Thực Trạng Và Giải Pháp Phát Triển Du Lịch Bền Vững Tại Yên Bái

Khám phá thực trạng và giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Yên Bái, góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống cộng đồng.

• Tác giả: Nguyễn Thu Hiền
• Người hướng dẫn: TS. Hồ Công Hòa
• Trường học: Học viện Chính sách và Phát triển
• Chuyên ngành: Kinh tế phát triển
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Du Lịch Bền Vững Tại Yên Bái
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DU LỊCH
• 1.1. Khái niệm về du lịch bền vững
• 1.2. Khái niệm về khách du lịch
• 1.3. Khái niệm về khu, điểm, tuyến du lịch
• 1.4. Các loại hình du lịch
• 2. CHƯƠNG II: TIỀM NĂNG VÀ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH TỈNH YÊN BÁI
• 3. CHƯƠNG III: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG TỈNH YÊN BÁI
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Du Lịch Bền Vững Yên Bái Cơ Hội Tiềm Năng

Yên Bái, vùng đất giàu tiềm năng du lịch bền vững, đang nổi lên như một điểm sáng trên bản đồ du lịch Tây Bắc. Với tài nguyên du lịch phong phú, từ ruộng bậc thang Mù Cang Chải hùng vĩ đến hồ Thác Bà thơ mộng, Yên Bái hứa hẹn mang đến những trải nghiệm độc đáo cho du khách. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng này, cần có một chiến lược phát triển du lịch sinh thái bài bản và bền vững. Việc bảo tồn văn hóa địa phương độc đáo của các dân tộc thiểu số cũng đóng vai trò then chốt. Mục tiêu là tạo ra một ngành kinh tế địa phương vững mạnh, đồng thời bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống người dân, theo tinh thần của du lịch cộng đồng. Bài viết này sẽ phân tích thực trạng du lịch hiện tại và đề xuất các giải pháp du lịch khả thi cho Yên Bái.

1.1. Lợi thế tài nguyên tự nhiên và văn hóa Yên Bái

Yên Bái sở hữu tài nguyên du lịch tự nhiên đa dạng, bao gồm núi non hùng vĩ, sông hồ thơ mộng và ruộng bậc thang kỳ vĩ. Bên cạnh đó, Yên Bái còn là nơi hội tụ của nhiều dân tộc thiểu số với nền văn hóa địa phương đặc sắc, tạo nên một bức tranh du lịch phong phú và hấp dẫn. Những nét văn hóa này cần được gìn giữ và phát huy. Theo tài liệu, Yên Bái có tiềm năng phát triển du lịch ở 4 vùng trọng điểm: Hồ Thác Bà, Thành phố Yên Bái, Miền Tây và Trấn Yên-Văn Yên. Đây là cơ sở để phát triển nhiều loại hình du lịch khác nhau.

1.2. Ý nghĩa của du lịch bền vững đối với Yên Bái

Phát triển du lịch bền vững không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho Yên Bái mà còn góp phần bảo tồn môi trường du lịch, bảo tồn văn hóa và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân địa phương. Du lịch bền vững giúp Yên Bái khai thác tài nguyên du lịch một cách hiệu quả và có trách nhiệm, đảm bảo sự phát triển lâu dài cho ngành du lịch của tỉnh. Theo Luật Du Lịch Việt Nam (2005), du lịch bền vững là những hoạt động du lịch mang lại lợi ích kinh tế và tạo công ăn việc làm cho cộng đồng.

II. Phân Tích Thực Trạng Du Lịch Yên Bái Điểm Mạnh Yếu

Ngành du lịch Yên Bái đã có những bước phát triển đáng kể trong những năm gần đây, đóng góp vào sự tăng trưởng kinh tế địa phương. Lượng khách du lịch tăng đều, đặc biệt là vào mùa cao điểm. Các loại hình sản phẩm du lịch ngày càng đa dạng, từ du lịch sinh thái đến du lịch cộng đồng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục. Cơ sở hạ tầng còn yếu kém, chất lượng dịch vụ chưa cao, và công tác marketing du lịch còn hạn chế. Việc khai thác tài nguyên du lịch đôi khi chưa chú trọng đến yếu tố bền vững, gây ảnh hưởng đến môi trường du lịch và văn hóa địa phương.

2.1. Tăng trưởng về lượng khách và doanh thu du lịch

Số lượng khách du lịch đến Yên Bái đã tăng trưởng đáng kể trong những năm gần đây, kéo theo sự gia tăng về doanh thu du lịch. Điều này cho thấy sức hút của du lịch Yên Bái đối với du khách trong và ngoài nước. Theo khóa luận, du lịch Yên Bái ngày càng phát triển đóng góp vào phát triển kinh tế của tỉnh những năm gần đây khá cao.

2.2. Hạn chế về cơ sở hạ tầng và chất lượng dịch vụ

Mặc dù đã có những cải thiện, cơ sở hạ tầng du lịch ở Yên Bái vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt là ở các vùng sâu vùng xa. Chất lượng dịch vụ du lịch cũng chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của khách du lịch. Điều này ảnh hưởng đến trải nghiệm của du khách và làm giảm sức cạnh tranh của du lịch Yên Bái.

2.3. Thiếu hụt nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao

Nguồn nhân lực du lịch ở Yên Bái còn thiếu về số lượng và yếu về chất lượng. Các cơ sở đào tạo chưa đáp ứng được nhu cầu của thị trường lao động. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ du lịch và khả năng phát triển du lịch bền vững của tỉnh. Cần có các giải pháp đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực du lịch để nâng cao chất lượng phục vụ.

III. Cách Phát Triển Du Lịch Cộng Đồng Yên Bái Bền Vững

Du lịch cộng đồng là một trong những hướng đi tiềm năng cho du lịch bền vững tại Yên Bái. Du lịch cộng đồng giúp tạo thêm thu nhập cho người dân địa phương, bảo tồn văn hóa địa phương và nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường. Để phát triển du lịch cộng đồng hiệu quả, cần có sự tham gia tích cực của người dân địa phương trong quá trình lập kế hoạch, triển khai và quản lý các hoạt động du lịch. Cần chú trọng đến việc đào tạo kỹ năng cho người dân địa phương để họ có thể cung cấp các dịch vụ du lịch chất lượng cao.

3.1. Vai trò của người dân địa phương trong phát triển du lịch

Người dân địa phương đóng vai trò then chốt trong sự thành công của du lịch cộng đồng. Họ là những người nắm giữ văn hóa địa phương, hiểu rõ về tài nguyên du lịch và có thể cung cấp những trải nghiệm du lịch chân thực và độc đáo cho khách du lịch. Cần tạo điều kiện để người dân địa phương tham gia vào tất cả các khâu của quá trình phát triển du lịch cộng đồng.

