Luận văn thạc sĩ vnua nghiên cứu giải pháp nghèo bền vững theo tiêu chí nghèo đa chiều tại huyện phú lương tỉnh thái nguyên

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua nghiên cứu giải pháp nghèo bền vững theo tiêu chí nghèo đa chiều tại huyện phú lương tỉnh thái, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Lưu Thị Thùy Linh
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Đình Thao
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Giải pháp giảm nghèo bền vững theo tiêu chí nghèo đa chiều tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Danh mục chữ viết tắt
• 1.2. Danh mục các bảng
• 1.3. Danh mục hình, biểu đồ
• 1.4. Trích yếu luận văn
• 1.5. Thesis abstract
• 1.6. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.7. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.8. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.9. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.10. Đóng góp mới của luận văn
• 1.11. Cơ sở lý luận và thực tiễn
• 1.11.1. Lý luận về nghèo
• 1.11.2. Lý luận về nghèo đa chiều
• 1.11.3. Lý luận về giảm nghèo bền vững
• 1.11.4. Nội dung nghiên cứu chính sách giảm nghèo bền vững
• 1.11.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến giảm nghèo bền vững
• 1.12. Cơ sở thực tiễn
• 1.12.1. Kinh nghiệm giảm nghèo trên thế giới
• 1.12.2. Kinh nghiệm giảm nghèo ở một số địa phương của Việt Nam
• 1.12.3. Các nghiên cứu có liên quan
• 1.13. Đặc điểm địa bàn và phương pháp nghiên cứu
• 1.13.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 1.13.2. Đặc điểm điều kiện tự nhiên huyện Phú Lương
• 1.13.3. Nguồn lực về điều kiện kinh tế - xã hội của huyện Phú Lương
• 1.14. Phương pháp nghiên cứu
• 1.14.1. Phương pháp chọn điểm và thu thập tài liệu
• 1.14.2. Phương pháp phân tích số liệu
• 1.14.3. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 1.15. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 1.15.1. Thực trạng nghèo theo tiêu chí nghèo đa chiều tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên
• 1.15.2. Thực trạng thực hiện các giải pháp giảm nghèo bền vững tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên
• 1.15.3. Thực trạng nghèo đơn chiều và nghèo đa chiều của huyện Phú Lương
• 1.15.4. Phân tích các nguyên nhân dẫn tới nghèo đa chiều tại địa bàn nghiên cứu
• 1.15.5. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới giảm nghèo bền vững theo tiêu chí tiếp cận đa chiều
• 1.15.5.1. Các yếu tố bên trong
• 1.15.5.2. Các yếu tố tác động từ bên ngoài
• 1.16. Giải pháp giảm nghèo bền vững theo tiêu chí tiếp cận đa chiều tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên
• 1.16.1. Mục tiêu giảm nghèo bền vững theo tiêu chí tiếp cận đa chiều
• 1.16.2. Các giải pháp giảm nghèo bền vững theo tiêu chí tiếp cận đa chiều
• 1.17. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp giảm nghèo bền vững tại huyện Phú Lương

Huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên, đã thực hiện nhiều giải pháp nhằm giảm nghèo bền vững. Những nỗ lực này không chỉ tập trung vào việc tăng thu nhập mà còn cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân. Việc áp dụng các tiêu chí nghèo đa chiều đã giúp huyện xác định rõ hơn các nguyên nhân gây nghèo và từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp.

1.1. Đặc điểm kinh tế xã hội huyện Phú Lương

Huyện Phú Lương có nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp. Tuy nhiên, sự phát triển không đồng đều giữa các xã đã tạo ra những thách thức trong công tác giảm nghèo. Tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn cao, đặc biệt là ở các xã vùng sâu, vùng xa.

1.2. Tình hình thực hiện các chương trình giảm nghèo

Các chương trình giảm nghèo tại huyện đã được triển khai từ nhiều năm qua, nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc duy trì tính bền vững. Nhiều hộ đã thoát nghèo nhưng lại có nguy cơ tái nghèo cao do thiếu các nguồn lực hỗ trợ lâu dài.

II. Vấn đề và thách thức trong giảm nghèo bền vững tại Phú Lương

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực, nhưng huyện Phú Lương vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc giảm nghèo bền vững. Các vấn đề như thiếu hụt dịch vụ xã hội, cơ sở hạ tầng kém và sự phân hóa giàu nghèo đang cản trở tiến trình này.

