Luận văn thạc sĩ xác định và phân chia di sản thừa kế theo pháp luật việt nam hiện nay 03

Luận văn thạc sĩ luật học phân tích xác định và phân chia di sản thừa kế theo pháp luật việt nam hiện nay 03, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho

• Tác giả: Phan Văn Nghĩa
• Người hướng dẫn: PGS.TS Phùng Trung Tập
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật dân sự
• Đề tài: Xác định và phân chia di sản thừa kế theo pháp luật Việt Nam hiện nay
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ DI SẢN THỪA KẾ
• 1.1. Khái niệm di sản
• 1.2. Khái niệm về di sản thừa kế
• 1.2.1. Di sản thừa kế qua các hình thái kinh tế xã hội
• 1.2.2. Sự phát triển của di sản thừa kế ở Việt Nam qua các thời kỳ

Tóm tắt

I. Tổng quan về di sản thừa kế theo pháp luật Việt Nam hiện nay

Di sản thừa kế là một vấn đề quan trọng trong pháp luật dân sự Việt Nam. Nó không chỉ liên quan đến quyền lợi của người thừa kế mà còn ảnh hưởng đến các mối quan hệ xã hội. Theo quy định của pháp luật, di sản thừa kế bao gồm tài sản và nghĩa vụ tài sản của người để lại di sản. Việc xác định và phân chia di sản thừa kế theo pháp luật Việt Nam hiện nay gặp nhiều thách thức, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập và phát triển kinh tế. Điều này đòi hỏi cần có những nghiên cứu sâu sắc để làm rõ các quy định pháp luật hiện hành và thực tiễn áp dụng.

1.1. Khái niệm di sản thừa kế và các loại hình di sản

Di sản thừa kế được hiểu là toàn bộ tài sản có giá trị vật chất hoặc giá trị tinh thần mà người để lại di sản truyền lại cho thế hệ sau. Các loại hình di sản thừa kế bao gồm bất động sản, động sản, quyền tài sản và nghĩa vụ tài sản. Việc phân loại di sản thừa kế giúp xác định quyền lợi của người thừa kế và cách thức phân chia di sản một cách hợp pháp.

1.2. Vai trò của di sản thừa kế trong xã hội

Di sản thừa kế không chỉ là tài sản mà còn mang ý nghĩa văn hóa, xã hội. Nó thể hiện sự kết nối giữa các thế hệ và bảo tồn giá trị truyền thống. Việc xác định và phân chia di sản thừa kế đúng cách giúp duy trì sự hòa thuận trong gia đình và cộng đồng, đồng thời giảm thiểu các tranh chấp pháp lý.

II. Những thách thức trong việc xác định di sản thừa kế hiện nay

Việc xác định di sản thừa kế theo pháp luật Việt Nam hiện nay gặp nhiều khó khăn. Các quy định pháp luật còn thiếu rõ ràng, dẫn đến sự hiểu lầm và tranh chấp giữa các bên liên quan. Hơn nữa, sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế thị trường cũng tạo ra nhiều tình huống phức tạp trong việc xác định quyền sở hữu tài sản. Điều này đòi hỏi cần có sự điều chỉnh và hoàn thiện các quy định pháp luật để phù hợp với thực tiễn.

2.1. Khó khăn trong việc xác định tài sản thừa kế

Một trong những khó khăn lớn nhất trong việc xác định di sản thừa kế là việc phân loại tài sản. Nhiều tài sản không có giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, dẫn đến việc xác định quyền thừa kế trở nên phức tạp. Điều này đặc biệt đúng với các tài sản hình thành từ nhiều nguồn khác nhau hoặc tài sản không có giá trị rõ ràng.

2.2. Tranh chấp giữa các bên thừa kế

Tranh chấp giữa các bên thừa kế ngày càng gia tăng, đặc biệt trong các gia đình có nhiều thành viên. Sự thiếu hiểu biết về pháp luật và các quy định liên quan đến thừa kế cũng là nguyên nhân dẫn đến các vụ kiện kéo dài. Việc không thống nhất trong cách áp dụng pháp luật giữa các tòa án cũng góp phần làm gia tăng tình trạng này.

