Luận văn thạc sĩ vnua tăng cường quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh hòa bình

Luận văn thạc sĩ phân tích vnua tăng cường quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Trần Thị Hằng
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Văn Song
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Tăng cường quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hòa Bình
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình, biểu
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Thesis abstract
• 1.8. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.9. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.9.1. Mục tiêu chung
• 1.9.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.10. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.10.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.10.2. Đối tượng điều tra
• 1.10.3. Phạm vi nghiên cứu
• 1.11. Những đóng góp mới của luận văn

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý thu thuế tài nguyên tại Hòa Bình

Quản lý thu thuế tài nguyên là một trong những nhiệm vụ quan trọng của chính quyền địa phương, đặc biệt là trong lĩnh vực khai thác khoáng sản. Tại tỉnh Hòa Bình, việc quản lý này không chỉ giúp tăng cường nguồn thu ngân sách mà còn đảm bảo việc sử dụng tài nguyên một cách bền vững. Theo báo cáo của Cục Thuế tỉnh Hòa Bình, số thu từ thuế tài nguyên đã có sự gia tăng đáng kể trong những năm qua, cho thấy sự quan tâm của chính quyền đối với vấn đề này.

1.1. Đặc điểm và vai trò của thuế tài nguyên

Thuế tài nguyên đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết hoạt động khai thác khoáng sản. Nó không chỉ là nguồn thu ngân sách mà còn là công cụ để bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Tại Hòa Bình, thuế tài nguyên chủ yếu được áp dụng cho các loại khoáng sản như đá, cát, và đất sét.

1.2. Tình hình khai thác khoáng sản tại Hòa Bình

Hòa Bình có nhiều loại khoáng sản phong phú, bao gồm đá vôi, đất sét, và quặng sắt. Tuy nhiên, việc khai thác khoáng sản cũng đặt ra nhiều thách thức về môi trường và quản lý tài nguyên. Các doanh nghiệp khai thác cần tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường và thực hiện nghĩa vụ thuế đầy đủ.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý thu thuế tài nguyên

Mặc dù đã có những tiến bộ trong quản lý thu thuế tài nguyên, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Tình trạng trốn thuế và thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý là những thách thức lớn. Theo số liệu từ Cục Thuế, tỷ lệ nợ thuế vẫn còn cao, ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách.

2.1. Tình trạng trốn thuế trong khai thác khoáng sản

Trốn thuế là một trong những vấn đề nghiêm trọng trong quản lý thu thuế tài nguyên. Nhiều doanh nghiệp không kê khai đầy đủ sản lượng khai thác, dẫn đến thất thu ngân sách. Cần có các biện pháp mạnh mẽ hơn để xử lý tình trạng này.

2.2. Thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý

Sự phối hợp giữa các cơ quan như Cục Thuế, Sở Tài nguyên và Môi trường chưa thực sự hiệu quả. Điều này dẫn đến việc quản lý tài nguyên chưa chặt chẽ, gây khó khăn trong việc thu thuế và bảo vệ môi trường.

III. Phương pháp và giải pháp tăng cường quản lý thu thuế tài nguyên

Để nâng cao hiệu quả quản lý thu thuế tài nguyên, cần áp dụng các phương pháp và giải pháp đồng bộ. Việc cải cách chính sách thuế và tăng cường công tác tuyên truyền là rất cần thiết. Các giải pháp này không chỉ giúp tăng cường nguồn thu mà còn nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người nộp thuế.

3.1. Cải cách chính sách thuế tài nguyên

Cần xem xét lại các quy định về thuế tài nguyên để phù hợp với thực tế khai thác. Việc điều chỉnh mức thuế và quy trình kê khai sẽ giúp tăng cường hiệu quả thu thuế.

3.2. Tăng cường công tác tuyên truyền và hỗ trợ người nộp thuế

Công tác tuyên truyền về nghĩa vụ thuế và các quy định pháp luật cần được đẩy mạnh. Các cơ quan thuế cần tổ chức các buổi hội thảo, tập huấn để nâng cao nhận thức cho doanh nghiệp và người dân.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Hòa Bình

Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc quản lý thu thuế tài nguyên tại Hòa Bình đã có những chuyển biến tích cực. Số thu thuế tài nguyên tăng đều qua các năm, cho thấy sự nỗ lực của các cơ quan chức năng. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục cải thiện để đạt được hiệu quả cao hơn.

