Luận Văn Về Tổ Chức Cơ Sở Đảng Nông Thôn và Ổn Định Chính Trị Xã Hội Ở Kon Tum

Tài liệu nghiên cứu Luận văn tổ chức cơ sở đảng nông thôn với việc ổn định chính trị xã hội ở kon tum hiện nay, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Chính Trị Học
• Đề tài: Tổ Chức Cơ Sở Đảng Nông Thôn Với Việc Ổn Định Chính Trị - Xã Hội Ở Kon Tum Hiện Nay
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Kon Tum

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: VỊ TRÍ, VAI TRÒ CỦA TỔ CHỨC ĐẢNG Ở NÔNG THÔN TRONG VIỆC ỔN ĐỊNH CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI
• 1.1. Giữ vững ổn định về chính trị xã hội - điều kiện cơ bản để phát triển xã hội ở nước ta hiện nay
• 1.1.1. Chính trị - khái niệm và cấu trúc
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tổ chức cơ sở đảng nông thôn ở Kon Tum

Tổ chức cơ sở đảng nông thôn đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định chính trị xã hội tại tỉnh Kon Tum. Nông thôn không chỉ là nơi sản xuất nông nghiệp mà còn là địa bàn chiến lược về chính trị, kinh tế và văn hóa. Sự phát triển của tổ chức cơ sở đảng ở nông thôn có ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân và sự ổn định của xã hội. Đảng Cộng sản Việt Nam đã nhận thức rõ vai trò này từ những ngày đầu thành lập, và các tổ chức cơ sở đảng đã góp phần không nhỏ vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

1.1. Vai trò của tổ chức cơ sở đảng trong nông thôn

Tổ chức cơ sở đảng nông thôn có nhiệm vụ lãnh đạo, tổ chức và vận động quần chúng nhân dân tham gia vào các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội. Đảng bộ cơ sở là cầu nối giữa Đảng và nhân dân, giúp thực hiện các chính sách phát triển nông thôn một cách hiệu quả.

1.2. Tình hình tổ chức cơ sở đảng ở Kon Tum hiện nay

Hiện nay, tổ chức cơ sở đảng ở nông thôn Kon Tum đang đối mặt với nhiều thách thức như nhận thức của người dân về vai trò của đảng còn hạn chế. Việc củng cố và nâng cao năng lực lãnh đạo của các tổ chức này là cần thiết để đảm bảo sự ổn định chính trị xã hội.

II. Thách thức đối với tổ chức cơ sở đảng nông thôn ở Kon Tum

Mặc dù tổ chức cơ sở đảng nông thôn đã có những đóng góp quan trọng, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Tình hình an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội ở một số khu vực nông thôn vẫn diễn biến phức tạp. Việc thiếu đồng bộ trong triển khai các chính sách phát triển nông thôn cũng là một vấn đề lớn.

2.1. Nhận thức của người dân về vai trò của đảng

Nhiều người dân vẫn chưa nhận thức đầy đủ về vai trò của tổ chức cơ sở đảng trong việc phát triển kinh tế - xã hội. Điều này dẫn đến sự thiếu hụt trong sự tham gia của họ vào các hoạt động của đảng.

2.2. Tình hình an ninh chính trị tại nông thôn

Tình hình an ninh chính trị tại một số khu vực nông thôn Kon Tum có lúc diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến sự ổn định xã hội. Cần có các biện pháp cụ thể để đảm bảo an ninh và trật tự.

III. Phương pháp nâng cao năng lực tổ chức cơ sở đảng nông thôn

Để nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng nông thôn, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đảng viên là rất quan trọng. Đồng thời, cần tăng cường công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người dân.

3.1. Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ đảng viên

Cần có các chương trình đào tạo bài bản cho cán bộ đảng viên tại các tổ chức cơ sở đảng. Việc này giúp nâng cao năng lực lãnh đạo và khả năng giải quyết vấn đề của họ.

3.2. Tăng cường công tác tuyên truyền

Công tác tuyên truyền về vai trò của tổ chức cơ sở đảng cần được đẩy mạnh. Điều này giúp người dân hiểu rõ hơn về các chính sách và hoạt động của đảng, từ đó tham gia tích cực hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu về tổ chức cơ sở đảng nông thôn đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực trong việc ổn định chính trị xã hội. Các tổ chức này đã góp phần quan trọng vào việc thực hiện các chính sách phát triển nông thôn, nâng cao đời sống người dân.