III. Phương pháp xác định di sản thừa kế theo pháp luật Việt Nam

Pháp luật Việt Nam quy định nhiều phương pháp để xác định di sản thừa kế. Các phương pháp này bao gồm việc xác định tài sản theo di chúc, theo pháp luật, và theo thỏa thuận giữa các bên. Mỗi phương pháp có những ưu điểm và nhược điểm riêng, và việc lựa chọn phương pháp phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo quyền lợi của người thừa kế.

3.1. Xác định di sản thừa kế theo di chúc

Di chúc là một trong những phương thức quan trọng để xác định di sản thừa kế. Theo quy định của pháp luật, di chúc phải được lập hợp pháp và có hiệu lực. Việc lập di chúc giúp người để lại di sản có thể chỉ định rõ ràng ai sẽ là người thừa kế và phần tài sản mà họ được hưởng.

3.2. Xác định di sản thừa kế theo pháp luật

Trong trường hợp không có di chúc, di sản thừa kế sẽ được xác định theo quy định của pháp luật. Pháp luật quy định rõ ràng về hàng thừa kế và tỷ lệ phân chia di sản. Điều này giúp đảm bảo quyền lợi của các bên thừa kế và giảm thiểu tranh chấp.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về di sản thừa kế

Nghiên cứu về di sản thừa kế không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn cần được áp dụng vào thực tiễn. Các kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng pháp luật về thừa kế còn nhiều bất cập. Cần có những giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình này, từ việc nâng cao nhận thức của người dân đến việc hoàn thiện các quy định pháp luật.

4.1. Thực tiễn áp dụng pháp luật về thừa kế

Thực tiễn cho thấy rằng nhiều người dân chưa hiểu rõ về quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong việc thừa kế. Điều này dẫn đến việc không thực hiện đúng các quy định của pháp luật, gây ra nhiều tranh chấp không đáng có. Cần có các chương trình tuyên truyền, giáo dục pháp luật để nâng cao nhận thức của người dân.

4.2. Kết quả nghiên cứu và kiến nghị

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng cần phải hoàn thiện các quy định pháp luật về thừa kế để phù hợp với thực tiễn. Các kiến nghị bao gồm việc sửa đổi, bổ sung các điều luật liên quan đến thừa kế, đồng thời cần có các văn bản hướng dẫn cụ thể để đảm bảo việc áp dụng pháp luật được thống nhất và hiệu quả.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai về di sản thừa kế

Việc xác định và phân chia di sản thừa kế theo pháp luật Việt Nam hiện nay là một vấn đề phức tạp và cần được giải quyết một cách đồng bộ. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng, các tổ chức xã hội và người dân để nâng cao nhận thức và thực hiện đúng các quy định pháp luật. Hướng phát triển tương lai cần tập trung vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao chất lượng công tác tư pháp trong lĩnh vực thừa kế.

5.1. Định hướng hoàn thiện pháp luật về thừa kế

Cần có những nghiên cứu sâu sắc để đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật về thừa kế. Điều này bao gồm việc xem xét lại các quy định hiện hành, đồng thời tham khảo kinh nghiệm quốc tế để áp dụng vào thực tiễn Việt Nam.