4.1. Kết quả thu thuế tài nguyên trong những năm qua

Theo báo cáo, số thu thuế tài nguyên năm 2014 đạt 31.628 triệu đồng, năm 2015 đạt 39.140 triệu đồng, và năm 2016 đạt 55.158 triệu đồng. Điều này cho thấy sự gia tăng đáng kể trong quản lý thu thuế tài nguyên.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các địa phương khác

Nghiên cứu từ các địa phương khác cho thấy, việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế có thể giúp nâng cao hiệu quả. Hòa Bình cần học hỏi và áp dụng các mô hình quản lý hiệu quả từ các tỉnh thành khác.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho quản lý thu thuế tài nguyên

Quản lý thu thuế tài nguyên tại Hòa Bình cần được tiếp tục cải thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững. Các giải pháp đã đề xuất sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý và tăng cường nguồn thu ngân sách. Tương lai, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để đảm bảo việc khai thác tài nguyên diễn ra hợp lý và hiệu quả.

5.1. Định hướng phát triển bền vững trong khai thác khoáng sản

Cần xây dựng các chính sách khai thác khoáng sản bền vững, đảm bảo bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế. Việc này không chỉ giúp tăng cường nguồn thu mà còn bảo vệ tài nguyên cho thế hệ tương lai.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế trong quản lý thu thuế tài nguyên

Hòa Bình có thể học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia khác trong việc quản lý thu thuế tài nguyên. Việc hợp tác quốc tế sẽ giúp nâng cao năng lực quản lý và cải thiện hiệu quả thu thuế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khai thác khoáng sản là ngành kinh tế kỹ thuật quan trọng nhưng luôn tiềm ẩn nguy cơ cạn kiệt tài nguyên và suy thoái môi trường nếu không được điều tiết chặt chẽ. Trong cơ cấu thu ngân sách nhà nước tại Việt Nam, thuế tài nguyên đóng góp trung bình khoảng 10% tổng số thu hàng năm, giữ vai trò trụ cột trong việc điều tiết vĩ mô, tái tạo nguồn lực và bảo vệ hệ sinh thái địa phương. Tỉnh Hòa Bình với tổng diện tích tự nhiên 459.062,52 ha, chiếm 1,39% diện tích cả nước, sở hữu 11 đơn vị hành chính cấp huyện cùng mạng lưới giao thông huyết mạch kết nối vùng Tây Bắc với thủ đô Hà Nội qua Quốc lộ 6. Địa bàn tỉnh tập trung trữ lượng khoáng sản phong phú phục vụ sản xuất vật liệu xây dựng, gạch tuynen, xi măng, than đá, quặng sắt và nguồn nước khoáng nhiệt trị cao.

Tuy nhiên, thực tế quản lý thu thuế tài nguyên khoáng sản tại Hòa Bình giai đoạn 2014 - 2016 còn bộc lộ nhiều bất cập. Mặc dù tổng số thu thuế tài nguyên có sự tăng trưởng từ 31.628 triệu đồng năm 2014 lên 55.158 triệu đồng năm 2016, nguồn thu vẫn chưa thực sự tương xứng với sản lượng khai thác thực tế. Tình trạng khai thác trái phép, kê khai thiếu khối lượng và nợ đọng nghĩa vụ tài chính diễn ra phức tạp tại các địa bàn trọng điểm như thành phố Hòa Bình, huyện Lương Sơn, huyện Kim Bôi và huyện Đà Bắc. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế của tác giả Trần Thị Hằng tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam được thực hiện nhằm hệ thống hóa cơ sở khoa học, đánh giá toàn diện thực trạng và tìm ra nguyên nhân gốc rễ gây thất thu ngân sách, từ đó đề xuất các nhóm giải pháp đột phá nâng cao hiệu lực quản trị công về thuế tài nguyên khoáng sản trên địa bàn tỉnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết tài chính công hiện đại và học thuyết về quyền sở hữu nhà nước đối với tài nguyên thiên nhiên của Gaston Jèze, Các Mác và Ph.Ăng-ghen để phân tích vai trò phân phối lại thu nhập của sắc thuế gián thu. Nghiên cứu chuẩn hóa hệ thống khái niệm cốt lõi theo khung pháp lý Việt Nam:

• Khái niệm khoáng sản theo Khoản 1 Điều 2 Luật Khoáng sản số 60/2010/QH12: Khoáng vật, khoáng chất có ích được tích tụ tự nhiên ở thể rắn, thể lỏng, thể khí trong lòng đất và trên mặt đất.
• Hoạt động khai thác khoáng sản theo Khoản 7 Điều 2 Luật Khoáng sản 2010: Hoạt động thu hồi khoáng sản bao gồm xây dựng cơ bản mỏ, khai đào, phân loại và làm giàu khoáng sản.
• Thuế tài nguyên và người nộp thuế theo Nghị định số 50/2010/NĐ-CP, Nghị định số 12/2015/NĐ-CP và Thông tư số 152/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính: Khoản thu bắt buộc cấu thành trong giá bán, do tổ chức và cá nhân khai thác nộp vào ngân sách nhằm bù đắp tổn thất tài nguyên quốc gia.

Mô hình tính thuế chuẩn được xác định qua công thức: Thuế tài nguyên phải nộp bằng Sản lượng tài nguyên tính thuế nhân Giá tính thuế đơn vị nhân Thuế suất theo quy định.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp hài hòa giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp thực địa:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập toàn diện từ các Báo cáo số 14/BC-CT, Báo cáo số 18/BC-CT và Báo cáo số 16/BC-CT của Cục Thuế tỉnh Hòa Bình cùng Niên giám thống kê tỉnh giai đoạn 2014 - 2016.
• Dữ liệu sơ cấp: Khảo sát thực tế trong năm 2017 với cỡ mẫu chuẩn gồm 40 doanh nghiệp khai thác khoáng sản đại diện và 20 cán bộ, công chức làm việc tại Cục Thuế tỉnh Hòa Bình, Sở Tài nguyên và Môi trường cùng chính quyền địa phương.
• Phương pháp chọn mẫu: Sử dụng phương pháp chọn mẫu định mức có chủ đích kết hợp phân tầng theo địa bàn có mật độ khai thác cao như thành phố Hòa Bình, huyện Lương Sơn, huyện Kim Bôi, huyện Đà Bắc và phân loại theo nhóm sản phẩm khoáng sản (vật liệu xây dựng, đất sét, than, quặng sắt, nước khoáng).
• Phương pháp phân tích: Ứng dụng phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh tỷ lệ phát triển và phương pháp phân tổ thống kê. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này là nhằm phản ánh khách quan xu hướng biến động số thu ngân sách, lượng hóa mức độ chênh lệch giữa công suất cấp phép với sản lượng kê khai và làm rõ các nhân tố ảnh hưởng tới hành vi tuân thủ nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng quản lý thu thuế tài nguyên khoáng sản tại tỉnh Hòa Bình ghi nhận các phát hiện then chốt sau:

Thứ nhất, quy mô doanh nghiệp có xu hướng tinh gọn nhưng hiệu quả huy động ngân sách tăng trưởng liên tục. Đến năm 2016, trên địa bàn tỉnh có 177 doanh nghiệp đang hoạt động khai thác, chủ yếu tập trung vào nhóm khoáng sản phi kim loại làm vật liệu xây dựng và sản xuất xi măng. Tổng số thu thuế tài nguyên đạt mức tăng trưởng ấn tượng: năm 2014 đạt 31.628 triệu đồng; năm 2015 đạt 39.140 triệu đồng (tăng 23,75% so với 2014); năm 2016 đạt 55.158 triệu đồng (tăng 40,92% so với 2015 và tăng 74,4% so với năm 2014).

Thứ hai, tác động điều chỉnh chính sách thuế suất đã tạo bước ngoặt lớn cho nguồn thu. Việc áp dụng biểu thuế mới theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội năm 2016 đã nâng mức thuế suất của hầu hết các khoáng sản trọng điểm: cát tăng từ 11% lên 15%; đá, sỏi xây dựng tăng từ 7% lên 10%; đất làm gạch tăng từ 10% lên 15%; quặng sắt tăng từ 12% lên 14%; nước khoáng thiên nhiên tăng từ 8% lên 10%; nước thủy điện tăng từ 4% lên 5%.

Thứ ba, tình trạng thất thu sản lượng và nợ đọng thuế còn diễn biến phức tạp. Kết quả khảo sát mẫu điều tra cho thấy nhiều cơ sở chỉ kê khai sản lượng bằng khoảng 40% đến 60% năng lực khai thác thực tế. Công tác thanh tra, kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế đã phát hiện nhiều sai phạm, tiến hành truy thu và xử phạt bình quân hàng trăm triệu đồng mỗi cuộc thanh tra, tuy nhiên tỷ lệ nợ thuế trên số thực thu vẫn là áp lực lớn đối với cơ quan quản lý.

