phần mở đầu, tác giả đã sử dụng 3 giây tiêng động hiện trường là tiêng đàn, trông, ca hát của lê hội hòa cùng tiếng nói cười ồn ã của đông đảo người dân tham dự lễ hội. Sau đó tiếng động hiện trường được vuốt nhỏ xuống để làm nền cho lời dẫn của phóng viên. Toàn bộ tác phẩm ghi nhanh đều sử dụng tiếng động hiện trường làm nền và trong phỏng vấn nhân vật, tiếng động hiện trường được thu to hơn. Đối với những tác phẩm ghi nhanh về lễ hội như vậy, tiếng động hiện trường có giá trị lớn làm cho thính giả như được sống trong không khí của lễ hội.
Tiếng động thể hiện những sắc thái biểu cảm cho một bài phát thanh Xuất phát từ phương thức tác động bằng âm thanh nên phát thanh gợi cho người nghe cảm giác gần gũi, thân mật và riêng tư. Không phải ngẫu nhiên, các nhà nghiên cứu phát thanh khẳng định, phát thanh gợi lên cám xúc. Nếu khéo biết sử dụng từ ngữ cùng các tiếng động, phát thanh có thể chuyển tải bất kỳ thứ 19 cảm xúc nào của con người. Cũng như ngôn ngữ và âm nhạc, tiếng động có thể làm cho người ta vui, có thể làm cho người ta buồn, có thể làm dấy lên sự thương cảm hay sự phẫn nộ.Ví dụ, bài viết về hậu quả sạt lở đất ở các tỉnh miền núi phía Bắc sau mưa lũ, những âm thanh tại hiện trường như tiếng khóc, tiếng than vãn của người dân.
sẽ khiến người nghe thương cảm đến rơi nước mắt. Trong phóng sự Ma túy và những thảm án đau lòng (Diễn đàn các vân đê xã hội, V0V2 ngày 16/5/2018), tác giả đã khăc họa bi kịch của những người làm cha, làm mẹ, những gia đình có con sa vào ma túy và gây ra những thảm án. Những âm thanh trong phóng sự gợi lên sự ghê sợ đối với cái chết trắng đồng thời cũng thương cảm đối với những hoàn cảnh đáng thương. Cũng từ những cảm xúc chân thực ấy, mỗi thính giả sẽ có những định hướng trong hành động và hành vi ứng xử trước hiểm họa ma túy.
Tiếng động có thể đóng vai trò tương đương với nhũng lời dẫn, đặc biệt là trong các câu chuyện truyền thanh, kịch truyền thanh Trong nhiều trường hợp, thay bằng hệ thống lời dẫn, một chuồi âm thanh tự nhiên có thể cho người nghe hiếu được hoàn cảnh giao tiếp của nhà báo, hiểu được không gian, thời gian, nội dung tiếp theo sau của câu chuyện. Ví dụ: Trong một số vở kịch truyền thanh, thay vì dùng lời dẫn để miêu tả cảnh say rượu của một người đàn ông, tác giả có thể dùng tiếng động bước chân loạng choạng, tiếng đập cửa, tiếng dép lê dài, tiếng quát mắng, đập phá, chửi bới, đánh đập. Với các tác phẩm báo chí, tiếng động cũng có thể thay lời dần hoặc trợ giúp cho lời dẫn. Một chuồi âm thanh tự nhiên cho người nghe hiểu được hoàn cảnh giao tiếp của nhà báo, hiểu được không gian, thời gian, nội dung tiếp theo của câu chuyện.
