Chương 1: Tổng quan của vấn đề nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lí luận về quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Chương 3: Thực trạng về quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển của công ty Cổ phần KDQT FinGroup Chương 4: Định hướng phát triển và các giải pháp hoàn thiện quy trình giao hàng nhập khẩu khẩu bằng đường biển tại công ty Cổ phần KDQT FinGroup. 5 Luan van CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUY TRÌNH NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN 2.1 Khái quát về dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển 2.1 Khái niệm về dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Trong mậu dịch quốc tế, hàng hóa cần phải vận chuyển đến nhiều nước khác nhau, từ nước người bán đến nơi nước người mua. Trong trường hợp đó, nghiệp vụ giao nhận, tổ chức việc di chuyển hàng và thực hiện các thủ tục liên quan đến việc vận chuyển chuyển hàng hoá quốc tế là một bộ phận cấu thành quan trọng của buôn bán quốc tế, là một khâu không thể thiếu được trong quá trình lưu thông nhằm đưa hàng hoá từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng. Vậy dịch vụ giao nhận là gì ? Theo quy tắc mẫu của FIATA về dịch vụ giao nhận, dịch vụ giao nhận được định nghĩa như là bất kỳ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như các dịch vụ tư vấn hay có liên quan đến các dịch vụ trên, kể cả các vấn đề liên quan đến hàng hóa.
Theo Điều 167, Luật Thương mại 1997, “Giao nhận hàng hóa là một dịch vụ liên quan đến quá trình vận tải bằng đường biển nhằm tổ chức việc vận chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng đến nơi nhận hàng. Người giao nhận có thể làm các dịch vụ một cách trực tiếp hoặc thông qua đại lý và thuê dịch vụ của người thứ ba khác.” Luật Thương mại Việt Nam 2005 không định nghĩa về giao nhận hàng hóa như Luật Thương mại 1997 mà lại định nghĩa theo hướng dịch vụ Logistics: “Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hóa theo thỏa thuận với khách hàng để hưởng thù lao” (Điều 223, Luật Thương mại 2005). Trong hoạt động thương mại quốc tế, người bán và người mua thường ở cách xa nhau. Sau khi hợp đồng được kí kết, người bán thực hiện việc giao hàng, đồng thời người mua sẽ trực tiếp hoặc gián tiếp thực hiện việc nhận hàng, nghĩa là hàng hóa phải được di chuyển từ nước người bán sang nước người mua.
Để cho quá trình vận chuyển hàng hóa đến tay người mua được hoàn thiện thì sau khi hàng đến cửa khẩu của nước nhập khẩu, bên nhập khẩu sẽ phải thực hiện một loạt các hoạt động nhận hàng ở nơi đến như làm thủ tục hải quản nhập khẩu, bốc dỡ hàng, vận chuyển 6 Luan van hàng về kho. Tất cả những công việc này được gọi chung là nghiệp vụ nhận hàng. Như vậy, có thể hiểu ngắn gọn: Dịch vụ giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển là một dịch vụ liên quan đến quá trình vận tải bằng đường biển nhằm tổ chức việc vận chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng đến nơi nhận hàng. Người giao nhận có thể làm các dịch vụ một cách trực tiếp hoặc thông qua đại lý và thuê dịch vụ của người thứ ba khác.2 Đặc điểm của dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Tính vô hình Quá trình giao nhận vận chuyển hàng hóa quốc tế làm hàng hóa có sự dịch chuyển từ nơi này qua nơi khác.
Sản phẩm của quá trình vận chuyển này có tính vô hình nghĩa là các chủ hàng, người sử dụng dịch vụ không nhìn thấy, cân đong, đo đếm được như đối với hàng hóa hữu hình. Chỉ khi tiêu dùng rồi thì khách hàng mới có thể thấy được chất lượng dịch vụ như thông qua các tiêu thức như: thời gian vận chuyển nhanh hay chậm, thủ tục quy trình có đúng quy cách, rõ ràng hay không. Tính không lưu trữ Đặc điểm dễ nhận thấy của dịch vụ giao nhận vận chuyển hàng hóa quốc tế là tính không lưu trữ. Hoạt động giao nhận chỉ có thể cung ứng khi xuất hiện nhu cầu của khách hàng nên người giao nhận không có khả năng sản xuất một cách hàng loạt.
Dịch vụ cung ứng bao nhiêu thì được sử dụng hết bấy nhiêu nên nó không có khả năng tồn kho. Tính không sở hữu Khi dịch vụ giao nhận vận tải được thực hiện, với các công việc như vận chuyển, bảo quản, bốc xếp hàng hóa, khác hàng chỉ nhận được kết quả là hàng hóa được di chuyển đến đích,chứ không được chuyển giao quyền sở hữu với phương tiện, công cụ vận tải. Tương tự, hàng hóa được chủ hàng giao cho người giao nhận vận chuyển tuy nhiên quyền sở hữu hàng hóa lại không được chuyển giao trong hợp đồng. Tính không thể chia cắt – sản xuất đi đôi tiêu thụ Tính không thể chia cắt( đồng nhất) thể hiện sự đồng thời cả về không gian và thời gian giữa sản xuất và tiêu dùng dịch vụ giao nhận vận chuyển.