3.2. Hỗ trợ đào tạo kỹ năng du lịch cho cộng đồng

Để người dân địa phương có thể cung cấp các dịch vụ du lịch chất lượng cao, cần có các chương trình đào tạo kỹ năng du lịch phù hợp. Các chương trình này cần trang bị cho người dân địa phương những kiến thức và kỹ năng cần thiết để đón tiếp khách, hướng dẫn tham quan, nấu ăn, làm đồ thủ công mỹ nghệ và quản lý homestay.

3.3. Xây dựng sản phẩm du lịch cộng đồng đặc trưng

Để thu hút khách du lịch, cần xây dựng các sản phẩm du lịch cộng đồng độc đáo và hấp dẫn, dựa trên những nét đặc trưng về văn hóa địa phương, tài nguyên du lịch và các hoạt động truyền thống của người dân địa phương. Các sản phẩm du lịch này cần đáp ứng được nhu cầu của nhiều đối tượng khách du lịch khác nhau, từ những người yêu thích khám phá văn hóa địa phương đến những người muốn trải nghiệm cuộc sống nông thôn.

IV. Giải Pháp Marketing Du Lịch Yên Bái Tiếp Cận Khách Hàng

Để thu hút khách du lịch đến Yên Bái, cần có một chiến lược marketing du lịch hiệu quả. Chiến lược này cần tập trung vào việc quảng bá những nét đặc trưng của du lịch Yên Bái, xây dựng hình ảnh du lịch Yên Bái hấp dẫn và tiếp cận khách hàng tiềm năng thông qua nhiều kênh khác nhau, đặc biệt là các kênh trực tuyến. Cần tận dụng các nền tảng mạng xã hội, website du lịch và các công cụ tìm kiếm để quảng bá du lịch Yên Bái đến với khách hàng trên toàn thế giới.

4.1. Xây dựng thương hiệu du lịch Yên Bái độc đáo

Để tạo ấn tượng với khách du lịch, cần xây dựng một thương hiệu du lịch Yên Bái độc đáo và dễ nhận diện. Thương hiệu du lịch này cần thể hiện được những giá trị cốt lõi của du lịch Yên Bái, như văn hóa địa phương đặc sắc, tài nguyên du lịch phong phú và con người thân thiện, mến khách.

4.2. Sử dụng hiệu quả các kênh truyền thông trực tuyến

Trong thời đại công nghệ số, các kênh truyền thông trực tuyến đóng vai trò quan trọng trong việc quảng bá du lịch. Cần tận dụng các nền tảng mạng xã hội, website du lịch, blog du lịch và các công cụ tìm kiếm để tiếp cận khách hàng tiềm năng và quảng bá du lịch Yên Bái một cách hiệu quả. Tạo ra nội dung hấp dẫn và chia sẻ thông tin hữu ích về du lịch Yên Bái để thu hút sự quan tâm của khách du lịch.

4.3. Tổ chức các sự kiện du lịch hấp dẫn

Tổ chức các sự kiện du lịch là một cách hiệu quả để thu hút khách du lịch đến Yên Bái. Các sự kiện du lịch cần được tổ chức một cách chuyên nghiệp và có quy mô lớn, thu hút sự tham gia của đông đảo khách du lịch trong và ngoài nước. Các sự kiện du lịch cũng cần được quảng bá rộng rãi trên các phương tiện truyền thông để tạo sự chú ý và thu hút sự quan tâm của khách du lịch.

V. Chính Sách Phát Triển Du Lịch Yên Bái Hỗ Trợ Doanh Nghiệp

Để tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển du lịch, cần có các chính sách du lịch hỗ trợ doanh nghiệp du lịch. Các chính sách du lịch này cần tập trung vào việc giảm thiểu thủ tục hành chính, tạo môi trường kinh doanh cạnh tranh, hỗ trợ doanh nghiệp du lịch tiếp cận nguồn vốn và khuyến khích doanh nghiệp du lịch đầu tư vào các dự án du lịch bền vững. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp du lịch và người dân địa phương để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành du lịch Yên Bái.

5.1. Ưu đãi đầu tư cho doanh nghiệp du lịch bền vững

Cần có các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai và tín dụng để khuyến khích doanh nghiệp du lịch đầu tư vào các dự án du lịch bền vững. Các chính sách này sẽ giúp doanh nghiệp du lịch giảm chi phí đầu tư và tăng tính cạnh tranh, từ đó thúc đẩy sự phát triển của du lịch bền vững tại Yên Bái.

5.2. Tạo môi trường kinh doanh du lịch cạnh tranh

Cần tạo một môi trường kinh doanh du lịch cạnh tranh, minh bạch và công bằng để khuyến khích sự sáng tạo và nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch. Các doanh nghiệp du lịch cần được tạo điều kiện để cạnh tranh bình đẳng, từ đó thúc đẩy sự phát triển của ngành du lịch một cách bền vững. Cần loại bỏ các rào cản kinh doanh và giảm thiểu thủ tục hành chính để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp du lịch.

VI. Tương Lai Du Lịch Yên Bái Bền Vững Xanh và Thịnh Vượng

Với tiềm năng và lợi thế sẵn có, du lịch Yên Bái có thể phát triển mạnh mẽ trong tương lai, trở thành một điểm đến du lịch hấp dẫn của khu vực Tây Bắc và cả nước. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, cần có sự nỗ lực và quyết tâm của tất cả các bên liên quan, từ cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp du lịch đến người dân địa phương. Cần tập trung vào việc phát triển du lịch bền vững, bảo vệ môi trường du lịch và phát huy văn hóa địa phương, để du lịch Yên Bái thực sự trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

6.1. Định hướng phát triển du lịch xanh và bền vững

Du lịch Yên Bái cần hướng đến phát triển du lịch xanh và bền vững, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và văn hóa địa phương. Cần khuyến khích các hoạt động du lịch thân thiện với môi trường, sử dụng năng lượng tái tạo và bảo tồn tài nguyên du lịch.

6.2. Nâng cao chất lượng cuộc sống người dân địa phương

Phát triển du lịch cần góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân địa phương, tạo thêm việc làm, tăng thu nhập và cải thiện cơ sở hạ tầng. Cần đảm bảo rằng người dân địa phương được hưởng lợi từ sự phát triển của du lịch và có thể tham gia vào quá trình phát triển du lịch một cách chủ động và có ý nghĩa.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Yên Bái" được sinh viên Nguyễn Thu Hiền thực hiện tại Khoa Kinh tế phát triển, Chuyên ngành Kế hoạch phát triển thuộc Học viện Chính sách và Phát triển dưới sự hướng dẫn của TS. Hồ Công Hòa (năm 2021).