Thảo luận kết quả

Sự gia tăng số thu thuế tài nguyên tại Hòa Bình chủ yếu xuất phát từ việc nâng biểu mức thuế suất pháp định thay vì mở rộng diện quản lý hoặc kiểm soát chặt chẽ sản lượng khai thác đầu nguồn. Dữ liệu thực tế cho thấy cơ chế tự khai tự nộp bộc lộ nhiều kẽ hở khi các đơn vị khai thác nhỏ lẻ phân tán tại vùng sâu, vùng xa thuộc huyện Đà Bắc hay Mai Châu không lắp đặt trạm cân hoặc camera giám sát.

Khi so sánh với bài học thực tiễn tại các địa phương khác, nghiên cứu chỉ ra những tương đồng sâu sắc. Tại Lào Cai, nơi có trữ lượng Apatit 2,5 tỷ tấn và quặng sắt Quý Sa 124 triệu tấn, hành vi chuyển giá nội bộ từng khiến giá xuất khẩu quặng sắt chênh lệch tới 290.000 đồng mỗi tấn so với giá kê khai, buộc chính quyền địa phương phải ban hành 8 quyết định điều chỉnh giá tính thuế. Tại Bắc Giang, khối lượng kê khai của doanh nghiệp từng chưa đạt 40% khối lượng thực tế khai thác. Ngược lại, mô hình quản lý chuỗi cung ứng và ràng buộc trách nhiệm khấu trừ tại nguồn khi thu mua không có hóa đơn tại Phú Thọ đã giúp số thu thuế tài nguyên tăng từ 7 tỷ đồng năm 2013 lên 24 tỷ đồng năm 2015.

Để minh họa trực quan các luận điểm trên, dữ liệu nghiên cứu có thể được mô phỏng sinh động qua hai dạng trình bày: biểu đồ cột chồng so sánh tốc độ tăng trưởng số thu thuế tài nguyên với tỷ lệ nợ đọng giai đoạn 2014 - 2016; và bảng tổng hợp phân tổ thể hiện mức độ thất thu thuế theo từng nhóm khoáng sản chủ lực trên địa bàn các huyện thị.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác quản lý và chống thất thu thuế tài nguyên khoáng sản tại tỉnh Hòa Bình, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Hoàn thiện công tác cấp phép và kiểm soát sản lượng khai thác thực tế: Ủy ban nhân dân tỉnh cần chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường thẩm định chặt chẽ trữ lượng mỏ, năng lực tài chính trước khi cấp phép, đồng thời bắt buộc 100% mỏ khai thác đá, cát, sét phải lắp đặt trạm cân điện tử và hệ thống camera giám sát truyền dữ liệu trực tiếp về cơ quan thuế. Mục tiêu giảm tối thiểu 20% tỷ lệ thất thoát sản lượng trong giai đoạn 2018 - 2020.
2. Thiết lập quy chế phối hợp liên ngành đồng bộ: Ban hành quy chế phối hợp hành động chặt chẽ giữa Cục Thuế tỉnh Hòa Bình, Công an tỉnh, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài chính và Sở Công Thương. Định kỳ hàng quý tổ chức thanh tra liên ngành chuyên đề về nguồn gốc khoáng sản vận chuyển và xử lý nghiêm các trường hợp khai thác không phép, phấn đấu thu hồi 100% số thuế gian lận và tước giấy phép khai thác của các đơn vị tái phạm.
3. Chuẩn hóa và cập nhật bảng giá tính thuế tài nguyên sát thị trường: Ủy ban nhân dân tỉnh giao Sở Tài chính chủ trì rà soát, điều chỉnh bảng giá tính thuế định kỳ hàng năm theo sát biến động giá bán thực tế trên thị trường vùng Tây Bắc và đồng bằng sông Hồng, loại bỏ hoàn toàn tình trạng doanh nghiệp lợi dụng định mức giá tối thiểu thấp để gian lận thuế.
4. Nâng cao năng lực chuyên môn cán bộ thuế và hiện đại hóa quản trị: Cục Thuế tỉnh Hòa Bình cần tăng cường đào tạo chuyên sâu về kỹ thuật đo vẽ trắc địa mỏ, công nghệ thông tin cho 100% cán bộ thanh tra thuế, kết hợp đẩy mạnh ứng dụng kê khai điện tử, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ hoàn thuế và phấn đấu kéo giảm tỷ lệ nợ đọng thuế tài nguyên xuống dưới 5% tổng số thực thu ngân sách trong giai đoạn 2018 - 2022.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ, công chức ngành Thuế và ngành Tài nguyên Môi trường: Cung cấp tài liệu nghiệp vụ chuẩn hóa về quy trình kiểm tra hồ sơ khai thuế, kỹ thuật giám sát sản lượng thực tế tại mỏ và phương pháp chống thất thu thuế tài nguyên khoáng sản tại địa bàn miền núi.
• Lãnh đạo Ủy ban nhân dân và các cơ quan tham mưu cấp tỉnh, huyện: Nguồn tham khảo chính sách thực tiễn để xây dựng quy chế phối hợp liên ngành, ban hành khung giá tính thuế tài nguyên và hoạch định chiến lược khai thác khoáng sản bền vững gắn với an sinh xã hội.
• Chủ doanh nghiệp và kế toán trưởng các đơn vị khai thác khoáng sản: Giúp nắm vững các quy định pháp luật về Luật Thuế tài nguyên, Luật Quản lý thuế và Thông tư số 152/2015/TT-BTC, từ đó chủ động thực hiện kê khai minh bạch, phòng ngừa rủi ro pháp lý và tối ưu hóa chi phí sản xuất hợp pháp.
• Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Kinh tế, Quản lý công: Làm tài liệu học thuật giá trị, cung cấp khung phương pháp luận, số liệu thực nghiệm chuẩn xác và hệ thống chỉ tiêu phân tích kinh tế tài nguyên trong các nghiên cứu tương đồng.