5.2. Tăng cường giáo dục pháp luật về thừa kế

Giáo dục pháp luật về thừa kế cần được đẩy mạnh để người dân hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình. Các chương trình giáo dục cần được thiết kế phù hợp với từng đối tượng, từ học sinh, sinh viên đến người lao động và các đối tượng khác trong xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường phát triển mạnh mẽ và sự đa dạng hóa tài sản cá nhân, việc xác định và phân chia di sản thừa kế theo pháp luật Việt Nam hiện nay trở thành vấn đề cấp thiết. Theo ước tính, các vụ tranh chấp liên quan đến thừa kế ngày càng gia tăng với tính chất phức tạp, gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người thừa kế và sự ổn định xã hội. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là làm rõ các quy định pháp luật hiện hành về xác định di sản thừa kế và cách phân chia di sản, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp thừa kế. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định của Bộ luật Dân sự Việt Nam năm 2005 và các văn bản pháp luật liên quan, trong khoảng thời gian từ năm 1990 đến 2015, với trọng tâm là thực tiễn áp dụng tại các địa phương trên toàn quốc. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể trong quan hệ thừa kế, đồng thời tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho công tác xét xử và hoàn thiện chính sách pháp luật về thừa kế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết pháp lý về quyền sở hữu và thừa kế trong pháp luật dân sự, kết hợp với mô hình phân tích quan hệ pháp luật thừa kế trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm: (1) Lý thuyết về quyền sở hữu tài sản cá nhân và (2) Lý thuyết về quan hệ pháp luật thừa kế. Các khái niệm trọng tâm bao gồm: di sản thừa kế, quyền thừa kế, di chúc, quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ và nghĩa vụ tài sản. Khung lý thuyết này giúp phân tích mối quan hệ giữa các chủ thể trong quan hệ thừa kế, xác định phạm vi và thành phần di sản, cũng như các nguyên tắc pháp lý điều chỉnh việc xác định và phân chia di sản.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa phân tích pháp lý và nghiên cứu thực tiễn. Nguồn dữ liệu chính bao gồm: Bộ luật Dân sự năm 2005, Luật Đất đai năm 2013, Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000, các văn bản pháp luật liên quan, cùng với các bản án, quyết định của Tòa án nhân dân các cấp. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm khoảng 30 vụ án tranh chấp thừa kế điển hình được xét xử trong giai đoạn 2005-2015. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu phi xác suất theo tiêu chí điển hình và tính đại diện. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp so sánh, tổng hợp và đối chiếu các quy định pháp luật với thực tiễn xét xử nhằm phát hiện những bất cập và đề xuất giải pháp. Timeline nghiên cứu kéo dài trong 12 tháng, từ tháng 1 đến tháng 12 năm 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Xác định di sản thừa kế chưa đầy đủ và chính xác: Qua phân tích 30 vụ án, có khoảng 40% trường hợp Tòa án chưa xác minh đầy đủ diện tích, giá trị tài sản, đặc biệt là quyền sử dụng đất và tài sản phát sinh sau thời điểm mở thừa kế. Ví dụ, trong vụ án tại TP. Hồ Chí Minh, diện tích căn nhà tranh chấp chưa được xác định rõ ràng, dẫn đến việc phân chia di sản không thỏa đáng.

2. Phân biệt rõ di sản thừa kế và nghĩa vụ tài sản: Luật hiện hành quy định người thừa kế chỉ phải thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản được hưởng, tuy nhiên trên thực tế vẫn tồn tại quan điểm nhầm lẫn giữa di sản thừa kế và nghĩa vụ tài sản, gây tranh chấp kéo dài. Khoảng 35% vụ án cho thấy sự hiểu sai này làm phát sinh tranh chấp.

3. Quyền sử dụng đất là di sản thừa kế đặc thù: Luật Đất đai và Bộ luật Dân sự quy định quyền sử dụng đất là di sản thừa kế, nhưng thủ tục đăng ký và điều kiện thừa kế quyền sử dụng đất còn phức tạp, gây khó khăn cho người thừa kế. Khoảng 50% vụ án liên quan đến quyền sử dụng đất gặp vướng mắc về thủ tục hành chính và điều kiện pháp lý.

4. Di sản thừa kế bao gồm cả quyền sở hữu trí tuệ: Quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp cũng được xác định là di sản thừa kế, tuy nhiên việc xác định giá trị và quyền thừa kế còn nhiều bất cập do tính chất đặc thù của tài sản vô hình này.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các bất cập trên xuất phát từ quy định pháp luật còn chung chung, thiếu chi tiết và chưa đồng bộ giữa các văn bản pháp luật liên quan như Bộ luật Dân sự, Luật Đất đai, Luật Sở hữu trí tuệ và Luật Hôn nhân và Gia đình. So sánh với một số nghiên cứu trong ngành, kết quả này phù hợp với báo cáo của ngành pháp lý về tình trạng tranh chấp thừa kế ngày càng phức tạp và kéo dài. Việc xác định di sản thừa kế không chính xác không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của người thừa kế mà còn làm giảm hiệu quả giải quyết tranh chấp tại Tòa án, gây mất ổn định xã hội. Biểu đồ phân tích tỷ lệ các loại tài sản trong di sản thừa kế (tài sản hữu hình, quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ) sẽ minh họa rõ nét sự đa dạng và phức tạp của di sản thừa kế hiện nay.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định pháp luật về xác định di sản thừa kế: Cần bổ sung các quy định chi tiết về thành phần, phạm vi di sản thừa kế, đặc biệt là quyền sử dụng đất và quyền sở hữu trí tuệ, nhằm giảm thiểu tranh chấp. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ.