4.1. Kết quả từ các chính sách phát triển nông thôn

Các chính sách phát triển nông thôn đã được triển khai hiệu quả nhờ sự lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng. Điều này đã giúp cải thiện đời sống của người dân và ổn định tình hình chính trị xã hội.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Từ thực tiễn hoạt động của tổ chức cơ sở đảng, nhiều bài học kinh nghiệm đã được rút ra. Việc phát huy vai trò của đảng trong nông thôn là rất cần thiết để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững.

V. Kết luận và triển vọng tương lai

Tổ chức cơ sở đảng nông thôn có vai trò quan trọng trong việc ổn định chính trị xã hội ở Kon Tum. Để phát huy vai trò này, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Tương lai của tổ chức cơ sở đảng nông thôn sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của các tổ chức này.

5.1. Tầm quan trọng của tổ chức cơ sở đảng trong tương lai

Tổ chức cơ sở đảng sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định chính trị xã hội. Việc nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức này là cần thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển.

5.2. Định hướng phát triển tổ chức cơ sở đảng

Cần có định hướng phát triển rõ ràng cho tổ chức cơ sở đảng nông thôn. Việc này sẽ giúp tổ chức này hoạt động hiệu quả hơn, góp phần vào sự ổn định chính trị xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kon Tum là địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng ở phía Bắc Tây Nguyên với diện tích tự nhiên 9.676,5 km2, chiếm 3,1% diện tích cả nước, sở hữu đường biên giới dài 280,7 km giáp hai nước Lào và Campuchia. Dân số của tỉnh đạt gần 380.000 người với 22 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 53% dân số toàn tỉnh. Nông thôn luôn là mặt trận trọng yếu về kinh tế, chính trị, văn hóa và quốc phòng - an ninh. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là vai trò lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng ở nông thôn trong việc bảo đảm ổn định chính trị - xã hội, giải quyết các mâu thuẫn xã hội và nâng cao đời sống nhân dân.

Mục tiêu cụ thể của đề tài là phân tích sâu sắc thực trạng năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức cơ sở đảng nông thôn trên địa bàn tỉnh Kon Tum trong giai đoạn từ năm 2001 đến nay. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện nhằm củng cố hệ thống chính trị cơ sở, ngăn chặn nguy cơ diễn biến hòa bình và thúc đẩy phát triển nông thôn bền vững.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc đánh giá hoạt động của 568 tổ chức cơ sở đảng và gần 13.000 đảng viên toàn tỉnh. Luận văn chỉ ra cơ chế lãnh đạo giúp duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế trên 11%/năm, hạ tỷ lệ hộ nghèo từ mức cao xuống còn khoảng 32%, đồng thời củng cố niềm tin vững chắc của nhân dân vào đường lối đổi mới của Đảng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh về chính đảng vô sản và sự ổn định chính trị. Trong di sản kinh điển, V.I. Lênin đã đưa ra hơn 70 định nghĩa về chính trị, khẳng định chính trị là biểu hiện tập trung của kinh tế và là nghệ thuật tổ chức quyền lực nhà nước. Đề tài vận dụng mô hình cấu trúc chính trị 3 cấp độ: hệ thống quyết sách chính trị, thiết chế thể chế nhà nước, và quan hệ giữa con người chính trị với quần chúng lao động.

