ tháng 3 năm 2013 đến tháng 3 năm 2014.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng phục vụ trực tiếp việc hiện thực hóa Quyết định số 2139/QĐ-TTg về Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu và Quyết định số 329/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, hướng tới mục tiêu nâng cao nhận thức cho trên 80% cán bộ giáo viên và 75% học sinh phổ thông.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết truyền thông hiện đại với cấu trúc 9 yếu tố cốt lõi bao gồm: nguồn phát thông tin, quá trình mã hóa, thông điệp truyền thông, phương tiện kênh truyền, quá trình giải mã, người tiếp nhận, phản ứng hành vi, luồng phản hồi thông tin và yếu tố nhiễu.

Về mô hình truyền thông, nghiên cứu kết hợp mô hình truyền thông 2 chiều và đa chiều, lấy học sinh làm trung tâm nhằm thay thế phương thức truyền tải 1 chiều thụ động. Mô hình này vận hành song song giữa cách tiếp cận từ trên xuống (Top-Down thông qua hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, chỉ đạo của ngành giáo dục) và tiếp cận từ dưới lên (Bottom-Up qua thu thập dữ liệu thực địa và đo lường trải nghiệm thực tế của người học).

Khung lý thuyết của đề tài bao hàm 4 khái niệm nền tảng:

• Biến đổi khí hậu: Sự biến đổi trạng thái khí hậu so với trung bình quan trắc qua nhiều thập kỷ, chủ yếu do phát thải khí nhà kính từ hoạt động nhân sinh theo chuẩn định nghĩa của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu.
• Tính dễ bị tổn thương của trẻ em: Nguy cơ suy giảm thể chất, sức khỏe, gián đoạn học tập và tổn thương tâm lý trước các hiện tượng thời tiết cực đoan.
• Truyền thông môi trường học đường: Quá trình tương tác có định hướng nhằm hình thành kiến thức, thái độ và thói quen bảo vệ môi trường trong môi trường sư phạm.
• Hoạt động ngoài giờ lên lớp: Không gian giáo dục mở với 6 phân nhóm hoạt động, tạo điều kiện thuận lợi để lồng ghép kiến thức mà không gây quá tải cho chương trình chính khóa.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu bao gồm hệ thống văn bản pháp lý thứ cấp (Nghị quyết số 24-NQ/TW, Quyết định số 1183/QĐ-TTg, Quyết định số 329/QĐ-BGDĐT) và dữ liệu sơ cấp thu thập trực tiếp qua khảo sát thực địa.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 600 đối tượng, phân bổ thành 150 giáo viên và 450 học sinh tại 3 trường trung học cơ sở đại diện cho khu vực nội thành cũ, đô thị mới và ven đô Hà Nội. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu ngẫu nhiên thuận tiện được áp dụng nhằm phản ánh đầy đủ tính đa dạng về điều kiện cơ sở vật chất và năng lực tiếp cận thông tin của các trường.

Nghiên cứu kết hợp 4 phương pháp phân tích:

• Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu: Hệ thống hóa cơ sở lý luận và đánh giá các chương trình truyền thông hiện hành.
• Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi cấu trúc: Đo lường thực trạng nhận thức và thói quen tiếp cận thông tin của giáo viên và học sinh.
• Phương pháp trắc nghiệm kiến thức: Sử dụng bộ câu hỏi chuẩn hóa để chấm điểm năng lực nhận thức trước và sau can thiệp.
• Phương pháp thực nghiệm sư phạm có đối chứng: Nhóm thực nghiệm tại trường Trung học cơ sở Mỗ Lao được áp dụng mô hình truyền thông ngoài giờ lên lớp, nhóm đối chứng tại trường Trung học cơ sở Trung Hòa duy trì hoạt động thông thường.