2. Xây dựng hướng dẫn thi hành pháp luật cụ thể: Ban hành văn bản hướng dẫn thi hành các quy định về xác định và phân chia di sản thừa kế, giúp các cơ quan Tòa án và người dân hiểu rõ và áp dụng thống nhất. Thời gian: 12 tháng. Chủ thể: Tòa án nhân dân tối cao, Bộ Tư pháp.

3. Tăng cường đào tạo, tập huấn cho cán bộ pháp luật: Nâng cao năng lực cho thẩm phán, luật sư, cán bộ tư pháp về các quy định mới và kỹ năng giải quyết tranh chấp thừa kế. Thời gian: liên tục hàng năm. Chủ thể: Học viện Tư pháp, các trường đại học luật.

4. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật: Tuyên truyền rộng rãi về quyền và nghĩa vụ trong thừa kế, giúp người dân nâng cao nhận thức, hạn chế tranh chấp phát sinh. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Sở Tư pháp các tỉnh, UBND cấp xã.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ Tòa án và cơ quan thi hành án: Giúp nâng cao hiểu biết về các quy định pháp luật và thực tiễn xét xử tranh chấp thừa kế, từ đó giải quyết các vụ án hiệu quả hơn.

2. Luật sư và chuyên gia pháp lý: Cung cấp cơ sở pháp lý và phân tích chuyên sâu để tư vấn, hỗ trợ khách hàng trong các vụ việc liên quan đến thừa kế.

3. Người dân và các bên liên quan trong quan hệ thừa kế: Nâng cao nhận thức về quyền và nghĩa vụ trong thừa kế, giúp họ chủ động bảo vệ quyền lợi và hạn chế tranh chấp.

4. Cơ quan quản lý nhà nước về pháp luật: Là tài liệu tham khảo để xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật về thừa kế phù hợp với thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

1. Di sản thừa kế bao gồm những gì?
   Di sản thừa kế bao gồm toàn bộ tài sản riêng của người chết và phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác, bao gồm tài sản hữu hình, quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ, nhưng không bao gồm nghĩa vụ tài sản vượt quá phạm vi di sản.

2. Thời điểm xác định di sản thừa kế là khi nào?
   Thời điểm xác định di sản thừa kế là thời điểm mở thừa kế, tức là khi người có tài sản chết hoặc được tuyên bố là đã chết theo pháp luật.

3. Người thừa kế có phải trả nợ thay người chết không?
   Người thừa kế chỉ phải thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi giá trị di sản mà họ được hưởng, không phải dùng tài sản riêng để trả nợ vượt quá di sản.

4. Quyền sử dụng đất có phải là di sản thừa kế không?
   Có, quyền sử dụng đất là một loại di sản thừa kế đặc thù, được quy định trong Bộ luật Dân sự và Luật Đất đai, nhưng việc thừa kế quyền sử dụng đất phải tuân thủ các thủ tục đăng ký và điều kiện pháp lý.

5. Tiền phúng viếng có phải là di sản thừa kế không?
   Tiền phúng viếng không được coi là di sản thừa kế mà là khoản tiền dùng để chi trả cho việc mai táng và thờ cúng theo phong tục tập quán, không thuộc quyền sở hữu của người chết.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ các quy định pháp luật hiện hành về xác định và phân chia di sản thừa kế, đồng thời chỉ ra những bất cập trong thực tiễn áp dụng.
• Phân tích chi tiết các loại tài sản thừa kế như tài sản riêng, quyền sử dụng đất và quyền sở hữu trí tuệ, góp phần nâng cao nhận thức pháp lý.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao năng lực thực thi nhằm giảm thiểu tranh chấp thừa kế.
• Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng cho các cơ quan pháp luật, người dân và các nhà nghiên cứu.
• Khuyến nghị tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các vấn đề pháp lý mới phát sinh trong thừa kế nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển xã hội.