2.1. Thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản

Nhiều hộ nghèo tại huyện Phú Lương vẫn chưa tiếp cận được các dịch vụ xã hội cơ bản như y tế, giáo dục và nhà ở. Điều này làm giảm khả năng thoát nghèo của họ.

2.2. Cơ sở hạ tầng kém phát triển

Hệ thống giao thông, điện, nước sạch tại nhiều xã còn yếu kém, ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của người dân. Việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng là cần thiết để tạo điều kiện cho phát triển kinh tế.

III. Phương pháp giảm nghèo bền vững tại huyện Phú Lương

Để giảm nghèo bền vững, huyện Phú Lương cần áp dụng các phương pháp tiếp cận đa chiều. Điều này bao gồm việc kết hợp giữa hỗ trợ tài chính, đào tạo nghề và phát triển cơ sở hạ tầng.

3.1. Hỗ trợ tài chính cho hộ nghèo

Chính sách tín dụng ưu đãi cho hộ nghèo cần được tăng cường. Việc cung cấp vốn vay với lãi suất thấp sẽ giúp người dân đầu tư vào sản xuất và cải thiện thu nhập.

3.2. Đào tạo nghề và tạo việc làm

Đào tạo nghề cho người dân là một trong những giải pháp quan trọng. Việc này không chỉ giúp họ có kỹ năng mà còn tạo ra cơ hội việc làm, từ đó nâng cao thu nhập.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Phú Lương

Nghiên cứu cho thấy rằng các giải pháp giảm nghèo bền vững đã mang lại những kết quả tích cực. Tỷ lệ hộ nghèo đã giảm đáng kể, nhưng vẫn cần tiếp tục theo dõi và điều chỉnh các chính sách cho phù hợp.

4.1. Kết quả giảm nghèo trong giai đoạn 2011 2015

Trong giai đoạn này, huyện Phú Lương đã giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 21,99% xuống còn 9,53%. Đây là một thành tựu đáng ghi nhận, nhưng vẫn cần duy trì và phát triển hơn nữa.

4.2. Các mô hình giảm nghèo hiệu quả

Một số mô hình giảm nghèo như hợp tác xã nông nghiệp đã cho thấy hiệu quả rõ rệt. Việc kết hợp giữa sản xuất và tiêu thụ sản phẩm đã giúp nhiều hộ dân thoát nghèo.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho giảm nghèo bền vững tại Phú Lương

Để đạt được mục tiêu giảm nghèo bền vững, huyện Phú Lương cần tiếp tục đổi mới các chính sách và phương pháp. Việc áp dụng các tiêu chí nghèo đa chiều sẽ giúp xác định rõ hơn các nhóm đối tượng cần hỗ trợ.

5.1. Đề xuất chính sách hỗ trợ lâu dài

Cần có các chính sách hỗ trợ lâu dài cho hộ nghèo, bao gồm cả hỗ trợ về tài chính và kỹ thuật. Điều này sẽ giúp họ duy trì cuộc sống ổn định và phát triển bền vững.