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và yêu cầu phát triển kinh tế gắn liền với tiết kiệm chi phí, ngân sách trước tác động của dịch bệnh, phát triển du lịch bền vững trở thành định hướng chiến lược nhằm tối ưu hóa lợi ích kinh tế - xã hội song song với việc giảm thiểu tổn hại cho hệ sinh thái và cộng đồng bản địa. Yên Bái là tỉnh miền núi phía Bắc sở hữu nguồn tài nguyên du lịch phong phú, đa dạng về cảnh sắc thiên nhiên và bản sắc văn hóa dân tộc độc đáo, đóng vai trò là một trong những điểm đến nổi bật của vùng Tây Bắc. Ngành du lịch Yên Bái đã và đang hình thành 4 vùng du lịch trọng điểm:

1. Vùng hồ Thác Bà và sông Chảy (huyện Yên Bình và huyện Lục Yên).
2. Vùng du lịch thành phố Yên Bái và phụ cận (thành phố Yên Bái và phía Nam huyện Trấn Yên).
3. Vùng du lịch miền Tây (huyện Văn Chấn, thị xã Nghĩa Lộ, huyện Trạm Tấu và huyện Mù Cang Chải).
4. Vùng du lịch Trấn Yên - Văn Yên (phía Bắc huyện Trấn Yên và huyện Văn Yên).

Mặc dù đóng góp của ngành du lịch vào tăng trưởng kinh tế địa phương ngày càng rõ nét, thực tiễn phát triển tại Yên Bái đang bộc lộ nhiều hạn chế: tình trạng ô nhiễm môi trường cục bộ tại các điểm đón khách, sản phẩm du lịch còn đơn điệu, thiếu tính liên kết chuỗi và chưa phát huy hết giá trị văn hóa bản địa. Những vấn đề này đòi hỏi phải có cách tiếp cận tổng thể, khoa học nhằm xây dựng định hướng phát triển bền vững cho toàn ngành.

Mục tiêu nghiên cứu: Phân tích tiềm năng và thực trạng phát triển du lịch bền vững tại Yên Bái trong thời gian vừa qua, từ đó đề xuất một số giải pháp góp phần phát triển hiệu quả du lịch tỉnh Yên Bái đến năm 2025.

Nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Tổng quan cơ sở lý luận về du lịch bền vững.
2. Phân tích tiềm năng và thực trạng phát triển du lịch của Yên Bái.
3. Đề xuất một số giải pháp phát triển du lịch tỉnh Yên Bái.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh Yên Bái.
• Phạm vi nội dung: Tập trung phân tích thực trạng phát triển, các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất định hướng, nhóm giải pháp phát triển du lịch bền vững.
• Phạm vi không gian: Thực hiện trên địa bàn toàn tỉnh Yên Bái, khảo sát chuyên sâu tại các huyện, thị xã, xã có các tour, điểm du lịch trọng điểm như Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Nghĩa Lộ, Văn Chấn, Yên Bình, Trấn Yên.
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu thứ cấp và thực trạng được tổng hợp chủ yếu trong giai đoạn 2016–2020 (trọng tâm số liệu 2017–2019 và năm 2020), định hướng giải pháp đến năm 2025.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và các khung lý thuyết quốc tế về du lịch và tính bền vững:

• Khái niệm và khung lý thuyết du lịch: Khái niệm "Du lịch" và "Khách du lịch" theo Luật Du lịch Việt Nam năm 2005 và Luật Du lịch Việt Nam năm 2017; phân loại khách du lịch nội địa, khách quốc tế và khách ra nước ngoài theo tiêu chuẩn của Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO).
• Khung lý thuyết du lịch bền vững: Định nghĩa của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN, 1996), Hội đồng Du lịch và Lữ hành Thế giới (WTTC, 1996), định nghĩa tại Hội nghị Rio de Janeiro (1992) của UNWTO và Điều khoản trong Luật Du lịch Việt Nam 2005. Tác giả vận dụng mô hình 3 hợp phần cốt lõi của Hiệp hội Du lịch Sinh thái Quốc tế (The International Ecotourism Society, 2004) gồm: (1) Thân thiện với môi trường, (2) Gần gũi về xã hội và văn hóa, (3) Hiệu quả và công bằng về mặt kinh tế.
• Phân loại tài nguyên và loại hình du lịch: Khái niệm khu, điểm, tuyến du lịch; phân nhóm du lịch truyền thống (văn hóa vật thể và phi vật thể theo phân loại của UNESCO) và nhóm du lịch bền vững; các nhân tố cấu thành tài nguyên tự nhiên (địa hình, khí hậu, thủy văn) và tài nguyên nhân văn (di tích lịch sử - văn hóa, lễ hội, đối tượng dân tộc học, hoạt động nhận thức).

Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo thống kê chuyên ngành của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Yên Bái, Cổng thông tin điện tử tỉnh Yên Bái, các văn kiện quy hoạch của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, các bài báo khoa học và tư liệu báo chí.
• Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu: Dữ liệu được chọn lọc, phân tổ thống kê và xử lý tính toán trên phần mềm Microsoft Excel.
• Phương pháp thống kê mô tả: Sử dụng các chỉ tiêu số tuyệt đối, số tương đối, số bình quân, tốc độ tăng trưởng liên hoàn và định gốc để phác họa diễn biến lượng khách, doanh thu, cơ cấu lao động và cơ sở lưu trú.
• Phương pháp so sánh: Phân tích biến động các chỉ tiêu kinh tế - du lịch qua các năm (2017–2020), đối chiếu giữa các khu vực địa bàn, phân khúc khách nội địa và quốc tế.
• Phương pháp ma trận SWOT: Nhận diện và đánh giá 4 yếu tố then chốt: Điểm mạnh (Strengths), Điểm yếu (Weaknesses), Cơ hội (Opportunities), Thách thức (Threats) tác động trực tiếp đến tiến trình phát triển du lịch bền vững tại Yên Bái.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về du lịch

Chương này tập trung hệ thống hóa các khái niệm nền tảng về ngành du lịch và du lịch bền vững. Tác giả chỉ rõ sự khác biệt bản chất giữa du lịch bền vững và du lịch đại chúng: du lịch đại chúng thường mang tính thương mại ngắn hạn, phân bổ lợi nhuận tập trung vào nhà đầu tư bên ngoài và tiềm ẩn nguy cơ phá vỡ cảnh quan sinh thái; ngược lại, du lịch bền vững tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên môi trường, duy trì các tiến trình sinh thái, tôn trọng tính nguyên bản văn hóa của cộng đồng bản địa và tạo nguồn thu nhập công bằng, lâu dài.