Hành động tiếp theo là triển khai các đề xuất hoàn thiện pháp luật và tổ chức các khóa đào tạo, tuyên truyền pháp luật về thừa kế để nâng cao hiệu quả thực thi. Đề nghị các cơ quan chức năng và học viện pháp luật phối hợp thực hiện nhằm góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài Thừa kế và di sản thừa kế là vấn đề mang tính kinh tế, mang tính xã hội truyền thống nhƣng cũng là vấn đề phức tạp về mặt pháp lý. Có thể nói, di sản thừa kế là yếu tố quan trọng hàng đầu trong việc làm phát sinh và thực hiện quan hệ dân sự về thừa kế. Đích cuối cùng của tranh chấp thừa kế chính là xác định đúng khối tài sản thừa kế và phân chia di sản thừa kế theo đúng kỷ phần mà ngƣời thừa kế có quyền đƣợc hƣởng, việc xác định đúng di sản thừa kế có ý nghĩa rất quan trọng trong việc giải quyết các án kiện về thừa kế.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, việc xác định di sản thừa kế- yếu tố quan trọng hàng đầu đối với việc giải quyết các án kiện về thừa kế còn nhiều khó khăn cả về mặt lý luận và trong thực tiễn áp dụng. Trong bối cảnh hội nhập, với thực trạng của nền kinh tế thị trƣờng và xây dụng Nhà nƣớc pháp quyền ở nƣớc ta hiện nay thì vấn đề tài sản thuộc quyền sở hữu của cá nhân ngày càng trở nên phức tạp và đa dạng Vì vậy, vấn đề di sản thừa kế và xác định di sản thừa kế cũng đặt ra nhiều hơn những vấn đề lý luận và thực tiễn cần giải quyết. Tuy nhiên trong tiễn, do sự phát triển mạnh mẽ từng ngày, từng giờ của đời sống kinh tế - xã hội của đất nƣớc, nên pháp luật về thừa kế hiện hành vẫn chƣa thể trù liệu hết những trƣờng hợp, tình huống xảy ra trên thực tế. Còn một số quy định pháp luật về thừa kế chung chung, mang tính chất khung, chƣa chi tiết, chƣa rõ ràng, lại chƣa có văn bản hƣớng dẫn thi hành cho từng vấn đề cụ thể.

Các tranh chấp về thừa kế có xu hƣớng ngày càng tăng trong thực tế với tính chất ngày càng phức tạp. Sự áp dụng pháp luật không thống nhất giữa các cấp Tòa án, sự hiểu biết pháp luật còn hạn chế của các cá nhân là 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] những yếu tố làm cho tranh chấp về thƣ̀a kế , đă ̣c biê ̣t là các tranh chấ p liên quan đế n viê ̣c xác đinh ̣ di sản thƣ̀ kế và cách phân chia dia sả n thƣ̀a kế ngày một tăng, làm cho các vụ kiện tranh chấp về bị kéo dài, không dứt điểm. Hơn nữa, khi cơ chế thi ̣trƣờng đƣơ ̣c mở ra , con ngƣời có điề u kiê ̣n lao đô ̣ng tố t hơn vì vâ ̣y mà khố i tài sản ho ̣ làm ra trƣớc khi chế t là rấ t lớn , đồ ng nghiã với đó là quyề n lơ ̣i của nhƣ̃ng ngƣời đƣơ ̣c thƣ̀a kế khố i tài sản đó cũng bi ̣ảnh hƣởng rấ t nhiề u nế u nhƣ không xác đinh ̣ đúng di sản thƣ̀a kế , ngay cả khi xác đinh ̣ đúng di sản thƣ̀a kế mà cách phân chia di sản s ai thì cũng ảnh hƣởng rấ t nhiề u đế n quyề n lơ ̣i của ngƣời đƣơ ̣c hƣởng thƣ̀a kế. Xác định di sản thừa kế và cách phân chia di sản thừa kế là hai mặt của một vấn đề, nó không chỉ có ý nghĩa về mặt lý luận mà thực tiễn c ũng rất quan trọng.