Lý do lựa chọn phương pháp thực nghiệm có đối chứng là nhằm triệt tiêu các biến can thiệp ngoại cảnh, xác lập mối quan hệ nhân quả rõ ràng giữa mô hình truyền thông mới và sự cải thiện nhận thức của học sinh. Toàn bộ số liệu được phân tích định lượng bằng thuật toán thống kê trên phần mềm chuyên dụng trong chu kỳ nghiên cứu từ tháng 3 năm 2013 đến tháng 3 năm 2014.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực địa trên 600 mẫu tại 3 trường trung học cơ sở ở Hà Nội mang lại 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, mức độ tiếp cận thông tin về biến đổi khí hậu có sự chênh lệch sâu sắc giữa giáo viên và học sinh. Trong khi 80,0% giáo viên (120/150 người) cho biết thường xuyên nghe nói về biến đổi khí hậu, tỷ lệ này ở học sinh chỉ đạt 37,1% (167/450 em). Đáng lo ngại hơn, có tới 20,7% học sinh (93/450 em) khẳng định chưa bao giờ nghe nói đến biến đổi khí hậu.

Thứ hai, kênh truyền thông học đường gần như chưa phát huy tác dụng. Có 0% giáo viên và 0% học sinh tiếp nhận thông tin về biến đổi khí hậu qua các buổi ngoại khóa hoặc sự kiện truyền thông chuyên đề tại trường. Nguồn cung cấp thông tin của giáo viên chủ yếu đến từ báo mạng (95,3%) và truyền hình (31,3%). Đối với học sinh, kiến thức phụ thuộc vào sách giáo khoa và bài giảng chính khóa (43,8%), tiếp theo là báo mạng (29,1%) và truyền hình (16,0%).

Thứ ba, tỷ lệ nhầm lẫn về nguyên nhân và biểu hiện của biến đổi khí hậu ở mức rất cao. Có 82,0% giáo viên và 48,0% học sinh nhầm lẫn động đất là nguyên nhân của biến đổi khí hậu; 50,0% giáo viên và 56,9% học sinh coi sóng thần là nguyên nhân biến đổi khí hậu. Trong khi đó, việc nhận biết nguyên nhân cốt lõi là sự gia tăng nồng độ khí nhà kính chỉ đạt 68,0% ở giáo viên và 50,0% ở học sinh.

Thứ tư, kết quả can thiệp thực nghiệm cho thấy sự chuyển biến vượt bậc. Sau khi tham gia mô hình truyền thông tích hợp tại trường Trung học cơ sở Mỗ Lao, tỷ lệ học sinh trả lời đúng bản chất nguyên nhân và biểu hiện của biến đổi khí hậu tăng từ dưới 50% lên trên 85%, tạo khoảng cách vượt trội so với nhóm đối chứng tại trường Trung học cơ sở Trung Hòa.

Thảo luận kết quả

Thực trạng nhận thức hạn chế bắt nguồn từ việc thiếu vắng tài liệu hướng dẫn chuẩn hóa dành riêng cho cấp trung học cơ sở. Các chương trình truyền thông cộng đồng lớn như Giờ Trái Đất hay Chiến dịch 350 chủ yếu mang tính phong trào ngắn hạn, nặng về khẩu hiệu, chưa tạo ra cơ chế duy trì thói quen xanh lâu dài trong môi trường học đường. Các tài liệu của các tổ chức phát triển thường mang tính hàn lâm, hướng tới cán bộ dự án nên khó tiếp thu đối với học sinh lứa tuổi 11-15.

Khi so sánh với kinh nghiệm quốc tế, các chiến dịch thành công tại Nhật Bản (như phong trào giảm 1 kg khí CO2 mỗi người mỗi ngày) hay Phần Lan (Tuần lễ nhận thức năng lượng cho học sinh tiểu học và trung học) đều cho thấy việc biến kiến thức thành hành vi thực hành cụ thể tại lớp học mang lại hiệu quả cao hơn nhiều so với việc chỉ tuyên truyền lý thuyết.