5.2. Tăng cường hợp tác xã hội

Hợp tác xã xã hội cần được khuyến khích để tạo ra mạng lưới hỗ trợ cho người nghèo. Việc này không chỉ giúp họ tiếp cận các nguồn lực mà còn tạo ra sự gắn kết trong cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực tiễn phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2011 - 2015 tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên ghi nhận 4.090 hộ thoát nghèo, đưa tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn đơn chiều giảm nhanh từ 21,99% xuống còn 9,53%, đạt mức giảm bình quân 2,49%/năm. Tuy nhiên, khi chuyển đổi sang đo lường theo chuẩn nghèo đa chiều quy định tại Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ áp dụng cho giai đoạn 2016 - 2020, tỷ lệ hộ nghèo của huyện năm 2016 lại tăng lên mức 13,54%, cao hơn 0,14 điểm phần trăm so với mức bình quân chung của toàn tỉnh Thái Nguyên.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực trạng giảm nghèo theo thu nhập thuần túy chưa phản ánh đầy đủ bản chất của nghèo đói và tiềm ẩn nguy cơ tái nghèo rất cao. Người dân nông thôn tuy có thể vượt qua ngưỡng thu nhập tối thiểu nhưng vẫn bị tước đoạt các cơ hội tiếp cận y tế, giáo dục, nhà ở kiên cố, nước sạch và thông tin truyền thông. Mục tiêu tổng quát của đề tài là hệ thống hóa lý luận, đánh giá toàn diện thực trạng nghèo đa chiều, nhận diện các yếu tố tác động và đề xuất hệ thống giải pháp giảm nghèo bền vững trên địa bàn nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai tại toàn bộ diện tích tự nhiên 36.894,65 ha của huyện Phú Lương với quy mô dân số trên 107.000 người thuộc 8 dân tộc anh em. Dữ liệu thứ cấp phản ánh tiến trình giảm nghèo giai đoạn 2013 - 2015, trong khi dữ liệu sơ cấp thực địa được thu thập chuyên sâu trong năm 2016 tại 3 xã đại diện là Động Đạt, Yên Ninh và Yên Đổ. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ khoa học để địa phương chuyển dịch từ chính sách hỗ trợ mang tính cào bằng sang các can thiệp có mục tiêu, nâng cao chỉ số phát triển con người và đảm bảo an sinh xã hội dài hạn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết đo lường nghèo đa chiều của hai chuyên gia kinh tế Sabina Alkire và James Foster, kết hợp với phương pháp tính toán Chỉ số nghèo đa chiều (MPI) do Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) khởi xướng từ năm 2010. Khung phân tích này cấu trúc nghèo đói dựa trên 3 chiều phúc lợi cốt lõi là Y tế, Giáo dục và Điều kiện sống với hệ thống 10 chỉ số đo lường sự thiếu hụt. Một hộ gia đình bị coi là nghèo đa chiều khi mức độ thiếu hụt vượt quá ngưỡng một phần ba tổng điểm các chiều đo lường hoặc có mức thu nhập bình quân đầu người dưới chuẩn 700.000 đồng/tháng ở khu vực nông thôn.

Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp Khung sinh kế bền vững (SLA) của Bộ Phát triển Quốc tế Vương quốc Anh (DFID). Lý thuyết này giải thích khả năng chống chịu của hộ nghèo dựa trên sự tương tác của 5 nguồn vốn sinh kế: vốn tự nhiên, vốn vật chất, vốn con người, vốn tài chính và vốn xã hội. Bốn khái niệm trọng tâm được chuẩn hóa xuyên suốt nghiên cứu gồm: nghèo tuyệt đối, nghèo tương đối, nghèo đa chiều và giảm nghèo bền vững. Giảm nghèo bền vững được xác lập là trạng thái hộ gia đình duy trì vững chắc mức sống trên chuẩn nghèo ngay cả khi đối mặt với các cú sốc về kinh tế, thiên tai và dịch bệnh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2013 - 2015 từ Chi cục Thống kê huyện Phú Lương, Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội, cùng các báo cáo kinh tế xã hội của 16 đơn vị hành chính cấp xã, thị trấn. Dữ liệu sơ cấp được thu thập trong năm 2016 thông qua phiếu điều tra bán cấu trúc và phỏng vấn sâu với quy mô mẫu 120 hộ gia đình tại 3 xã Động Đạt, Yên Ninh và Yên Đổ.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích được áp dụng để đảm bảo tính đại diện cho các vùng sinh thái: xã vùng cao có đông đồng bào dân tộc thiểu số, xã trung tâm ven trục Quốc lộ 3 và xã thuần nông. Mẫu điều tra được phân tổ theo 4 nhóm: hộ nghèo thu nhập, hộ nghèo thiếu hụt đa chiều, hộ cận nghèo và hộ trung bình khá, kết hợp phỏng vấn cán bộ chuyên trách giảm nghèo các cấp. Các phương pháp phân tích chủ đạo gồm thống kê mô tả, thống kê so sánh, phân tổ thống kê và phương pháp cho điểm đánh giá mức độ thiếu hụt. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm bóc tách định lượng chính xác từng chiều thiếu hụt dịch vụ xã hội, làm rõ mối quan hệ giữa các biến số nhân khẩu học với mức độ nghèo đói trong toàn bộ timeline nghiên cứu năm 2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, phân tích thực trạng cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa nghèo đơn chiều và đa chiều. Trong giai đoạn 2013 - 2015, tỷ lệ nghèo đơn chiều tại huyện Phú Lương giảm bình quân 4,37%/năm, nhưng đến năm 2016, chuẩn nghèo đa chiều đã xác định tỷ lệ hộ nghèo ở mức 13,54%, bộc lộ một bộ phận lớn dân cư thoát nghèo thu nhập nhưng vẫn chưa thoát nghèo về chất lượng sống.