Các khái niệm then chốt bao gồm: tổ chức cơ sở đảng (hạt nhân chính trị nền tảng của Đảng), ổn định chính trị - xã hội (trạng thái vận động tích cực nhằm duy trì trật tự và thúc đẩy phát triển), và hệ thống chính trị cơ sở nông thôn. Luận văn quán triệt sâu sắc lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: chi bộ là nền móng của Đảng, chi bộ tốt thì mọi việc sẽ tốt, lấy thành tích sản xuất và đời sống của nhân dân làm thước đo đánh giá chất lượng tổ chức đảng tại 74 xã nông thôn.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ hệ thống văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh Kon Tum, các nghị quyết chuyên đề như Nghị quyết số 01-NQ/TU khóa 13, và báo cáo tổng kết của Ban Tổ chức Tỉnh ủy. Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ 568 tổ chức cơ sở đảng với gần 13.000 đảng viên, trong đó đi sâu khảo sát 74 tổ chức cơ sở đảng xã và 822 thôn, làng trên địa bàn 8 huyện và 1 thị xã.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp khảo sát thực địa toàn diện được áp dụng nhằm thu thập đầy đủ thông tin từ các vùng sâu, vùng xa có 22 dân tộc thiểu số sinh sống. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích - tổng hợp và tổng kết thực tiễn là vì địa bàn Tây Nguyên có tính chất đặc thù về dân tộc, tôn giáo và an ninh biên giới dài 280,7 km. Cách tiếp cận này giúp lượng hóa chính xác mối liên hệ giữa năng lực lãnh đạo của cấp ủy đảng với chỉ số ổn định chính trị - xã hội trong suốt timeline nghiên cứu từ năm 2001 đến năm 2006.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, năng lực lãnh đạo kinh tế của các tổ chức đảng cơ sở đã thúc đẩy tăng trưởng vượt bậc, thể hiện qua tốc độ tăng trưởng GDP tăng dần từ 8,3%/năm giai đoạn 1991 - 1995 lên 9,85%/năm giai đoạn 1996 - 2000, đạt trên 11%/năm giai đoạn 2000 - 2005 và chạm mốc 13% vào năm 2006.

Thứ hai, công tác xóa đói giảm nghèo đạt thành tựu mang tính bước ngoặt khi hoàn thành sớm hơn 1 năm so với quy định của Chính phủ; nguồn vốn ưu đãi 203 tỷ đồng đã hỗ trợ 60.247 lượt hộ vay, giúp giảm bình quân 4,5% hộ nghèo mỗi năm (tương ứng 3.000 hộ), đưa tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh xuống còn khoảng 32%.

Thứ ba, toàn tỉnh đã xây dựng được mạng lưới vững chắc gồm 568 tổ chức cơ sở đảng với gần 13.000 đảng viên, riêng khu vực nông thôn có 74 tổ chức cơ sở đảng cấp xã với gần 5.000 đảng viên trực tiếp lãnh đạo phong trào sản xuất.

Thứ tư, nghiên cứu phát hiện lỗ hổng tổ chức nghiêm trọng khi toàn tỉnh vẫn còn 47 trên 822 thôn, làng chưa có đảng viên (chiếm 5,72%) và 138 thôn, làng chưa có tổ chức đảng (chiếm 16,79%), tạo nên điểm nghẽn trong việc phổ biến chủ trương của Đảng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên là do trình độ cán bộ cơ sở chưa đồng đều, tư tưởng cục bộ dòng họ còn tồn tại ở một số vùng dân tộc thiểu số và việc phân hóa giàu nghèo gia tăng khi hơn 80% hộ nghèo tập trung ở khu vực nông thôn. So với các công trình nghiên cứu tại Đắk Lắk hay Gia Lai, việc ổn định chính trị tại Kon Tum chịu thêm áp lực từ hoạt động truyền đạo trái phép và các âm mưu kích động dân tộc dọc 280,7 km đường biên giới.

Về mặt trực quan hóa, dữ liệu của luận văn có thể được trình bày rõ ràng qua biểu đồ cột thể hiện mức tăng trưởng GDP từ 8,3% lên 13% qua 4 giai đoạn, kết hợp cùng biểu đồ tròn phân tích tỷ lệ tổ chức đảng tại 822 thôn làng (83,21% thôn có chi bộ đối chiếu với 16,79% thôn trắng tổ chức đảng). Bảng số liệu so sánh tương quan giữa tỷ lệ giảm nghèo 4,5%/năm và mức độ bao phủ đảng viên ở 74 xã sẽ minh chứng thuyết phục cho vai trò hạt nhân chính trị của tổ chức đảng cơ sở.

Đề xuất và khuyến nghị

Kiện toàn mạng lưới tổ chức đảng cơ sở, đặt mục tiêu xóa 100% tình trạng trắng đảng viên tại 47 thôn làng và thành lập chi bộ độc lập tại 138 thôn còn lại trước năm 2010. Chủ thể thực hiện là Ban Tổ chức Tỉnh ủy Kon Tum phối hợp cùng Đảng bộ của 8 huyện và 1 thị xã.

Chuẩn hóa công tác đào tạo cán bộ cơ sở, phấn đấu đạt tỷ lệ trên 90% cấp ủy viên xã là người dân tộc thiểu số được bồi dưỡng lý luận chính trị và kỹ năng quản lý nhà nước giai đoạn 2006 - 2012. Đơn vị chủ trì thực hiện là Trường Chính trị tỉnh Kon Tum và các trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện.