Chương 1 cũng phân tích các nhân tố cốt lõi ảnh hưởng đến sự phát triển của ngành, bao gồm: hệ thống tài nguyên du lịch (tự nhiên và nhân văn), cơ sở hạ tầng - cơ sở vật chất kỹ thuật và chất lượng nguồn lao động. Đồng thời, tác giả nhận diện bối cảnh cơ hội (chính sách mở cửa thị thực điện tử, gia hạn miễn thị thực cho 5 nước Tây Âu, mở rộng đường bay quốc tế) và thách thức lớn đối với du lịch Việt Nam (chất lượng dịch vụ chưa đồng đều, sản phẩm đơn điệu, doanh nghiệp lữ hành quy mô nhỏ, nguồn nhân lực yếu ngoại ngữ và sự tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19).

Chương 2: Tiềm năng và thực trạng phát triển du lịch tỉnh Yên Bái

Chương 2 trình bày bức tranh toàn diện về các nguồn lực và kết quả hoạt động du lịch của tỉnh Yên Bái.

1. Tiềm năng du lịch:

• Vị trí địa lý và địa hình: Tổng diện tích tự nhiên 6.892,68 km² (xếp thứ 8/12 tỉnh trung du và miền núi phía Bắc), gồm 9 đơn vị hành chính cấp huyện (1 thành phố, 1 thị xã, 7 huyện) với 173 xã, phường, thị trấn. Địa hình nghiêng dần từ Đông Nam lên Tây Bắc qua 3 dãy núi chính: Hoàng Liên Sơn - Pú Luông, Núi Voi và dãy núi đá vôi Đông sông Chảy; phân chia thành vùng cao (chiếm 67,56% diện tích) và vùng thấp (chiếm 32,44% diện tích).
• Khí hậu: Nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ trung bình năm 18–20°C, lượng mưa trung bình 1.200 mm/năm, độ ẩm 83–87%. Tỉnh chia thành 5 tiểu vùng khí hậu đặc trưng: Tiểu vùng Mù Cang Chải, Tiểu vùng Văn Chấn - Nam Văn Chấn, Tiểu vùng Văn Chấn - Tú Lệ, Tiểu vùng Nam Trấn Yên - Văn Yên - TP. Yên Bái - Ba Khe, và Tiểu vùng Lục Yên - Yên Bình.
• Tài nguyên tự nhiên nổi bật: Hồ Thác Bà (diện tích 23.400 ha, mặt nước 19.050 ha, hơn 1.300 đảo nổi); Hồ Đầm Hậu (hồ 99 ngách tại xã Minh Quân, Trấn Yên với quy hoạch KDL sinh thái 280 ha kết hợp sân golf); Đầm Vân Hội (410 ha mặt nước, 40 đảo lớn nhỏ); vùng chè cổ thụ Shan Tuyết Suối Giàng ở độ cao 1.400 m; Đèo Khau Phạ dài hơn 20 km thuộc "tứ đại danh đèo".
• Tài nguyên nhân văn: Toàn tỉnh có 446 di tích lịch sử, trong đó 105 di tích đã xếp hạng (13 di tích cấp quốc gia, 92 di tích cấp tỉnh); Danh thắng Ruộng bậc thang Mù Cang Chải (công nhận quốc gia tháng 10/2007); Khu di tích mộ Nguyễn Thái Học (công nhận quốc gia năm 1990); Đền Đông Cuông (công nhận quốc gia năm 2009); Nghệ thuật xòe Thái Mường Lò (Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2015 với 6 điệu xòe cổ: Khắm khen, Khấm khăn mời lẩu, Phá xí, Đổn hôn, Nhôm khăn, Ỏm lọm tốp mư).

2. Thực trạng hoạt động du lịch:

• Nguồn khách và doanh thu: Giai đoạn 2016–2020, tỉnh đón trên 3 triệu lượt khách (trên 227.000 lượt khách quốc tế), tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 10,3%/năm; doanh thu du lịch tăng bình quân 19,6%/năm. Năm 2020, dù chịu ảnh hưởng của Covid-19, tỉnh đón 760.000 lượt khách (vượt 31,8% kế hoạch giao) và doanh thu đạt 475 tỷ đồng (vượt 36,1% kế hoạch).

Bảng 1: Thống kê khách du lịch và doanh thu giai đoạn 2017 – 2019

Chỉ tiêu	Đơn vị tính	Năm 2017	Năm 2018	Năm 2019
Tổng lượng khách	Lượt khách	507.000	560.000	727.000
- Khách quốc tế	Lượt khách	23.500	25.758	150.000
- Khách nội địa	Lượt khách	483.500	534.242	577.000
Doanh thu du lịch	Tỷ đồng	270,5	333,0	438,0
Tỷ lệ tăng doanh thu so với cùng kỳ	%	8,2%	23,1%	31,5%

• Cơ cấu thị trường: Khách nội địa chiếm áp đảo (khoảng 95%), khách quốc tế chiếm khoảng 5% (chủ yếu từ Pháp, Anh, Đức, Mỹ, Canada, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản).

Bảng 2: Thống kê cơ cấu nguồn nhân lực du lịch tỉnh Yên Bái (năm 2018)

Tiêu chí phân loại	Phân nhóm chỉ tiêu	Số lượng (Người)	Tỷ trọng (%)
Tổng số lao động ngành	Lao động toàn ngành	4.250	100%
Phân loại theo tính chất	- Lao động trực tiếp	2.130	50,12%
	- Lao động gián tiếp	2.120	49,88%
Phân bổ lao động trực tiếp	- Cơ quan QLNN, đơn vị sự nghiệp	95	4,46%
	- Cơ sở lưu trú du lịch	1.285	60,33%
	- Doanh nghiệp lữ hành, vận chuyển	750	35,21%
Trình độ chuyên môn đào tạo	- Sau đại học	-	1,14%
	- Đại học	-	7,00%
	- Cao đẳng	-	4,30%
	- Trung cấp	-	5,10%
	- Sơ cấp	-	13,20%
	- Đào tạo, bồi dưỡng tại chỗ	-	69,26%
Cơ cấu độ tuổi lao động	- Dưới 30 tuổi	-	37,40%
	- Từ 30 đến 50 tuổi	-	50,00%
	- Trên 50 tuổi	-	12,60% (làm tròn ~13%)

• Cơ sở vật chất kỹ thuật: Toàn tỉnh có 155 cơ sở lưu trú (gồm 2 khách sạn 3 sao chiếm ~1%, 19 khách sạn 2 sao, 22 khách sạn 1 sao và 111 cơ sở khác); trên 150 cơ sở homestay; hơn 300 cơ sở kinh doanh ăn uống (trên 100 nhà hàng); 7 doanh nghiệp kinh doanh lữ hành (3 doanh nghiệp nội tỉnh, 4 văn phòng đại diện ngoại tỉnh).

