Luận văn thạc sĩ xây dựng cơ sở dữ liệu hệ thông tin địa lý phục vụ đánh giá quy hoạch sử dụng đất tại thành phố ninh bình

Luận văn thạc sĩ xây dựng cơ sở dữ liệu GIS đánh giá quy hoạch sử dụng đất tại Ninh Bình, ứng dụng công nghệ hiện đại trong quản lý đất đai.

• Tác giả: Nguyễn Đức Bình
• Người hướng dẫn: TS. Trịnh Thị Hoài Thu
• Trường học: Trường Đại Học Tài Nguyên Và Môi Trường Hà Nội
• Chuyên ngành: Kỹ Thuật Trắc Địa - Bản Đồ
• Đề tài: Xây Dựng Cơ Sở Dữ Liệu Hệ Thống Thông Tin Địa Lý Phục Vụ Đánh Giá Quy Hoạch Sử Dụng Đất Tại Thành Phố Ninh Bình
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU HỆ THÔNG TIN ĐỊA LÝ PHỤC VỤ ĐÁNH GIÁ QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT
• 1.1. Tổng quan về đánh giá quy hoạch sử dụng đất
• 1.2. Khái quát về quy hoạch sử dụng đất
• 1.2.1. Khái niệm về quy hoạch sử dụng đất
• 1.2.2. Đặc điểm của quy hoạch sử dụng đất
• 1.2.3. Nội dung của quy hoạch sử dụng đất
• 1.2.4. Thực trạng công tác quy hoạch trên thế giới và Việt Nam
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Đất đai là tài nguyên thiết yếu cho mọi hoạt động kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, đất đai là nguồn tài nguyên hữu hạn, điều này đã được nhấn mạnh trong Luật đất đai 2013. Quy hoạch sử dụng đất (QHSDĐ) đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và sử dụng hợp lý tài nguyên đất đai. Việc thực hiện QHSDĐ hiện nay vẫn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt trong việc theo dõi và giám sát tình hình sử dụng đất. Sự cần thiết của việc xây dựng cơ sở dữ liệu GIS phục vụ cho việc đánh giá quy hoạch sử dụng đất tại Ninh Bình là rất rõ ràng. Hệ thống thông tin địa lý (GIS) cho phép hiển thị và phân tích thông tin không gian một cách hiệu quả, từ đó hỗ trợ cho việc ra quyết định trong quản lý đất đai. Việc nghiên cứu đề tài này không chỉ có ý nghĩa lý thuyết mà còn mang lại giá trị thực tiễn cao cho công tác quản lý đất đai tại địa phương.

II. Nội dung nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

Nội dung nghiên cứu của luận văn tập trung vào việc xây dựng cơ sở dữ liệu GIS phục vụ cho việc đánh giá quy hoạch sử dụng đất tại thành phố Ninh Bình. Phạm vi nghiên cứu được giới hạn trong địa bàn thành phố Ninh Bình, nơi có nhiều biến động trong việc sử dụng đất. Các dữ liệu chính được sử dụng bao gồm bản đồ hiện trạng sử dụng đất năm 2010 và 2014, cùng với bản đồ quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu sẽ giúp cho việc phân tích, đánh giá tình hình sử dụng đất, từ đó đưa ra các giải pháp quản lý hiệu quả hơn. Luận văn cũng sẽ áp dụng các phương pháp nghiên cứu hiện đại, bao gồm việc sử dụng phần mềm GIS để thu thập và xử lý dữ liệu.

III. Tổng quan về xây dựng cơ sở dữ liệu GIS

Xây dựng cơ sở dữ liệu GIS là một quá trình phức tạp, bao gồm nhiều bước từ thu thập dữ liệu đến phân tích và trình bày thông tin. Đầu tiên, cần thu thập dữ liệu từ các nguồn khác nhau, bao gồm bản đồ, số liệu thống kê và thông tin từ các cơ quan quản lý. Sau đó, dữ liệu cần được chuẩn hóa và tổ chức theo một mô hình cấu trúc hợp lý. Việc sử dụng công nghệ GIS cho phép tích hợp thông tin không gian và thuộc tính, giúp cho việc phân tích và đánh giá quy hoạch sử dụng đất trở nên dễ dàng hơn. Một trong những lợi ích lớn nhất của việc xây dựng cơ sở dữ liệu GIS là khả năng trực quan hóa thông tin, từ đó hỗ trợ cho việc ra quyết định trong quản lý đất đai.