Thứ hai, kết quả điều tra 10 chỉ số thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản chỉ ra rằng chiều điều kiện sống chịu áp lực thiếu hụt nghiêm trọng nhất. Tỷ lệ hộ thiếu hụt hố xí hợp vệ sinh chiếm mức cao nhất toàn huyện với 37,97%, tiếp theo là chỉ số thiếu hụt về diện tích nhà ở bình quân đầu người chiếm 36,00%. Đây là hai rào cản vật chất lớn nhất kìm hãm chất lượng sống của cư dân địa phương.

Thứ ba, các chỉ số về tiếp cận y tế và giáo dục đạt tỷ lệ thiếu hụt khá thấp nhờ mạng lưới dịch vụ công được bao phủ tốt. Thiếu hụt tiếp cận dịch vụ y tế chỉ chiếm 1,82% và tình trạng trẻ em trong độ tuổi không đi học chỉ chiếm 2,22%. Toàn huyện có 18 cơ sở y tế với 165 giường bệnh, đạt tỷ lệ 1,54 giường bệnh trên 1 vạn dân, cùng hệ thống 66 trường học các cấp đáp ứng nhu cầu học tập cơ bản.

Thứ tư, chuyển dịch cơ cấu kinh tế diễn ra chậm, tỷ trọng nông - lâm nghiệp và thủy sản năm 2015 vẫn chiếm 32,00% tổng giá trị sản xuất (so với 37,00% năm 2013). Lao động nông thôn chiếm tới 89,10% tổng lực lượng lao động toàn huyện, trong khi đất lâm nghiệp chiếm 47,44% và đất nông nghiệp chiếm 35,24% tổng diện tích tự nhiên nhưng năng suất và giá trị thương phẩm hàng hóa chưa cao.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng nghèo đa chiều tại Phú Lương tập trung ở bốn yếu tố: cơ chế chính sách, chất lượng nguồn lao động, tư liệu sản xuất đất đai và cơ sở hạ tầng. Trong đó, cơ chế chính sách hỗ trợ giảm nghèo có ảnh hưởng lớn nhất. Trước đây, các can thiệp mang tính cấp phát trực tiếp, thiếu điều kiện ràng buộc đã vô tình tạo ra tâm lý ỷ lại, trông chờ vào bảo trợ xã hội ở một bộ phận người dân tộc thiểu số. Quy mô hộ gia đình đông con và trình độ học vấn của chủ hộ ở mức thấp làm suy giảm năng lực tiếp nhận tiến bộ kỹ thuật.

So sánh với các nghiên cứu tương tự tại địa bàn tỉnh Bắc Kạn và huyện Võ Nhai, điểm tương đồng là nguồn vốn tín dụng ưu đãi đóng vai trò đòn bẩy kinh tế hàng đầu. Tuy nhiên, điểm khác biệt mang tính đặc thù tại huyện Phú Lương là tỷ lệ thiếu hụt công trình vệ sinh (37,97%) và diện tích nhà ở (36,00%) cao vượt trội so với các thiếu hụt về y tế hay thông tin. Để làm nổi bật các phát hiện này, dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ mạng nhện so sánh mức độ thiếu hụt 10 chỉ số xã hội và bảng ma trận phân loại 4 nhóm hộ nghèo, giúp các nhà quản lý nhận diện nhanh chóng các điểm nghẽn an sinh xã hội.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đổi mới chính sách tín dụng ưu đãi và mở rộng hạn mức cho vay qua Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện Phú Lương. Nâng mức vay tối đa từ 30 triệu đồng lên 50 - 80 triệu đồng/hộ đối với các dự án trồng chè VietGAP, trồng rừng gỗ lớn và chăn nuôi đại gia súc. Mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều từ 1,50% đến 2,00%/năm trong giai đoạn 2016 - 2020 do Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện chủ trì thực hiện.