Đẩy mạnh chuyển giao khoa học kỹ thuật và mở rộng gói tín dụng ưu đãi thêm 200 tỷ đồng, duy trì tốc độ giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân trên 4,5%/năm nhằm hạ mức nghèo chung xuống dưới 20% vào năm 2015. Đơn vị phụ trách gồm Ủy ban nhân dân tỉnh Kon Tum, Ngân hàng Chính sách Xã hội và Hội Nông dân tỉnh.

Tăng cường công tác vận động quần chúng và an ninh nhân dân, xây dựng 100% xã biên giới vững mạnh toàn diện, triệt phá hoàn toàn các điểm nóng chính trị - xã hội trong giai đoạn 2006 - 2015. Chủ thể thực hiện là Đảng ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh phối hợp cùng cấp ủy chính quyền 96 xã, phường, thị trấn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Cán bộ lãnh đạo cấp ủy và chính quyền cơ sở tại vùng Tây Nguyên: Tài liệu cung cấp cẩm nang thực tiễn để nâng cao sức chiến đấu cho 74 tổ chức đảng cấp xã, xử lý triệt để 138 thôn chưa có chi bộ và xây dựng quy chế làm việc hiệu quả.

Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Xây dựng Đảng, Chính trị học: Luận văn là công trình tham khảo mẫu mực về phương pháp luận, kết hợp hơn 70 định nghĩa lý luận kinh điển với bài toán thực tiễn phát triển kinh tế 13% gắn liền ổn định chính trị.

Lực lượng vũ trang và cán bộ công an, biên phòng phụ trách tuyến biên giới: Nghiên cứu mang lại góc nhìn chuyên sâu về phương thức xây dựng thế trận lòng dân dọc 280,7 km biên giới, phòng chống chiến lược diễn biến hòa bình hiệu quả.

Chuyên gia hoạch định chính sách dân tộc và phát triển nông thôn: Cung cấp bức tranh thực tế về 22 cộng đồng dân tộc và mô hình tín dụng phục vụ 60.247 lượt hộ vay vốn, làm cơ sở xây dựng chính sách giảm nghèo bền vững cho 53% dân số thiểu số.

Câu hỏi thường gặp

Đề tài luận văn tập trung vào không gian và giai đoạn thời gian nào?
Nghiên cứu được triển khai trên phạm vi nông thôn tỉnh Kon Tum gồm 8 huyện và 1 thị xã với diện tích 9.676,5 km2. Giới hạn thời gian khảo sát thực tiễn tập trung từ năm 2001 đến năm 2006, gắn liền với quá trình thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 khóa IX và Nghị quyết số 01-NQ/TU của Tỉnh ủy Kon Tum.

Vì sao tổ chức cơ sở đảng nông thôn giữ vị trí hạt nhân trong việc ổn định chính trị?
Nông thôn tập trung hơn 80% hộ nghèo và 53% đồng bào dân tộc thiểu số tại Kon Tum. Do đó, 74 tổ chức đảng cấp xã là cầu nối trực tiếp truyền tải đường lối chính sách, lãnh đạo nhân dân phát triển kinh tế, giải quyết tranh chấp đất đai và đập tan các âm mưu phá hoại từ cơ sở.

Thực trạng thôn làng chưa có tổ chức đảng tác động như thế nào đến an ninh trật tự?
Tình trạng 47 thôn trắng đảng viên và 138 thôn chưa có chi bộ trên tổng số 822 thôn làng tạo ra khoảng trống lãnh đạo lớn. Đây là kẽ hở để các phần tử xấu lôi kéo đồng bào, truyền đạo trái phép và kích động chia rẽ khối đại đoàn kết 22 dân tộc anh em.

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu chủ đạo nào để xử lý dữ liệu?
Tác giả kết hợp phương pháp tổng kết thực tiễn với phân tích định lượng trên cỡ mẫu 568 tổ chức cơ sở đảng và 13.000 đảng viên. Phương pháp đối chiếu lịch sử giúp đánh giá các chỉ số tăng trưởng kinh tế qua từng mốc từ 8,3% lên 13% nhằm đảm bảo tính khách quan và khoa học.