Trong báo cáo nghiên cứu, các dữ liệu định lượng được trực quan hóa qua hệ thống 11 biểu đồ hình cột và 5 bảng tổng hợp chi tiết. Các biểu đồ so sánh nhận thức trước và sau kiểm nghiệm mô tả trực quan sự chuyển dịch tích cực về điểm số, minh chứng rằng việc tích hợp truyền thông vào 6 loại hình hoạt động ngoài giờ lên lớp là giải pháp tối ưu giúp học sinh tiếp thu kiến thức tự nhiên, không gây quá tải chương trình học.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả truyền thông về biến đổi khí hậu trong trường học, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể:

1. Thể chế hóa và ban hành khung hướng dẫn tích hợp truyền thông biến đổi khí hậu vào 6 loại hình hoạt động ngoài giờ lên lớp. Ban Giám hiệu các trường phối hợp cùng Tổng phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh đưa nội dung khí hậu vào tiết chào cờ đầu tuần, câu lạc bộ khoa học và hoạt động lao động công ích. Mục tiêu đạt 100% các lớp thực hiện tối thiểu 2 chuyên đề ngoại khóa mỗi học kỳ, hoàn thành chỉ tiêu ngay trong năm học 2014-2015.

2. Biên soạn và phát hành bộ tài liệu truyền thông trực quan, tinh gọn, loại bỏ tính hàn lâm để tập trung vào kỹ năng sinh tồn và thích ứng an toàn. Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng các chuyên gia khí tượng thủy văn thiết kế cẩm nang tranh cổ động, trò chơi tương tác và video ngắn. Mục tiêu cung cấp tài liệu chuẩn cho 100% trường trung học cơ sở trên địa bàn Hà Nội trong lộ trình 12 tháng.

3. Triển khai các lớp tập huấn kỹ năng truyền thông đa chiều cho 100% đội ngũ giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn Khoa học tự nhiên, Địa lý, Giáo dục công dân. Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì tổ chức nhằm nâng tỷ lệ giáo viên nhận thức đúng bản chất biến đổi khí hậu từ mức 68,0% hiện tại lên trên 95% vào năm 2020 theo định hướng của Quyết định số 329/QĐ-BGDĐT.

4. Thành lập và nhân rộng mô hình Câu lạc bộ Vì Môi trường do học sinh tự quản làm nòng cốt tại các trường học. Đoàn Thanh niên và Liên đội nhà trường giữ vai trò bảo trợ, trao quyền cho học sinh tự tổ chức các chiến dịch thu gom rác thải, tiết kiệm điện nước. Mục tiêu thu hút 15-20% tổng số học sinh tham gia thường xuyên, giảm từ 10-15% lượng tiêu thụ năng lượng tại cơ sở trường học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

1. Cán bộ quản lý giáo dục tại Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở và Phòng Giáo dục và Đào tạo: Khai thác bộ số liệu thực chứng trên 600 mẫu khảo sát để làm căn cứ khoa học xây dựng kế hoạch triển khai Đề án 329/QĐ-BGDĐT, đồng thời thiết lập bộ tiêu chí đánh giá mô hình trường học an toàn trước thiên tai.

2. Ban Giám hiệu, Tổng phụ trách Đội và giáo viên tại các trường trung học cơ sở: Ứng dụng trực tiếp quy trình tổ chức 6 loại hình hoạt động ngoài giờ lên lớp tích hợp giáo dục khí hậu, giúp tối ưu hóa thời khóa biểu sẵn có mà không gây áp lực học tập cho học sinh.

3. Giáo viên giảng dạy các môn Địa lý, Sinh học, Vật lý và Giáo dục công dân: Sử dụng hệ thống biểu đồ, bảng dữ liệu phân tích và bộ câu hỏi trắc nghiệm chuẩn hóa làm học liệu trực quan, phục vụ đổi mới phương pháp giảng dạy liên môn.

4. Các tổ chức phi chính phủ, chuyên gia phát triển cộng đồng và học viên cao học chuyên ngành Môi trường, Biến đổi khí hậu: Kế thừa phương pháp luận kết hợp giữa tiếp cận từ trên xuống và từ dưới lên, cùng bộ công cụ điều tra xã hội học để triển khai các dự án tài trợ nâng cao năng lực ứng phó thiên tai trong trường học.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao học sinh trung học cơ sở là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất trước biến đổi khí hậu? Học sinh trung học cơ sở đang trong giai đoạn phát triển thể chất, chưa hoàn thiện kỹ năng ứng phó hiểm họa. Theo thống kê lũ lụt năm 2000 tại Đồng bằng sông Cửu Long, có 352 trẻ em tử vong trong tổng số 762 nạn nhân, chiếm hơn 46%. Đến năm 2011, trong 68 trường hợp thiệt mạng do bão lũ có tới 55 nạn nhân là trẻ em.

