Luận án tiến sĩ phát triển mô hình bancassurance trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ tại các ngân hàng thương mại ở việt nam nghiên cứu các mô hình bancassurance tại các ngân hàng thương mại nhà nước

Luận án tiến sĩ nghiên cứu phát triển mô hình bancassurance trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ tại các ngân hàng thương mại ở, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng dụng

• Tác giả: Phạm Tiến Hùng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Hải Đường
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Mô Hình Bancassurance Trong Bảo Hiểm Nhân Thọ Tại Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.1. Sự cần thiết của nghiên cứu
• 1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.5. Qui trình và phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Các kết quả nghiên cứu dự kiến
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ PHÁT TRIỂN MÔ HÌNH BANCASSURANCE TRONG BẢO HIỂM NHÂN THỌ VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Lý luận chung về Bảo hiểm nhân thọ
• 2.2. Khái niệm và đặc điểm của Bảo hiểm nhân thọ
• 2.3. Sản phẩm bảo hiểm nhân thọ
• 2.4. Thị trường Bảo hiểm nhân thọ
• 2.5. Lý luận về phát triển mô hình bancassurance
• 2.6. Khái niệm Bancassurance và mô hình Bancassurance
• 2.7. Các mô hình Bancassurance
• 2.8. Phát triển mô hình Bancassurance
• 2.9. Quan niệm về phát triển mô hình Bancassurance từ phía ngân hàng
• 2.10. Phát triển sản phẩm bảo hiểm nhân thọ phân phối qua kênh Bancassurance
• 2.11. Phát triển hoạt động phân phối của Bancassurance
• 2.12. Các nhân tố ảnh hưởng và chỉ tiêu đánh giá sự phát triển của mô hình Bancassurance trong bảo hiểm nhân thọ của các Ngân hàng thương mại
• 2.13. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của mô hình Bancassurance trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ
• 2.14. Các tiêu chí và chỉ tiêu đánh giá sự phát triển của mô hình Bancassurance
• 2.15. Mô hình nghiên cứu
• 2.16. Giả thuyết nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CÁC MÔ HÌNH BANCASSURANCE TRONG LĨNH VỰC BẢO HIỂM NHÂN THỌ TẠI VIỆT NAM: NGHIÊN CỨU CÁC MÔ HÌNH BANCASSURANCE CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI NHÀ NƯỚC
• 3.1. Khái quát về thị trường bảo hiểm nhân thọ Việt Nam và các mô hình Bancassurance trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam
• 3.2. Thị trường bảo hiểm nhân thọ ở Việt Nam
• 3.3. Các mô hình Bancassurance trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ ở Việt Nam
• 3.4. Thực trạng phát triển mô hình Bancassurance của các Ngân hàng thương mại nhà nước trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ
• 3.5. Các mô hình Bancassurance của các Ngân hàng thương mại nhà nước
• 3.6. Phát triển của các mô hình Bancassurance của các Ngân hàng thương mại nhà nước tại Việt Nam
• 3.7. Phân tích tác động của các nhân tố đến sự phát triển của các mô hình Bancassurance tại các Ngân hàng thương mại nhà nước hiện nay
• 3.8. Xác định tác động của các nhân tố đến hoạt động của mô hình Bancassurance
• 3.9. Xác định ảnh hưởng của các nhân tố đến sự phát triển của mô hình Bancassurance
• 3.10. Đánh giá sự phát triển của các mô hình Bancassurance tại các Ngân hàng thương mại nhà nước
• 3.11. Kết quả đạt được
• 3.12. Các hạn chế và nguyên nhân
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CÁC MÔ HÌNH BANCASSURANCE TRONG LĨNH VỰC BẢO HIỂM NHÂN THỌ TẠI VIỆT NAM
• 4.1. Tiềm năng phát triển các mô hình Bancassurance trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam
• 4.2. Triển vọng của thị trường bảo hiểm nhân thọ Việt Nam
• 4.3. Tiềm năng phát triển Bancassurance tại các Ngân hàng thương mại nhà nước trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ
• 4.4. Giải pháp phát triển các mô hình Bancassurance trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam
• 4.5. Các giải pháp trực tiếp
• 4.6. Các giải pháp bổ trợ
• 4.7. Một số kiến nghị
• 4.8. Kiến nghị đối với cơ quan quản lý Nhà nước
• 4.9. Kiến nghị đối với các Ngân hàng thương mại Nhà nước Việt Nam
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về mô hình bancassurance

Mô hình bancassurance đã trở thành một phần quan trọng trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ tại các ngân hàng thương mại ở Việt Nam. Khái niệm này đề cập đến việc kết hợp giữa ngân hàng và bảo hiểm, cho phép ngân hàng phân phối các sản phẩm bảo hiểm qua hệ thống của mình. Theo LIMRA (2006), bancassurance không chỉ đơn thuần là việc bán chéo sản phẩm mà còn là một chiến lược kinh doanh nhằm tối ưu hóa lợi ích cho cả hai bên. Mô hình này đã được áp dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia, từ Pháp đến các nước Châu Á, và đang dần khẳng định vị thế tại Việt Nam. Sự phát triển của bancassurance tại Việt Nam bắt đầu từ những năm 1990, nhưng vẫn còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác. Các ngân hàng thương mại cần phải cải thiện chiến lược phân phối và phát triển sản phẩm để tận dụng tối đa lợi ích từ mô hình này.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của bancassurance

Khái niệm bancassurance được hiểu là sự kết hợp giữa ngân hàng và công ty bảo hiểm nhằm cung cấp các sản phẩm bảo hiểm cho khách hàng của ngân hàng. Mô hình này có thể được triển khai dưới nhiều hình thức khác nhau, từ việc ngân hàng chỉ đóng vai trò là đại lý phân phối cho đến việc thành lập liên doanh giữa ngân hàng và công ty bảo hiểm. Đặc điểm nổi bật của bancassurance là khả năng tiếp cận khách hàng một cách nhanh chóng và hiệu quả thông qua mạng lưới phân phối của ngân hàng. Điều này không chỉ giúp tăng doanh thu cho ngân hàng mà còn mở rộng thị trường cho các sản phẩm bảo hiểm. Tuy nhiên, để mô hình này hoạt động hiệu quả, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa ngân hàng và công ty bảo hiểm, cùng với việc phát triển các sản phẩm phù hợp với nhu cầu của khách hàng.