Bảng 3: Hiện trạng các mô hình và loại hình du lịch tiêu biểu tại Yên Bái

Loại hình du lịch	Địa bàn khai thác trọng điểm	Hoạt động và kết quả ghi nhận
Du lịch cộng đồng (Homestay)	Huyện Mù Cang Chải (Bản Kim Nọi, Hua Khắt, La Pán Tấn, Lìm Thái, Lìm Mông); TX. Nghĩa Lộ (Bản Sà Rèn, Bản Đêu); Huyện Văn Chấn (Bản Pang Cáng, Tú Lệ).	Mù Cang Chải có 91 cơ sở lưu trú (26 nhà nghỉ, 65 homestay, >900 buồng/giường). Năm 2019 Mù Cang Chải đón 250.000 lượt khách, doanh thu 93 tỷ đồng. Điển hình hộ gia đình thu nhập 30–40 triệu đồng/tháng.
Du lịch văn hóa - tâm linh	Đền Đông Cuông, Đền Nhược Sơn, Chùa Am, Lăng mộ Nguyễn Thái Học, Căng Đồn Nghĩa Lộ, Quần thể Hắc Y - Đại Cại.	Lễ hội Văn hóa - Du lịch Mường Lò 2020 đón 30.000 lượt khách; Lễ hội cơm mới Đền Đông Cuông 2020 thu hút 22.000 lượt khách.
Du lịch mạo hiểm	Đèo Khau Phạ (Mù Cang Chải), đỉnh Tà Xùa, Tà Chì Nhù (Trạm Tấu).	Festival dù lượn "Bay trên mùa nước đổ" thu hút 90 phi công, 100 khách bay đôi và gần 10.000 lượt khách tham quan.
Du lịch nghỉ dưỡng sinh thái	Khu suối khoáng nóng Trạm Tấu, khoáng nóng Tú Lệ, KDL An Bình (Hồ Thác Bà).	Năm 2019 Trạm Tấu đón 26.500 lượt khách (đạt 106% kế hoạch), doanh thu 15 tỷ đồng.

• Đánh giá thực thi chính sách: Tỉnh ủy Yên Bái đã ban hành Nghị quyết số 35-NQ/TU ngày 18/10/2016 về đẩy mạnh phát triển du lịch giai đoạn 2016–2020, định hướng đến 2025. Giai đoạn 2015–2020, tỉnh đã thu hút 16 dự án đầu tư du lịch với tổng vốn đăng ký lớn; định hình 5 dòng sản phẩm du lịch chủ đạo. Tuy vậy, đầu tư cho hạ tầng còn phân tán, các cơ sở nghỉ dưỡng tự phát thiếu tính đồng bộ, vệ sinh môi trường một số nơi chưa đảm bảo.

Chương 3: Định hướng và giải pháp phát triển du lịch bền vững tỉnh Yên Bái

Chương 3 trình bày các định hướng phát triển du lịch tỉnh Yên Bái đến năm 2025 gắn liền với việc triển khai 2 đồ án quy hoạch trọng điểm: Quy hoạch tổng thể phát triển Khu du lịch quốc gia hồ Thác Bà đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030 và Quy hoạch chi tiết Khu du lịch Suối Giàng. Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra 4 nhóm giải pháp:

1. Hoàn thiện quy hoạch không gian, tuyến điểm du lịch: Quy hoạch chi tiết và phân vùng chức năng cho 4 vùng du lịch trọng điểm; xây dựng Mù Cang Chải thành huyện du lịch và Nghĩa Lộ thành thị xã văn hóa - du lịch; liên kết các tour du lịch liên huyện và liên tỉnh dọc sông Hồng kết nối Lào Cai - Yên Bái - Phú Thọ.
2. Đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Chuẩn hóa giáo trình, bổ sung trang thiết bị thực hành tại 14 cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn; liên kết doanh nghiệp du lịch với cơ sở đào tạo; mở các lớp tập huấn kỹ năng giao tiếp, ngoại ngữ và nghiệp vụ đón tiếp khách cho các hộ làm du lịch cộng đồng.
3. Đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá và chuyển đổi số: Ứng dụng công nghệ số thúc đẩy phát triển du lịch thông minh; xây dựng cổng thông tin du lịch tích hợp; liên kết quảng bá sản phẩm ẩm thực đặc trưng (gạo nếp Tú Lệ, chè Shan Tuyết, mật ong Mù Cang Chải, cam sành Lục Yên) gắn với các sự kiện văn hóa, lễ hội thường niên.
4. Bảo tồn tài nguyên và bảo vệ môi trường: Tăng cường công tác thanh tra, kiểm soát chất thải tại các điểm du lịch ven hồ Thác Bà, đầm Vân Hội và các cơ sở tắm khoáng nóng Trạm Tấu; bảo vệ nghiêm ngặt nguồn nước và diện tích rừng nguyên sinh; gắn trách nhiệm kinh tế của các hộ kinh doanh homestay với việc giữ gìn cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa các dân tộc Mông, Thái, Dao.

---

Kết quả và đóng góp

Các kết quả nghiên cứu chính:

• Phân tích và lượng hóa sự tăng trưởng của du lịch Yên Bái giai đoạn 2016–2020: Lượng khách tăng bình quân 10,3%/năm (đón hơn 3 triệu lượt khách), doanh thu tăng trưởng bình quân 19,6%/năm (năm 2020 đạt 475 tỷ đồng), tạo việc làm cho khoảng 8.000 lao động toàn ngành.
• Làm rõ cấu trúc phân bổ nguồn nhân lực ngành du lịch tỉnh: Tỷ lệ lao động bồi dưỡng tại chỗ còn chiếm áp đảo (69,26%), trình độ đại học chỉ đạt 7% và sau đại học là 1,14%, phản ánh hạn chế lớn về tính chuyên nghiệp của nguồn nhân lực địa phương.
• Tổng kết thực trạng hạ tầng lưu trú: Toàn tỉnh có 155 cơ sở lưu trú và trên 150 homestay, trong đó phân khúc khách sạn cao cấp còn thiếu (chỉ có 2 khách sạn 3 sao, chưa có khách sạn 4–5 sao).
• Xác lập cơ sở thực tiễn của 5 dòng sản phẩm du lịch chủ đạo: (1) Khám phá danh thắng ruộng bậc thang Mù Cang Chải, (2) Du lịch sinh thái - văn hóa vùng hồ Thác Bà, (3) Nghỉ dưỡng suối khoáng nóng Trạm Tấu - Tú Lệ, (4) Du lịch mạo hiểm dù lượn Khau Phạ và leo núi Tà Xùa, (5) Du lịch tâm linh dọc sông Hồng kết hợp tham quan làng nghề truyền thống.

