Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài Chương 2: Tóm lược một số vấn đề lý luận cơ bản về tuyển dụng nhân lực Chương 3: Phân tích thực trạng tuyển dụng nhân lực tại xí nghiệp xe khách Nam Hà Nội – Tổng công ty vận tải Hà Nội. Chương 4: Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện tuyển dụng nhân lực tại xí nghiệp xe khách Nam Hà Nội – Tổng công ty vận tải Hà Nội. 6 Luan van CHƯƠNG 2 TÓM LƯỢC MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TUYỂN DỤNG NHÂN LỰC TRONG DOANH NGHIỆP 2. Một số khái niệm cơ bản, vai trò liên quan trực tiếp đến tuyển dụng nhân lực 2.Khái niệm quản trị nhân lực Khái niệm quản trị nhân lực được rất nhiều nhà nghiên cứu đề cập đến, mỗi khái niệm thể hiện cách tiếp cận và mức độ bao quát của từng nhà nghiên cứu.
Ta có thể đi tìm hiểu một số khái niệm quản trị nhân lực: Nguyễn Ngọc Quân (2012) đã khẳng định: “Quản trị nhân lực bao gồm việc hoạch định, tổ chức, chỉ huy và kiểm soát các hoạt động nhằm thu hút, sử dụng và phát triển con người để có thể đạt đựơc các mục tiêu của tổ chức”. Có thể thấy tác giả tiến hành nghiên cứu, tiếp cận quản trị nhân lực theo quá trình, tiếp cận theo tuần tự của chúng để đảm bảo tính tuần tự và logic. Theo TS Mai Thanh Lan – PGS.Nguyễn Thị Minh Nhàn (2016) đã phân tích nội dung quản trị nhân lực: “Quản trị nhân lực được hiểu là tổng hợp các hoạt động quản trị liên quan đến việc hoạch định nhân lực, tổ chức quản trị nhân lực, tạo động lực cho người lao động và kiểm soát hoạt động quản trị nhân lực trong tổ chức, trong doanh nghiệp nhằm thực hiện mục tiêu và chiến lược đã xác định”.25) và đây cũng là khái niệm được khoá luận lựa chọn nghiên cứu. Khái niệm tuyển dụng nhân lực.
Theo Nguyễn Ngọc Quân, Nguyễn Vân Điềm (2007), tuyển dụng nhân lực là quá trình tìm kiếm, thu hút và tuyển chọn từ những nguồn khác nhau những nhân viên có đủ khả năng đảm nhiệm những vị trí mà doanh nghiệp cần tuyển.Mai Thanh Lan (2014) thì “Tuyển dụng nhân lực là một quá trình tìm kiếm, thu hút và lựa chọn nhân lực để thỏa mãn nhu cầu sử dụng của một doanh nghiệp và bổ sung lực lượng lao động cần thiết nhằm thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp” [2,tr 12] Nói cách khác, tuyển dụng nhân lực là một quá trình tuyển mộ và tuyển chọn nhân lực nhằm thỏa mãn nhu cầu sử dụng nhân lực trong tương lai, góp phần thực thi các mục tiêu đề ra của doanh nghiệp. Khái niệm tuyển mộ Theo tiếp cận của Nguyễn Vân Điềm (2012), Giáo trình Quản trị nhân lực, Đại học Kinh tế Quốc dân, tuyển mộ nhân lực là quá trình thu hút những người xin việc từ lực lượng lao động bên ngoài xã hội và bên trong tổ chức.Mai Thanh Lan (2014), tuyển mộ nhân lực là quá trình tìm kiếm, thu hút những ứng viên có khả năng từ nhiều nguồn khác nhau đến đăng ký, nộp đơn ứng tuyển tại doanh nghiệp. Tuyển mộ nhân lực tạo tiền đề quan trọng cho quá trình tuyển chọn nhân lực. Giúp doanh nghiệp tăng hiệu quả tuyển dụng thông qua việc giảm chi phí không cần thiết ở các bước sau của quá trình tuyển dụng.