Điểm đóng góp mới nhất của luận văn về mặt lý luận và thực tiễn là gì?
Luận văn đã hệ thống hóa lý luận về vai trò hạt nhân của chi bộ nông thôn vùng biên 280,7 km, đồng thời đề xuất 4 nhóm giải pháp khả thi giúp xóa 100% thôn trắng tổ chức đảng và giải ngân 203 tỷ đồng vốn vay, phục vụ trực tiếp công tác chỉ đạo của Tỉnh ủy.

Kết luận

• Khẳng định vị trí nền tảng vững chắc của 568 tổ chức cơ sở đảng và gần 13.000 đảng viên trong việc giữ vững ổn định chính trị tỉnh Kon Tum.
• Ghi nhận thành tựu kinh tế nổi bật với tăng trưởng GDP đạt mốc 13% và tỷ lệ giảm nghèo đạt 4,5%/năm nhờ 203 tỷ đồng vốn ưu đãi.
• Nhận diện chính xác nguy cơ an ninh từ 47 thôn trắng đảng viên và 138 thôn chưa có tổ chức đảng trên tổng số 822 thôn làng.
• Đề xuất 4 giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, chuẩn hóa 90% cán bộ xã và xóa 100% thôn trắng chi bộ trước năm 2010.
• Xác lập mô hình phát triển toàn diện kết hợp kinh tế với quốc phòng an ninh trên 280,7 km tuyến biên giới Tây Nguyên.

Đóng góp chính của luận văn là cung cấp luận cứ khoa học sắc bén và hệ giải pháp đồng bộ, phục vụ trực tiếp cho cấp ủy các cấp đổi mới phương thức lãnh đạo. Trong giai đoạn tiếp theo từ năm 2006 đến năm 2015, các tổ chức đảng cần khẩn trương quán triệt và triển khai quyết liệt các khuyến nghị này. Hãy tham khảo và vận dụng ngay các giải pháp của luận văn để nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng, giữ vững bình yên nơi phên dậu Tổ quốc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 VỊ TRÍ, VAI TRÒ CỦA TỔ CHỨC ĐẢNG Ở NÔNG THÔN TRONG VIỆC ỔN ĐỊNH CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI 1. Giữ vững ổn định về chính trị xã hội - điều kiện cơ bản để phát triển xã hội ở nước ta hiện nay Trong lịch sử xã hội loài người luôn tồn tại mối quan hệ biện chứng giữa ổn định và phát triển. Có ổn định, mới có điều kiện để phát tri ển và thông qua sự phát triển để tạo lập những tiền đề vật chất và tinh thần mới cho sự ổn định. Thực tiễn đời sống chính trị- xã hội đương đại một lần nữa cho thấy ổn định chính trị- xã hội không chỉ là điều kiện mà còn là một tiêu chí cấu thành của sự phát tiển bền vững.

Chính vì thế, việc tìm hi ểu, góp phần làm sáng tỏ những vấn đề có tính phương pháp luận về chính trị và các nhân tố ảnh hưởng đến sự ổn định chính trị để từ đó chỉ ra vai trò, chức năng nhiệm vụ của HTCT, trong đó có vai trò và chức năng của Đảng chính trị- trên nền tảng của khoa học chính trị mac xít-lêninit là c ần thi ết và hữu ích. Chính trị - khái niệm và cấu trúc Chính trị là một hiện tượng đã nảy sinh từ xa xưa trong đời sống xã hội, từ khi xuất hiện đến nay, chính trị được coi là một trong nh ững lĩnh vực phức tạp và có vai trò đặc biệt quan trọng. Các nhà tư tưởng, giới văn nghệ sỹ, những kỹ nghệ gia, giới kinh doanh. đã ngày càng tỏ rõ s ự quan tâm đến chính trị.

Và cùng với thời gian, số người bình th ường cũng đã quan tâm hơn, hay chí ít cũng cảm nhận một cách trực giác rằng: cuộc sống của họ, sự xếp đặt số phận - hạnh phúc hay khổ đau của họ dường nh ư không thể không phụ thuộc vào hoạt động của các đảng phái chính trị, của giới cầm quyền, của các chính khách. 11 Mỗi bước thăng trầm của lịch sử nhân loại, trên m ột khía c ạnh nào đó đều gắn liền với sự đổi thay trong lĩnh vực chính trị, đời sống chính trị. Nhưng chính trị là gì? Và tại sao, trong những điều kiện nào, chính trị lại có thể giữ vai trò như là nhân tố cơ bản quyết định s ự h ưng th ịnh hay suy vong của mỗi quốc gia, dân tộc; đưa lại niềm vui, h ạnh phúc hay n ỗi kh ổ đau của mỗi con người và mỗi cộng đồng người? Trả lời những câu hỏi đó rõ ràng không đơn giản và cũng không mấy dễ dàng đạt tới sự thống nhất. Ngay từ thời cổ đại ở phương Tây, Aritstot đã từng quan ni ệm: Con người là một “động vật xã hội”, hơn nữa con người là một “động vật chính trị”.