Thứ hai, thực hiện chương trình mục tiêu cải thiện điều kiện sống và nhà ở nông thôn. Phấn đấu giảm tỷ lệ thiếu hụt hố xí hợp vệ sinh từ 37,97% xuống dưới 15,00% và giảm thiếu hụt diện tích nhà ở từ 36,00% xuống dưới 18,00% đến năm 2020. Ủy ban nhân dân huyện chỉ đạo Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với Phòng Kinh tế và Hạ tầng huy động các nguồn vốn hỗ trợ xây dựng nhà đại đoàn kết và công trình vệ sinh tự hoại.

Thứ ba, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua đào tạo nghề gắn với chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật. Tổ chức tối thiểu 25 - 30 lớp tập huấn khuyến nông, dạy nghề ngắn hạn mỗi năm cho hơn 1.500 lao động thuộc diện hộ nghèo và cận nghèo tại 14 xã. Nâng tỷ lệ lao động nông nghiệp qua đào tạo từ mức 25,00% lên trên 45,00% vào năm 2020 do Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn điều hành.

Thứ tư, đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông liên thôn và trợ giúp pháp lý miễn phí. Bố trí nguồn vốn khoảng 60 - 80 tỷ đồng từ các chương trình mục tiêu quốc gia để kiên cố hóa 100% đường trục xóm tại các xã khó khăn như Động Đạt, Yên Ninh, Yên Đổ; đồng thời cung cấp dịch vụ tư vấn pháp luật lưu động cho 100% hộ đồng bào dân tộc thiểu số nhằm nâng cao nhận thức tự lực vươn lên thoát nghèo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, cán bộ quản lý nhà nước và chuyên viên hoạch định chính sách an sinh xã hội tại Ủy ban nhân dân cấp huyện, tỉnh. Luận văn cung cấp khung phương pháp phân loại hộ nghèo theo tiêu chí đa chiều của Quyết định 59/2015/QĐ-TTg, hỗ trợ xây dựng kế hoạch phân bổ ngân sách giảm nghèo chính xác cho từng địa bàn.

Thứ hai, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học thuộc các chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Quản lý kinh tế và Phát triển nông thôn. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về việc ứng dụng kết hợp lý thuyết nghèo đa chiều MPI và khung sinh kế bền vững SLA trong nghiên cứu thực địa.

Thứ ba, các tổ chức phi chính phủ và cơ quan phát triển quốc tế hoạt động trong lĩnh vực xóa đói giảm nghèo. Tài liệu cung cấp cơ sở dữ liệu chi tiết về 10 chỉ số thiếu hụt xã hội tại khu vực miền núi phía Bắc, phục vụ thiết kế các dự án viện trợ nước sạch, vệ sinh môi trường và nâng cấp nhà ở.

Thứ tư, ban giám đốc và cán bộ tín dụng thuộc hệ thống Ngân hàng Chính sách Xã hội. Luận văn gợi mở các căn cứ thực tiễn để thẩm định nhu cầu vốn vay theo từng nhóm hộ nghèo thu nhập và hộ thiếu hụt dịch vụ cơ bản, giúp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn vay ưu đãi.

Câu hỏi thường gặp

Điểm khác biệt cốt lõi giữa tiếp cận nghèo đơn chiều và đa chiều tại huyện Phú Lương là gì?

Tiếp cận đơn chiều chỉ căn cứ vào mức thu nhập dưới 700.000 đồng/người/tháng, trong khi tiếp cận đa chiều đo lường cả thu nhập và mức độ thiếu hụt 5 dịch vụ xã hội cơ bản với 10 chỉ số. Thực tế năm 2016 cho thấy tỷ lệ nghèo đa chiều của huyện là 13,54%, cao hơn đáng kể so với mức 9,53% của nghèo đơn chiều năm 2015.

Vì sao chỉ số thiếu hụt hố xí hợp vệ sinh tại địa phương lại chiếm tỷ lệ cao nhất với 37,97%?