Khái niệm tuyển chọn. Theo tiếp cận của Nguyễn Vân Điềm (2012), Giáo trình Quản trị nhân lực, Đại học Kinh tế Quốc dân: “Tuyển chọn nhân lực là quá trình đánh giá các ứng viên theo nhiều khía cạnh khác nhau dựa vào các yêu cầu của công việc, để tìm được những người phù hợp với các yêu cầu đặt ra trong số những người đã thu hút được trong quá trình tuyển mộ”.Mai Thanh Lan (2014), tuyển chọn nhân lực được hiểu là qúa trình đánh giá năng lực của các ứng viên nhằm lựa chọn ứng viên phù hợp với nhu cầu cần tuyển của doanh nghiệp 2. Nội dung của tuyển dụng nhân lực Hoạt động tuyển dụng nhân lực trong doanh nghiệp bao gồm những nội dung chính được thể hiện ở hình 2. Những nội dung này được áp dụng trong từng doanh nghiệp có sự sáng tạo phù hợp với điều kiện và môi trường kinh doanh cụ thể.
Xây dựng kế hoạch tuyển dụng Tuyển mộ nhân lực Tuyển chọn nhân lực Đánh giá tuyển dụng Hình 2.1: Các nội dung tuyển dụng nhân lực 8 Luan van 2.1 Xây dựng kế hoạch tuyển dụng Xây dựng kế hoạch tuyển dụng nhân lực là quá trình xác định các mục tiêu và biện pháp để thực hiện các mục tiêu tuyển dụng nhân lực. Với tư cách là một nội dung của tuyển dụng nhân lực, xây dựng kế hoạch tuyển dụng nhân lực bao gồm các nội dung: - Xác định nhu cầu và các mục tiêu tuyển dụng - Xây dựng chính sách tuyển dụng nhân lực - Xây dựng kế hoạch tuyển dụng nhân lực chi tiết 2. Xác định nhu cầu và mục tiêu tuyển dụng nhân lực a. Xác định nhu cầu tuyển dụng nhân lực Mục đích Xác định nhu cầu tuyển dụng nhân lực là quá trình xác định nhu cầu nhân lực cần tuyển về số lượng, chất lượng, cơ cấu và thời điểm cần tuyển dụng.
Các căn cứ xác định nhu cầu tuyển dụng - Nhu cầu về nhân lực của doanh nghiệp - Thực trạng đội ngũ nhân lực hiện có - Yêu cầu công việc (kết quả phân tích công việc) Phương pháp xác định nhu cầu tuyển dụng nhân lực - Phương pháp phân tích xu hướng: Căn cứ vào kế hoạch kinh doanh và mục tiêu cần đạt được của doanh nghiệp trong thời kỳ kế hoạch so với thời kỳ hiện tại, ước tính cầu nhân lực cần thiết để hoàn thành nhiệm vụ của tổ chức thời kỳ kế hoạch. - Phương pháp Delphi: được sử dụng để dự báo nhu cầu nhân sự cần tuyển của doanh nghiệp dựa trên ý kiến của chuyên gia nhân sự trong doanh nghiệp, các nhà quản trị cấp trung gian ở những bộ phận chức năng, các trưởng đơn vị. - Phương pháp tỷ suất nhân quả: xác định nhu cầu nhân lực cần tuyển dựa vào khối lượng, quy mô sản xuất – kinh doanh và năng lực của một nhân viên. Xác định mục tiêu tuyển dụng nhân lực Xác định mục tiêu tuyển dụng nhân lực là việc xác định điểm kết thúc và điểm hướng tới của tuyển dụng nhân lực trong từng giai đoạn xác định.