II. Thực trạng phát triển mô hình bancassurance tại Việt Nam

Thực trạng phát triển mô hình bancassurance trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam cho thấy nhiều tiềm năng nhưng cũng không ít thách thức. Các ngân hàng thương mại nhà nước như VietinBank, BIDV đã triển khai các mô hình bancassurance với các đối tác bảo hiểm như Aviva và MetLife. Tuy nhiên, kết quả hoạt động vẫn chưa đạt được như kỳ vọng. Theo số liệu từ các nghiên cứu, tỷ lệ khách hàng ngân hàng tham gia bảo hiểm vẫn còn thấp, cho thấy sự cần thiết phải cải thiện chiến lược marketing và nâng cao chất lượng dịch vụ. Các yếu tố như sự cạnh tranh từ các kênh phân phối khác, sự thay đổi trong nhu cầu của khách hàng và các quy định pháp lý cũng ảnh hưởng đến sự phát triển của mô hình này. Để phát triển bền vững, các ngân hàng cần phải đầu tư vào đào tạo nhân viên và cải tiến quy trình bán hàng.

2.1. Các mô hình bancassurance hiện có

Hiện nay, có nhiều mô hình bancassurance đang được áp dụng tại các ngân hàng thương mại ở Việt Nam. Mô hình liên doanh giữa ngân hàng và công ty bảo hiểm là một trong những hình thức phổ biến nhất. Ví dụ, mô hình VietinBank - Aviva đã cho thấy sự hợp tác hiệu quả trong việc cung cấp sản phẩm bảo hiểm nhân thọ. Ngoài ra, một số ngân hàng cũng áp dụng mô hình đại lý phân phối, trong đó ngân hàng chỉ đóng vai trò là cầu nối giữa khách hàng và công ty bảo hiểm. Tuy nhiên, sự phát triển của các mô hình này vẫn còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong việc nâng cao nhận thức của khách hàng về sản phẩm bảo hiểm. Các ngân hàng cần phải có chiến lược rõ ràng để phát triển các mô hình này, từ việc nghiên cứu thị trường đến việc phát triển sản phẩm phù hợp.

III. Giải pháp phát triển mô hình bancassurance

Để phát triển mô hình bancassurance trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Trước hết, các ngân hàng thương mại cần phải nâng cao chất lượng dịch vụ và đào tạo nhân viên để họ có thể tư vấn và giới thiệu sản phẩm bảo hiểm một cách chuyên nghiệp. Thứ hai, việc phát triển các sản phẩm bảo hiểm phù hợp với nhu cầu của khách hàng là rất quan trọng. Các ngân hàng cần nghiên cứu kỹ lưỡng thị trường và lắng nghe phản hồi từ khách hàng để điều chỉnh sản phẩm cho phù hợp. Cuối cùng, cần có sự hỗ trợ từ phía cơ quan quản lý nhà nước để tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi cho hoạt động bancassurance. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của khách hàng mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của mô hình này.

3.1. Đề xuất các giải pháp cụ thể

Các giải pháp cụ thể để phát triển mô hình bancassurance bao gồm việc tăng cường hợp tác giữa ngân hàng và công ty bảo hiểm, phát triển các sản phẩm bảo hiểm đa dạng và phù hợp với nhu cầu của khách hàng. Ngân hàng cần tổ chức các chương trình đào tạo cho nhân viên về sản phẩm bảo hiểm và kỹ năng bán hàng. Đồng thời, cần có các chiến dịch marketing hiệu quả để nâng cao nhận thức của khách hàng về lợi ích của việc tham gia bảo hiểm. Ngoài ra, việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý và phân phối sản phẩm bảo hiểm cũng là một yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của mô hình bancassurance.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Sự liên kết giữa ngân hàng thương mại và doanh nghiệp bảo hiểm hình thành từ những năm 1970 tại các quốc gia phát triển và mở rộng sang các thị trường mới nổi từ đầu thế kỷ 21. Theo định nghĩa hẹp của Hiệp hội Quản lý Nghiên cứu Thị trường Bảo hiểm Quốc tế (LIMRA, 2006), Bancassurance là hoạt động bán chéo các sản phẩm bảo hiểm qua hệ thống ngân hàng cho cùng một cơ sở khách hàng. Tại Pháp, tỷ lệ ngân hàng tham gia phân phối bảo hiểm đạt 100%, tại Châu Âu dao động từ 70% đến 90%, tại Mỹ đạt 20%, đồng thời phát triển mạnh ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Malaysia, Thái Lan (Wong và cộng sự, 2007).

Tại Việt Nam, hoạt động này xuất hiện từ cuối thập niên 1990 dưới hình thức đại lý phân phối, đại lý thu phí; đầu thập niên 2000 hình thành một số liên doanh (như Công ty Liên doanh Bảo hiểm Á Châu - Ngân hàng Công thương giai đoạn 2002-2008). Trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ, các đơn vị như ABIC, BIC, Bảo Ngân đã xác lập vị trí nhất định. Tuy nhiên, trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ, các mô hình liên doanh như VCLI (thành lập năm 2008), VietinBank Aviva (năm 2011), BIDV MetLife (năm 2014) có kết quả hoạt động khiêm tốn, thị phần còn nhỏ so với tiềm năng mạng lưới của hệ thống ngân hàng thương mại nhà nước. Khoảng trống nghiên cứu thực tế đặt ra là cần phân tích hệ thống các nhân tố ảnh hưởng và đo lường định lượng mức độ tác động của chúng đến sự phát triển của mô hình Bancassurance trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ tại khối ngân hàng này.

Luận án xác định các mục tiêu và nội dung nghiên cứu cụ thể như sau:

Mục tiêu tổng quát của nghiên cứu là dựa trên kết quả phân tích sự phát triển và hoạt động của các mô hình Bancassurance tại các ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam để đề xuất các giải pháp thúc đẩy sự phát triển của các mô hình này trong giai đoạn 2019-2025.