IV. Đánh giá quy hoạch sử dụng đất tại Ninh Bình

Đánh giá quy hoạch sử dụng đất tại Ninh Bình được thực hiện thông qua việc phân tích các bản đồ hiện trạng và quy hoạch. Kết quả cho thấy, đến năm 2014, việc thực hiện quy hoạch sử dụng đất đạt 78,8%, trong khi 21,2% chưa được thực hiện. Việc đánh giá này không chỉ giúp xác định tình hình sử dụng đất hiện tại mà còn chỉ ra những khu vực cần cải thiện trong quy hoạch. Sự kết hợp giữa cơ sở dữ liệu GIS và các phương pháp phân tích không gian sẽ giúp cho việc theo dõi và giám sát tình hình sử dụng đất trở nên hiệu quả hơn. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo rằng quy hoạch sử dụng đất được thực hiện đúng theo kế hoạch và đáp ứng nhu cầu phát triển của địa phương.

V. Kết luận và khuyến nghị

Luận văn đã chỉ ra tầm quan trọng của việc xây dựng cơ sở dữ liệu GIS trong việc đánh giá quy hoạch sử dụng đất tại Ninh Bình. Kết quả nghiên cứu không chỉ cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà quản lý mà còn góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý đất đai. Để phát huy tối đa giá trị của cơ sở dữ liệu GIS, cần có sự đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân lực. Đồng thời, việc cập nhật dữ liệu thường xuyên cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính chính xác và kịp thời trong công tác quản lý đất đai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việc quản lý và sử dụng đất đai hiệu quả là một trong những vấn đề cấp thiết trong phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Thành phố Ninh Bình, với tổng diện tích tự nhiên khoảng 4.650 ha, trong đó đất ở chiếm 27,4% và đất nông nghiệp chiếm 31,6% (số liệu năm 2010), đang trải qua quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế và phát triển đô thị nhanh chóng. Quy hoạch sử dụng đất (QHSDĐ) đóng vai trò quan trọng trong việc phân bổ, sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên đất đai nhằm đáp ứng các mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội, quốc phòng và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, việc theo dõi, đánh giá thực hiện quy hoạch còn nhiều bất cập, dẫn đến tình trạng quy hoạch treo, sử dụng đất không đúng mục đích, gây lãng phí tài nguyên và ảnh hưởng đến phát triển bền vững.

Luận văn tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu hệ thống thông tin địa lý (GIS) phục vụ đánh giá quy hoạch sử dụng đất tại thành phố Ninh Bình, với dữ liệu chính bao gồm bản đồ hiện trạng sử dụng đất năm 2010 và 2014, cùng bản đồ quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020. Mục tiêu cụ thể là thiết kế và triển khai cơ sở dữ liệu GIS đáp ứng các chuẩn kỹ thuật quốc gia, hỗ trợ công tác đánh giá mức độ thực hiện quy hoạch sử dụng đất, từ đó cung cấp cơ sở khoa học cho việc điều chỉnh và lập kế hoạch sử dụng đất trong tương lai.

Phạm vi nghiên cứu tập trung trên địa bàn thành phố Ninh Bình, trong giai đoạn quy hoạch 2010-2020. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, giảm thiểu sai lệch trong thực hiện quy hoạch, đồng thời hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường. Kết quả đánh giá cho thấy đến năm 2014, việc thực hiện quy hoạch sử dụng đất đạt khoảng 78,8%, còn 21,2% diện tích chưa thực hiện đúng quy hoạch, cho thấy nhu cầu cấp thiết về công cụ đánh giá và quản lý hiệu quả hơn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết quy hoạch sử dụng đất: Được hiểu là hệ thống các biện pháp kinh tế, kỹ thuật và pháp chế nhằm tổ chức sử dụng đất hợp lý, hiệu quả, đảm bảo phát triển bền vững. Quy hoạch sử dụng đất có tính lịch sử - xã hội, tổng hợp, dài hạn và mang tính chiến lược, chỉ đạo vĩ mô.