Giải pháp và kiến nghị: Tác giả đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp có tính hệ thống: hoàn thiện phân vùng quy hoạch du lịch, nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động bản địa, ứng dụng công nghệ thông tin trong quảng bá xúc tiến và ban hành quy chế quản lý bảo vệ môi trường sinh thái, bảo tồn văn hóa truyền thống.

Đóng góp của khóa luận: Khóa luận đã tổng hợp có hệ thống các nguồn số liệu thực tế về ngành du lịch Yên Bái từ năm 2016 đến năm 2020; phân tích chuyên sâu mối liên kết giữa việc bảo tồn các giá trị tài nguyên tự nhiên - nhân văn với phát triển kinh tế địa phương dưới góc nhìn của chuyên ngành Kế hoạch phát triển.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nguồn số liệu thứ cấp trong khóa luận chủ yếu dừng lại ở giai đoạn 2016–2020; do tác động bất thường của đại dịch Covid-19 trong năm 2020, một số chỉ tiêu về dòng khách quốc tế và doanh thu dịch vụ lữ hành có sự biến động đột ngột, chưa phản ánh đầy đủ quy luật tăng trưởng dài hạn. Khảo sát thực địa chuyên sâu mới tập trung ở một số địa bàn trọng điểm (Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Nghĩa Lộ, Yên Bình) mà chưa bao quát đồng đều toàn bộ 9 đơn vị hành chính cấp huyện.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đánh giá sức chứa môi trường sinh thái (carrying capacity) tại các khu vực nhạy cảm như Ruộng bậc thang Mù Cang Chải và hồ Thác Bà; nghiên cứu các giải pháp chuyển đổi số toàn diện và xây dựng chuỗi liên kết du lịch liên vùng Tây Bắc thời kỳ hậu đại dịch.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên, học viên và nhà nghiên cứu thuộc các chuyên ngành: Kinh tế phát triển, Kế hoạch phát triển, Quản lý kinh tế, Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành, Địa lý kinh tế.
• Nội dung có giá trị sử dụng:
  • Phương pháp tiếp cận phân tích tiềm năng tài nguyên du lịch dựa trên 5 tiểu vùng khí hậu và phân vùng địa hình đồi núi.
  • Hệ thống dữ liệu thống kê chi tiết về cơ cấu lao động, cơ sở lưu trú và kết quả kinh tế của mô hình du lịch cộng đồng (homestay) tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số Tây Bắc.
  • Khung phân tích ma trận SWOT áp dụng trong việc hoạch định chính sách du lịch cấp tỉnh.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tỉnh Yên Bái được phân chia thành những tiểu vùng khí hậu nào và đặc điểm ra sao?

Theo khóa luận, tỉnh Yên Bái được chia thành 5 tiểu vùng khí hậu:

1. Tiểu vùng Mù Cang Chải: Độ cao trung bình 900 m, nhiệt độ 18–20°C (mùa đông có thể dưới 0°C), thích hợp sinh vật ôn đới.
2. Tiểu vùng Văn Chấn - Nam Văn Chấn: Độ cao trung bình 800 m, nhiệt độ 18–20°C, phía Bắc mưa nhiều, phía Nam mưa ít nhất tỉnh, phát triển cây á nhiệt đới và ôn đới.
3. Tiểu vùng Văn Chấn - Tú Lệ: Độ cao 200–400 m, nhiệt độ 21–23°C, phù hợp cây lương thực, chè, cây ăn quả và lâm nghiệp.
4. Tiểu vùng Nam Trấn Yên, Văn Yên, TP. Yên Bái, Ba Khe: Độ cao trung bình 70 m, nhiệt độ 23–24°C, vùng mưa phùn nhiều nhất tỉnh.
5. Tiểu vùng Lục Yên - Yên Bình: Độ cao dưới 300 m, nhiệt độ 20–23°C, có diện tích mặt nước lớn nhất với hồ Thác Bà rộng 19.050 ha.

2. Tình hình tăng trưởng lượt khách và doanh thu du lịch tỉnh Yên Bái giai đoạn 2017–2019 diễn biến như thế nào?

Giai đoạn 2017–2019 ghi nhận sự tăng trưởng liên tục:

• Lượt khách: Năm 2017 đạt 507.000 lượt (khách quốc tế 23.500; nội địa 483.500); năm 2018 đạt 560.000 lượt (khách quốc tế 25.758; nội địa 534.242); năm 2019 đạt 727.000 lượt (khách quốc tế 150.000; nội địa 577.000).
• Doanh thu: Năm 2017 đạt 270,5 tỷ đồng (+8,2%); năm 2018 đạt 333 tỷ đồng (+23,1%); năm 2019 đạt 438 tỷ đồng (+31,5% so với năm 2018).

3. Thực trạng trình độ đào tạo của lực lượng lao động du lịch tỉnh Yên Bái ra sao?

Theo số liệu thống kê giữa năm 2018, toàn tỉnh có 4.250 lao động hoạt động trong ngành du lịch. Cơ cấu trình độ chuyên môn gồm:

• Sau đại học: 1,14%
• Đại học: 7,00%
• Cao đẳng: 4,30%
• Trung cấp: 5,10%
• Sơ cấp: 13,20%
• Đào tạo, bồi dưỡng tại chỗ: 69,26%

4. Loại hình du lịch cộng đồng (homestay) tại Mù Cang Chải mang lại hiệu quả kinh tế như thế nào?

Trên địa bàn huyện Mù Cang Chải có 91 cơ sở lưu trú (gồm 26 nhà nghỉ và 65 hộ làm homestay với hơn 900 buồng/giường). Năm 2019, huyện đón 250.000 lượt khách, mang lại doanh thu 93 tỷ đồng (tăng 48 tỷ đồng so với năm 2018). Hộ gia đình làm homestay tại bản La Pán Tấn đạt mức thu nhập trung bình 30–40 triệu đồng/tháng (lợi nhuận 15–20 triệu đồng/tháng), vào mùa cao điểm có thể thu về gần 90 triệu đồng/tháng.