Bốn mục tiêu cụ thể gồm:

1. Hệ thống hóa và làm rõ cơ sở lý luận về mô hình Bancassurance, phát triển mô hình Bancassurance, các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của các mô hình Bancassurance;
2. Nghiên cứu kinh nghiệm phát triển mô hình Bancassurance trên các khía cạnh quản lý nhà nước, lựa chọn mô hình, phát triển sản phẩm và phát triển hệ thống kênh phân phối tại các thị trường, tập đoàn tài chính và ngân hàng quốc tế;
3. Phân tích thực trạng phát triển của các mô hình Bancassurance trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam: tập trung phân tích các mô hình của ngân hàng thương mại nhà nước, làm rõ tác động của các nhân tố đến sự phát triển của mô hình được lựa chọn;
4. Đề xuất các giải pháp phát triển các mô hình Bancassurance hiệu quả trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam giai đoạn 2019-2025.

Hệ thống câu hỏi nghiên cứu gồm 7 câu hỏi:

1. Bancassurance và đặc trưng của Bancassurance là gì?
2. Mô hình Bancassurance là gì? Có những mô hình Bancassurance nào?
3. Phát triển mô hình Bancassurance là gì và được thực hiện như thế nào?
4. Những nhân tố nào ảnh hưởng đến việc phát triển của các mô hình Bancassurance tại các ngân hàng thương mại trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ?
5. Tại Việt Nam, các mô hình Bancassurance trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ được lựa chọn và phát triển thế nào?
6. Các nhân tố này tác động thế nào đến sự phát triển của các mô hình Bancassurance tại các ngân hàng thương mại nhà nước tại Việt Nam?
7. Để phát triển mô hình Bancassurance trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam cần những giải pháp gì?

Đối tượng nghiên cứu: Sự phát triển của các mô hình Bancassurance thuộc các ngân hàng thương mại, cụ thể là các ngân hàng thương mại nhà nước tại Việt Nam.

Phạm vi nghiên cứu:

• Không gian: Sự phát triển của các mô hình Bancassurance thuộc các ngân hàng thương mại nhà nước tại Việt Nam trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ (tập trung vào VCLI, VietinBank Aviva / Aviva Việt Nam, BIDV MetLife).
• Nội dung: Đánh giá mô hình lựa chọn, năng lực tài chính, phát triển sản phẩm, phát triển mạng lưới phân phối và phân tích các nhân tố tác động đến sự phát triển của mô hình.
• Thời gian: Thu thập và phân tích dữ liệu giai đoạn 2013-2017; đề xuất giải pháp định hướng giai đoạn 2019-2025.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Về lý luận và bản chất Bancassurance, Wong và Cheung (2002 - Swiss Re) xem Bancassurance là chiến lược tích hợp thị trường dịch vụ tài chính; Bamahan và cộng sự (2007) nhấn mạnh nỗ lực chung cung cấp dịch vụ được thiết kế riêng; Violaris & Syprus (2001 - Munich Re) định nghĩa đây là việc phân phối sản phẩm ngân hàng và bảo hiểm qua một kênh chung tới cùng cơ sở khách hàng; LIMRA (2006) phân cấp mức độ liên kết từ kết hợp đơn giản đến sở hữu mẹ - con. Các nghiên cứu của Lewis (1990), Levy-Lang (1990), Voutilainen (2004) chỉ ra tính kinh tế quy mô và giảm thiểu rủi ro tín dụng khi kết hợp hai ngành. Felgren (1985) và Freeman (1987) phân tích lợi thế địa lý, quy mô và hiệu quả chi phí phân phối.

Về phân loại mô hình và thể chế pháp lý, Swiss Re (2007) và Teunissen (2008) phân chia 5 mô hình liên kết: phân phối thuần túy, liên minh chiến lược, liên doanh dọc, liên doanh, và tập đoàn tài chính. Rajeev và cộng sự (2015) hệ thống lại ba mô hình chính gồm thỏa thuận phân phối, liên doanh và hợp nhất/tích hợp. Wu và cộng sự (2009) chỉ ra hai nhóm nhân tố tác động gồm khách quan (pháp lý, kinh tế, chính trị, văn hóa) và chủ quan (văn hóa doanh nghiệp, cơ chế quản lý liên kết, chia sẻ quyền lợi). Paul và cộng sự (2003) nghiên cứu cải cách quy định tại Trung Quốc; Anditi (2015) khảo sát thị trường Kenya; Carl (2017) phân tích khung giám sát tại Indonesia; Gonulal và cộng sự (2012) tổng hợp khung pháp lý tại Mexico, Brazil, Chile, Morocco, Malaysia, Thái Lan; Andrea (2017) phân tích tác động của Chỉ thị điều phối ngân hàng thứ hai tại Châu Âu và Đạo luật Gramm-Leach-Bliley năm 1999 tại Mỹ.

Về sản phẩm và kênh phân phối, Timetric (2013) phân tích chiến lược của Wells Fargo, ING, BBVA Seguros; Ed Morgan (2016) nghiên cứu xu hướng phát triển sản phẩm tại Ý; Norman (2007) xác lập các tiêu chí thiết kế sản phẩm qua ngân hàng; Krstić và cộng sự (2011) giải thích tính tương đồng giữa tích lũy ngân hàng và bảo hiểm nhân thọ; Kumar (2001) phân tích chiến lược tiếp cận phân khúc trung lưu tại các thị trường mới nổi; Chiang và cộng sự (2013) đưa ra góc nhìn đa chiều về phát triển mô hình Bancassurance bao gồm cấu trúc liên kết, quy mô vốn, thị trường và năng lực nội bộ.

Tại Việt Nam, các nghiên cứu của Đỗ Minh Hoàng (2009, 2010), Võ Quốc Đạt (2009), Trịnh Hoàng Anh (2010), Ngô Việt Trung (2013), Đoàn Thị Thanh Tâm (2013), Nguyễn Văn Thành & Hoàng Thị Bích Ngọc (2018) đã đề cập đến các khía cạnh phân phối, tiềm năng thị trường hoặc cấu trúc vốn. Tuy nhiên, các nghiên cứu trong nước trước đây chủ yếu tập trung vào lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ, dừng lại ở mức mô tả thống kê đơn lẻ đến giai đoạn 2011-2012, hoặc chưa phân định rõ ranh giới giữa khái niệm Bancassurance, mô hình Bancassurance và hoạt động Bancassurance.