• Mô hình cơ sở dữ liệu GIS (Geographic Information System): GIS là hệ thống quản lý dữ liệu địa lý, kết hợp dữ liệu không gian và dữ liệu thuộc tính, cho phép phân tích, hiển thị và quản lý thông tin địa lý phục vụ ra quyết định. Mô hình Geodatabase trong ArcGIS được sử dụng để tổ chức dữ liệu không gian và thuộc tính theo chuẩn hướng đối tượng, hỗ trợ quản lý dữ liệu hiệu quả.

• Chuẩn kỹ thuật quốc gia về thông tin địa lý: Bao gồm các chuẩn về mô hình cấu trúc dữ liệu địa lý, mô hình khái niệm dữ liệu không gian và thời gian, chuẩn hệ quy chiếu tọa độ VN-2000, chuẩn siêu dữ liệu địa lý, chuẩn chất lượng dữ liệu, chuẩn trình bày và mã hóa dữ liệu địa lý. Các chuẩn này đảm bảo tính đồng bộ, chính xác và khả năng trao đổi dữ liệu trong hệ thống GIS.

Các khái niệm chính bao gồm: dữ liệu không gian (vector, raster), dữ liệu thuộc tính, mô hình UML trong thiết kế cơ sở dữ liệu, các lớp đối tượng địa lý (điểm, đường, vùng), quan hệ topology, siêu dữ liệu và chất lượng dữ liệu.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng bản đồ hiện trạng sử dụng đất năm 2010 và 2014, bản đồ quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 của thành phố Ninh Bình, dữ liệu thuộc tính về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, dân số, hạ tầng kỹ thuật và các số liệu thống kê liên quan.

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Kết hợp thu thập dữ liệu từ các cơ quan chuyên môn, khảo sát thực địa, sử dụng công nghệ viễn thám, ảnh hàng không, chuyển đổi dữ liệu từ các phần mềm Microstation, CAD sang định dạng GIS.

• Phương pháp phân tích: Thiết kế mô hình cơ sở dữ liệu GIS theo chuẩn UML trên phần mềm Microsoft Visio, chuẩn hóa dữ liệu theo các chuẩn kỹ thuật quốc gia, sử dụng phần mềm ArcGIS để chuyển đổi, chỉnh sửa, kiểm tra và xây dựng cơ sở dữ liệu. Phân tích chồng xếp bản đồ hiện trạng và quy hoạch để đánh giá mức độ thực hiện quy hoạch sử dụng đất.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung trong giai đoạn 2017-2018, hoàn thiện cơ sở dữ liệu và đánh giá thực trạng quy hoạch sử dụng đất đến năm 2014, dự báo và đề xuất kế hoạch sử dụng đất đến năm 2020.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Dữ liệu bản đồ và thuộc tính toàn bộ diện tích thành phố Ninh Bình được sử dụng, đảm bảo tính toàn diện và đại diện cho toàn bộ khu vực nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Xây dựng thành công cơ sở dữ liệu GIS phục vụ đánh giá quy hoạch sử dụng đất: Cơ sở dữ liệu được thiết kế với 5 gói dữ liệu chính, bao gồm địa giới hành chính, giao thông, thủy hệ, sử dụng đất và công trình kinh tế - xã hội, đảm bảo tuân thủ các chuẩn kỹ thuật quốc gia về dữ liệu địa lý. Việc chuẩn hóa dữ liệu và sử dụng phần mềm ArcGIS giúp loại bỏ các lỗi chồng lấn, khoảng trống trong bản đồ, nâng cao độ chính xác.

2. Đánh giá hiện trạng sử dụng đất năm 2010 và 2014: Diện tích đất ở chiếm khoảng 27,4% năm 2010 và có xu hướng tăng trong giai đoạn 2010-2014, trong khi đất nông nghiệp chiếm khoảng 31,6% và có sự biến động giảm nhẹ do chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Biểu đồ biến động sử dụng đất cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt từ đất nông nghiệp sang đất đô thị và dịch vụ.

