Xây Dựng Mô Hình Du Lịch Vì Người Nghèo Tại Vườn Quốc Gia Cúc Phương

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu ussh xây dựng mô hình du lịch vì người nghèo tại vườn quốc gia cúc phương, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải

• Tác giả: Lê Thu Hương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Đức Thanh
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Du Lịch Học
• Đề tài: Xây Dựng Mô Hình Du Lịch Vì Người Nghèo Tại Vườn Quốc Gia Cúc Phương
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ DU LỊCH VÌ NGƯỜI NGHÈO
• 1.1. Người nghèo
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG DU LỊCH TẠI CÚC PHƯƠNG
• 3. CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG TỔ HỢP DU LỊCH NHẰM XOÁ ĐÓI GIẢM NGHÈO TẠI CÚC PHƯƠNG

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mô Hình Du Lịch Bền Vững Tại Cúc Phương

Mô hình du lịch bền vững tại Vườn Quốc Gia Cúc Phương không chỉ là một khái niệm mà còn là một giải pháp thiết thực cho việc phát triển kinh tế địa phương, đặc biệt là cho người nghèo. Vườn Quốc Gia Cúc Phương, được thành lập vào năm 1962, là một trong những khu bảo tồn thiên nhiên quan trọng nhất tại Việt Nam. Với sự đa dạng sinh học phong phú, nơi đây không chỉ thu hút khách du lịch mà còn là nơi sinh sống của nhiều cộng đồng dân tộc thiểu số. Mô hình du lịch bền vững tại đây hướng tới việc bảo tồn thiên nhiên, phát triển kinh tế địa phương và cải thiện đời sống cho người nghèo.

1.1. Định Nghĩa Mô Hình Du Lịch Bền Vững

Mô hình du lịch bền vững được hiểu là một hình thức du lịch không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn bảo vệ môi trường và văn hóa địa phương. Điều này đặc biệt quan trọng tại Cúc Phương, nơi mà bảo tồn thiên nhiên và phát triển kinh tế cần phải đi đôi với nhau.

1.2. Vai Trò Của Du Lịch Đối Với Người Nghèo

Du lịch có thể tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người nghèo thông qua việc phát triển các dịch vụ như hướng dẫn viên, nhà hàng, và lưu trú. Tuy nhiên, để đạt được điều này, cần có sự hỗ trợ từ chính quyền và các tổ chức phi chính phủ.

II. Thách Thức Trong Việc Phát Triển Du Lịch Bền Vững Tại Cúc Phương

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc phát triển mô hình du lịch bền vững tại Cúc Phương vẫn gặp phải nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hụt kiến thức và kỹ năng của người nghèo trong việc tham gia vào ngành du lịch. Ngoài ra, sự cạnh tranh từ các khu du lịch khác cũng là một yếu tố cần xem xét.

2.1. Thiếu Kiến Thức Và Kỹ Năng

Nhiều người nghèo không có đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết để tham gia vào ngành du lịch. Việc đào tạo và nâng cao năng lực cho họ là rất cần thiết để họ có thể tận dụng cơ hội từ du lịch.

2.2. Cạnh Tranh Từ Các Khu Du Lịch Khác

Cúc Phương phải đối mặt với sự cạnh tranh từ các khu du lịch khác trong và ngoài nước. Điều này đòi hỏi phải có những chiến lược marketing hiệu quả để thu hút khách du lịch.

III. Phương Pháp Phát Triển Du Lịch Bền Vững Tại Cúc Phương

Để phát triển mô hình du lịch bền vững tại Cúc Phương, cần áp dụng một số phương pháp cụ thể. Các phương pháp này không chỉ giúp bảo tồn thiên nhiên mà còn tạo ra lợi ích kinh tế cho người nghèo.

3.1. Đào Tạo Và Nâng Cao Năng Lực

Đào tạo cho người nghèo về kỹ năng du lịch là một trong những phương pháp quan trọng. Các khóa học về hướng dẫn viên, quản lý khách sạn và dịch vụ ăn uống sẽ giúp họ có cơ hội việc làm tốt hơn.

3.2. Tăng Cường Hợp Tác Giữa Các Bên Liên Quan

Sự hợp tác giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương là rất quan trọng. Các bên cần làm việc cùng nhau để phát triển các sản phẩm du lịch hấp dẫn và bền vững.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Mô Hình Du Lịch Bền Vững

Mô hình du lịch bền vững tại Cúc Phương đã được áp dụng thành công trong một số dự án. Những dự án này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo tồn thiên nhiên và văn hóa địa phương.