Sự đồng nhất về không gian và thời gian cung cấp dịch vụ được thể hiện ngay từ đầu quá trình cung cấp dịch vụ: người giao nhận cho nhận viên tới nơi khách hàng yêu cầu và bốc xếp hàng hóa lên phương tiện, vận chuyển hàng hóa đến nơi yêu cầu và dỡ hàng hóa. 7 Luan van Tính thay đổi Tính thay đổi (không xác định, không đồng nhất, dị chủng) của dịch vụ giao nhận thể hiện ở việc dịch vụ giao nhận không giống nhau giữa các lần sử dụng dịch vụ, dù là cùng một nhân viên giao nhận, cùng một nhà cung cấp hay cùng một loại dịch vụ. Tính thích ứng Do đặc điểm của sản phẩm giao nhận vận tải là không có sản phẩm dở dang hay bán thành phẩm như các loại hàng hóa hữu hình nên dịch vụ giao nhận vận tải luôn thích ứng với các yêu cầu thay đổi của khách hàng.3 Phân loại dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển thường được chia thành 3 loại: Nhận hàng nguyên container (FCL – Full container load) - Thuật ngữ FCL – Full container loaded được hiểu là: Lô hàng đủ lớn để xếp nguyên trong nhiều container, người gửi hàng và người nhận hàng chịu trách nhiệm xếp hàng vào và dỡ hàng ra khỏi container. - Trường hợp áp dụng: Khi người mua hàng có khối lượng hàng hóa lớn và đồng nhất đủ chứa đầy một hoặc nhiều container.
Nhận hàng lẻ container (Less than container load) - Thuật ngữ LCL – Less than container loaded được hiểu là: Những lô hàng lẻ đóng chung trong một container mà người gom hàng (người chuyên chở hoặc người giao nhận) phải chịu trách nhiệm đóng hàng và dỡ hàng vào – ra container. - Trường hợp áp dụng: Khi gửi hàng, nếu hàng không đủ để đóng nguyên một container, chủ hàng có thể gửi hàng theo phương pháp hàng lẻ. Nhận hàng kết hợp (FCL/LCL – LCL/FCL) Phương pháp nhận hàng này là sự kết hợp của phương pháp FCL và LCL. Tuỳ theo điều kiện cụ thể, chủ hàng có thể thoả thuận với người chuyên chở để áp dụng phương pháp nhận hàng kết hợp.
Phương pháp nhận hàng kết hợp có thể là: – Nhận nguyên, giao lẻ (FCL/LCL) – Nhận lẻ, giao nguyên (LCL/FCL) Giao nhận hàng rời Hàng rời có thể hiểu là hàng chở xô, thường không có đóng thùng, đóng bao hay đóng gói. Những sản phẩm này sẽ được trực tiếp chứa thông qua các khoang hàng của tàu biển như vật liệu, đá, đất than, quặng, hạt rời,… 8 Luan van 2.4 Vai trò của dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Đối với thương mại quốc tế: - Dịch vụ giao nhận cũng như nhận hàng nhập khẩu góp phần mở rộng thị trường trong buôn bán quốc tế. - Hoạt động giao nhận tạo điều kiện cho hàng hóa lưu thông nhanh chóng, an toàn và tiết kiệm mà không cần có sự tham gia của người gửi cũng như người nhận tác nghiệp. - Dịch vụ giao nhận giúp cho người chuyên chở đẩy nhanh tốc độ quay vòng của các phương tiện vận tải, tận dụng được một cách tối đa và có hiệu quả dung tích và tải trọng của các phương tiện vận tải, các công cụ vận tải, cũng như các phương tiện hỗ trợ khác.
- Hoạt động giao nhận giúp giảm giá thành các hàng hóa xuất nhập khẩu do giúp các nhà xuất nhập khẩu giảm bớt chi phí như: chí phí đi lại, chi phí đào tạo nhân công, chi phí cơ hội,… Dịch vụ này, có tác dụng như cầu nối trong vận chuyển hàng hóa trên các tuyến đường đến các thị trường mới đúng yêu cầu về thời gian và địa điểm. Đối với doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ (doanh nghiệp giao nhận): - Dịch vụ nhận hàng nhập khẩu là hoạt động chính và rất quan trọng đối với các doanh nghiệp giao nhận vận tải. - Dịch vụ nhận hàng nhập khẩu góp phần gia tăng giá trị kinh doanh của các doanh nghiệp giao nhận. - Nếu dịch vụ giao nhận của công ty phát triển sẽ giúp cho công ty có thể khẳng định thương hiệu, mở rộng thị trường và tập khách một cách nhanh chóng.
Đối với doanh nghiệp sử dụng dịch vụ (khách hàng): - Dịch vụ giao nhận hàng hóa nhập khẩu giúp cho các doanh nghiệp sử dụng dịch vụ có thể tiết kiệm thời gian, nhân lực và tránh được những sai xót không đáng có. - Dịch vụ logistics góp phần nâng cao hiệu quả pháp lý, giảm thiểu chi phí trong quá trình sản xuất, tăng cường sức cạnh tranh cho các doanh nghiệp, có tác dụng tiết kiệm, giảm chi phí trong quá trình lưu thông phân phối, góp phần làm cho giá cả hàng hóa trên thị trường giảm xuống, mang lại nhiều lợi ích cho khách hàng, tăng yếu tố cạnh tranh trong các doanh nghiệp.2 Quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển tại các doanh nghiệp giao nhận vận tải quốc tế 2.1 Nhận yêu cầu dịch vụ từ khách hàng Nhận yêu cầu dịch vụ : Các doanh nghiệp giao nhận vận tải quốc tế sau khi chào dịch vụ, khách hàng đồng ý sẽ tiến hành nhận yêu cầu dịch vụ từ khách hàng. Những thông tin mà nhân viên kinh doanh tiếp nhận từ khách hàng như sau: Loại hàng; cảng đi, cảng đến, thời gian dự kiến.