3. Mức độ thực hiện quy hoạch sử dụng đất đến năm 2014 đạt 78,8%: Qua chồng xếp bản đồ hiện trạng sử dụng đất năm 2014 với bản đồ quy hoạch đến năm 2020, xác định được 21,2% diện tích đất chưa thực hiện đúng quy hoạch. Các khu vực chưa thực hiện chủ yếu tập trung ở các vùng chuyển đổi mục đích sử dụng đất, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý và phát triển bền vững.

4. Đánh giá các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội và hạ tầng kỹ thuật: Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2010-2020 dự kiến đạt khoảng 16,5% - 18,5%, với chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp, thương mại, dịch vụ và du lịch. Dân số và lao động có xu hướng tăng, đòi hỏi quỹ đất phục vụ phát triển đô thị và hạ tầng kỹ thuật mở rộng.

Thảo luận kết quả

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu GIS theo chuẩn kỹ thuật quốc gia và ứng dụng phần mềm chuyên dụng đã giúp nâng cao chất lượng dữ liệu, đảm bảo tính chính xác và khả năng phân tích không gian hiệu quả. Kết quả đánh giá mức độ thực hiện quy hoạch sử dụng đất cho thấy sự phù hợp tương đối cao, tuy nhiên vẫn còn tồn tại khoảng 21,2% diện tích chưa thực hiện đúng quy hoạch, phản ánh những khó khăn trong quản lý, giám sát và điều chỉnh quy hoạch kịp thời.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, việc ứng dụng GIS trong đánh giá quy hoạch sử dụng đất đã được chứng minh là công cụ hữu hiệu, giúp minh bạch hóa thông tin, hỗ trợ ra quyết định chính xác hơn. Kết quả này cũng phù hợp với quan điểm của các tổ chức quốc tế như FAO và Ngân hàng Thế giới về tầm quan trọng của công nghệ GIS trong quản lý tài nguyên đất đai.

Việc đánh giá dựa trên chồng xếp bản đồ và phân tích dữ liệu không gian cho phép xác định chính xác vị trí và diện tích các thửa đất chưa thực hiện quy hoạch, từ đó hỗ trợ các cơ quan quản lý trong việc lập kế hoạch sử dụng đất hiệu quả hơn trong tương lai. Biểu đồ và bảng số liệu minh họa biến động sử dụng đất và mức độ thực hiện quy hoạch sẽ giúp trực quan hóa kết quả, tạo điều kiện thuận lợi cho việc truyền đạt thông tin đến các bên liên quan.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường ứng dụng GIS trong quản lý và đánh giá quy hoạch sử dụng đất: Đẩy mạnh triển khai hệ thống cơ sở dữ liệu GIS đồng bộ trên toàn địa bàn thành phố Ninh Bình, cập nhật dữ liệu thường xuyên để theo dõi biến động sử dụng đất. Chủ thể thực hiện: Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND thành phố. Thời gian: 1-2 năm.

2. Xây dựng kế hoạch điều chỉnh quy hoạch dựa trên kết quả đánh giá GIS: Sử dụng dữ liệu GIS để xác định các khu vực chưa thực hiện quy hoạch, từ đó đề xuất điều chỉnh phù hợp nhằm nâng cao tính khả thi và hiệu quả sử dụng đất. Chủ thể thực hiện: Ban Quản lý quy hoạch thành phố, các phòng ban liên quan. Thời gian: 1 năm.

3. Đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ quản lý đất đai về công nghệ GIS: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về GIS và phân tích dữ liệu không gian cho cán bộ quản lý, nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ trong công tác quản lý đất đai. Chủ thể thực hiện: Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp với các trường đại học. Thời gian: liên tục.

4. Tăng cường phối hợp liên ngành trong quản lý và sử dụng đất đai: Thiết lập cơ chế chia sẻ dữ liệu GIS giữa các ngành như tài nguyên môi trường, quy hoạch đô thị, giao thông, nông nghiệp để đảm bảo đồng bộ và hiệu quả trong quản lý. Chủ thể thực hiện: UBND thành phố, các sở ngành liên quan. Thời gian: 1-2 năm.

5. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng về quy hoạch sử dụng đất: Sử dụng dữ liệu GIS để minh bạch thông tin quy hoạch, tạo sự đồng thuận xã hội, giảm thiểu tình trạng vi phạm quy hoạch. Chủ thể thực hiện: UBND các phường, xã, các tổ chức xã hội. Thời gian: liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về đất đai và quy hoạch đô thị: Luận văn cung cấp công cụ và phương pháp đánh giá quy hoạch sử dụng đất bằng GIS, giúp nâng cao hiệu quả quản lý và ra quyết định.

2. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành Kỹ thuật Trắc địa - Bản đồ, Quản lý tài nguyên môi trường: Tài liệu chi tiết về thiết kế cơ sở dữ liệu GIS, chuẩn hóa dữ liệu và ứng dụng công nghệ GIS trong đánh giá quy hoạch, phù hợp cho nghiên cứu và học tập chuyên sâu.

3. Các tổ chức, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực quy hoạch, xây dựng và phát triển đô thị: Tham khảo để hiểu rõ hơn về quy trình xây dựng cơ sở dữ liệu GIS và ứng dụng trong đánh giá quy hoạch, hỗ trợ lập kế hoạch và triển khai dự án.

4. Cơ quan quản lý và phát triển kinh tế - xã hội địa phương: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng các chính sách phát triển bền vững, quản lý quỹ đất hiệu quả, đồng thời nâng cao năng lực giám sát và điều chỉnh quy hoạch.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần xây dựng cơ sở dữ liệu GIS cho đánh giá quy hoạch sử dụng đất?
   Cơ sở dữ liệu GIS giúp tích hợp dữ liệu không gian và thuộc tính, cho phép phân tích, hiển thị trực quan và đánh giá chính xác mức độ thực hiện quy hoạch sử dụng đất. Ví dụ, việc chồng xếp bản đồ hiện trạng và quy hoạch giúp xác định các khu vực chưa thực hiện đúng quy hoạch, hỗ trợ điều chỉnh kịp thời.

2. Phương pháp thu thập dữ liệu trong nghiên cứu này là gì?
   Dữ liệu được thu thập từ các bản đồ hiện trạng sử dụng đất năm 2010, 2014 và bản đồ quy hoạch đến năm 2020, kết hợp với khảo sát thực địa, công nghệ viễn thám, ảnh hàng không và chuyển đổi dữ liệu từ các phần mềm chuyên ngành như Microstation, CAD sang GIS.

3. Các chuẩn kỹ thuật nào được áp dụng trong xây dựng cơ sở dữ liệu GIS?
   Luận văn áp dụng các chuẩn kỹ thuật quốc gia về thông tin địa lý như chuẩn mô hình cấu trúc dữ liệu địa lý, chuẩn mô hình khái niệm dữ liệu không gian và thời gian, chuẩn hệ quy chiếu tọa độ VN-2000, chuẩn siêu dữ liệu địa lý, chuẩn chất lượng dữ liệu và chuẩn mã hóa trao đổi dữ liệu.

4. Mức độ thực hiện quy hoạch sử dụng đất tại thành phố Ninh Bình đến năm 2014 như thế nào?
   Kết quả đánh giá cho thấy mức độ thực hiện quy hoạch đạt khoảng 78,8%, còn 21,2% diện tích đất chưa thực hiện đúng quy hoạch, chủ yếu do các biến động về chuyển đổi mục đích sử dụng đất chưa được cập nhật kịp thời.

5. Lợi ích của việc ứng dụng GIS trong quản lý đất đai là gì?
   GIS giúp quản lý dữ liệu đất đai một cách chính xác, minh bạch, hỗ trợ phân tích không gian, đánh giá hiệu quả sử dụng đất, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thiểu sai sót và tăng cường khả năng ra quyết định dựa trên dữ liệu khoa học.