4.1. Dự Án Du Lịch Cộng Đồng

Các dự án du lịch cộng đồng đã giúp người nghèo có cơ hội tham gia vào ngành du lịch. Họ có thể cung cấp dịch vụ lưu trú, ẩm thực và hướng dẫn cho khách du lịch.

4.2. Bảo Tồn Thiên Nhiên Qua Du Lịch

Du lịch bền vững không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn giúp bảo tồn các giá trị thiên nhiên. Các hoạt động du lịch được tổ chức một cách có trách nhiệm sẽ giúp bảo vệ môi trường.

V. Kết Luận Về Mô Hình Du Lịch Bền Vững Tại Cúc Phương

Mô hình du lịch bền vững tại Vườn Quốc Gia Cúc Phương là một giải pháp khả thi cho việc phát triển kinh tế địa phương và cải thiện đời sống cho người nghèo. Tuy nhiên, để mô hình này thành công, cần có sự hỗ trợ từ nhiều phía.

5.1. Tương Lai Của Du Lịch Bền Vững

Tương lai của du lịch bền vững tại Cúc Phương phụ thuộc vào sự hợp tác giữa các bên liên quan và sự tham gia tích cực của cộng đồng địa phương.

5.2. Khuyến Khích Chính Sách Hỗ Trợ

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ để khuyến khích phát triển du lịch bền vững, từ đó tạo ra nhiều cơ hội cho người nghèo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ------
------ LÊ THU HƯƠNG Xây dựng mô hình du lịch vì người nghèo tại vườn quốc gia Cúc Phương LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH HỌC Hà Nội - 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ®¹i häc quèc gia hµ néi TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC Xà HỘI VÀ NHÂN VĂN ------------------------------------------- LÊ THU HƯƠNG Xây dựng mô hình du lịch vì người nghèo tại vườn quốc gia Cúc Phương LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: Du lịch học Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Đức Thanh Hà Nội - 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] "X©y dùng m« h×nh du lÞch v× ng−êi nghÌo t¹i v−ên quèc gia Cóc Ph−¬ng" Lêi më ®Çu 1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi HiÖn nay, lao ®éng trong ngµnh du lÞch t¹i ViÖt Nam chñ yÕu tËp trung trong khu vùc kh¸ch s¹n, nhµ hµng, c¸c c«ng ty du lÞch, l÷ hµnh ë c¸c ®« thÞ vµ c¸c trung t©m hµnh chÝnh, kinh tÕ, v¨n ho¸. Du lÞch t¹i c¸c vïng n«ng th«n, miÒn nói hay t¹i c¸c v−ên quèc gia - nh÷ng n¬i giµu tµi nguyªn ch−a thùc sù ph¸t triÓn. Mèi liªn kÕt gi÷a c¸c doanh nghiÖp du lÞch vµ ng−êi nghÌo vÉn cßn rÊt h¹n chÕ.

Ng−êi nghÌo thiÕu c¸c kiÕn thøc vµ kü n¨ng cÇn thiÕt, ®Æc biÖt lµ céng ®ång d©n c− cña c¸c vïng n«ng th«n vµ miÒn nói ch−a tiÕp cËn ®−îc víi c¸c c¬ héi vÒ viÖc lµm, kinh doanh vµ c¸c lîi Ých kh¸c tõ du lÞch. Lîi Ých do du lÞch mang l¹i ch−a ®−îc ph©n bè ®Òu cho c¸c ®èi t−îng. MÆc dï, Nhµ n−íc cã chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch, −u ®·i vÒ ®Êt ®ai, tµi chÝnh, tÝn dông ®èi víi tæ chøc, c¸ nh©n trong n−íc vµ tæ chøc, c¸ nh©n n−íc ngoµi ®Çu t− vµo ph¸t triÓn du lÞch t¹i n¬i cã tiÒm n¨ng du lÞch ë vïng s©u, vïng xa, vïng cã ®iÒu kiÖn kinh tÕ - x· héi khã kh¨n nh»m sö dông lao ®éng, hµng ho¸ vµ dÞch vô t¹i chç, gãp phÇn n©ng cao d©n trÝ, xo¸ ®ãi, gi¶m nghÌo, nh−ng nhËn thøc vÒ vai trß cña du lÞch ®èi víi viÖc xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo ë c¸c ®Þa ph−¬ng cßn rÊt h¹n chÕ. V−ên Quèc gia Cóc Ph−¬ng n»m c¸ch Hµ Néi 120 km vÒ phÝa Nam.