Điều đó đã nói lên đặc trưng cơ bản của đời sống xã hội - mang tính người là đời sống cộng đồng (hình thành các quan hệ xã hội, các hoạt động xã hội) với sự liên kết theo một cấu trúc nhất định trên cơ sở tự nhận thức, giác ngộ của các thành viên. Như vậy, từ rất lâu người ta đã sống và hoạt động như những thực thể chính trị, nhưng do những yếu tố khách quan hoặc chủ quan nào đó chi phối, nên không phải ai cũng hi ểu, cũng c ảm nhận như nhau về chính trị và vai trò của chính trị. Quan niệm về chính trị, đưa ra một định nghĩa về chính tr ị kh ả dĩ được mọi người trong giới lý luận chấp nhận, cho đến nay vẫn đang là vấn đề cần tranh luận. Đó là chưa nói đến sự khác biệt khá lớn giữa giới lý luận Mác - Lênin với giới chính trị học tư sản trên khá nhi ều ph ương di ện c ủa vấn đề này.

Chính trị là một hiện tượng rất phức tạp của đời sống xã hội, vì vậy không ngạc nhiên khi số lần định nghĩa về nó ngày càng tăng lên, mở rộng hơn. Một số nhà nghiên cứu ở Việt Nam đã thống kê trong các tác ph ẩm của V.Lênin có tới trên 70 định nghĩa về chính trị. Trong lịch sử tư tưởng chính trị, nhiều ấn phẩm, nhiều công trình nghiên cứu của nhân loại cũng được dành để bàn về vấn đề chính trị. Vì thế, sẽ là hợp lý và cần thi ết khi khái quát lịch sử các tư tưởng chính trị, học thuyết chính trị cũng như lần 12 theo lô gic hiện thực đời sống chính trị của nhân loại đ ể tìm ki ếm câu tr ả lời.

Xét về nguồn gốc ngôn ngữ, trong tư tưởng chính trị tiêu biểu phương Tây thời cổ đại thì: chính trị (politic) là nhà nước và các công việc liên quan đến đời sống xã hội. Từ đó, những giá trị tư t ưởng chính tr ị c ơ bản thời kỳ này đều tập trung đề cập đến cái tất yếu của chính trị, các loại hình tổ chức nhà nước, chính thể mà các nhà tư tưởng tiêu biểu cho là nên có hay không nên có để dẫn dắt xã hội. Tất nhiên xoay quanh trục tư tưởng chủ đạo này hàng loạt nội dung có liên quan cũng đã đ ược đ ề c ập, gi ải quyết: - Khẳng định chính trị - nhà nước là cái tất yếu của đời sống xã hội, là lo công việc chung; là khoa học về cấu trúc, tổ chức xã hội. Chính trị và thể chế chính trị do vậy phải khách quan, vì cái chung - cái xã hội.

- Khảo cứu các loại hình thể chế chính trị - nhà nước hiện tồn (quân chủ trị, quý tộc trị, dân chủ trị.) và so sánh ưu nh ược đi ểm c ủa các lo ại hình thể chế hiện có, nêu lên loại hình thể chế có thể. - Để làm được điều đó, các tiêu chuẩn trí tu ệ, đạo đ ức, ngh ệ thu ật của chính trị - nhà nước cũng như của con người chính trị - thủ lĩnh chính trị. được bàn luận khá sâu sắc. Ở phương Đông, thời cổ đại, các nhà tư tưởng Trung Quốc đã xây dựng nhiều học thuyết chính trị có ảnh hưởng to lớn đến đời sống chính trị của Trung Quốc nói riêng và các nước Đông á nói chung, trong đó ph ải kể đến ba dòng tư tưởng chính trị: Đức trị (Nho gia), Vô vi nhi trị (Lão gia) và Pháp trị (Pháp gia).