2. Thực trạng nhận thức về biến đổi khí hậu của giáo viên và học sinh Hà Nội có điểm bất cập nào lớn nhất? Bất cập lớn nhất là tỷ lệ hiểu sai bản chất khoa học rất phổ biến. Có tới 82,0% giáo viên và 48,0% học sinh nhầm lẫn động đất là nguyên nhân gây biến đổi khí hậu. Đáng chú ý, 0% đối tượng khảo sát được tiếp cận kiến thức qua các kênh ngoại khóa học đường chính thống.

3. Ưu điểm nổi bật của việc truyền thông biến đổi khí hậu qua hoạt động ngoài giờ lên lớp là gì? Giải pháp này tận dụng quỹ thời gian sinh hoạt tập thể như tiết chào cờ đầu tuần, câu lạc bộ sở thích và lao động công ích. Phương thức này giúp học sinh học qua trải nghiệm, không làm tăng thời lượng học chính khóa, nâng tỷ lệ hiểu đúng kiến thức lên trên 85% sau thực nghiệm.

4. Luận văn dựa trên những cơ sở pháp lý chiến lược nào của Việt Nam? Đề tài bám sát Nghị quyết số 24-NQ/TW của Hội nghị Trung ương 7 khóa XI, Quyết định số 2139/QĐ-TTg về Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu, và Quyết định số 329/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo đặt mục tiêu 80% giáo viên và học sinh được nâng cao kỹ năng ứng phó vào năm 2015.

5. Làm cách nào để duy trì hiệu quả lâu dài của mô hình truyền thông học đường? Cần xây dựng mô hình Câu lạc bộ Vì Môi trường do chính học sinh làm chủ nhiệm, kết hợp các hình thức tương tác như cuộc thi sáng tạo, góc truyền thông xanh. Việc trao quyền tự chủ giúp các em chuyển đổi từ tiếp nhận thụ động sang tự giác thực hành lối sống xanh mỗi ngày.

Kết luận

• Luận văn đã tiến hành khảo sát toàn diện thực trạng nhận thức về biến đổi khí hậu trên 600 giáo viên và học sinh tại 3 trường trung học cơ sở ở Hà Nội, chỉ ra khoảng trống lớn trong truyền thông học đường.
• Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết truyền thông hiện đại và phương pháp tiếp cận đa chiều, làm rõ tính cấp bách của việc bảo vệ trẻ em trước tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu.
• Thiết kế thành công mô hình truyền thông biến đổi khí hậu tích hợp linh hoạt vào 6 loại hình hoạt động ngoài giờ lên lớp, bảo đảm tính sư phạm và khả thi.
• Kiểm nghiệm thực chứng tại trường Trung học cơ sở Mỗ Lao chứng minh hiệu quả vượt trội, nâng tỷ lệ học sinh nắm vững kiến thức khí hậu chuẩn xác lên trên 85%.
• Cung cấp luận cứ khoa học và giải pháp thực tiễn đóng góp trực tiếp cho Đề án 329/QĐ-BGDĐT và Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu.