Nguyên nhân chủ yếu do tập quán sinh hoạt lâu đời của đồng bào dân tộc thiểu số tại các xã vùng cao, địa hình đồi núi dốc gây khó khăn cho việc xây dựng công trình phụ kiên cố, kết hợp với hạn chế về thu nhập khiến các hộ gia đình ưu tiên chi tiêu cho lương thực hơn là đầu tư hạ tầng vệ sinh.

Cơ chế chính sách có tác động như thế nào đến tính bền vững của công tác giảm nghèo?

Cơ chế chính sách đóng vai trò định hướng nguồn lực xã hội. Nếu chính sách mang tính trợ cấp thụ động sẽ tạo tâm lý ỷ lại, nhưng khi chuyển sang hỗ trợ có điều kiện gắn với tín dụng ưu đãi và đào tạo nghề, tỷ lệ giảm nghèo của huyện đã đạt mức giảm bình quân 4,37%/năm giai đoạn 2013 - 2015.

Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu khảo sát thực địa được thực hiện như thế nào?

Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích với quy mô 120 hộ tại 3 xã đại diện là Động Đạt, Yên Ninh và Yên Đổ. Mẫu được chia thành 4 nhóm gồm hộ nghèo thu nhập, hộ nghèo đa chiều, hộ cận nghèo và hộ trung bình khá nhằm đảm bảo tính bao quát thực tiễn.

Luận văn phân chia các nhóm hộ nghèo như thế nào để đề xuất can thiệp phù hợp?

Nghiên cứu phân loại thành 3 nhóm hộ đặc thù: hộ nghèo cùng cực thiếu hụt cả thu nhập và dịch vụ xã hội; hộ nghèo về thu nhập nhưng đủ dịch vụ cơ bản; và hộ có thu nhập trên chuẩn nghèo nhưng thiếu hụt từ 3 chỉ số dịch vụ trở lên để áp dụng các gói giải pháp riêng biệt.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về nghèo đa chiều, chứng minh sự cần thiết phải thay thế thước đo thu nhập đơn thuần bằng 10 chỉ số thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản theo Quyết định 59/2015/QĐ-TTg.
• Thực trạng giảm nghèo tại huyện Phú Lương tuy đạt kết quả giảm nghèo đơn chiều nhanh nhưng chưa bền vững, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều năm 2016 ở mức 13,54%, cao hơn mức trung bình của tỉnh Thái Nguyên 0,14 điểm phần trăm.
• Nghiên cứu xác định hai chiều thiếu hụt trầm trọng nhất là hố xí hợp vệ sinh (37,97%) và diện tích nhà ở (36,00%), trong khi tiếp cận y tế và giáo dục có mức thiếu hụt thấp dưới 2,30%.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá được đề xuất bao gồm: mở rộng tín dụng ưu đãi từ 50 đến 80 triệu đồng/hộ, hỗ trợ hạ tầng nhà ở và vệ sinh, đào tạo nghề nông nghiệp cho 45,00% lao động, và kiên cố hóa giao thông nông thôn.
• Lộ trình triển khai đồng bộ các giải pháp trong giai đoạn 2016 - 2020 tạo nền tảng vững chắc giúp địa phương giảm nhanh tỷ lệ nghèo đa chiều và nâng cao toàn diện chất lượng sống cho nhân dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LƯU THỊ THUỲ LINH NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG THEO TIÊU CHÍ NGHÈO ĐA CHIỀU TẠI HUYỆN PHÚ LƯƠNG, TỈNH THÁI NGUYÊN Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 60.15 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Trần Đình Thao NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ luận văn nào khác. Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc.

Nếu sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Lưu Thị Thùy Linh i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trước hết với tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin gửi lời cảm ơn đến PGS.TS Trần Đình Thao người trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này. Tôi xin trân trọng cảm ơn đến Quý Thầy giáo, Cô giáo Khoa Kinh tế và PTNT, Bộ môn Kế hoạch và Đầu tư, Ban Quản lý đào tạo – Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã trực tiếp giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi cũng xin bày tỏ sự cảm ơn đến UBND huyện Phú Lương, Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội, Chi cục Thống kê huyện Phú Lương; UBND các xã điều tra thuộc huyện Phú Lương; các hộ nông dân đã cung cấp số liệu thực tế và thông tin cần thiết để tôi hoàn thành luận văn này.

Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn đồng nghiệp, bạn bè, cùng toàn thể gia đình, người thân đã động viên tôi trong thời gian học tập và nghiên cứu thực hiện đề tài. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Lưu Thị Thùy Linh ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt .v Danh mục các bảng.

vi Danh mục hình, biểu đồ. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đóng góp mới của luận văn.

Cơ sở lý luận và thực tiễn. Lý luận về nghèo. Lý luận về nghèo đa chiều. Lý luận về giảm nghèo bền vững.

Nội dung nghiên cứu chính sách giảm nghèo bền vững. Các yếu tố ảnh hưởng đến giảm nghèo bền vững. Cơ sở thực tiễn. Kinh nghiệm giảm nghèo trên thế giới.

Kinh nghiệm giảm nghèo ở một số địa phương của Việt Nam. Các nghiên cứu có liên quan. Đặc điểm địa bàn và phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu.

Đặc điểm điều kiện tự nhiên huyện Phú Lương. Nguồn lực về điều kiện kinh tế - xã hội của huyện Phú Lương. 34 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp chọn điểm và thu thập tài liệu. Phương pháp phân tích số liệu. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Thực trạng nghèo theo tiêu chí nghèo đa chiều tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. Thực trạng thực hiện các giải pháp giảm nghèo bền vững tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. Thực trạng nghèo đơn chiều và nghèo đa chiều của huyện Phú Lương. Phân tích các nguyên nhân dẫn tới nghèo đa chiều tại địa bàn nghiên cứu.

Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới giảm nghèo bền vững theo tiêu chí tiếp cận đa chiều. Các yếu tố bên trong. Các yếu tố tác động từ bên ngoài. Giải pháp giảm nghèo bền vững theo tiêu chí tiếp cận đa chiều tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.

Mục tiêu giảm nghèo bền vững theo tiêu chí tiếp cận đa chiều. Các giải pháp giảm nghèo bền vững theo tiêu chí tiếp cận đa chiều. Kết luận và kiến nghị. 84 Tài liệu tham khảo .87 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BLĐTBXH Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội BTXH Bảo trợ xã hội CP Chính phủ CS Chính sách DTTS Dân tộc thiểu số ESCAP Ủy ban Kinh tế xã hội khu vực Châu Á – Thái Bình Dương FAO Tổ chức nông lương liên hợp quốc HDI Chỉ số phát triển cong người ILO Tổ chức lao động quốc tế MPI Chỉ số nghèo đa chiều NCC Người có công NĐ Nghị định NQ Nghị quyết QĐ Quyết định QH Quốc hội TS Tổng số TV Thành viên TW Trung ương UBND Ủy ban nhân dân UN Liên hợp quốc WB Ngân hàng thế giới XĐGN Xóa đói giảm nghèo v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.

Quy định về chuẩn nghèo đói (theo tiêu chuẩn quốc gia). Tình hình sử dụng đất đai của huyện Phú Lương. Tình hình dân số và lao động huyện Phú Lương. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Phú Lương theo khu vực kinh tế.

Hiện trạng giáo dục huyện Phú Lương năm 2015. Hiện trạng đầu tư ngành Y tế huyện Phú Lương năm 2015. Cơ cấu đội ngũ cán bộ ngành Y tế của huyện Phú Lương. Số lượng mẫu điều tra theo địa phương và theo nhóm hộ.

Phân tổ nhóm hộ nghèo đa chiều. Kết quả thực hiện chính sách trợ cấp khó khăn cho hộ nghèo. Thực trạng nghèo đơn chiều của huyện Phú Lương (2013-2015). Kết quả điều tra hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều giai đoạn 2016 - 2020.

Tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo của Phú Lương so với các huyện khác và so với tỉnh Thái Nguyên. Phân tích hộ nghèo theo mức thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản. Hộ nghèo theo các nhóm đối tượng. Hộ nghèo thuộc chính sách giảm nghèo.

Một số chỉ tiêu cơ bản liên quan đến nghèo ở 3 xã năm 2015. Thông tin về hộ điều tra. Nghèo đa chiều theo giáo dục. Nghèo đa chiều theo Y tế.

Thực trạng nhà ở. Nghèo đa chiều theo điều kiện sống. Nghèo đa chiều theo tiếp cận thông tin. Trình độ giáo dục và khu vực làm việc.