Khoảng trống nghiên cứu luận án lựa chọn giải quyết là: Hệ thống hóa cơ sở lý luận chuyên sâu về phát triển mô hình Bancassurance trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ; phân tích toàn diện thực trạng hoạt động của các liên doanh bảo hiểm nhân thọ thuộc khối ngân hàng thương mại nhà nước giai đoạn 2013-2017; sử dụng phương pháp định lượng (hồi quy Binary Logistic và kiểm định phi tham số) để kiểm định thực chứng mức độ tác động của các nhóm nhân tố đến sự phát triển và hiệu quả của mô hình Bancassurance tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án dựa trên lý thuyết nền tảng về kinh tế bảo hiểm và quản trị ngân hàng thương mại. Bảo hiểm nhân thọ được xác định với các đặc trưng kỹ thuật: tính vô hình, tuân thủ quy luật số lớn, chu trình kinh doanh ngược (doanh thu xác định trước, chi phí bồi thường phát sinh sau), tính chất dài hạn, tích hợp yếu tố bảo vệ và tiết kiệm/đầu tư, tính đa mục đích và sự phức tạp trong định phí (Bland, 2003; Nguyễn Văn Định, 2010, 2012). Sản phẩm bảo hiểm nhân thọ gồm 5 nhóm chính: bảo hiểm tử kỳ (cố định, giảm dần, tăng dần/theo chỉ số, bảo vệ thu nhập), bảo hiểm trọn đời, bảo hiểm hỗn hợp, bảo hiểm liên kết đầu tư (liên kết chung, liên kết đơn vị, liên kết linh hoạt) và bảo hiểm trả tiền định kỳ (Baranoff, 2004; Jones & Silver, 2012; Rejda & McNamara, 2017).

Hệ thống sản phẩm tích hợp và tiến trình phát triển sản phẩm qua kênh Bancassurance được tổng hợp theo hai khung lý thuyết chuẩn:

Nhu cầu của khách hàng	Các sản phẩm ngân hàng	Các sản phẩm bảo hiểm tích hợp tương ứng
Bảo vệ các khoản chi phí	Tài khoản ngân hàng, Thẻ tín dụng, Thẻ thanh toán	Bảo hiểm tai nạn cá nhân, Bảo hiểm sức khỏe tự nguyện
Tiết kiệm ngắn hạn	Các khoản tiền gửi	Bảo hiểm nhân thọ hỗn hợp cá nhân, Bảo hiểm sức khỏe, Bảo hiểm nhân thọ tử kỳ của người gửi tiền
Mua hàng hóa và dịch vụ thanh toán	Vay ngắn hạn, Các khoản tín dụng tiêu dùng	Bảo hiểm nhân thọ tử kỳ, Bảo hiểm nhân thọ hỗn hợp, Bảo hiểm sức khỏe
Vay thế chấp dài hạn	Vay mua nhà, Căn hộ	Bảo hiểm nhân thọ tử kỳ, Bảo hiểm tử kỳ bảo vệ thu nhập, Bảo hiểm hỗn hợp, Bảo hiểm liên kết đầu tư chung
Mua xe, Vay tài sản	Khoản vay tài sản, Vay tiêu dùng	Bảo hiểm nhân thọ tín dụng, Bảo hiểm tử kỳ bảo vệ thu nhập gia đình, Bảo hiểm hỗn hợp, Bảo hiểm liên kết đầu tư chung

Nguồn: Tổng hợp từ Krstić và cộng sự (2011, tr. 20)

Mô hình phát triển sản phẩm bảo hiểm theo giai đoạn phát triển kinh tế của Ngân hàng Thế giới (WB) được luận án sử dụng gồm 4 cấp độ:

Giai đoạn phát triển	Nhu cầu chính của nền kinh tế	Loại hình sản phẩm bảo hiểm phù hợp
1. Mới phát triển	Giao thông, thương mại, nông nghiệp	Bảo hiểm tử kỳ, bảo hiểm tín dụng, bảo hiểm vi mô liên kết tài chính vi mô
2. Thu nhập trung bình	Vay cá nhân, xây dựng, công nghiệp, giáo dục	Bảo hiểm nhân thọ tín dụng, bảo hiểm bảo vệ và tiết kiệm trung hạn, bảo hiểm liên kết đầu tư chung
3. Chuyển đổi kinh tế	Nợ thế chấp, sức khỏe, y tế, tiết kiệm hưu trí, đầu tư	Bảo hiểm tử kỳ/tín dụng thế chấp, bảo hiểm sức khỏe nhóm, bảo hiểm tiết kiệm dài hạn, bảo hiểm liên kết đầu tư, bảo hiểm hưu trí
4. Công nghiệp hóa	Tài chính hộ gia đình, kế hoạch tài chính trọn đời	Bảo hiểm hộ gia đình toàn diện, sản phẩm liên kết đầu tư phức tạp, bảo hiểm hưu trí nâng cao

Nguồn: Tổng hợp từ Gonulal và cộng sự (2012)

Về hệ thống phân phối, luận án phân định 8 kênh bán lẻ (đại lý chuyên nghiệp, tư vấn viên đặc biệt, đại lý hưởng lương, nhân viên ngân hàng, đại lý tổ chức/môi giới, khai thác trực tiếp, trực tuyến, môi giới trực tuyến) và 3 mô hình tổ chức phân phối (mô hình tích hợp, mô hình chuyên biệt/chuyên gia, mô hình kế hoạch tài chính).

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa phân tích định tính và định lượng:

• Phương pháp phân tích so sánh thống kê: Sử dụng dữ liệu thứ cấp từ Cục Quản lý và Giám sát Bảo hiểm, Ngân hàng Nhà nước, Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam giai đoạn 2013-2017 về quy mô vốn chủ sở hữu, tổng tài sản, dự phòng nghiệp vụ, doanh thu phí khai thác mới, tổng doanh thu phí, số lượng hợp đồng và số lượng đại lý.
• Phương pháp điều tra khảo sát thu thập dữ liệu sơ cấp:
  • Điều tra chuyên gia: Phỏng vấn sâu các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực ngân hàng, bảo hiểm và Bancassurance.
  • Điều tra xã hội học: Khảo sát cán bộ, nhân viên trực tiếp tham gia hoạt động Bancassurance tại 134 chi nhánh của 3 ngân hàng thương mại nhà nước (BIDV, VietinBank, Vietcombank). Số phiếu phát ra: 500 phiếu, số phiếu thu về hợp lệ: 402 phiếu. Thời gian khảo sát: từ tháng 3/2018 đến tháng 8/2018.
• Kỹ thuật phân tích dữ liệu:
  • Thống kê mô tả (Mean, tần suất);
  • Phân tích tương quan và kiểm định phi tham số: Sử dụng kiểm định Chi-square ($\chi^2$), hệ số liên hợp Pearson ($P$) và hệ số Cramer ($K$) với mức ý nghĩa $p\text{-value} < 0,05$;
  • Phân tích hồi quy Binary Logistic cho hai biến phụ thuộc nhị phân: Biến "Phát triển" (1 = Phát triển, 0 = Không phát triển) và biến "Hiệu quả mô hình" (1 = Hiệu quả, 0 = Không hiệu quả). Cấu trúc hàm hồi quy: $$\ln\left(\frac{p_i}{1 - p_i}\right) = \beta_1 + \beta_2 X_i$$