Ví dụ, trong tác phẩm"7kwg bừng lễ hội Bơi chái truyền thống trên Sông Lô, Việt Trì" (phát sóng trong chương trình Chuyến đi Kỳ thủ ngày 24/4/2018 trên VOV2). Tiếng bơi thuyền, tiếng nước chảy có tác dụng trợ giúp cho lời dẫn của phóng viên, họ không cần dùng nhiều từ ngữ để miêu tả, chính tiếng động tại hiện trường đã nói lên không khí tưng 20 bừng của ngày hội, cho thính giả cảm nhận không gian rộng lớn của khúc sông, sự đông đúc, náo nhiệt của các đội đua thuyền và người dân đứng trên bờ cổ vũ. Tiếng động được ghi cùng lúc với lời thoại thì tạo thành một chỉnh thể gắn bó khăng khít, tạo thành một phần tình huống giao tiếp Nó tham gia thể hiện nội dung câu chuyện, thể hiện trạng thái nhân vật, tính cách nhân vật, thể hiện sự chuyển động của cốt truyện, của thông tin. Trong tin tức hoặc ghi nhanh, tiếng động cũng tham gia mạnh mẽ vào quá trình thể hiện nội dung câu chuyện, thể hiện trạng thái, tính cách nhân vật, thể hiện sự chuyển động của thông tin.
Ví dụ, trong ghi nhanh Không khí sôi động tại Le khai mạc World cup 2018 trên sân vận động Luzhniki, thủ đô Matxcova, Nga cùng nhiều thông tin thủ vị bên lề trước giờ bóng lăn trận khai mạc giữ Đội tuyên Nga và A - rập - xê - út (Thời sự 18h ngày 14/6/2018, VOVÍ). Đối với một sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh này thì tiếng động hiện trường tại sân vận động của Nga là yếu tố không thể thiếu trong tác phẩm phóng viên đưa về, tiếng động lễ khai mạc sẽ diễn tả hết không khí sôi nổi, không gian, quang cảnh hoành tráng tại sân vận động. Trong trường họp này, tiếng động còn có tác dụng lớn hơn lời dẫn của phóng viên. Hoặc phản ánh Vụ cháy lớn tại Khu Công nghiệp Thụy Vân, Phú Thọ - 3 nhà xưởng bị thiêu rụi (thời sự 14/6/2018, VOV1), tiếng động bùng bùng của đám cháy, tiếng phun nước dập tắt đám cháy và tiếng ồn ào xung quanh cũng làm rõ hơn bối cảnh, không gian của vụ việc.
Có thể thấy thông tin chứa đựng trong tiếng động ấy có tác dụng làm rõ, làm sâu sắc thêm văn bản lời thoại, làm cho nó súc tích hơn về phương diện âm thanh. Tiếng động góp phần đa dạng hoá âm thanh, tạo sự sinh động cho tác phẩm và chương trình phát thanh Âm thanh chính là tài nguyên của phát thanh. Tác phẩm hoặc chương trình phát thanh bao giờ cũng hướng tới việc tạo nên sự sống động bằng cách đa dạng các thành tố âm thanh: sử dụng nhiều dạng lời nói, sử dụng nhiều lát nhạc, sử dụng tiếng động. Một bài phóng sự, bài phản ánh quang cảnh, hiện trạng., 21 nếu có tiếng động họp lý, chắc chắn sẽ đánh thức thính giác, xúc giác của người nghe.
Khi đó, thính giả sẽ tiêp nhận hào hứng hon, bởi vì tai người nghe bao giờ cũng hướng tới những âm thanh đa dạng, phong phú và sinh động. Thậm chí, từ vai trò của tiếng động phát thanh, một số nhà báo đã có ý tưởng thực hiện những tác phẩm tiếng động. Trong đó, nhà báo xây dựng bức tranh thông tin, phản ánh, miêu tả tình huống, quang cảnh, hiện trạng. hoàn toàn bằng tiếng động tự nhiên.
Ví dụ: tác phẩm tiếng động về Tiếng rao thời @ được bố cục bằng chuỗi âm thanh liên tiếp theo lôgic của hiện thực: tiếng loa bán báo, các loại hàng hóa đều được sử dụng công nghệ tạo thành một chuỗi âm thanh vừa dân dã, vừa hiện đại. Hoặc có một số phóng viên phản ánh lễ hội thực hiện trực tiếp tại hiện trường, đầu tiên là một loạt âm thanh vui tươi, phấn khởi của lễ hội, tiếp đến là lời dẫn phóng viên tại hiện trường hướng dẫn thính giả theo chân phóng viên leo lên đỉnh núi với tư cách như một hướng dẫn viên du lịch cùng tham gia trải nghiệm lễ hội đó. Trong quá trình đó, phóng viên miêu tả các danh lam thắng cảnh, nét độc đáo của kiến trúc, ẩm thực và lễ hội. Thính già sẽ bị cuốn hút như được trải nghiệm sự kiện, hòa mình vào không khí lễ hội qua những âm thanh chân thực, sinh động tại sự kiện.