Tuy vậy, nếu không hiểu rõ những quy định của pháp luật về xác định di sản thừa kế và cách phân chia di sản để nhận thức đƣợc quyền định đoạt tài sản của ngƣời để la ̣i di sản cũng nhƣ cách phân chia di sản, thì việc để lại thừa kế lại là nguyên nhân làm bùng phát tranh chấp giữa những ngƣời thừa kế của họ về sau này. Việc định đoạt tài sản của ngƣời để la ̣i thƣ̀a kế không đúng phạm vi luật định có thể còn làm ảnh hƣởng trực tiếp đến quyền lợi của một số ngƣời khác dẫn đến những tranh chấp nhƣ đã và đang xảy ra trong thực tế là một trong những nguyên nhân làm tổn hại đến truyền thống đạo đức đã có từ lâu đời của dân tộc. Xuất phát từ những lý do trên, tác giả đã chọn đề tài: "Xác định và phân chia di sản thừa kế theo pháp luật Việt Nam hiện nay” là một đề tài có ý nghĩa quan trọng cấp bách cả về phƣơng diện lý luận cũng nhƣ thực tiễn. Tình hình nghiên cứu đề tài: Hiện nay, các đề tài nghiên cứu về thừa kế tƣơng đối nhiều và ở các cấp độ khác nhau nhƣ các khoá luận cử nhân, luận văn cao học và các luận án tiến sĩ.

Ngoài ra, còn một số bài viết trong các tạp chí Luật học của Trƣờng Đại học Luật Hà Nội, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật của Bộ Tƣ Pháp, Tạp chí Toà án Nhân dân. 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] + Các luận án tiến sĩ: - Phùng Trung Tập: “Thừa kế theo pháp luật của công dân Việt Nam từ năm 1945 đến nay”. Luận án nghiên cứu quá trình hình thành và phát triển của thừa kế theo pháp luật ở Việt Nam từ năm 1945 đến nay. Nội dung chủ yếu của luận án làm rõ các điều kiện chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội ảnh hƣởng đến việc điều chỉnh pháp luật về diện và hàng thừa kế trong pháp luật dân sự Việt Nam.

- Phạm Văn Tuyết: “Thừa kế theo di chúc trong Bộ luật Dân sự Việt Nam”. Đề tài nghiên cứu những vấn đề nhƣ: khái niệm về di chúc, quyền của ngƣời lập di chúc, các điều kiện có hiệu lực của di chúc. - Trần Thị Huệ: “Di sản thừa kế theo pháp luật Việt Nam- những vấn đề lý luận và thực tiễn”. Luận án tập trung nghiên cứu về những vấn đề nhƣ: cơ sở lý luận về di sản thừa kế, quy định của pháp luật dân sự Việt Nam về di sản thừa kế, thanh toán và phân chia di sản thừa kế, thực tiễn áp dụng trong việc xác định, thanh toán, phân chia di sản thừa kế và kiến nghị hoàn thiện quy định của pháp luật về di sản thừa kế.

+ Luận văn cao học: - Nguyễn Thị Vĩnh: “Thừa kế theo pháp luật trong BLDS ViệtNam”. Nội dung chủ yếu gồm các vấn đề sau: khái niệm thừa kế theo pháp luật, diện và hàng thừa kế, thừa kế thế vị, các trƣờng hợp thừa kế theo phápluật. - Nguyễn Thị Hồng Bắc: “Một số vấn đề thừa kế theo pháp luật trong BLDS Việt Nam”. Đề tài nghiên cứu có tính sơ lƣợc về lịch sử của thừa kế theo pháp luật ở Việt Nam, một số nguyên tắc chủ yếu của thừa kế, các trƣờng hợp thừa kế theo pháp luật, căn cứ phân chia hàng thừa kế.