5. Năm dòng sản phẩm du lịch chủ đạo của tỉnh Yên Bái bao gồm những gì?

Tỉnh định hướng xây dựng 5 dòng sản phẩm du lịch chủ đạo:

1. Du lịch sinh thái khám phá danh thắng quốc gia Ruộng bậc thang Mù Cang Chải.
2. Du lịch văn hóa, du lịch sinh thái vùng hồ Thác Bà.
3. Du lịch trải nghiệm sinh thái nước khoáng nóng Trạm Tấu và Tú Lệ.
4. Du lịch cộng đồng gắn với bản sắc văn hóa các dân tộc Thái, Mông tại Nghĩa Lộ, Mù Cang Chải và Yên Bình.
5. Du lịch mạo hiểm (dù lượn Khau Phạ, săn mây đỉnh Tà Xùa, Tà Chì Nhù), kết hợp du lịch tâm linh dọc sông Hồng (Đền Đông Cuông, Tuần Quán, Chùa Am) và tham quan làng nghề truyền thống.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thu Hiền đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về du lịch bền vững và phân tích toàn diện tiềm năng tự nhiên, nhân văn cùng thực trạng phát triển du lịch tỉnh Yên Bái giai đoạn 2016–2020. Nghiên cứu đã chỉ ra những chuyển biến tích cực về lượng khách và doanh thu, đồng thời nhận diện rõ các điểm nghẽn về hạ tầng lưu trú, chất lượng nhân lực và nguy cơ suy thoái môi trường. Các nhóm giải pháp về quy hoạch phân vùng, chuẩn hóa đào tạo nghề, chuyển đổi số trong xúc tiến và bảo tồn tài nguyên sinh thái được đề xuất có giá trị thực tiễn cao, đóng góp thiết thực vào chiến lược phát triển du lịch bền vững của tỉnh Yên Bái đến năm 2025.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DU LỊCH 1. Khái niệm về du lịch bền vững 1. Khái niệm về du lịch bền vững  Khái niệm du lịch bền vững Ngày nay du lịch đã trở thành một trong những hình thức phổ biến của con người, cũng như ngành du lịch đã đóng góp vào phát triển kinh tế, thu hút các nhà đầu tư nước ngoài tới Việt Nam. Theo Luật du lịch Việt Nam 2005, du lịch được hiểu như sau: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định.” Phát triển ngành du lịch là một trong những trọng điểm mà Việt Nam trú trọng, bởi du lịch đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, chính vì thế, ngành du lịch Việt Nam luôn hướng đến phát triển du lịch bền vững.

Tuy nhiên, làm thế nào có thể phát triển được du lịch bền vững, vừa có thể phát triển kinh tế mà không chịu nhiều tổn thất, cho đến nay vẫn còn nhiều những quan niệm về du lịch bền vững khác nhau. Theo Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (1996) “Du lịch bền vững là việc di chuyển và tham quan đến các vùng tự nhiên môt cách có trách nhiệm với môi trường để tận hưởng và đánh giá cao tự nhiên (và tất cả những đặc điểm văn hóa kèm theo, có thể là trong quá khứ và cả hiện tại) theo cách khuyến cáo về bảo tồn, có tác động thấp từ du khách và mang lại những lợi ích cho sự tham gia chủ động về kinh tế - xã hội của cộng đồng địa phương.” Theo Hội đồng Du lịch và Lữ hành Thế giới (1996): “Du lịch bền vững là việc đáp ứng các nhu cầu hiện tại của du khách và vùng du lịch mà vẫn đảm bảo những khả năng đáp ứng nhu cầu cho các thế hệ du lịch tương lai” Tại Hội nghị về môi trường và phát triển của Liên hợp quốc tại Rio de Janeiro năm 1992, Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO) đã đưa ra định nghĩa: “Du lịch bền vững là việc phát triển các hoạt động du lịch nhằm đáp ứng nhu cầu hiện tại của khách du lịch và người dân bản địa trong khi vẫn quan tâm đến việc bảo tồn và tôn tạo các nguồn tài nguyên cho việc phát triển hoạt động du 12 lịch trong tương lai. Du lịch bền vững nhằm thỏa mãn các nhu cầu về kinh tế, xã hội, thẩm mỹ của con người trong khi đó vẫn duy trì được sự toàn vẹn về văn hóa, đa dạng sinh học, sự phát triển của các hệ sinh thái và các hệ thống hỗ trợ cho cuộc sống của con người.” Tại luật du lịch Việt Nam (2005), du lịch bền vững được khái niệm như sau: “Du lịch bền vững là những hoạt động du lịch với mục tiêu mang lại lợi ích kinh tế, tạo công ăn việc làm cho xã hội và cộng đồng, thỏa mãn các nhu cầu đa dạng của các thành phần tham gia du lịch… trên cơ sở khai thác các nguồn tài nguyên, đồng thời có ý thức đến việc đầu tư tôn tạo, bảo tồn và duy trì tính nguyên vẹn của các nguồn tài nguyên thiên nhiên, đảm bảo môi trường trong sạch, phải gắn với trách nhiệm và quyền lợi của cộng đồng trong việc khai thác sử dụng và bảo vệ tài nguyên, môi trường.”  Đặc điểm du lịch bền vững Du lịch bền vững có 3 hợp phần chính (International Ecotourism Society, 2004): Thân thiện môi trường: du lịch bền vững có tác động đến nguồn lợi tự nhiên. Nó giảm thiểu tác động đến môi trường (động thực vật, các sinh cảnh sống, nguồn lợi sống, sử dụng năng lượng ô nhiễm…) và cố gắng có lợi cho môi trường.

Gần gũi về xã hội và văn hóa: du lịch bền vững không gây hại đến các cấu trúc xã hội hoặc văn hóa của cộng đồng nơi mà chúng được thực hiện. Thay vào đó thì nó lại tôn trọng văn hóa và truyền thống đia phương, Khuyến khích các bên liên quan (các cá nhân, cộng đồng, nhà điều hành tour, và quản lý chính quyền) trong tất cả các giai đoạn lập kế hoạch, phát triển và giám sát, giáo dục các bên liên quan về vai trò của họ. Kinh tế: du lịch bền vững góp về mặt kinh tế cho cộng đồng và tạo ra những thu nhập công bằng và ổn định cho cộng đồng địa phương cũng như càng nhiều bên liên quan khác. Nó mang lại lợi ích cho người chủ, cho nhân viên, và cả người xung quanh.