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan và phương pháp nghiên cứu

Chương 1 trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh tái cấu trúc hệ thống ngân hàng và gia tăng tỷ trọng thu nhập phi tín dụng. Tác giả tổng thuật các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước, phân định các khoảng trống lý luận và thực tiễn, xác lập 4 mục tiêu cụ thể, 7 câu hỏi nghiên cứu, đối tượng, phạm vi không gian tại các ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam và thời gian nghiên cứu (2013-2017). Chương này cũng thiết lập sơ đồ quy trình nghiên cứu, mô tả phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp (402 phiếu khảo sát tại 134 chi nhánh ngân hàng).

Chương 2: Cơ sở lý thuyết về phát triển mô hình Bancassurance trong bảo hiểm nhân thọ và mô hình nghiên cứu

Chương 2 làm rõ bản chất kinh tế - kỹ thuật của bảo hiểm nhân thọ và các dòng sản phẩm chính (tử kỳ, trọn đời, hỗn hợp, liên kết đầu tư, trả tiền định kỳ). Tác giả phân tích 5 mô hình liên kết Bancassurance theo chuẩn phân loại của Swiss Re (2007) và Teunissen (2008), phân tích chi tiết 8 kênh bán lẻ và 3 mô hình tổ chức phân phối (tích hợp, chuyên biệt, kế hoạch tài chính). Đồng thời, chương 2 thiết lập khung lý thuyết về các nhân tố ảnh hưởng (nhóm khách quan: toàn cầu hóa, khuôn khổ pháp lý, môi trường kinh tế - xã hội; nhóm chủ quan: năng lực tài chính, danh mục sản phẩm, cơ chế phối hợp, trình độ lực lượng bán) và xây dựng mô hình hồi quy Binary Logistic cùng các giả thuyết nghiên cứu.

Chương 3: Thực trạng phát triển các mô hình Bancassurance trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam: Nghiên cứu các mô hình Bancassurance của các Ngân hàng thương mại nhà nước

Chương 3 khái quát thị trường bảo hiểm nhân thọ Việt Nam và phân tích thực trạng hoạt động của 3 mô hình Bancassurance tại các ngân hàng thương mại nhà nước giai đoạn 2013-2017:

• Mô hình Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Vietcombank - Cardif (VCLI) tại Vietcombank;
• Mô hình Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ VietinBank Aviva (chuyển đổi thành Aviva Việt Nam từ tháng 4/2017) tại VietinBank;
• Mô hình Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ BIDV MetLife tại BIDV.

Chương này sử dụng các bảng số liệu thực tế tổng hợp về vốn chủ sở hữu, tổng tài sản, dự phòng nghiệp vụ, số lượng hợp đồng khai thác mới và doanh thu phí bảo hiểm để đánh giá năng lực hoạt động. Kết quả phân tích định lượng từ 402 quan sát khảo sát chỉ ra các nhân tố có ý nghĩa thống kê tác động đến sự phát triển và hiệu quả của mô hình, bao gồm: mức độ phù hợp của sản phẩm tích hợp, năng lực và chính sách đãi ngộ lực lượng bán, sự tích hợp hệ thống công nghệ thông tin, và mức độ cam kết chiến lược giữa ngân hàng với doanh nghiệp bảo hiểm. Đồng thời, tác giả chỉ ra các hạn chế: sản phẩm bảo hiểm nhân thọ phân phối qua ngân hàng còn đơn điệu, tỷ lệ duy trì hợp đồng năm thứ hai chưa cao, nhân viên ngân hàng chịu áp lực chỉ tiêu kinh doanh thuần túy dẫn đến chất lượng tư vấn chưa đồng đều.

Chương 4: Giải pháp phát triển các mô hình Bancassurance trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam

Trên cơ sở phân tích triển vọng thị trường (cơ cấu dân số vàng, tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm thấp, mục tiêu giám sát phát triển bền vững 2011-2020), chương 4 xây dựng hệ thống giải pháp định hướng đến năm 2025:

• Nhóm giải pháp trực tiếp: Hoàn thiện và đa dạng hóa danh mục sản phẩm bảo hiểm nhân thọ tích hợp (sản phẩm gắn với tín dụng thế chấp, sản phẩm hưu trí, sản phẩm liên kết đầu tư); tái cấu trúc lực lượng bán theo mô hình chuyên biệt kết hợp mô hình kế hoạch tài chính; chuẩn hóa quy trình đào tạo và cấp chứng chỉ cho nhân viên ngân hàng; nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin kết nối trực tiếp dữ liệu quản trị giữa ngân hàng và công ty bảo hiểm.
• Nhóm giải pháp bổ trợ: Xây dựng văn hóa kinh doanh bảo hiểm trong ngân hàng; đổi mới cơ chế phân chia hoa hồng và chi phí hỗ trợ kỹ thuật; nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc khách hàng sau bán.
• Các kiến nghị: Đối với cơ quan quản lý Nhà nước (Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước) về việc hoàn thiện hành lang pháp lý, quy chế đại lý bảo hiểm qua ngân hàng, quy định tỷ lệ an toàn vốn và cơ chế giám sát sở hữu chéo; đối với các ngân hàng thương mại nhà nước về chiến lược phân bổ nguồn lực và quản trị rủi ro hoạt động Bancassurance.