Mục tiêu chính của tuyển dụng nhân lực là bù đắp sự thiếu hụt nhân lực, đồng thời có thể kế đến một số mục tiêu khác như : xây dựng hình ảnh, thương hiệu và thay đổi văn hoá doanh 9 Luan van nghiệp….Việc xác định rõ được mục tiêu nhân lực là kim chỉ nam cho việc tiến hành tuyển dụng nhân lực đạt hiệu quả.2 Xây dựng chính sách tuyển dụng nhân lực Xây dựng chính sách tuyển dụng nhân lực là xây dựng các quy định mang tính hướng dẫn nhằm đảm bảo việc thực hiện kế hoạch tuyển dụng. Nội dung của chính sách tuyển dụng nhân lực bao gồm các nội dung về đối tượng áp dụng, phạm vi áp dụng, nguyên tắc tuyển dụng, quy trình tuyển dụng tổng quát, xác lập các cam kết và giá trị cốt lõi của quy trình tuyển dụng, các điều khoản thi hành.3 Xây dựng kế hoạch tuyển dụng nhân lực chi tiết. Kế hoạch tuyển dụng nhân lực chi tiết là kế hoạch xây dựng cho một lần tuyển dụng hay một đợt tuyển dụng của doanh nghiệp. Kế hoạch tuyển dụng chi tiết được cụ thể gắn với các vị trí tuyển dụng xác định và thời gian, địa điểm, quy trình… Căn cứ để xây dựng kế hoạch tuyển dụng nhân sự là chiến lược, kế hoạch kinh doanh, quan điểm của nhà quản trị, khả năng tài chính của doanh nghiệp, tình hình nhân lực hiện có, tính chất công việc, thị trường lao động, pháp luật liên quan đến tuyển dụng… 2.
Tuyển mộ nhân lực 2.Xác định nguồn tuyển mộ nhân lực Tuyển mộ nhân lực gồm có 2 nguồn: Nguồn tuyển mộ bên trong doanh nghiệp và nguồn tuyển mộ bên ngoài doanh nghiệp. Cụ thể: -Nguồn tuyển mộ bên trong doanh nghiệp Nguồn bên trong được giới hạn ở những người lao động đang làm việc trong doanh nghiệp nhưng lại có nhu cầu thuyên chuyển đến công việc khác mà doanh nghiệp đang có nhu cầu tuyển dụng. -Nguồn tuyển mộ bên ngoài Nguồn tuyển dụng lao động từ bên ngoài sẽ giúp cho doanh nghiệp bổ sung cả về số lượng và chất lượng lao động cho quá trình thực hiện các mục tiêu đã đề ra. Xuất phát từ đối tượng tuyển dụng, nguồn tuyển bên ngoài doanh ngiệp có thể được xem xét từ các loại lao động sau: những lao động đã được đào tạo, lao động chưa tham gia đào tạo, lao động hiện không có việc làm.2 Lựa chọn phương pháp tiếp cận nguồn và thu hút ứng viên Có các phương pháp tiếp cận nguồn và thu hút ứng viên sau: 10 Luan van Một là, tiếp cận nguồn và thu hút ứng viên từ cơ sở đào tạo có thể được thực hiện thông qua việc tiếp nhận sinh viên về thực tập tốt nghiệp, cấp học bổng cho các sinh viên khá, giỏi của các trường, tổ chức ngày hội nghề nghiệp tại các trường, gửi thông báo tuyển dụng đến các trường.
Hai là, tiếp cận nguồn và thu hút ứng viên từ các cơ quan tuyển dụng ( hội chợ việc làm…) Ba là, tiếp cận nguồn và thu hút ứng viên từ sự giới thiệu của người quen nhằm đảm bảo cho ứng viên và từ sự giới thiệu của người quen nhằm đảm bảo cho công ty. Bốn là, tiếp cận nguồn và thu hút ứng viên thông qua phương tiện truyền thông.3 Thông báo tuyển dụng Mục đích của thông báo tuyển dụng là thu hút được nhiều nhất ứng viên từ các nguồn khác nhau giúp cho việc lựa chọn thuận lợi và đạt kết quả mong muốn. Thiết kế nội dung và hình thức thông báo là bước quan trọng đề đảm bảo thu hút sự quan tâm của các ứng viên. Trong các thông báo cần cung cấp một cách đầy đủ, rõ ràng và chi tiết các thông tin về: tên và địa chỉ của doanh nghiệp, cách thức liên hệ; nội dung công việc, các yêu cầu về tiêu chuẩn điều kiện làm việc,.
Tùy từng công việc khác nhau mà doanh nghiệp tiến hành xác định nguồn tuyển nhân lực phù hợp. Thông thường, các doanh nghiệp thường sử dụng các hình thức thông báo tuyển dụng như: thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng; niêm yết các bản thông báo tại trụ sở doanh nghiệp, ở nơi đông người qua lại; thông báo trên mạng Internet;. Tuyển chọn nhân lực 2.