§©y lµ v−ên Quèc gia ®Çu tiªn cña ViÖt Nam ®−îc thµnh lËp vµo n¨m 1962 vµ lµ mét trong nh÷ng kho b¸u lín cña thiªn nhiªn ViÖt Nam - n¬i c− tró cña rÊt nhiÒu loµi thùc vËt, ®éng vËt cã vó, chim mu«ng quý hiÕm vµ lµ n¬i sinh sèng cña céng ®ång d©n téc M−êng víi nh÷ng gi¸ trÞ v¨n ho¸ ®éc ®¸o. Cóc Ph−¬ng tõ l©u ®· trë thµnh n¬i thu hót ho¹t ®éng tham quan, gi¶i trÝ, häc tËp, nghiªn cøu cña kh¸ch du lÞch trong n−íc vµ quèc tÕ. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, sè l−îng du kh¸ch ®Õn Cóc Ph−¬ng ngµy cµng t¨ng vµ ®©y còng lµ mét trong nh÷ng v−ên quèc gia cã sè l−îng kh¸ch Lª Thu H−¬ng 1 Häc viªn líp cao häc du lÞch K2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] "X©y dùng m« h×nh du lÞch v× ng−êi nghÌo t¹i v−ên quèc gia Cóc Ph−¬ng" ®Õn vµo lo¹i cao nhÊt cña ViÖt Nam. MÆc dï vËy, ®êi sèng cña nh©n d©n vïng ®Öm cßn rÊt nhiÒu khã kh¨n: d©n sè t¨ng nhanh, diÖn tÝch ®Êt canh t¸c h¹n hÑp, s¶n xuÊt chñ yÕu dùa vµo n«ng nghÞªp, s¶n xuÊt l©m nghiÖp vµ c¸c ngµnh nghÒ kh¸c ch−a ph¸t triÓn.

Mét bé phËn d©n c− sèng gi¸p ranh vÉn ch−a tËp trung vµo s¶n xuÊt mµ cßn nÆng vÒ khai th¸c l©m s¶n trong rõng ®Ó sinh sèng. Nh÷ng lîi Ých cña hä tõ ho¹t ®éng du lÞch vµ sù tham gia cña hä vµo du lÞch cßn nhiÒu h¹n chÕ vµ bÊt cËp. HÇu hÕt hä vÉn ®øng ngoµi ho¹t ®éng kinh doanh vµ ph¸t triÓn du lÞch. CÇn nhanh chãng t×m ra c¬ chÕ vµ biÖn ph¸p ®Ó thu hót céng ®ång nµy vµo ho¹t ®éng du lÞch, gãp phÇn xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, b¶o vÖ m«i tr−êng vµ c¸c gi¸ trÞ thiªn nhiªn quý gi¸ cña V−ên Quèc gia.

M« h×nh du lÞch v× ng−êi nghÌo t¹i v−ên quèc gia Cóc Ph−¬ng cã thÓ sÏ lµ mét trong nh÷ng gi¶i ph¸p x· héi ho¸ du lÞch h÷u hiÖu nh»m ®¹t ®−îc môc tiªu kÓ trªn. Môc tiªu vµ nhiÖm vô nghiªn cøu - Môc tiªu nghiªn cøu Môc tiªu tæng qu¸t cña ®Ò tµi lµ t×m gi¶i ph¸p thiÕt thùc nh»m thu hót céng ®ång ®Þa ph−¬ng vµo ho¹t ®éng du lÞch, gãp phÇn xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo cho ng−êi d©n vïng ®Öm V−ên Quèc gia ë n−íc ta. §Ò tµi ®Æt ra môc tiªu cô thÓ lµ t×m ra m« h×nh cô thÓ nh»m ph¸t triÓn du lÞch cho céng ®ång ng−êi d©n c¸c x· vïng ®Öm v−ên quèc gia Cóc Ph−¬ng. - NhiÖm vô nghiªn cøu §Ó ®¹t ®−îc môc tiªu ®Ò ra, luËn v¨n cÇn ph¶i thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô sau: • Tæng quan c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu cã liªn quan ®Õn du lÞch v× ng−êi nghÌo, kh¶o s¸t kinh nghiÖm ph¸t triÓn du lÞch v× ng−êi nghÌo ë mét sè n−íc trªn thÕ giíi.