Kết quả và những đóng góp mới

Luận án chỉ ra các đóng góp cụ thể về mặt học thuật và thực tiễn:

Về mặt lý luận:

• Hệ thống hóa và phân định ranh giới giữa các khái niệm: Bancassurance, mô hình Bancassurance và hoạt động Bancassurance trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ.
• Tổng hợp và hoàn thiện khung phân tích đánh giá sự phát triển mô hình Bancassurance dựa trên bộ tiêu chí đa chiều: hình thái liên kết thể chế, năng lực tài chính, danh mục sản phẩm tích hợp, mạng lưới phân phối và hiệu quả vận hành.
• Xây dựng mô hình kiểm định định lượng đánh giá tác động của các yếu tố tổ chức, sản phẩm, nhân lực và công nghệ đến sự phát triển của mô hình Bancassurance tại các ngân hàng thương mại nhà nước.

Về mặt thực tiễn:

• Phản ánh bức tranh hoạt động của 3 mô hình liên doanh bảo hiểm nhân thọ tại khối ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam (VCLI, VietinBank Aviva / Aviva Việt Nam, BIDV MetLife) giai đoạn 2013-2017.
• Đo lường thực chứng nhận thức của 402 nhân viên ngân hàng tại 134 chi nhánh về các yếu tố cản trở và thúc đẩy việc phân phối bảo hiểm nhân thọ qua quầy giao dịch.
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ và khả thi cho giai đoạn 2019-2025 nhằm tối ưu hóa liên kết Bancassurance, chuyển dịch từ mô hình phân phối đại lý thuần túy sang các mô hình tích hợp sâu và tư vấn kế hoạch tài chính toàn diện.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Tác giả tự xác định ba hạn chế chính trong luận án:

1. Phạm vi khảo sát mới tập trung vào các mô hình Bancassurance tại các ngân hàng thương mại nhà nước, chưa mở rộng ra khối ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân - nơi có các mô hình phân phối độc quyền phát triển nhanh trong cùng thời kỳ.
2. Việc tiếp cận đối tượng điều tra và thu thập dữ liệu nội bộ gặp khó khăn nhất định do các ràng buộc về tính bảo mật thông tin tài chính và yếu tố cạnh tranh kinh doanh giữa các ngân hàng.
3. Quy mô mẫu khảo sát (402 phiếu) và nguồn lực nghiên cứu bị giới hạn về kinh phí và thời gian, chưa thể bao quát toàn bộ các điểm giao dịch trên toàn quốc.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng mẫu nghiên cứu sang các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân, đánh giá tác động của các thỏa thuận hợp tác độc quyền dài hạn (bancassurance exclusivity agreements) và ứng dụng ngân hàng số (digital banking) trong phân phối bảo hiểm nhân thọ.

Giá trị tham khảo

Nghiên cứu có giá trị thực tiễn đối với các nhóm đối tượng:

• Nghiên cứu sinh, học viên cao học và giảng viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Bảo hiểm: Tham khảo khung cơ sở lý thuyết, mô hình hóa sản phẩm tích hợp ngân hàng - bảo hiểm, và phương pháp ứng dụng mô hình Binary Logistic trong phân tích dịch vụ tài chính.
• Ban điều hành các ngân hàng thương mại và doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ: Sử dụng kết quả phân tích để tái cấu trúc kênh phân phối, thiết kế gói sản phẩm tích hợp tín dụng - tiền gửi và hoàn thiện chính sách đãi ngộ lực lượng bán.
• Cơ quan quản lý nhà nước (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Cục Quản lý và Giám sát Bảo hiểm - Bộ Tài chính): Tham khảo các căn cứ thực tiễn để ban hành các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ, hoàn thiện chuẩn mực đạo đức bán hàng và kiểm soát rủi ro sở hữu chéo trong hoạt động Bancassurance.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án tiếp cận khái niệm Bancassurance và mô hình Bancassurance theo tiêu chí nào?
Luận án tiếp cận Bancassurance theo định nghĩa của LIMRA (2006) là việc bán chéo sản phẩm bảo hiểm qua hệ thống ngân hàng cho cùng cơ sở khách hàng. Mô hình Bancassurance được phân loại theo Swiss Re (2007) và Teunissen (2008) gồm 5 cấp độ: phân phối thuần túy, liên minh chiến lược, liên doanh dọc, liên doanh độc lập, và tập đoàn tài chính sở hữu.

2. Phương pháp nghiên cứu định lượng của luận án được triển khai như thế nào?
Luận án thực hiện khảo sát bằng bảng hỏi tại 134 chi nhánh của 3 ngân hàng thương mại nhà nước (BIDV, VietinBank, Vietcombank) từ tháng 3/2018 đến tháng 8/2018, thu về 402 phiếu hợp lệ. Kỹ thuật phân tích sử dụng kiểm định phi tham số Chi-square, hệ số Pearson ($P$), hệ số Cramer ($K$) và hồi quy Binary Logistic với hai biến phụ thuộc nhị phân: "Phát triển" và "Hiệu quả mô hình".

3. Ba mô hình Bancassurance nhân thọ tại khối ngân hàng thương mại nhà nước được phân tích là những đơn vị nào?
Ba mô hình gồm: Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Vietcombank - Cardif (VCLI) tại Vietcombank (thành lập 2008); Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ VietinBank Aviva tại VietinBank (thành lập 2011, tái cấu trúc thành Aviva Việt Nam từ tháng 4/2017); và Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ BIDV MetLife tại BIDV (hoạt động từ năm 2014).

4. Những nhân tố nào có tác động then chốt đến kết quả hoạt động Bancassurance theo kết quả nghiên cứu?
Theo kết quả phân tích thực chứng, các nhân tố ảnh hưởng trọng yếu gồm: tính tương thích của sản phẩm bảo hiểm đối với nhu cầu khách hàng ngân hàng, trình độ chuyên môn và cơ chế động viên lực lượng bán hàng, mức độ đồng bộ hóa công nghệ thông tin quản trị khách hàng, và cam kết hợp tác chiến lược giữa ban lãnh đạo ngân hàng và công ty bảo hiểm.