Câu hỏi thường gặp

Bản chất và vai trò kinh tế cốt lõi của thuế tài nguyên khoáng sản là gì?
Thuế tài nguyên là sắc thuế gián thu thu vào hoạt động khai thác tài nguyên thiên nhiên thuộc sở hữu nhà nước. Sắc thuế này vừa tạo nguồn thu quan trọng cho ngân sách (chiếm khoảng 10% tổng thu cả nước), vừa là công cụ kinh tế hữu hiệu điều tiết hành vi khai thác tiết kiệm, chống cạn kiệt tài nguyên và tạo kinh phí tái tạo môi trường tự nhiên tại địa phương.

Hồ sơ và thời hạn kê khai thuế tài nguyên khoáng sản được quy định như thế nào?
Theo quy định pháp luật, người nộp thuế phải nộp tờ khai thuế tài nguyên hàng tháng chậm nhất vào ngày 20 của tháng tiếp theo và nộp hồ sơ quyết toán thuế năm chậm nhất vào ngày thứ 90 kể từ khi kết thúc năm tài chính. Toàn bộ 100% doanh nghiệp có hạ tầng công nghệ thông tin phải thực hiện kê khai điện tử qua cổng thông tin ngành thuế.

Đâu là nguyên nhân chính dẫn đến thất thu thuế tài nguyên tại tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2014 - 2016?
Nguyên nhân xuất phát từ ba nhóm yếu tố: sự thiếu đồng bộ trong phối hợp liên ngành giữa cơ quan thuế và tài nguyên môi trường; ý thức tuân thủ pháp luật chưa cao của nhiều doanh nghiệp khai thác cố tình kê khai sản lượng thấp hơn thực tế dưới 40%; và bảng giá tính thuế tài nguyên cấp tỉnh chậm điều chỉnh so với biến động giá thị trường.

Biểu thuế suất mới năm 2016 đã làm biến động nguồn thu thuế tài nguyên tại Hòa Bình ra sao?
Việc tăng thuế suất các loại khoáng sản chủ lực (cát từ 11% lên 15%, đá sỏi từ 7% lên 10%, đất gạch từ 10% lên 15%) là động lực trực tiếp giúp số thu thuế tài nguyên của tỉnh năm 2016 tăng vọt lên 55.158 triệu đồng, đạt mức tăng trưởng 40,92% so với năm 2015 (39.140 triệu đồng) và 74,4% so với năm 2014 (31.628 triệu đồng).