Kết luận

• Đã xây dựng thành công cơ sở dữ liệu hệ thống thông tin địa lý GIS phục vụ đánh giá quy hoạch sử dụng đất tại thành phố Ninh Bình, đáp ứng các chuẩn kỹ thuật quốc gia.
• Đánh giá thực trạng sử dụng đất năm 2010 và 2014, cùng với bản đồ quy hoạch đến năm 2020, cho thấy mức độ thực hiện quy hoạch đạt 78,8%, còn 21,2% diện tích chưa thực hiện đúng quy hoạch.
• Ứng dụng GIS giúp minh bạch hóa thông tin, hỗ trợ phân tích không gian và đánh giá chính xác mức độ thực hiện quy hoạch, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý đất đai.
• Đề xuất các giải pháp tăng cường ứng dụng GIS, đào tạo cán bộ, phối hợp liên ngành và nâng cao nhận thức cộng đồng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất đai.
• Tiếp tục cập nhật, mở rộng cơ sở dữ liệu GIS và áp dụng trong các lĩnh vực quản lý tài nguyên khác để hỗ trợ phát triển bền vững thành phố Ninh Bình.

Luận văn khuyến khích các cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và các tổ chức liên quan áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao hiệu quả công tác quy hoạch và quản lý sử dụng đất đai trong thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG TRƢỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƢỜNG HÀ NỘI NGUYỄN ĐỨC BÌNH XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU HỆ THÔNG TIN ĐỊA LÝ PHỤC VỤ ĐÁNH GIÁ QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT TẠI THÀNH PHỐ NINH BÌNH Ngành: Kỹ thuật Trắc địa - Bản đồ LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT HÀ NỘI, NĂM 2019 BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG TRƢỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƢỜNG HÀ NỘI NGUYỄN ĐỨC BÌNH XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU HỆ THÔNG TIN ĐỊA LÝ PHỤC VỤ ĐÁNH GIÁ QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT TẠI THÀNH PHỐ NINH BÌNH Ngành: Kỹ thuật Trắc địa – Bản đồ Mã ngành: 8520503 LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT HÀ NỘI, NĂM 2019 CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƢỜNG HÀ NỘI Cán bộ hướng dẫn chính: TS. Trịnh Thị Hoài Thu Cán bộ chấm phản biện 1: PGS. TS Doãn Hà Phong Cán bộ chấm phản biện 2: TS. Trần Trung Anh Luận văn thạc sĩ được bảo vệ tại: HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN THẠC SĨ TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI Ngày 19 tháng 01 năm 2019 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan những kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là hoàn toàn trung thực, của tôi, không vi phạm bất cứ điều gì trong luật sở hữu trí tuệ và pháp luật Việt Nam.

Nếu sai, tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật. Hà Nội, ngày 16 tháng 01 năm 2019 TÁC GIẢ LUẬN VĂN Nguyễn Đức Bình ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. II TÓM TẮT LUẬN VĂN. IV DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT.

V DANH MỤC CÁC BẢNG. VI DANH MỤC HÌNH. Tính cấp thiết của đề tài. Nội dung nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu của đề tài.

Phƣơng pháp nghiên cứu. TỔNG QUAN VỀ XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU HỆ THÔNG TIN ĐỊA LÝ PHỤC VỤ ĐÁNH GIÁ QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT. Tổng quan về đánh giá quy hoạch sử dụng đất. Khái quát về quy hoạch sử dụng đất.

Đánh giá về quy hoạch sử dụng đất. Tổng quan về cơ sở dữ liệu đất đai. Khái quát chung về cơ sở dữ liệu đất đai. Hiện trạng xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai.

Nghiên cứu xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai. Tổng quan về GIS trong đánh giá quy hoạch sử dụng đất. Tầm quan trọng của GIS. Khai thác cơ sở dữ liệu phục vụ đánh giá quy hoạch sử dụng đất.

Vấn đề nghiên cứu của đề tài. CƠ SỞ KHOA HỌC XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU PHỤC VỤ ĐÁNH GIÁ QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT. Khái quát về cơ sở dữ liệu thông tin địa lý. Thiết kế mô hình cơ sở dữ liệu đất đai phục vụ đánh giá quy hoạch sử dụng đất.

Thu thập dữ liệu. Chuẩn hóa cơ sở dữ liệu. Chuẩn mô hình cấu trúc dữ liệu địa lý. Chuẩn mô hình khái niệm dữ liệu không gian.