Nguyên nhân đói nghèo (số phiếu ghi có). Nguyện vọng của hộ (số phiếu ghi có). Quy mô hộ gia đình của nhóm hộ điều tra. Quy mô hộ gia đình của nhóm hộ nghèo đa chiều.

Ảnh hưởng của thành phần dân tộc đến nghèo đa chiều. 71 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ảnh hưởng của thành phần dân tộc với nhóm hộ nghèo đa chiều. Tình hình dân số và lao động huyện Phú Lương.

Nguồn lực về đất đai của huyện Phú Lương. Thực trạng tiêu chí hạ tầng kinh tế - xã hội của huyện Phú Lương. 74 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ Hình 3. Bản đồ hành chính huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.

Kết quả giảm nghèo của huyện Phú Lương và 3 xã nghiên cứu. Tổng hợp ngưỡng thiếu hụt đa chiều. 67 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN 1. Tên tác giả: Lưu Thị Thùy Linh 2.

Tên luận văn: Giải pháp giảm nghèo bền vững theo tiêu chí nghèo đa chiều tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên 3. Ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 60. Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Trong những năm gần đây huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên đã áp dụng nhiều các giải pháp giảm nghèo nhằm phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và đạt được những thành tựu nhất định. Kết quả giảm nghèo tuy đạt được những mục tiêu đề ra nhưng chưa thực sự bền vững.

Chuẩn nghèo mới theo tiêu chí tiếp cận đa chiều được tổ chức thực hiện sau khi có Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg ngày 15/11/2015 của Thủ tướng Chính phủ được xem là dấu mốc quan trọng để chương trình giảm nghèo của nước ta tiếp cận được với các nước trên thế giới và khu vực. Với chuẩn nghèo mới tỷ lệ nghèo của huyện Phú Lương cao so với mức bình quân chung của tỉnh Thái Nguyên. Vì vậy, huyện Phú Lương cần có một chương trình thoát nghèo một cách khoa học. Vì điều kiện về thời gian không cho phép, trong nghiên cứu này tôi tập trung phân tích, đánh giá thực trạng nghèo đa chiều, tình hình thực hiện giải pháp giảm nghèo trên địa bàn huyện Phú Lương, từ đó đề xuất hệ thống các giải pháp giảm nghèo bền vững theo tiêu chí đa chiều cho huyện trong thời gian tới.

Tương ứng với đó là mục tiêu cụ thể bao gồm: (1) Hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về giảm nghèo bền vững theo tiêu chí nghèo đa chiều; (2) Đánh giá thực trạng nghèo theo tiêu chí nghèo đa chiều và các giải pháp giảm nghèo tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên; (3) Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến nghèo đa chiều tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên; (4) Đề xuất các giải pháp giảm nghèo bền vững theo tiêu chí nghèo đa chiều tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên thời gian tới. Trong nghiên cứu này tôi sử dụng số liệu thứ cấp và sơ cấp để đưa ra các phân tích nhận định. Trong đó số liệu thứ cấp thu thập từ nguồn báo cáo văn bản liên quan đến chính sách giảm nghèo của nhà nước cũng như của huyện Phú Lương. Số liệu sơ cấp được thu thập bằng các công cụ điều tra bằng bảng hỏi, phỏng vấn sâu, phỏng ván bán cấu trúc các nhóm hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ trung bình – khá ; đối tượng cán bộ quản lý, cán bộ phụ trách giảm nghèo của xã và của huyện tại 3 xã là Động Đạt, Yên Ninh và Yên Đổ.

Chúng tôi sử dụng các phương pháp phân tích như cho điểm, thống kê mô tả, thống kê so sánh, để đánh giá thực trạng nghèo đơn chiều, nghèo đa chiều, chính sách giảm nghèo tại huyện Phú Lương, cũng như phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến giảm nghèo đa chiều. Qua đánh giá thực trạng nghèo đa chiều và thực hiện chính sách giảm nghèo bền vững tôi đã thu được một số kết quả sau: ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nghiên cứu thực trạng về giảm nghèo tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên cho thấy: công tác giảm nghèo của huyện luôn được coi là nhiệm vụ trọng tâm và tỷ lệ hộ nghèo hàng năm có xu hướng ngày càng giảm, mức bình quân 4,37%/ năm (năm 2013 – 2015).