5. Luận án đề xuất những định hướng giải pháp trọng tâm nào cho giai đoạn 2019-2025?
Hệ thống giải pháp tập trung vào: phát triển các dòng sản phẩm tích hợp tín dụng và đầu tư; chuyển đổi từ mô hình phân phối tích hợp thuần túy sang kết hợp mô hình chuyên biệt và tư vấn kế hoạch tài chính; chuẩn hóa đào tạo nghiệp vụ cho nhân viên ngân hàng; và hoàn thiện khung pháp lý giám sát hoạt động phân phối bảo hiểm qua ngân hàng.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Phạm Tiến Hùng đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về Bancassurance và đánh giá thực trạng phát triển mô hình này trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ tại các ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam giai đoạn 2013-2017. Thông qua việc kết hợp dữ liệu thứ cấp ngành và phân tích thực chứng từ 402 mẫu khảo sát cán bộ ngân hàng bằng mô hình hồi quy Binary Logistic, công trình đã xác định rõ các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và hiệu quả của các mô hình liên doanh. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị có cơ sở khoa học nhằm thúc đẩy hoạt động Bancassurance nhân thọ tại Việt Nam phát triển tương xứng với tiềm năng trong giai đoạn 2019-2025.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1. Sự cần thiết của nghiên cứu Mối liên kết giữa các Ngân hàng thương mại và các doanh nghiệp bảo hiểm xuất hiện từ những năm 70s của thế kỷ trước tại các nước phát triển và lan sang thị trường tài chính ngân hàng bảo hiểm tại các nước đang phát triển từ những năm đầu của thế kỉ 21, cùng với đó, thuật ngữ Bancassurance ngày càng trở nên quen thuộc. Cụ thể, theo khái niệm hẹp, mối quan hệ liên kết giữa doanh nghiệp bảo hiểm và Ngân hàng thương mại hay còn gọi là “bancassurance” được hiểu là hoạt động bán chéo các sản phẩm bảo hiểm qua hệ thống ngân hàng cho cùng một cơ sở khách hàng (LIMRA, 2006). Các mô hình bancassurance được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau nhằm mục đích mở rộng việc phân phối các sản phẩm bảo hiểm đến khách hàng của ngân hàng nói chung và các khách hàng tham gia bảo hiểm nói riêng nhằm đem lại thị trường và kết quả kinh doanh tốt nhất cho cả ngân hàng và các doanh nghiệp bảo hiểm (LIMRA, 2006, tr.

Về lịch sử, bancassurance phát triển đầu tiên tại Pháp và sau đó là các nước Châu Âu, Bắc Mĩ (số lượng ngân hàng bán các sản phẩm bảo hiểm ở Mỹ là 20%, Châu Âu từ 70% đến 90%, tại Pháp là 100%). Tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, hoạt động bancassurance cũng phổ biến tại các nước như Nhật, Hàn Quốc, và ngày càng phát triển tại các thị trường mới nổi như Trung Quốc, Malaysia, Thailand (Wong và cộng sự, 2007). Thực tế tại hầu hết các thị trường bảo hiểm cho thấy, hoạt động bancassurance tập trung vào các kênh bán lẻ, phân khúc thị trường khách hàng cá nhân; Hoạt động bancassurance phát triển mạnh trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ dưới nhiều hình thức sản phẩm bảo hiểm khác nhau như sản phẩm bảo hiểm tử kì gắn với hoạt động tín dụng, sản phẩm bảo hiểm nhân thọ tiết kiệm, sản phẩm hưu trí (LIMRA, 2006; Wong và cộng sự, 2007). Tại Việt Nam, mặc dù xuất hiện từ cuối những năm 1990 dưới hình thức đại lý phân phối, đại lý thu phí; vào đầu những năm 2000 một số mô hình liên doanh giữa Ngân hàng trong nước với các công ty Bảo hiểm/tập đoàn tài chính nước ngoài được hình thành, tuy nhiên sau một thời gian phải chuyển đổi mô hình sở hữu (Ví dụ như trường hợp công ty Liên doanh Bảo hiểm Á Châu - Ngân hàng Công Thương giai đoạn 2002-2008).

Các mô hình bancassurance liên doanh hoặc sở hữu của các Ngân hàng thương mại tại Việt Nam ban đầu tập trung vào lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ, như trường hợp của ABIC, BIC, Bảo Ngân vào giữa những năm 2000, các mô hình này đã dần khẳng định được vị trí trên luan an 2 thị trường bảo hiểm Việt Nam. Tuy nhiên, trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ, các mô hình bancassurance hiện tại được phát triển theo mô hình liên doanh như VCLI, Vietin - Aviva, BIDV - Met Life, các mô hình này có kết quả hoạt động tương đối khiêm tốn, chưa xứng với tiềm năng hiện có tại các ngân hàng. Một số Ngân hàng thương mại hiện triển khai mô hình đại lý phân phối hoặc đại lý thu phí cho các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ, tuy nhiên kết quả hoạt động cũng không thực sự khả quan. Xu hướng phát triển bancassurance là tất yếu tại tất cả các thị trường trong xu thế toàn cầu hoá và hội nhập, đặc biệt là trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ - khách hàng chủ yếu là khách hàng cá nhân.

Với mục đích mở rộng thị trường, cải thiện kết quả kinh doanh, cả các công ty bảo hiểm và các ngân hàng đều đang nỗ lực phát triển hoạt động này. Thực tế cho thấy hoạt động bancassurance trong lĩnh vực bảo hiểm nói chung, bảo hiểm nhân thọ nói riêng tại Việt Nam vẫn còn rất nhiều tiềm năng. Các mô hình bancassurance trong lĩnh vực Bảo hiểm nhân thọ hầu hết mới đi vào hoạt động (Vietin- Aviva năm 2011, BIDV-Met life năm 2014, MB-Ageas năm 2016) hoặc đã hoạt động được một thời gian dài nhưng mới chỉ khai thác được một phần nhỏ thị trường tiềm năng (VCLI năm 2008), các mô hình đại lý phân phối phát triển còn rất khiêm tốn. Chính vì vậy, tác giả đã lựa chọn đề tài “Phát triển mô hình bancassurance tại các Ngân hàng thương mại ở Việt Nam trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ: Nghiên cứu mô hình bancassurance tại các Ngân hàng thương mại Nhà nước” là đề tài nghiên cứu.