Chuẩn mô hình khái niệm dữ liệu thời gian. Chuẩn phương pháp lập danh mục đối tượng địa lý. Chuẩn hệ quy chiếu tọa độ. Chuẩn siêu dữ liệu địa lý.

Chuẩn chất lượng dữ liệu địa lý. Chuẩn trình bày dữ liệu địa lý. Chuẩn mã hóa trong trao đổi dữ liệu địa lý. XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU HỆ THÔNG TIN ĐỊA LÝ PHỤC VỤ ĐÁNH GIÁ QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT TẠI THÀNH PHỐ NINH BÌNH.

Giới thiệu khu vực nghiên cứu. Vị trí địa lý. Tài nguyên đất. Các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong kỳ quy hoạch 2010 - 2020.

Thu thập và đánh giá hiện trạng dữ liệu. Thu thập dữ liệu. Đánh giá thực trạng dữ liệu. Xây dựng cơ sở dữ liệu địa lý phục vụ đánh giá quy hoạch sử dụng đất tại thành phố Ninh Bình.

Mô hình cấu trúc cơ sở dữ liệu. Các bước xây dựng cơ sở dữ liệu. Đánh giá về tình hình quy hoạch sử dụng đất tại thành phố Ninh Bình. Đánh giá tình hình sử dụng đất năm 2010.

Đánh giá tình hình sử dụng đất năm 2014. Đánh giá biến động sử dụng đất giữa năm 2010 và 2014. Đánh giá về QHSDĐ đến năm 2020. Đánh giá việc thực hiện QHSDĐ đến 2014 .64 TÀI LIỆU THAM KHẢO .66 iv TÓM TẮT LUẬN VĂN Họ tên học viên: Nguyễn Đức Bình Lớp: CH2BTĐ Khóa: 2 Cán bộ hướng dẫn: TS.

Trịnh Thị Hoài Thu Tên đề tài: Xây dựng cơ sở dữ liệu hệ thông tin địa lý phục vụ đánh giá quy hoạch sử dụng đất tại thành phố Ninh Bình. Tóm tắt: Luận văn tổng quan về các vấn đề nghiên cứu, cơ sở khoa học xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ đánh giá quy hoạch sử dụng đất và tiến hành xây dựng cơ sở dữ liệu thông tin địa lý phục vụ đánh giá quy hoạch sử dụng đất tại thành phố Ninh Bình. Dữ liệu chính sử dụng trong xây dựng cơ sở dữ liệu là các bản đồ hiện trạng sử dụng đất năm 2010 và 2014, bản đồ quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 tại thành phố Ninh Bình. Luận văn thực hiện việc xây dựng cơ sở dữ liệu hệ thống thông tin địa lý phục vụ đánh giá quy hoạch sử dụng đất tại thành phố Ninh Bình với 5 gói dữ liệu được thiết kế trên phần mềm Visio đảm bảo đúng yêu cầu các chuẩn về cơ sở dữ liệu nền địa lý.

Sau khi xây dựng CSDL, đánh giá thực hiện quy hoạch thông qua việc chồng xếp các loại bản đồ hiện trạng để thấy được diễn biến thay đổi sử dụng đất; chồng xếp dữ liệu bản đồ sử dụng đất năm 2014 và bản đồ quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 để đánh giá mức độ thực hiện quy hoạch của thành phố Ninh Bình đến năm 2014. Kết quả của việc đánh giá cho đến năm 2014 việc thực hiện quy hoạch sử dụng đất tại Ninh Bình đạt 78,8%, 21,2% chưa được thực hiện theo quy hoạch. Việc đánh giá thực hiện quy hoạch thông qua chồng xếp dữ liệu xác định vị trí và diện tích những thửa đất chưa thực hiện theo quy hoạch sẽ phục vụ cho kế hoạch sử dụng đất của thành phố những năm tiếp theo. v DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Giải thích GIS Hệ thống thông tin địa lý QHSDĐ Quy hoạch sử dụng đất CSD Chủ sử dụng CSDL Cơ sở dữ liệu.