Tỉnh Hòa Bình có thể rút ra bài học kinh nghiệm gì từ các mô hình quản lý thuế khoáng sản tại Lào Cai và Phú Thọ?
Hòa Bình cần học tập tỉnh Lào Cai trong việc kiên quyết đấu tranh chống hành vi chuyển giá, chủ động ban hành các quyết định điều chỉnh giá tính thuế linh hoạt; đồng thời áp dụng giải pháp của Phú Thọ trong việc bắt buộc khấu trừ nghĩa vụ thuế tại nguồn đối với toàn bộ chuỗi thu mua khoáng sản không có hóa đơn chứng từ.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và khung pháp lý thực tiễn về quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản trong nền kinh tế thị trường.
• Công tác thu thuế tài nguyên tại tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2014 - 2016 đạt kết quả tích cực khi số thu tăng từ 31.628 triệu đồng lên 55.158 triệu đồng từ 177 doanh nghiệp đang hoạt động.
• Nghiên cứu nhận diện chính xác các rào cản nội tại gồm tình trạng thất thu khối lượng mỏ, chuyển giá ngầm và sự thiếu hụt trang thiết bị kỹ thuật kiểm tra hiện trường.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ gắn với lộ trình 2018 - 2022 nhằm kiểm soát sản lượng đầu nguồn, liên kết dữ liệu liên ngành và chuẩn hóa bảng giá tính thuế.
• Cung cấp nguồn luận cứ khoa học tin cậy giúp Ủy ban nhân dân và Cục Thuế tỉnh Hòa Bình nâng cao hiệu lực quản lý tài chính công, đảm bảo hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường sinh thái.

Các cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu và doanh nghiệp quan tâm có thể khai thác toàn văn công trình nghiên cứu tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam để triển khai ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn quản lý kinh tế địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRẦN THỊ HẰNG TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ THU THUẾ TÀI NGUYÊN ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC KHOÁNG SẢN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HÒA BÌNH Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Người hướng dẫn khoa học: GS. Nguyễn Văn Song NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà nội, ngày….

năm 2018 Tác giả luận văn Trần Thị Hằng i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc GS. Nguyễn Văn Song đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kinh tế tài nguyên và môi trường, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.

Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ, công chức chức Văn phòng Tỉnh ủy Hòa Bình đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà nội, ngày…. năm 2018 Tác giả luận văn Trần Thị Hằng ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình, biểu.

viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Những đóng góp mới của luận văn. Cơ sở lý luận và thực tiễn. Một số khái niệm. Đặc điểm, vai trò, chức năng của thuế tài nguyên.

Nội dung quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản. Phương pháp tính thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản. Cơ sở thực tiễn.

Thực tiễn về công tác quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản của một số nước trên thế giới. Thực tiễn quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản tại một số địa phương ở Việt Nam. 28 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tổng quan về các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài.

Bài học kinh nghiệm cho quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm của tỉnh Hòa Bình. Vị trí địa lý.

Điều kiện kinh tế - xã hội. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập tài liệu. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu.

Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu. Thực trạng công tác quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Tổng quan tình hình khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hòa Bình.

Thực trạng thực hiện các nội dung quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Đánh giá kết quả, hạn chế trong quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Các yếu tố thuộc về cơ chế, chính sách Nhà nước.

Các yếu tố thuộc về cơ quan quản lý thuế. Các yếu tố thuộc về đối tượng nộp thuế. Định hướng và giải pháp tăng cường quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Căn cứ đề xuất các giải pháp.

Định hướng quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Các giải pháp chủ yếu. 86 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kết luận và khuyến nghị.

98 Tài liệu tham khảo. 104 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVMT Bảo vệ môi trường CNTT Công nghệ thông tin CQT Cơ quan thuế DN Doanh nghiệp HTKK Hỗ trợ kê khai KTKS Khai thác khoáng sản KT-XH Kinh tế - xã hội NNT Người nộp thuế NSNN Ngân sách nhà nước SXKD Sản xuất kinh doanh Thuế TNKS Thuế tài nguyên TNKS Tài nguyên khoáng sản TT&HT Tuyên truyền và hỗ trợ TTHC Thủ tục hành chính UBND Ủy ban nhân dân vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Biểu mức thuế suất đối với các loại tài nguyên năm 2014; 2015. Biểu mức thuế suất đối với các loại tài nguyên năm 2016.

Mức thu các loại tài nguyên khoáng sản tại Trung Quốc. Phân bổ mẫu điều tra các doanh nghiệp có hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Thông tin chung về các doanh nghiệp được điều tra. Số lượng các doanh nghiệp khai thác tài nguyên.