Đề tài sẽ tập trung nghiên cứu kinh nghiệm phát triển các mô hình bacassurance của các Ngân hàng, tập đoàn tài chính trên thế giới và tại các Ngân hàng thương mại Nhà nước tại Việt Nam trong lĩnh vực nhân thọ; phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động, kết quả hoạt động của các mô hình bancassuance tại Việt Nam, làm rõ các hạn chế, nguyên nhân cản trở hoạt động và sự phát triển của các mô hình bancassurance trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển mô hình Bancassurance hiệu quả trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ ở Việt Nam trong thời gian tới. Tổng quan tình hình nghiên cứu - Về sự hình thành và phát triển của các mô hình bancassurance Bancassurance không còn là một khái niệm mới trong lĩnh vực ngân hàng hay bảo hiểm. Từ những năm 1970 bancassurance đã bắt đầu được triển khai tại Pháp và sau đó phát triển tại Bỉ, Tây Ban Nha và lan sang các nước Châu Âu lục địa (Benoist, 2002; Fields và cộng sự , 2007). Các khái niệm về bancassurance được thảo luận và đề cập trong rất nhiều nghiên cứu, theo Wong và Cheung (2002) chuyên gia của Swiss Re khi nghiên cứu về chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp cho rằng: “Bancasurance là một chiến lược của các ngân hàng và các công ty bảo hiểm nhằm khai thác với phương luan an 3 thức ít nhiều tích hợp thị trường các dịch vụ tài chính”.

Hay trong tài liệu đánh giá xu hướng phát triển cũng như nhận định các cơ hội và thách thức đối với ngành bảo hiểm nói riêng và dịch vụ tài chính nói chung Bamahan và cộng sự (2007) cho rằng “Bancasurance chỉ nỗ lực chung của các ngân hàng và nhà bảo hiểm trong việc cung cấp các dịch vụ cho các khách hàng của ngân hàng” và “các sản phẩm bảo hiểm phải được thiết kế riêng cho việc phân phối qua các kênh bancasurance”. Một số chuyên gia của Munich Re như Violaris & Syprus (2001) thì đơn giản cho rằng “bancasurance là phân phối các dịch vụ và sản phẩm ngân hàng và bảo hiểm qua một kênh phân phối tới cùng một cơ sở khách hàng”. Nghiên cứu của tổ chức LIMRA (2006) nâng lên một mức độ cao hơn, đề cập bancassurance như là một mô hình liên kết giữa ngân hàng và bảo hiểm nhằm đưa các sản phẩm dịch vụ bảo hiểm tới khách hàng với các cấp độ liên kết/gắn bó quyền lợi khác nhau: đi từ kết hợp đơn giản đến mô hình sở hữu mẹ con. Về cơ bản các nghiên cứu đều chỉ ra việc phát triển các mô hình bancassurance là tất yếu, sự thành công của các mô hình bancassurance là kết hợp của nhiều yếu tố: Thứ nhất, ngân hàng và bảo hiểm là hai lĩnh vực hoạt động có nhiều điểm chung liên quan đến quy luật số lớn, tính kinh tế của quy mô, vấn đề quản lý rủi ro, hơn thế bảo hiểm có xu hướng bảo vệ ngân hàng trước các rủi ro tín dụng nên hai bên có thể dễ dàng kết hợp để đem lại lợi ích và hiệu quả cho nhau (Lewis, 1990; Levy-Lang, 1990; Voutilainen, 2004).

Thứ hai, việc sử dụng chung kênh phân phối với ngân hàng sẽ đem lại hiệu quả về chi phí cho các công ty bảo hiểm (Freeman, 1987) hay lợi thế về địa lý và quy mô (Felgren, 1985). Thứ ba, sự kết hợp giữa ngân hàng và bảo hiểm có thể tạo ra sự kết hợp về uy tín, thương hiệu và là nhân tố thúc đẩy cũng như đảm bảo cho hoạt động kinh doanh bảo hiểm. Thứ tư, một vấn đề không thể không đề cập đó là các quy định pháp lý, một trong những nhân tố chính ảnh hưởng đến sự phát triển của các mô hình bancassurance. Các mô hình bancassurance được tổng hợp và hệ thống hóa trên cơ sở thực tế tại rất nhiều các nghiên cứu tại các thị trường khác nhau bao gồm cả thị trường phát triển, thị trường mới nổi, từ giai đoạn ban đầu mới hình thành đến thị trường với nhiều mô hình phát triển khác nhau hiện tại.

Nghiên cứu của Teunissen (2008) và Swiss Re (2007) chỉ ra các mô hình liên kết bancassurance phát triển theo mức độ liên kết/gắn kết về quyền lợi: mô hình đại lý phân phối, mô hình liên doanh, và mô hình sở hữu, ở mỗi mô hình mức độ gắn kết quyền lợi có thể có mực độ chặt chẽ khác nhau. Nghiên cứu của Teunissen (2008) cũng chỉ ra sự khác nhau giữa các thị trường theo khu vực, ví dụ tại Mĩ, Châu Á và Châu Mĩ La tinh, các mô hình đại lý phân phối tương đối phổ luan an 4 biến, trong khi tại thị trường Châu Âu thường là mô hình liên minh chiến lược hoặc liên doanh. - Tổng quan nghiên cứu các nhân tố tác động đến việc phát triển các mô hình bancassurance: Phân tích các mô hình bancassurance, Wu và cộng sự (2009) chỉ ra rằng việc lựa chọn mô hình ảnh hưởng bởi hai nhóm nhân tố: (1) các nhân tố khách quan như vấn đề pháp lý tại mỗi quốc gia, môi trường văn hóa kinh tế và chính trị, cạnh tranh; (2) các nhân tố chủ quan như khác biệt về văn hóa doanh nghiệp, sự hợp lực/hợp tác giữa các bên, cơ chế quản lý liên kết, quyền lợi của các bên tham gia liên kết. Về các nhân tố khách quan, nhân tố môi trường pháp lý được đềg cập trong rất nhiều nghiên cứu bởi môi trường pháp lý cho hoạt động tài chính nói chung, hoạt động bancassurance nói riêng là khung để định hướng và đảm bảo hoạt động bancassurance phát triển lành mạnh, đảm bảo quyền lợi của các bên tham gia bancassurance cũng như đảm bảo quyền lợi cho khách hàng (Paul và cộng sự, 2003; Gonulal và cộng sự, 2012; Carl, 2017; Anditi, 2015; Andrea, 2017).

Trước tiên đề cập đến cơ quan quản lý nhà nước, một trong những đặc trưng của hầu hết các lĩnh vực dịch vụ tài chính quốc gia là cơ quan quản lý nhà nước đối với các công ty bảo hiểm và ngân hàng là riêng biệt. Khi có nhiều cơ quan quản lý khác nhau có thể dẫn đến có các cơ chế quản lý khác nhau.