CSDL HTTTĐL Cơ sở dữ liệu hệ thống thông tin địa lý VN-2000 Hệ quy chiếu và hệ tọa độ quốc gia NTM Nông thôn mới UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Các cấu trúc của Geodatabase. Bảng các loại dữ liệu. Quy định cấu trúc dữ liệu của các gói.

Tổ chức lại các nhóm lớp đối tượng .50 vii DANH MỤC HÌNH Hình 1. Các chức năng cơ bản của GIS. Cấu trúc cơ sở dữ liệu GIS. Geodatabase trong ArcGIS.

Các bước mô hình hóa Geodatabase sử dụng UML. Cấu trúc cơ sở dữ liệu. Mô hình cấu trúc và miền giá trị của gói khống chế trắc địa. Mô hình cấu trúc dữ liệu của gói Địa giới hành chính.

Mô hình cấu trúc dữ liệu của gói Giao thông. Mô hình cấu trúc dữ liệu của gói Thủy hệ. Mô hình cấu trúc dữ liệu của gói Sử dụng đất. Sơ đồ quy trình công nghệ xây dựng Cơ sở dữ liệu từ bản đồ.

Các đối tượng trên bản đồ hiện trạng sử dụng đất. Các đối tượng trên bản đồ quy hoạch sử dụng đất. Dữ liệu thuộc tính trên bản đồ. Chuyển đổi định dạng dữ liệu.

Nhập dữ liệu vào mô hình cơ sở dữ liệu. Biểu đồ theo diện tích các loại đất hiện trạng 2010. Biểu đồ theo phần trăm các loại đất hiện trạng 2010. Biểu đồ theo diện tích các loại đất hiện trạng 2014.

Biểu đồ theo phần trăm các loại đất hiện trạng 2014. Biểu đồ biến động sử dụng đất theo diện tích các loại đất. Biểu đồ quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020. Biểu đồ biến động sử dụng đất giữa hiện trạng 2014 và quy hoạch đến năm 2020.

Ví dụ về việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất chưa đúng với quy hoạch. Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là loại tài nguyên được sử dụng trong tất cả các ngành kinh tế - xã hội. Mặc dù là một trong bốn yếu tố đầu vào của nền sản xuất (đất đai, lao động , tài chính , công nghệ), thế nhưng đất đai lại là nguồn tài nguyên hữu hạn. Tầm quan trọng của đất đai cũng đã được chỉ ra từ Luật đất đai 2013: “Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống , là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các cơ sở.

Tuy nhiên quá trình triển khai lập và tổ chức thực hiện quy hoạch sử dụng đất (QHSDĐ) vẫn bộc lộ một số tồn tại nhất định. Đặc biệt là sau khi phương án QHSDĐ được phê duyệt và đưa vào thực hiện, thì tình hình theo dõi, giám sát sử dụng đất theo quy hoạch còn nhiều bất cập, dẫn đến tình trạng quy hoạch treo hoặc không điều chỉnh kịp thời những biến động về sử dụng đất trong quá trình thực hiện quy hoạch do việc quản kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh và quốc phòng ”. Đất đai không thể sản sinh thông qua quá trình sản xuất nhưng lại có thể tái tạo được thông qua sự tác động khoa học của con người. Vì vậy, để đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững, lâu dài, các nước trên thế giới đều rất chú trọng tới vấn đề quản lý và sử dụng hợp lý quỹ tài nguyên đất đai.

Trong các hoạt động về quản lý và sử dụng tài nguyên đất đai thì QHSDĐ đóng một vai trò hết sức quan trọng. QHSDĐ có tác động to lớn đến hiệu quả sử dụng tài nguyên đất đai, ảnh hưởng trực tiếp tới sự ổn định của xã hội và sự phát triển của thị trường bất động sản. Theo Luật đất đai 2013, QHSDĐ là "việc phân bổ và khoanh định nguồn tài nguyên đất đai cho các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội, quốc phòng , an ninh và bảo vệ môi trường theo vùng kinh tế xã hội và đơn vị hành chính trong một thời gian xác định trên cơ sở tiềm năng đất đai và nhu cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực". Có thể nhận thấy rằng QHSDĐ là một hoạt động bao gồm cả tính kinh tế, tính kỹ thuật và tính pháp chế.