Lª Thu H−¬ng 2 Häc viªn líp cao häc du lÞch K2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] "X©y dùng m« h×nh du lÞch v× ng−êi nghÌo t¹i v−ên quèc gia Cóc Ph−¬ng" • Kh¶o s¸t ®−îc hiÖn tr¹ng ho¹t ®éng du lÞch t¹i Cóc Ph−¬ng; x¸c ®Þnh ®−îc vai trß vµ sù tham gia cña céng ®ång vµo ho¹t ®éng du lÞch. • Tõ kinh nghiÖm c¸c n−íc, tõ thùc tÕ hoµn c¶nh ®Þa ph−¬ng ®−a ra m« h×nh tæ chøc ho¹t ®éng du lÞch phï hîp cho céng ®ång. §èi t−îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu - §èi t−îng nghiªn cøu: Sù tham gia cña céng ®ång d©n c− thuéc c¸c x· vïng ®Öm t¹i Cóc Ph−¬ng vµo ho¹t ®éng du lÞch vµ mèi quan hÖ gi÷a du lÞch víi vÊn ®Ò xo¸ ®ãi gi¶m ®èi víi ng−êi d©n t¹i ®©y. - Ph¹m vi nghiªn cøu + Ph¹m vi vÊn ®Ò nghiªn cøu: Ho¹t ®éng du lÞch céng ®ång t¹i v−ên quèc gia Cóc Ph−¬ng.

+ Ph¹m vi vÒ kh«ng gian: C¸c x· vïng ®Öm t¹i Cóc Ph−¬ng - n¬i cã ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn du lÞch nh»m xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo. + Ph¹m vi vÒ thêi gian: Nghiªn cøu t×nh h×nh vµ hiÖn tr¹ng ph¸t triÓn du lÞch còng nh− ®êi sèng kinh tÕ vµ kh¶ n¨ng chuyÓn ®æi kinh tÕ cña ng−êi d©n t¹i Cóc Ph−¬ng trong nh÷ng n¨m võa qua - cô thÓ lµ tõ n¨m 2006 ®Õn nay vµ xu thÕ ph¸t triÓn trong nh÷ng n¨m tiÕp theo. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu 4. Ph−¬ng ph¸p thu thËp vµ xö lý th«ng tin sè liÖu Th«ng qua ph−¬ng ph¸p nµy, mét khèi l−îng lín c¸c t− liÖu lý thuyÕt ®· ®−îc tËp hîp nh− kh¸i niÖm ng−êi nghÌo, chuÈn nghÌo, ho¹t ®éng du lÞch céng ®ång vµ kinh nghiÖm du lÞch v× ng−êi nghÌo ë c¸c n−íc nh− Th¸i Lan, Malaysia, Uruguay, Paraguay vµ mét sè bµi häc thµnh c«ng vÒ kinh nghiÖm ph¸t triÓn lo¹i h×nh du lÞch ë nhµ d©n t¹i Ph¸p, BØ.

Bªn c¹nh ®ã, luËn v¨n còng ®· thu thËp ®−îc kh¸ nhiÒu th«ng tin thùc tÕ vÒ ho¹t ®éng du lÞch t¹i Cóc Ph−¬ng còng nh− ®iÒu kiÖn v¨n ho¸ - kinh tÕ - Lª Thu H−¬ng 3 Häc viªn líp cao häc du lÞch K2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] "X©y dùng m« h×nh du lÞch v× ng−êi nghÌo t¹i v−ên quèc gia Cóc Ph−¬ng" x· héi cña c− d©n vïng ®Öm. §©y lµ th«ng tin h÷u Ých ®Ó lµm c¨n cø x¸c l¹p c¸c ph−¬ng ¸n x©y dùng m« h×nh ph¸t triÓn du lÞch. Ph−¬ng ph¸p kh¶o s¸t thùc ®Þa MÆc dï nh÷ng th«ng tin thu thËp ®−îc kh¸ lín, song mét sè th«ng tin ch−a phï hîp, thiÕu chÝnh x¸c vµ lçi thêi. Do vËy, t¸c gi¶ ®· tiÕn hµnh 4 ®ît kh¶o s¸t nh»m bæ sung vµ cËp nhËt th«ng tin.