 Điểm khác biệt của du lịch bền vững với du lịch đại chúng 13 Du lịch đại chúng không mang lại những lợi ích cho cộng đồng địa phương và có thể phá hủy nhanh chóng các môi trường nhạy cảm, không được lập kế hoạch cho việc nâng cao công tác bảo tồn giáo dục. Du lịch bền vững thì mang lại lợi ích cho cộng đồng địa phương, tôn trọng văn hóa, bảo tồn nguồn lợi tự nhiên và giáo dục du khách và cả cộng đồng địa phương. Các hoạt động của du lịch đại chúng có thể mang đến những tác động xấu đến bảo tồn thiên nhiên do việc thiếu các điều khiển quản lý và cơ chế lập kế hoạch hiệu quả, phần lớn lợi tức du lịch được đưa về cho các nhà điều hành và đầu tư. Du lịch đại chúng không cung cấp nguồn tài trợ cho việc bảo tồn thiên nhiên, do vậy không thể đảm bảo việc bảo tồn thiên nhiên, cũng như giữ được những nết truyền thống văn hóa của từng vùng, điều này sẽ gây ảnh hưởng xấu đến tương lai, khi mà không được trú trọng thì các nền văn hóa, cũng như cảnh đẹp thiên nhiên sẽ dần dần mai một.

Ngược lại, du lịch bền vững có những kế hoạch để có thể giảm thiểu các tác động xấu đến du lịch, đồng thời đóng góp vào bảo tồn và sức khỏe của cộng đồng về cả mặt kinh tế và xã hội. Du lịch bền vững cũng tạo ra những lợi nhuận, nhưng điểm khác biệt ở đây là cộng đồng địa phương được hưởng nhiểu hơn tự lợi tức du lịch và nguồn tài nguyên thiên nhiên, văn hóa xã hội các vùng được bảo vệ. Từ những định nghĩa trên, ta có thể thấy được tầm quan trọng của du lịch bền vững. Phát triển du lịch theo hướng bền vững sẽ giúp bảo vệ môi trường sống, hiện nay vấn đề môi trường là một vấn đề nhức nhối đối với toàn xã hội.

Phát triển du lịch bền vững còn giúp phát triển kinh tế, tạo công ăn việc làm, giúp cân bằng xã hội, giảm tải các vấn đề xã hội, như thiếu việc làm, khai thác nguồn tài nguyên có ý thức và khoa học hơn. Phát triển theo hướng du lịch bền vững tương đối tốt, du lịch bền vững phát triển mạnh, đi đôi với việc nền kinh tế sẽ tăng trưởng, và xã hội sẽ bền vững. Nhưng ta cũng có thể thấy, mỗi một thời kỳ phát triển của xã hội, là những bước ngoặt mới, luôn luôn có sự thay đổi, chính vì vậy, sự bền vững của du lịch cũng sẽ làm ảnh hưởng đến các yêu tố bền vững của các ngành khác, bởi phát triển du lịch bền vững là sự liên kết và gắn bó của nhiều yếu tố khác 14 nhau. Điều này có thể khẳng định một điều, không một xã hội nào, một nền kinh tế nào, ngành nào, trong đó có du lịch có thể đạt được sự bền vững tuyệt đối, mà chỉ có thể đạt được sự bền vững ở mức tương đối.

Khái niệm về khách du lịch Khách du lịch: là những người đi du lịch hoặc kết hợp đi du lịch, trừ trường hợp đi học, thực hiện công việc để nhận thu thập ở địa điểm đến. Theo đấy, khách du lịch bao gồm: du khách nội địa, du khách quốc tế đến nước ta, và du khách ra nước ngoài (Theo Luật du lịch 2017): - Khách du lịch trong nước: là công dân nước ta, người nước ngoài cư trú ở Việt Nam đi du lịch trong lãnh thổ nước ta. - Khách du lịch quốc tế đến nước ta: là người nước ngoài, người nước ta định cư ở nước ngoài vào đất nước ta du lịch. - Khách du lịch ra nước ngoài: là công dân của Việt Nam và người nước ngoài cư trú ở nước ta đi du lịch nước ngoài.

Theo Tổ chức du lịch toàn cầu du khách gồm có khách du lịch quốc tế và du khách nội địa: - Khách du lich quốc tế: là một người ra khỏi quốc gia đang sinh sống trong thời gian ít nhất 24h và không quá 12 tháng liên tục với mục tiêu không phải là làm việc để nhận thu nhập ở nơi đến. - Khách du lịch nội địa: là một người ra khỏi nơi cư trú thường xuyên của mình trong phạm vi lãnh thổ quốc gia đó với thời gian ít nhất 24h và không quá 12 tháng liên tục với mục tiêu không phải là làm việc để nhận thu nhập ở nơi đến. Khái niệm về khu, điểm, tuyến du lịch Khu du lịch là khu vực có ưu thế về tài nguyên du lịch, được quy hoạch, đầu tư phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách du lịch. Khu du lịch bao gồm khu du lịch cấp tỉnh và khu du lịch cấp quốc gia (Theo Luật du lịch Việt Nam 2017).

15 Điểm du lịch là nơi có tài nguyên du lịch được đầu tư, khai thác phục vụ khách du lịch (Theo Luật du lịch Việt Nam 2017). Các điểm du lịch tồn tại các yếu tố sơ cấp đặc thù như khí hậu, sinh thái, truyền thống văn hoá, … cùng các yếu tố thứ cấp như các khách sạn, giao thông – vận tải và các khu vui chơi giải trí được quy hoạch bài bản. Tuyến du lịch lộ trình liên kết các khu du lịch, điểm du lịch, cơ sở cung cấp các dịch vụ du lịch, gắn với các tuyến giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy và đường hàng không (Theo Điều 4, Điều 25 - Luật du lịch Việt Nam 2005). Trong từng trường hợp cụ thể, các tuyến du lịch có thể là tuyến nội tỉnh, tuyến nội vùng, tuyến liên vùng hoặc tuyến liên quốc gia.

Nếu dựa vào loại hình phương tiện vận chuyển, chúng ta có thể phân chia ra tuyến du lịch đường bộ, đường không, đường thủy… Các tuyến du lịch được xem là những sản phẩm du lịch đặc biệt và việc xác định các tuyến du lịch phải dựa vào một số tiêu chuẩn nhất định, nhằm đảm bảo được tính hấp dẫn cao của sản phẩm du lịch.