Theo lộ trình khuyến nghị, các cơ sở giáo dục cần hoàn thiện giai đoạn thí điểm và chuẩn bị nhân rộng mô hình ra toàn bộ các trường trung học cơ sở trên địa bàn Hà Nội trong giai đoạn 2015-2017, tiến tới phủ sóng toàn quốc vào năm 2020. Ban Giám hiệu các trường, các tổ chức xã hội và đội ngũ giáo viên cần chủ động phối hợp áp dụng ngay khung mô hình truyền thông ngoài giờ lên lớp để trang bị kỹ năng ứng phó toàn diện, xây dựng thế hệ công dân trẻ sống xanh và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận - kiến nghị và tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chƣơng: - Chƣơng 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu; - Chƣơng 2: Cơ sở lý luận và phƣơng pháp nghiên cứu; - Chƣơng 3: Xây dựng mô hình truyền thông về BĐKH cho các trƣờng THCS tại Hà Nội 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Truyền thông về BĐKH trên thế giới hiện nay đƣợc thực hiện bởi nhiều tổ chức khác nhau và cũng có nhiều giải pháp đƣợc áp dụng để thực hiện, tuy nhiên truyền thông về BĐKH đang đƣợc thực hiện chủ yếu theo hình thức cổ động và gộp chung cho mọi đối tƣợng mà chƣa đƣợc phân tầng, phân khúc để thực hiện truyền thông với các nội dung và hình thức phù hợp[1]. Trên thực tế, với mỗi tầng lớp trong xã hội, cần xây dựng các nội dung và nhóm phƣơng pháp riêng để truyền thông về BĐKH. Trên thế giới hiện nay mới chủ yếu đƣa giáo dục về BĐKH vào nhà trƣờng, còn truyền thông BĐKH cho đối tƣợng học sinh chƣa đƣợc chú ý. Ở Việt Nam việc đƣa giáo dục về BĐKH vào nhà trƣờng cũng mới đƣợc chú ý và đang trong quá trình thử nghiệm, chƣa có hoạt động truyền thông cũng nhƣ nghiên cứu về truyền thông BĐKH dành riêng cho học sinh THCS.

Các nghiên cứu ở nƣớc ngoài * Tại Canada: Chính phủ Canada đƣa các thông tin, chƣơng trình, báo cáo quốc gia và các sáng kiến về BĐKH lên trang thông tin của chính phủ và các phƣơng tiện thông tin đại chúng bao gồm cả: Twitter, Facebook và Flickr [16]. * Tại Hoa Kỳ: Có dự án truyền thông về BĐKH của Đại học Yale, tại trang web http://environment.edu/climate-communication/ các nhận thức về BĐKH của cộng đồng ngƣời Mỹ đƣợc khảo sát, sau đó thông qua trang web này, các thông tin về BĐKH và chính sách giảm nhẹ BĐKH đƣợc chuyển tải đến cộng đồng. Tuy nhiên các thông tin khảo sát và các nội dung truyền thông về BĐKH ở trang web này còn mạng nặng tính khoa học hàn lâm về BĐKH và không có các thông tin dành cho học sinh THCS [17]. * Tại Thụy Điển: Truyền thông về BĐKH tại Thụy Điển đƣợc thực hiện bởi các cơ quan chức năng, các tổ chức phi chính phủ và các hiệp hội nghiên cứu, thông qua các bản tin về BĐKH và giải pháp ứng phó.

Từ năm 2005, truyền thông BĐKH đƣợc mở rộng trên mạng Internet. Một chiến dịch truyền 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thông đã đƣợc thực hiện từ 2006 đến 2008 với mục đích nâng cao kiến thức cho cộng đồng về nguyên nhân và hậu quả của BĐKH [20]. * Tại Phần Lan: Truyền thông về biến đổi khí hậu đƣợc thực hiện bởi các bộ khác nhau. Kể từ năm 2008 các nhà báo đã đƣợc đào tạo về truyền thông BĐKH; Chƣơng trình Truyền thông biến đổi khí hậu (2002-2007) là một phần quan trọng của chiến lƣợc khí hậu quốc gia của Phần Lan.

Chƣơng trình đƣợc thực hiện nhằm mục đích nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu, tác động của nó và các giải pháp giảm nhẹ. Hàng năm vào tháng 10 có sự kiện “Tuần lễ Nhận thức về năng lƣợng” Một nửa số học sinh ở độ tuổi 8-9 tham gia “Tuần lễ” này bằng cách nghiên cứu năng lƣợng từ sản xuất và tiêu thụ tiết kiệm, sau đó thực hành hành động tiết kiệm năng lƣợng ở nhà và ở trƣờng [18]. * Tại New Zealand: Chính phủ New Zealand đẩy mạnh truyền thông về BĐKH thông qua các chiến dịch nhằm cung cấp cho công chúng thông tin để giúp họ đƣa ra quyết định giảm phát thải khí nhà kính và khuyến khích thay đổi hành vi lâu dài.