C¸c ®ît kh¶o s¸t nµy ®Òu nhËn ®−îc sù gióp ®ì rÊt nhiÖt t×nh cña Ban Qu¶n lý V−ên Quèc gia Cóc Ph−¬ng vµ Uû ban nh©n d©n c¸c x· thuéc vïng ®Öm, ®Æc biÖt lµ Uû ban nh©n d©n x· Cóc Ph−¬ng, Kú Phó, Yªn Quang vµ nh©n d©n b¶n Khanh. Nh÷ng th«ng tin thu thËp ®−îc tõ c¸c ®ît kh¶o s¸t nµy vÒ ®Æc ®iÓm kinh tÕ - v¨n ho¸ - x· héi; vÒ lèi sèng vµ vÒ phong tôc tËp qu¸n. lµ tµi liÖu quan träng lµm c¨n cø ®Ó x©y dùng m« h×nh trong luËn v¨n. Ph−¬ng ph¸p ®iÒu tra x< héi häc B»ng c¸ch sö dông kÕt hîp gi÷a ph−¬ng ph¸p kh¶o s¸t thùc ®Þa víi c¸c ph−¬ng ph¸p pháng vÊn vµ quan s¸t tham dù, t¸c gi¶ ®· cã ®−îc nh÷ng th«ng tin vª nhËn thøc, vÒ kh¶ n¨ng vµ nguyÖn väng cña ng−êi d©n ®èi víi viÖc tham gia vµo ho¹t ®éng du lÞch Tõ ®ã ®· thÊy ®−îc nh÷ng thuËn lîi vµ khã kh¨n trong viÖc quy ho¹ch vµ ®µo t¹o nguån nh©n lùc vµ c¸c biÖn ph¸p thu hót c¸c h×nh thøc ®Çu t− vèn khi x©y dùng c¸c tæ hîp dÞch vô du lÞch t¹i Cóc Ph−¬ng nh»m xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo cho ng−êi d©n.

§ãng gãp cña luËn v¨n T¸c gi¶ hy väng r»ng nh÷ng ®ãng gãp cña luËn v¨n sÏ ®−a ra mét m« h×nh ph¸t triÓn du lÞch h÷u hiÖu t¹i c¸c Cóc Ph−¬ng nãi riªng vµ c¸c v−ên quèc gia, c¸c khu b¶o tån thiªn nhiªn trªn c¶ n−íc nãi chung nh»m gióp cho céng ®ång ng−êi nghÌo t¹i ®ã cã thÓ xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo th«ng qua c¸c h×nh thøc tham gia vµo ho¹t ®éng phôc vô du lÞch. Lª Thu H−¬ng 4 Häc viªn líp cao häc du lÞch K2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] "X©y dùng m« h×nh du lÞch v× ng−êi nghÌo t¹i v−ên quèc gia Cóc Ph−¬ng" 6. Néi dung luËn v¨n Ngoµi phÇn më ®Çu, kÕt luËn, môc lôc, tµi liÖu tham kh¶o, phô lôc, luËn v¨n ®−îc kÕt cÊu thµnh 3 ch−¬ng, cô thÓ nh− sau: Ch−¬ng 1: Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ du lÞch v× ng−êi nghÌo Ch−¬ng 2: Thùc tr¹ng ho¹t ®éng du lÞch t¹i Cóc Ph−¬ng Ch−¬ng 3: X©y dùng tæ hîp du lÞch nh»m xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo t¹i Cóc Ph−¬ng Lª Thu H−¬ng 5 Häc viªn líp cao häc du lÞch K2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] "X©y dùng m« h×nh du lÞch v× ng−êi nghÌo t¹i v−ên quèc gia Cóc Ph−¬ng" Ch−¬ng 1 Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ Du lÞch v× ng−êi nghÌo 1. Ng−êi nghÌo 1.

Kh¸i niÖm §ãi nghÌo ®ang lµ mét vÊn ®Ò x· héi bøc xóc vµ nãng báng cña nhiÒu quèc gia trªn thÕ giíi. V× vËy, ®©y lµ vÊn ®Ò ®−îc c¸c ChÝnh phñ, c¸c nhµ l·nh ®¹o, c¸c tæ chøc quèc tÕ quan t©m ®Ó t×m c¸c gi¶i ph¸p h¹n chÕ vµ tiÕn tíi xo¸ bá n¹n nghÌo ®ãi trªn ph¹m vi toµn cÇu. NghÌo diÔn t¶ sù thiÕu c¬ héi ®Ó cã thÓ sèng mét cuéc sèng t−¬ng øng víi c¸c tiªu chuÈn tèi thiÓu nhÊt ®Þnh. Th−íc ®o c¸c tiªu chuÈn nµy vµ c¸c nguyªn nh©n dÉn ®Õn nghÌo nµn thay ®æi tuú theo ®Þa ph−¬ng vµ theo thêi gian.