Đến thời cận đại, các nghiên cứu về chính trị c ả ở ph ương Tây l ẫn phương Đông là sự tiếp nối, bổ sung và phát triển các giá trị trong các học thuyết chính trị tiêu biểu thời cổ đại trên nền tảng tư tưởng về quyền tự 13 nhiên của con người để tạo lập một thể chế nhà nước - chính trị hợp lý, có hiệu quả với các nhà tư tưởng tiêu biểu: J., Khang Hữu Vy, Lương Khải Siêu, Tôn Trung Sơn.Ăng ghen là những người đã kế thừa có chọn lọc những giá trị tư tưởng triết học, kinh tế chính trị học. của nhân loại để xây dựng và đặt nền móng cho trường phái lý luận mác-xít trên nhiều phương diện, trong đó có lĩnh vực chính trị. Trong những tác phẩm c ủa các ông, nh ững vấn đề chính trị đã được nghiên cứu, đề cập một cách khá tỉ m ỉ và có s ức thuyết phục. Các ông xem chính trị với tư cách là m ột hi ện t ượng xã h ội - lịch sử; chỉ ra vị trí của chính trị gắn liền với vai trò của các giai c ấp, s ự xuất hiện các đảng phái chính trị, sự hình thành các quốc gia dân tộc trong đời sống xã hội.

Các ông cũng vạch rõ bản chất chính tr ị c ủa các giai c ấp cầm quyền trong xã hội có chế độ người bóc lột người. Trong khi vạch trần bản chất phản động của chính trị tư sản đương thời, các ông đã nhận thấy tầm quan trọng của việc giai cấp công nhân và đ ảng cách m ạng c ủa nó phải đề ra chính trị của giai cấp mình. Theo đó chính trị vô sản có thể và sẽ tạo nên những điều kiện cho sự giải phóng giai cấp, gi ải phóng lao đ ộng, giải phóng dân tộc, bảo đảm cho sự phát triển tự do của mỗi người trong sự tự do của mọi người. Trong những điều kiện lịch sử mới, V.Lênin đã phát triển học thuyết của C.Ăngghen và đưa ra những câu trả lời cho các vấn đề cơ bản mà đời sống chính trị thế giới thời đoạn lịch sử của ông đang đặt ra.

Ông đã có công lao to lớn trong việc làm phong phú thêm học thuyết chính trị mác-xít, cũng như hiện thực hóa nó trong thực tiễn cách m ạng ở n ước Nga. Lênin đã nghiên cứu khá tường tận, cặn kẽ các vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động chính trị của đảng mác-xít, đề ra chiến l ược, sách l ược cách mạng cho những người cộng sản Nga và chứng minh bằng thực tế tài 14 năng vận dụng linh hoạt, khéo léo chiến lược, sách lược đó trong thực tiễn cách mạng vô sản Nga. Từ sự nghiên cứu ấy, V.Lênin cho rằng: - Chính trị là lợi ích của giai cấp này hay giay giai cấp khác. - Chính trị là mối quan hệ giữa các giai c ấp, là đ ấu tranh giai c ấp vì lợi ích giai cấp.

- Cái căn bản nhất trong chính trị là việc tổ chức quyền lực nhà nước. - Chính trị là sự tham gia vào công việc nhà nước, là việc định hướng cho nhà nước, xác định những hình thức, nội dung, nhiệm vụ của nhà nước. - Chính trị thể hiện lợi ích cơ bản, lâu dài, sâu s ắc nh ất c ủa con người, của giai cấp đang theo đuổi mục đích thỏa mãn các nhu c ầu v ật chất của họ - những cái mà nền sản xuất vật chất, nền kinh tế xã hội tạo ra. Bởi thế, Lênin cũng cho rằng: Chính trị là biểu hi ện t ập trung c ủa kinh t ế.

Trong mối quan hệ qua lại giữa chính trị và kinh tế, chính tr ị có tính đ ộc lập tương đối và do vậy chính trị không thể không ưu tiên hơn so với kinh tế. - Chính trị giống đại số học hơn số học và càng giống toán h ọc cao cấp hơn là toán học sơ cấp. Do đó, chính trị là một khoa học và là một nghệ thuật. Những luận điểm của các nhà kinh điển Mác - Lênin về vấn đề chính trị và những chính sách cần phải đạt tới của đảng của giai cấp vô sản trên thực tế vẫn còn nguyên giá trị, tạo nền tảng cho việc tìm ki ếm câu tr ả l ời cho ngày hôm nay.