CHƯƠNG I: GVHD ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM, TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG THƯƠNG MẠI VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN 1. Đặc điểm sản phẩm xây lắp và ảnh hưởng của nó tới công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm. Xây dựng cơ bản là một hệ thống sản xuất vật chất độc lập, có chức năng tái sản xuất tài sản cố định cho nền kinh tế quốc doanh. Nó tạo nên cơ sở vật chất cho xã hội, tăng tiềm lực kinh tế, quốc phòng cho cả nước.
Vì vậy, một bộ phận lớn của thu nhập quốc dân nói chung, của quỹ nói riêng cùng với vốn đầu tư, tài chính hỗ trợ của nước ngoài được sử dụng trong lĩnh vực xây dựng cơ bản. So với các ngành khác, xây dựng cơ bản có những đặc điểm kinh tế kỹ thuật đặc trưng, thể hiện rõ nét ở sản phẩm xây lắp, quá trình tạo ra sản phẩm của ngành. Sản phẩm xây lắp là những công trình sản xuất, dân dụng, có đủ điều kiện đưa vào sản xuất, sử dụng và phát huy tác dụng. Nói một cách rõ hơn thì nó là sản phẩm của công nghệ xây lắp và nó được gắn liền với một địa điểm nhất định (bao gồm đất đai, mặt nước, mặt biển và thềm lục địa) và được tạo ra bởi vật liệu xây lắp, máy móc thiết bị thi công và lao động.
Đặc điểm của sản phẩm xây lắp là qui mô lớn, kết cấu phức tạp, thời gian sử dụng lâu dài, có giá trị lớn. Nó mang tính cố định, nơi sản xuất sản phẩm cũng đồng thời là nơi sau này khi sản phẩm hoàn thành được đưa vào sử dụng và phát huy tác dụng. Sản phẩm xây lắp mang tính chất tổng hợp về mặt kinh tế, chính trị, kỹ thuật nghệ thuật. Nó đa dạng nhưng mang tính độc lập, mỗi công trình xây dựng được xây theo một thiết kế riêng và tại một địa điểm nhất định.
Những đặc điểm này có tác dụng lớn tới quá trình sản xuất của ngành xây dựng. Quá trình từ khởi công công trình cho đến khi công trình hoàn thành, bàn giao đưa vào sử dụng thường là dài. Nó phụ thuộc vào quy mô và tính chất phức tạp về kỹ thuật của từng công trình. Quá trình thi công xây lắp chia làm nhiều giai đoạn: chuẩn bị cho thi công, thi công móng, trần tường, hoàn thiện… Mỗi giai đoạn thi công lại bao gồm nhiều công việc khác nhau, các công việc được thực hiện chủ yếu là ngoài trời nên nó chịu ảnh hưởng rất lớn của thời tiết, thiên GVHD nhiên như: nắng, mưa, bão, gió, lụt lội… Do đó quá trình và điều kiện thi công mang tính bất ổn định, nó luôn biến động theo địa điểm xây lắp và theo từng giai đoạn thi công của công trình.
Mỗi công trình lại được tiến hành thi công theo đơn đặt hàng cụ thể, phụ thuộc vào yêu cầu của khách hàng và thiết kế kỹ thuật của công trình đó. Khi thực hiện các đơn đặt hàng, các đơn vị xây lắp phải bàn giao đúng tiến độ, đúng kỹ thuật, đảm bảo chất lượng công trình. Đặc điểm tổ chức sản xuất tại công ty Cổ phần Xây dựng Thương mại và Phát triển Nông thôn. Do đặc thù của ngành xây dựng cơ bản và của sản phẩm xây lắp, cho nên việc quản lý về đầu tư và xây lắp là một quá trình khó khăn và phức tạp, nhất là khi chuyển đổi từ nền kinh tế tập trung sang nền kinh tế thị trường.
Để quản lý chặt chẽ sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn đầu tư, Nhà nước ta đã ban hành những quy chế phù hợp với điều kiện hiện nay của công ty: Công tác quản lý đầu tư và xây lắp phải tạo ra những sản phẩm, dịch vụ được xã hội chấp nhận về giá cả, chất lượng và đáp ứng được mục tiêu phát triển kinh tế xã hội trong từng thời kỳ. Thực hiện chuyển dịch cơ cấu theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đẩy mạnh tốc độ phát triển kinh tế. Huy động sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn trong cũng như nước ngoài vào, khai thác nguồn tài nguyên tiềm năng lao động, đất đai và mọi nguồn tài nguyên khác, đồng thời bảo vệ môi trường sinh thái. Xây lắp phải theo quy hoạch được duyệt, thiết kế hợp lý, tiên tiến, mỹ quan, công nghệ xây lắp hiện đại.
Xây lắp đúng tiến độ, chất lượng cao với chi phí hợp lý và thực hiện bảo hành công trình. Từ trước đến nay, xây lắp là cơ bản là một công việc diễn ra phức tạp bởi vì vậy mà công ty đã trực tiếp quản lý chi phí xây lắp thông qua giá cả, các nguyên tắc lập dự toán, các căn cứ định mức kinh tế kỹ thuật, đơn giá xây lắp cơ bản để xác định tổng mức đầu tư, tổng dự toán công trình ( hoặc dự án) và dự toán cho từng hạng mục công trình. GVHD Giá thanh toán công trình là giá trúng thầu và các điều kiện ghi trong hợp đồng giữa chủ đầu tư với đơn vị. Giá trúng thầu không vượt quá dự toán được duyệt.