Giá tính thuế tài nguyên đối với một số loại tài nguyên của một số địa phương áp dụng năm 2016. So sánh sản lượng tài nguyên khai thác so với công suất khai thác. Kết quả công tác tuyên truyền qua các năm. Kết quả hoạt động công tác hỗ trợ.

Tình hình nộp tờ khai thuế tài nguyên (2014 - 2016). Tổng hợp số nộp thuế tài nguyên theo đơn vị thu 2014 - 2016. Kết quả công tác kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế 2014 - 2016. Kết quả công tác thanh tra tại trụ sở người nộp thuế 2014 - 2016.

Số tiền truy thu thuế tài nguyên, tiền phạt qua thanh tra, kiểm tra trong giai đoạn tư năm 2014 đến năm 2016. Tình hình nợ thuế (2014 - 2016). Tỷ lệ nợ thuế so với số thực thu vào ngân sách từ năm 2014 - 2016. Kết quả thu ngân sách nhà nước theo từng khu vực (2014-2016).

Tỷ trọng của thuế tài nguyên trên tổng số thu. 73 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH, BIỂU Hình 3. Vị trí tỉnh Hòa Bình trong vùng Tây Bắc. Biểu đồ thực hiện dự toán thu thuế tài nguyên (2014- 2016).

Số tiền truy thu, xử phạt bình quân 1 cuộc thanh tra, kiểm tra giai đoạn 2014 - 2016. Tỷ lệ nợ thuế trên số thuế thực thu giai đoạn năm 2014- 2016. Kết quả khảo sát về nhận xét về năng lực, trình độ công chức thuế tại cơ quan thuế. Kết quả khảo sát về công tác tuyên truyền, hỗ trợ của cơ quan thuế trong lĩnh vực quản lý thuế tài nguyên.

Kết quả khảo sát về thủ tục, hồ sơ trong công tác đăng ký, kê khai, nộp thuế. Kết quả khảo sát về công chức làm nhiệm vụ kiểm tra, thanh tra thuế. 82 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trần Thị Hằng Tên luận văn: Tăng cường quản lý thu thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Hòa Bình Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Tên cở sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác quản lý thu thuế tài nguyên (thuế TN) đối với hoạt động khai thác khoáng sản (KTKS), từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường quản lý thu thuế TN đối với hoạt động KTKS trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Phương pháp nghiên cứu Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo, các tài liệu liên quan đến các hoạt động KTKS để thu thập thông tin về thực trạng của hoạt động quản lý thu thuế TN đối với hoạt động KTKS trên địa bàn tỉnh Hòa Bình.

Số liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra, phỏng vấn với 40 doanh nghiệp (DN) KTKS và 20 cán bộ làm việc tại Cục Thuế tỉnh Hòa Bình. Các phương pháp phân tích số liệu sử dụng trong nghiên cứu gồm: Phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh, phương pháp phân tổ thống kê nhằm phân tích thực trạng tình hình thu thuế TN đối với hoạt động KTKS trên địa bàn tỉnh Hòa Bình từ đó có định hướng để đề xuất các giải pháp phù hợp. Kết quả chính và kết luận Nghiên cứu đã hệ thống hoá những vấn đề cơ bản về thuế TN từ góc độ lý luận và thực tiễn như: Đặc điểm, vai trò, chức năng của thuế TN, nội dung và quy trình quản lý thu thuế TN đối với hoạt động KTKS trên địa bàn tỉnh như xác định đối tượng chịu thuế, NNT và số thuế phải nộp; tuyên truyền, hỗ trợ NNT; quản lý đăng ký, kê khai, nộp thuế; thu và quyết toán thuế; kiểm tra, thanh tra và quản lý nợ thuế TN. Đồng thời, nghiên cứu đã rút ra được một số bài học kinh nghiệm cho quản lý thu thuế TN đối với hoạt động KTKS trên địa bàn tỉnh Hòa Bình.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, tài nguyên khoáng sản được khai thác trên địa bàn tỉnh Hòa Bình do các doanh nghiệp (DN) khai thác chủ yếu là khoáng sản làm vật liệu xây dựng và xi măng; các loại đất sét làm gạch nung, gạch tuynen; các mỏ than; quặng sắt và nước khoáng - nóng. Trong thời gian 03 năm (2014-2016), số DN có hoạt động ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.