Để thực hiện một tác phẩm như vậy, phóng viên luôn phải chủ động về kịch bản cũng như những địa điểm cần đến. Các dạng tiếng động phát thanh Tiếng động phát thanh có các dạng sau: Dạng tiếng động phân chia theo nguồn gốc xuất xứ Dựa theo tiêu chí về nguồn gốc xuất xứ, có thể chia tiếng động phát thanh thành hai dạng: tiếng động tự nhiên và tiếng động nhân tạo, hay còn gọi là tiếng động thật và tiếng động giả. Tiếng động tự nhiên là dạng tiếng động do vạn vật hoặc con người tạo nên trong quá trình vận động, phát triển. 22 Ví dụ: tiếng chim hót, tiếng gà gáy, tiếng chó sủa, tiếng nước chảy, tiếng ồn ào của đám đông, tiếng mưa rơi, tiếng xe cộ trên đường.
Tiếng động nhân tạo là những âm thanh được con người tạo ra bằng cách mô phỏng theo tiếng động tự nhiên Ví dụ: gõ tay vào bàn để tạo nên tiếng giày của người đi trên sàn nhà, huýt sáo để tạo tiếng chim hót, chuyển động những mảnh vải dày để tạo tiếng gió bão; tạo tiếng đóng cửa bằng sự va chạm của hai miếng gỗ, tạo tiếng mưa nhỏ bằng cách lấy chổi tre để quét lên giấy báo hoặc vò giấy gói đồ nhè nhẹ. Tiếng động thật và tiếng động giả. Ngoài cách gọi là tiếng động tự nhiên và tiếng động nhân tạo, còn có ý kiến gọi là tiếng động thật và tiếng động giả. Theo cách gọi này, tiếng động thật là tiếng động thu được trực tiếp từ chính vật đó phát ra; tiếng động giả là tiếng động được tạo ra bằng phương pháp gián tiếp giống với một tiếng động thật nào đó.
Về bản chất, tiếng động và tiếng ồn có thể giống nhau, đều là những âm thanh tự nhiên của cuộc sống, do con người và vạn vật tạo ra trong quá trình vận động, nhưng khi được nhà báo phát thanh sử dụng vào tác phấm, chương trình, hai thuật ngữ này lại có sự khác biệt nhất định. Trong phát thanh, tiếng ồn là những âm thanh mà chúng ta không mong muốn, gọi cách khác, khi có những tạp âm không mong muốn lọt vào micro làm giảm hiệu quả của tác phẩm, âm thanh đó được gọi là tiếng ồn. Còn tiếng động, về bản chất cũng là âm thanh, là tiếng ồn của cuộc sống, nhưng được nhà báo chọn lọc mô tả, sử dụng một cách có chủ ý, hoặc nếu ngẫu nhiên lọt vào băng từ, tiếng động đó lại có tác dụng hỗ trợ ý nghĩa thông tin, làm đẹp cho tác phẩm phát thanh. Tuy nhiên đối với các tác phẩm báo chí phát thanh, nhà báo thường chỉ sử dụng tiếng động tự nhiên (tiếng động thật) được thu âm tại nơi sự kiện, sự việc đó diễn ra, không sử dụng tiếng động nhân tạo.
Bởi báo chí nói chung, báo phát 23 thanh nói riêng luôn đảm bảo tính khách quan, chân thực, tiêng động trong tác phẩm báo phát thanh chính là một trong những yếu tố tạo nên tính khách quan, chân thực cho thông tin được phản ánh. Vì vậy, tiếng động giả hay tiếng động nhân tạo chỉ được sử dụng trong phát thanh ở một số tác phẩm mang tính nghệ thuật như câu chuyện truyền thanh, kịch truyền thanh.