+ Các công trình nghiên cứu khác: - Viện Khoa học Pháp lý: “Bình luận khoa học một số vấn đề cơ bản của BLDS”. Các tập bình luận phân tích nội dung cơ bản của các qui đinh trong BLDS 1995 nói chung và các qui định về thừa kế nói riêng. 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Viện Nghiên cứu về Nhà nƣớc và pháp luật: “Những vấn đề cơ bản về BLDSViệt Nam”. Đây là số tạp chí chuyên đề về BLDS (số 5/ 1995).Trong đó có chuyên đề về chế định thừa kế trong BLDS.

Chuyên đề này nghiên cứu các nguyên tắc cơ bản của điều chỉnh pháp luật về thừa kế, căn cứ khoa học để phân chia các hàng thừa kế. - Trƣờng Đại học Luật Hà Nội, số tạp chí chuyên đề về BLDS (1996). Trong đó có bài viết về những điểm mới của di sản dùng vào việc thờ cúng trong BLDS so với Pháp lệnh Thừa kế 1990. - Tòa án Nhân dân Tối cao: “Những vấn đề lý luận và thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả công tác giải quyết các tranh chấp thừa kế tại Tòa án nhân dân”.

Đây là công trình cấp bộ nghiên cứu về thừa kế, nội dung chủ yếu của đề tài là các vấn đề thực tiễn xét xử của Toà án trong việc giải quyết tranh chấp về thừa kế. - Nguyễn Ngọc Điện: “Một số suy nghĩ về thừa kế trong BLDS”.Tác giả so sánh pháp luật về thừa kế của Việt Nam qua các thời kỳ phát triển và so với chế định thừa kế trong Bộ luật Dân sự 3. Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu của đề tài: Mục đích của đề tài là dựa trên cơ sở lý luận để nghiên cứu các quy định của luật thực định về xác đinh ̣ di sản thƣ̀a kế và cách phân chia di sản thƣ̀a kế , Qua đó tìm ra những bất cập, thiếu sót của luật thực định để nêu phƣơng hƣớng hoàn thiện. Với mục đích trên, luận văn thực hiện một số nhiệm vụ sau đây: - Nghiên cứu những vấn đề lý luận liên quan đến xác đinh ̣ di sản thƣ̀a kế và cách phân chia di sản thƣ̀a kế làm cơ sở để nghiên cứu các phần tiếp theo của luận văn.

Với nhiệm vụ này , tác giả xây dƣ̣ng các khái niệm khoa học về di sản , di sản thừa kế, thừa kế, di tă ̣ng v. Qua đó phân tích để tìm ra mối liên hệ biện chứng và sự khác nhau giữa chúng. 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Nghiên cứu các quy định của pháp luật hiện hành về viê ̣c xác đinh ̣ di sản và cách phân chia di sản. Với nhiệm vụ này, luận văn phân tích các quy định của BLDS, tìm hiểu mục đích, cơ sở của các điều luật nhằm đƣa ra cách hiểu điều luật mang tính khoa học và phù hợp với thực tiễn nhất.

Luận văn cũng tìm ra những bất cập, thiếu khoa học, thiếu chính xác trong quy định của pháp luật về thừa kế làm tiêu đề cho hƣớng hoàn thiện các quy định của BLDS. - Đƣa ra một số kiến nghị đề xuất hƣớng sửa đổi , bổ sung các điều luật nhằm hoàn thiện quy định của BLDS về viê ̣c xác đinh ̣ di sản thƣ̀a kế và cách phân chia di sản thừa kế Luận văn không nghiên cứu thừa kế nói chung mà chỉ tập trung làm rõ nội dung của viê ̣c xác đinh ̣ di sản thƣ̀a kế , cách phân chia di sản trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề chính nhƣ : Điều kiện để tài sản trở thành di sản thƣ̀a kế , quyền định đoạt và những hạn chế đối với quyền định đoạt của ngƣời lập di chúc, phƣơng thức xác định nghĩa vụ cho từng ngƣời thừa kế, phƣơng thức phân chia di sản theo di chúc.