Đối với doanh nghiệp, để đảm bảo thi công đúng tiến độ, đúng thiết kế kỹ thuật, đảm bảo chất lượng công trình và chi phí hợp lý, bản thân doanh nghiệp phải có biện pháp quản lý tổ chức sản xuất, quản lý các chi phí sản xuất chặt chẽ hợp lý và có hiệu quả. Hiện nay, trong lĩnh vực xây lắp cơ bản chủ yếu áp dụng phương pháp đấu thầu, giao nhận thầu xây lắp. Vì vậy, để trúng thầu nhận được thầu thi công một công trình xây lắp thì doanh nghiệp phải xây dựng một giá cả hợp lý cho công trình đó dựa trên cơ sở các định mức, đơn giá cơ bản do Nhà nước ban hành trên cơ sở giá trị thị trường và khả năng của bản thân doanh nghiệp. Mặt khác, phải đảm bảo sản xuất kinh doanh có lãi.
Để thực hiện được các yêu cầu trên đòi hỏi doanh nghiệp phải tăng cường công tác quản lý kinh tế. Trước hết là quản lý chi phí, giá thành, trong đó tập trung là công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp. Việc phân tích, đánh giá đúng kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh chỉ có thể dựa trên cơ sở nắm vững giá thành sản phẩm một cách chính xác. Mặt khác tính chính xác của giá thành sản phẩm lại chịu ảnh hưởng của kết quả tổng hợp chi phí xây lắp.
Do vậy tổ chức tốt công tác kế toán chi phí và tính giá thành xây lắp để đảm bảo xác định đúng nội dung, phạm vi chi phí cấu thành trong giá thành, lượng giá trị các yếu tố chi phí đã chuyển dịch vào sản phẩm hoàn thành là yêu cầu cấp bách trong nền kinh tế thị trường. Để thực hiện được mục tiêu phấn đấu tiết kiệm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm thì đơn vị phải biết sử dụng nhiều biện pháp quản lý khác nhau. Đứng trên góc độ quản lý cần phải biết nguồn gốc hay con đường hình thành của nó, nội dung cấu thành của giá thành sản phẩm để từ đó biết được nguyên nhân cơ bản nào những nhân tố cụ thể nào làm tăng hoặc làm giảm giá thành và chỉ GVHD trên cơ sở đó người quản lý mới đề ra biện pháp cần thiết hạn chế loại trừ các nhân tố tiêu cực động viên và phát huy được mức độ ảnh hưởng của các nhân tố tích cực khai thác khả năng tiềm tàng trong việc quản lý, sử dụng các nguồn vật tư lao động và tiền vốn. Một trong những biện pháp giữ vị trí quan trọng mà không thể thiếu được phải kể đến biện pháp quản lý của công cụ kế toán.
Bởi vì phải tính đúng, tính đủ chi phí sản xuất vào giá thành mới đảm bảo phát huy được tác dụng của công cụ kế toán đối với việc quản lý sản xuất. Do đó nhiệm vụ đặt ra cho công tác hạch toán chi phí và tính giá thành sản phẩm trong công tác xây lắp là: Xác định chính xác đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và đối tượng tính giá thành phù hợp với điều kiện thực tế của doanh nghiệp, thỏa mãn yêu cầu quản lý đặt ra, vận dụng phương pháp hạch toán chi phí sản xuất và phương pháp tính giá thành một cách khoa học và hợp lý. Phản ánh đầy đủ, chính xác, kịp thời toàn bộ chi phí thực tế phát sinh. Kiểm tra tình hình thực hiện các định mức chi phí, vật tư, nhân công, sử dụng máy móc và các dự toán chi phí khác.
Phát hiện kịp thời các khoản chênh lệch so với định mức, dự toán các khoản chi phí ngoài kế hoạch, các khoản hư hỏng…trong sản xuất để đề ra các biện pháp ngăn chặn kịp thời. Kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ hạ giá thành của doanh nghiệp theo từng công trình, từng loại sản phẩm xây lắp, vạch ra khả năng và các biện pháp hạ giá thành một cách có hiệu quả và hợp lý. Đánh giá đúng kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của từng công trình, hạng mục công trình. Kịp thời lập bảng báo cáo kế toán về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp.
Cung cấp chính xác nhanh chóng các thông tin hiệu dụng về chi phí sản xuất và giá thành phục vụ cho yêu cầu quản lý và nhiệm vụ hạ giá thành. Vạch ra được những nguyên nhân làm cho hoàn thành hoặc chưa hoàn thành, những khả năng tiềm tàng có thể khai thác và phương pháp phấn đấu để không ngừng hạ giá thành thực tế sản phẩm. Quản lý chi phí tại công ty Cổ phần Xây dựng Thương mại và Phát triển Nông thôn. - Giám đốc: Là người chịu trách nhiệm cao nhất về mọi hoạt động sản xuất kinh doanh trong công ty, có nhiệm vụ phê duyệt và ký kết các hợp đồng kinh tế liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh trong công ty.
- Phòng kỹ thuật: Có nhiệm vụ xây dựng định mức tiêu hao chi phí, đối chiếu giữa tiêu hao chi phí thực tế với định mức đã xây dựng. - Phòng kế toán: Có nhiệm vụ tập hợp các chứng từ, đặc biệt là các chứng từ chi phí phát sinh tại các công trình và hạng mục công trình để phân loại chi phí và doanh thu để xác định giá thành từng công trình, hạng mục công trình, tính lương và các khoản phải trả khác phát sinh. Đồng thời tính kết quả kinh doanh của công ty. Đặc biệt là kế toán công trình: Là người trực tiếp tham gia vào các giao dịch tại công trình như: mua vật tư, chi tiền lương và các chi phí khác cho công trình.